Nước ngoài nghi ngại

Trong khi những nước như Úc và Canada cảm thấy đang bị Bắc Kinh dồn ép, các quốc gia láng giềng bị Trung Quốc phớt lờ, thì những nước như Đức hay Hàn Quốc dường như đang phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ Trung Quốc.

Nước Mỹ, trong nhiều thập kỉ qua vẫn duy trì vị thế độc tôn là siêu cường, gần đây đã phải nhìn nhận Trung Quốc như một đối trọng thách thức vị thế của nước này.

Tất cả những yếu tố này đang dần trở nên ngày càng rõ rệt kể từ khi ông Tập Cận Bình lên nắm quyền.

Ngoài ra, sự phức tạp trong hệ thống chính trị của Trung Quốc khiến giới quan sát khó có thể đưa ra các đánh giá về các định hướng chính sách nội địa của Bắc Kinh, nhưng rõ ràng, đang ngày càng có nhiều ý kiến trái chiều nổi lên từ ngay trong bộ máy cầm quyền, nhà nghiên cứu về Trung Quốc Richard McGregor của Viện Lowy ở Sydney nhận định.

Áp lực trong nước

Trong chính trường Trung Quốc hiện nay, khó có thể thấy một đối thủ chính trị trực tiếp của Chủ tịch Tập Cận Bình, hay bóng dáng một người kế nhiệm ông trong tương lai. Một trong những lý do chính dẫn đến điều này là tầm ảnh hưởng lớn của ông Tập. Tuy nhiên, cho đến nay sau hơn 7 năm cầm quyền, phái trước nhà lãnh đạo Trung Quốc đã xuất hiện ngày càng nhiều những ý kiến hoài nghi.

Đó là những thế hệ sau của các nhà lãnh đạo Trung Quốc, các học giả nổi tiếng, hay các doanh nhân cảm thấy bó buộc trước các chính sách cứng rắn của ông Tập - tất cả đều đưa ra những ý kiến chỉ trích về các chính sách của ông Tập ở các diễn đàn công khai, các bài phát biểu, hay những bài viết được đăng tải trên mạng.

"Một điều kì lạ đang xảy ra ở Trung Quốc dưới thời ông Tập", nhà nghiên cứu Ian Johnson viết trên tạp chí New York Review of Books. Ở một thể chế mà ông Tập được coi có tầm ảnh hưởng gần như tuyệt đối, nhưng nay "đã có những người quyết định lên tiếng và đưa ra những chỉ trích mang tính nghiêm trọng nhất trong hơn 10 năm qua, và điều đáng nói là nó xảy ra ở một trong những thời điểm nhạy cảm nhất trong nhiều thập kỉ trở lại đây".

Kể từ giữa năm 2018, ông Tập đã phải đối mặt với nhiều ý kiến trái chiều về chính sách kinh tế và ngoại giao. Theo đó, nhiều ý kiến cho rằng chính phủ Trung Quốc đã tạo điều kiện cho Mỹ và các nước khác gây sức ép lên Bắc Kinh trong nhiều vấn đề, từ thương mại, công nghệ, đến quân sