CÚ SỐC VỚI XÃ HỘI HÀN QUỐC

Thống kê mới nhất do chính phủ Hàn Quốc công bố cho thấy hiện trạng của giới trẻ nước này.

45% các vụ tự làm hại bản thân, các nỗ lực tự tử liên quan đến thanh thiếu niên, người trẻ tuổi.

Đây là dữ liệu mới nhất của chính phủ Hàn Quốc công bố vào ngày 13/2 vừa qua. Gần một nửa số người Hàn Quốc phải cấp cứu y tế do tự gây thương tích, bao gồm cả cố gắng tự tử, vào năm 2023 đều ở độ tuổi thiếu niên hoặc 20.

Theo Trung tâm Y tế Cấp cứu Quốc gia, trong số 5,83 triệu người được đưa đến phòng cấp cứu vào năm 2023, 46.359 người được điều trị vì tự gây thương tích với ý định tự làm hại mình hoặc tự tử. Trong 2.289 trường hợp, nạn nhân đã tử vong.

Những người ở độ tuổi 20 chiếm 12.592 trường hợp tự gây thương tích, tiếp theo là 8.308 trường hợp ở thanh thiếu niên, 6.590 trường hợp ở độ tuổi 30, 6.159 trường hợp ở độ tuổi 40, 3.441 trường hợp ở độ tuổi 60, 2.081 trường hợp ở độ tuổi 70 và 1.839 trường hợp ở độ tuổi 80.

So với quy mô dân số của từng nhóm tuổi, con số này tương đương với khoảng một trong số 200 người Hàn Quốc ở độ tuổi 20 và một trong số 178 thanh thiếu niên cố ý tự gây thương tích trong năm.

Số người tự làm hại bản thân hoặc cố gắng tự tử giảm nhẹ từ 42.366 vào năm 2021 xuống còn 41.955 vào năm 2022, trước khi tăng vọt 10% vào năm 2023. Phụ nữ chiếm 63,9% trong con số của năm 2023.

Hàn Quốc có tỷ lệ tự tử cao nhất, được định nghĩa là số ca tử vong do tự tử trên 100.000 người, trong số tất cả các thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Dữ liệu của OECD năm 2020 cho thấy tỷ lệ tự tử của Hàn Quốc là 24,1 trên 100.000 người, cao gấp đôi mức trung bình của OECD là 10,6 và cao hơn đáng kể so với quốc gia có tỷ lệ cao thứ hai là Lithuania, với 20,3.

Tỷ lệ tự tử vốn đã cao của đất nước này vẫn tiếp tục tăng trong những năm gần đây. Dữ liệu từ Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc cho thấy có 27,3 vụ tự tử trên 100.000 người vào năm 2023, tăng so với mức 25,2 trên 100.000 người vào năm 2022.

KINH TẾ BĂNG TUYẾT CỦA TRUNG QUỐC

Theo kế hoạch quốc gia của Trung Quốc về kinh tế băng tuyết, ngành này được dự đoán sẽ đóng vai trò lớn hơn trong việc mở rộng việc làm và thúc đẩy sự phát triển kinh tế chất lượng cao vào năm 2030.

Hàng tỷ USD doanh thu, hàng trăm nghìn việc làm mới - đó là những con số ấn tượng mà "kinh tế băng tuyết" mang lại cho Trung Quốc. Biến cái lạnh lẽo thành cơ hội, quốc gia tỷ dân này đang viết nên câu chuyện tăng trưởng đầy cảm hứng từ chính những vùng đất băng giá.

Tại một hội thảo bàn tròn gần đây, nhiều quan chức và chuyên gia cho biết Trung Quốc đang tích cực khai thác tài nguyên băng tuyết của mình, từ các môn thể thao mùa đông đến du lịch băng tuyết, để tạo ra động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Phát biểu tại chương trình Hội thảo Bàn tròn về Kinh tế Trung Quốc, Chủ tịch Học viện Du lịch Trung Quốc Dai Bin cho biết khách du lịch hiện nay sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các hoạt động giải trí và văn hóa liên quan đến du lịch băng tuyết.

Ông Dai cho biết nhiều mô hình kinh doanh mới đang xuất hiện từ hình thức du lịch đang phát triển mạnh mẽ này.

Chuyên gia này cho hay, khi đến các điểm du lịch, du khách thường tìm kiếm chỗ ở, lựa chọn ăn uống và giao lưu với người dân địa phương. Điều thu hút họ nhất thường là phong tục tập quán và di sản văn hóa độc đáo của khu vực.

Cáp Nhĩ Tân, thủ phủ của tỉnh Hắc Long Giang, là một ví dụ điển hình cho nền kinh tế băng tuyết đang phát triển của Trung Quốc. Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài tám ngày, công viên Thế giới Băng tuyết Cáp Nhĩ Tân đã thu hút hơn 610.000 lượt khách.

Đặc biệt, công viên giải trí băng này, với những tác phẩm điêu khắc băng lộng lẫy, đã đón hơn 100.000 lượt khách vào ngày 1/2, lập kỷ lục mới về lượng khách hàng ngày so với những năm trước.

Theo ông Qi Bin, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Hắc Long Giang, ngoài Cáp Nhĩ Tân, nhiều điểm du lịch băng tuyết mới đã xuất hiện trên khắp tỉnh Hắc Long Giang.

Những điểm đến này bao gồm các khu rừng phủ tuyết trắng ở Y Xuân, một trong những thành phố có nhiều rừng nhất Trung Quốc; ngắm chim mùa đông ở Tề Tề Cáp Nhĩ, nơi có thể bắt gặp sếu đầu đỏ bản địa; và ngắm cực quang ở Mạc Hà, gần biên giới Trung Quốc-Nga.

Ông Peng Fuwei, một quan chức của Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia, cơ quan hoạch định chính sách kinh tế hàng đầu của Trung Quốc, cho biết Trung Quốc đã thiết lập một mô hình sản xuất-dịch vụ kép để phát triển nền kinh tế băng tuyết.

Theo ông Peng, Trung Quốc hiện có thể sản xuất 15 loại thiết bị thể thao băng tuyết, từ ván trượt tuyết đến máy tạo tuyết.

Về dịch vụ băng tuyết, ông Peng cho biết nhiều lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ đồng thời, trong đó có các cuộc thi và biểu diễn, dịch vụ ăn uống và lưu trú, đào tạo thể thao mùa đông và du lịch giải trí.

Nhìn về tương lai, ông Peng cho biết ngân sách trung ương sẽ tiếp tục hỗ trợ xây dựng các cơ sở dịch vụ công cho những môn thể thao và du lịch băng tuyết đủ điều kiện. Ngoài ra, các thiết bị du lịch băng tuyết đạt tiêu chuẩn sẽ nhận được hỗ trợ thông qua những loại trái phiếu chính phủ đặc biệt siêu dài hạn để nâng cấp thiết bị.

Theo kế hoạch quốc gia của Trung Quốc về kinh tế băng tuyết, ngành này được dự đoán sẽ đóng vai trò lớn hơn trong việc mở rộng việc làm và thúc đẩy sự phát triển kinh tế chất lượng cao vào năm 2030.

Hoạt động tiêu dùng liên quan đến băng tuyết sẽ là động lực chính thúc đẩy nhu cầu trong nước tăng trưởng. Kế hoạch quốc gia của Trung Quốc về kinh tế băng tuyết cho biết đến khi đó, nhiều điểm đến chất lượng cao cho thể thao và du lịch băng tuyết sẽ được thiết lập và tổng quy mô của nền kinh tế băng tuyết được dự đoán sẽ đạt 1.500 tỷ NDT (khoảng 209,2 tỷ USD).

AI MỚI LÀ CHỦ THỰC SỰ CỦA GAZA?

Việc xác định quyền sở hữu Dải Gaza có thể là một trong những câu hỏi khó trả lời trên thế giới.

Tổng thống Donald Trump muốn Mỹ kiểm soát Dải Gaza, nhưng ngay cả việc ai đang nắm quyền sở hữu khu vực này cũng không rõ ràng.

Việc xác định quyền sở hữu và kiểm soát Gaza có thể là một trong những câu hỏi lãnh thổ phức tạp nhất trên Trái Đất.

Dải Gaza ở vào tình trạng gần như độc nhất vô nhị trên thế giới với một lịch sử dài nhiều lần đổi chủ, khiến việc xác định ai là chủ sở hữu cuối cùng của vùng đất chỉ rộng khoảng 365km2 này trở thành vấn đề cần phải giải mã các luật đất đai chồng chéo được thiết lập qua nhiều thế kỷ.

Ai đang kiểm soát Gaza?

Gaza là một phần của Đế chế Ottoman trước khi bị Anh (1918-1948) rồi Ai Cập (1948-1967) chiếm đóng. Trong cuộc chiến tranh năm 1967, Israel chiếm đóng Gaza từ Ai Cập.

Về mặt thực tế, Gaza hiện nay do lực lượng Hamas điều hành, nhưng Liên Hợp Quốc cho rằng đây là khu vực bị Israel chiếm đóng bất hợp pháp. Hầu hết các nước coi Dải Gaza là một phần của Palestine, nhưng Palestine vẫn chưa được Mỹ và một số nước khác công nhận là một quốc gia.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Israel không muốn chiếm đóng Gaza sau khi chiến tranh kết thúc và ông đánh giá cao Tổng thống Mỹ Donald Trump vì ý tưởng sáng tạo khi đề xuất di dời người Palestine khỏi Gaza để tái thiết vùng đất này.

Mỹ sẽ tiếp quản Gaza như thế nào?

Cho đến nay, Tổng thống Trump chưa công bố chi tiết cụ thể về kế hoạch của ông đối với Gaza, ngoài việc nói rằng Mỹ sẽ sử dụng “quyền lực của Mỹ” để kiểm soát dải đất này.

Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng, Washington sẽ không mua Gaza hoặc sử dụng quân đội để có được vùng đất này, nhưng Mỹ nên có quyền kiểm soát lâu dài để biến khu vực này thành “Riviera của Trung Đông”.

Theo kế hoạch của ông Trump, gần 2 triệu người Palestine sống ở Gaza sẽ di dời sang Jordan và Ai Cập. Ông đã đe dọa sẽ cắt viện trợ cho các quốc gia này nếu họ từ chối tiếp nhận người tị nạn, mặc dù ông cũng nhấn mạnh việc đóng băng viện trợ là không cần thiết.

Kế hoạch của Tổng thống Mỹ đã bị các quốc gia Arab, bao gồm Saudi Arabia, chỉ trích. Các nước châu Âu cũng tuyên bố không ủng hộ. Chính quyền Palestine, vốn nắm quyền kiểm soát Gaza trước Hamas, cho rằng đề xuất của ông Trump đối với Gaza là vi phạm luật pháp quốc tế và tuyên bố người Palestine sẽ không từ bỏ mục tiêu thành lập nhà nước Palestine độc lập.

Hamas đã tuyên bố sẽ chống lại Israel cho đến khi thành lập một nhà nước Palestine bao gồm cả Dải Gaza.

Người dân Gaza hiện nay phần lớn là con cháu của những người Palestine đã bị di dời khỏi những vùng đất mà ngày nay là Israel từ năm 1948. Họ tuyên bố sẽ ở lại dải Gaza bất chấp kế hoạch của ông Trump.

“Gaza đã thuộc quyền quản lý của Chính quyền Palestine cho đến khi bị Hamas chiếm bằng vũ lực”, ông Yossi Beilin, người đã tham gia soạn thảo Hiệp định Oslo thành lập Chính quyền Palestine, cho biết.

“Nếu ông Trump muốn Mỹ kiểm soát Gaza một cách hợp pháp, ông ấy phải nói chuyện với Chính quyền Palestine”, ông Beilin nói.

Ai sở hữu đất đai ở Gaza?

Vì Gaza đã thay đổi chủ sở hữu nhiều lần, khuôn khổ pháp lý điều chỉnh quyền sở hữu đất đai cá nhân là một nút thắt của các luật pháp Anh (1918-1948), Ai Cập (1948-1967) và Palestine. Một số quy định thậm chí có từ thời kỳ Gaza thuộc đế chế Ottoman trong suốt 400 năm trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất.

Theo một nghiên cứu năm 2015 của Hội đồng người tị nạn Na Uy (NRC) về quyền sở hữu đất đai ở Gaza, các cá nhân sở hữu tới một nửa diện tích đất ở Gaza và có thể mua bán tự do. Tuy nhiên, ước tính có tới hơn 1/3 số diện tích đất đó là chưa đăng ký vì khó khăn trong việc xác lập lịch sử “quyền sở hữu” cũng như các luật và thủ tục đăng ký đất đai phức tạp. Một số chủ sở hữu trong quá khứ đã không đăng ký đất để tránh phải nộp thuế.

Đất tư không đăng ký chỉ có thể được đăng ký bởi chủ sở hữu nếu họ chứng minh được lịch sử sở hữu. Nếu không, chủ sở hữu sẽ phải chịu nhiều hạn chế, chẳng hạn như có thể bán đất nhưng không thể thế chấp. Chủ sở hữu đất không đăng ký được coi là chủ sở hữu trừ khi có bằng chứng ngược lại.

Trước khi cuộc xung đột gần đây xảy ra, các mảnh đất ở Gaza đã được đăng ký với Chính quyền Đất đai Palestine và nộp thuế cho Cục Thuế Tài sản thuộc Bộ Tài chính Gaza.

Phần lớn đất đai ở Gaza khó xác định sở hữu?

Liên Hợp Quốc cho biết khoảng 70% các công trình ở Gaza đã bị phá hủy hoặc hư hại. Các khu phố hoàn toàn bị san phẳng và người Palestine nói rằng hiện không thể phân định rõ nhà cửa, đất đai của họ. Điều này khiến việc xác định ai sở hữu những gì và ở đâu trở nên càng khó khăn hơn.

Các chuyên gia cho biết, sẽ mất hơn 1 thập kỷ để dọn dẹp “đống đổ nát” ở Gaza sau hơn 1 năm xung đột và mất hàng chục tỷ USD để tái thiết dải đất này.

CHÍNH QUYỀN SYRIA MỚI GỬI QUÂN TỚI AFRIN, MỤC ĐÍCH LÀ GÌ?

Đầu tháng 2/2025, lực lượng vũ trang của chính quyền Syria mới do Tổng thống Ahmed al-Sharaa lãnh đạo đã tiến vào thành phố Afrin.

Thành phố Afrin ở miền bắc Syria đã nằm dưới sự kiểm soát của Thổ Nhĩ Kỳ và Quân đội Quốc gia Syria (SNA) do Ankara hậu thuẫn kể từ năm 2018 như một phần của Chiến dịch Cành ô liu.

Đoạn video do phương tiện truyền thông nhà nước Syria công bố mới đây cho thấy một đoàn xe quân sự lớn của quân đội Syria đang tiến về Afrin.

Các chuyên gia tin rằng, việc chính quyền Syria mới triển khai quân đội đến đây cho thấy mong muốn chính thức của Damascus nhằm giành lại quyền kiểm soát toàn bộ lãnh thổ đất nước.

Kể từ năm 2018, an ninh của Afrin đã được đảm bảo bởi các đội hình SNA thân Thổ Nhĩ Kỳ dưới sự bảo trợ của Ankara. Tuy nhiên, sau khi chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad bị lật đổ và ông Ahmed al-Shaara - lãnh đạo nhóm vũ trang Hayat Tahrir al-Sham (HTS) lên nắm quyền vào tháng 12/2024, tình hình đã thay đổi.

Quân đội Syria mới, được thành lập trên cơ sở nhóm HTS, đã tăng cường sự hiện diện của mình ở phía bắc đất nước, bao gồm cả các khu vực trước đây được coi là vùng chịu ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc chuyển giao quyền kiểm soát Afrin từ SNA cho chính quyền mới của Syria diễn ra dưới sự điều phối giữa Thổ Nhĩ Kỳ và chính quyền Tổng thống Ahmed al-Sharaa, cho thấy những động thái ngoại giao phức tạp và khả năng xem xét lại mối quan hệ giữa Ankara và Damascus.

Vào ngày 29/1/2025, ông Ahmed al-Sharaa, trước đây được gọi là Abu Mohammed al-Julani, đã chính thức được tuyên bố là tổng thống chuyển tiếp.

Trong những tuyên bố đầu tiên nhậm chức, ông al-Sharaa đã nhấn mạnh đến nhu cầu khôi phục toàn vẹn lãnh thổ của Syria và củng cố các thể chế nhà nước.

Chiến dịch Cành Ô liu của Thổ Nhĩ Kỳ, được triển khai vào tháng 1/2018, nhằm mục đích đẩy lực lượng dân quân người Kurd ra khỏi khu vực Afrin và tạo ra vùng đệm trên biên giới với Syria.

Khu vực này đã nằm dưới sự kiểm soát của Thổ Nhĩ Kỳ kể từ đó, và việc trở lại quyền kiểm soát của Damascus có thể thay đổi cán cân quyền lực trong khu vực.

THẾ CUỘC TỪ “VÁN BÀI LẬT NGỬA” CHO UKRAINE

Giải pháp hòa bình mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đề ra sau cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin không chỉ ảnh hưởng đến các bên tham chiến trong xung đột Ukraine, mà còn tạo ra bước ngoặt mới cho nhiều bên.

Hôm qua 14.2, đại diện Ukraine tuyên bố nước này sẽ không cử đại diện tham gia đàm phán ba bên với Mỹ và Nga bên lề hội nghị An ninh Munich đang diễn ra tại Munich (Đức) từ ngày 14 - 16.2. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra đề xuất trên như một bước trong lộ trình tìm kiếm giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraine.

Tình thế Ukraine

Ngày 13.2, Mỹ tiết lộ về cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump với người đồng cấp Putin quanh giải pháp hòa bình cho Ukraine. Giải pháp được tiết lộ là dựa trên "đánh giá thực tế về chiến trường" và việc giành lại lãnh thổ Ukraine như trước năm 2014, trước khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea, là "mục tiêu ảo tưởng". Không những vậy, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth gửi thông điệp sẽ không kết nạp Ukraine vào NATO.

Giải pháp trên đã bị châu Âu phản ứng mạnh mẽ, nhất là khi các thành viên cựu lục địa cho rằng đã bị "loại khỏi cuộc chơi" trong quá trình đàm phán. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius gọi đề nghị hòa bình của Mỹ đối với Nga là "vụng về". Còn Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock cảnh báo Nga chỉ "hòa bình giả tạo". Bà Baerbock cho biết không nên đạt được thỏa thuận nào với Nga mà bỏ qua ý kiến của người Ukraine và châu Âu.

Ở góc nhìn của giới quan sát, ông Tony Maciulis, chuyên gia tại Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng cuộc điện đàm kéo dài 90 phút giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin về Ukraine, mà cả các nhà lãnh đạo Kyiv và châu Âu đều không được thông báo trước, đã làm dấy lên lo ngại rằng "châu Âu đang bị loại khỏi bất kỳ cuộc đàm phán nào về an ninh hoặc hòa bình sẽ như thế nào trong tương lai gần".

Tuy nhiên, Washington dường như cũng đang gây áp lực với cả Moscow. Trả lời phỏng vấn tờ The Wall Street Journal ngày 13.2, Phó tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố nước này sẵn sàng sử dụng các biện pháp cấm vận, thậm chí phương án quân sự, để buộc Moscow hòa đàm với Kyiv.

Tập trung nhiều hơn vào châu Á - Thái Bình Dương ?

Trả lời Thanh Niên ngày 14.2, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử tại Đại học Hawaii - Thái Bình Dương) nhận xét: "Tôi nghĩ cả Nga và Ukraine đều đang tiến gần đến hồi kết về mặt ý chí chính trị. Dư luận Mỹ có phần thất vọng với các đồng minh châu Âu. Bởi châu Âu có nhiều nguồn lực tài chính để hỗ trợ Ukraine, nhưng lại chọn cách cung cấp ít hỗ trợ hơn, tin tưởng rằng Mỹ sẽ luôn can thiệp và lấp đầy khoảng trống".

"Tuy nhiên, chính quyền của Tổng thống Trump có vẻ nhận thấy phần lớn các đồng minh của Washington đã hỗ trợ Mỹ rất ít ở Afghanistan và Iraq. Ngoài ra, nội các và một bộ phận ngày càng nhiều của Quốc hội Mỹ đang lo lắng về Trung Quốc, nên muốn tập trung các nguồn lực an ninh vào châu Á - Thái Bình Dương. Điều đó có nghĩa là Washington sẽ hạn chế nguồn lực vào châu Âu. Châu Âu sẽ phải làm nhiều hơn cho an ninh - quốc phòng của cựu lục địa, bao gồm cả Ukraine. Dường như giới lãnh đạo Mỹ đương nhiệm muốn cắt giảm nguồn lực ở châu Âu để chuyển sang châu Á - Thái Bình Dương. Tôi nghĩ đây là lời cảnh tỉnh mà Tây Âu lẽ ra phải nhận thấy trong nhiều năm", chuyên gia Schuster nhận định.

Về tình hình Ukraine, ông dự báo: "Chúng ta sẽ xem thêm! Nhiều khả năng sẽ vẫn cần rất nhiều cuộc mặc cả và đàm phán sắp tới".

Bước ngoặt mới cho NATO và châu Âu

Phát biểu tại hội nghị An ninh Munich (Đức) vào hôm qua 14.2, Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier nhấn mạnh nước này "đã nhận được thông điệp". "Chi tiêu cho an ninh phải tiếp tục tăng. Lực lượng vũ trang của chúng ta phải trở nên mạnh mẽ hơn - không phải để tiến hành chiến tranh, mà để ngăn chặn chiến tranh", ông Steinmeier khẳng định.

Tổng thống Đức cho rằng việc Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine cách đây gần 3 năm là một bước ngoặt, và NATO ngày nay đang phải đối mặt với những mối đe dọa khác với những mối đe dọa tồn tại khi liên minh được thành lập hơn 70 năm trước.

"Mục tiêu ngân sách quốc phòng chiếm 2% GDP mà chúng ta đồng ý thì nay đã là quá khứ. Chúng ta phải tự hỏi đang nợ NATO điều gì, để trong 70 năm nữa khối này vẫn đủ sức bảo vệ tự do và an ninh", Tổng thống Đức nói thêm và cũng thừa nhận sự cần thiết phải cân bằng "chia sẻ gánh nặng giữa châu Âu và Mỹ". Ông cũng nhấn mạnh Đức sẽ "làm phần việc của mình".

Nguồn: CafeF; VietnamPlus; Soha; Giáo dục & Thời đại; Thanh Niên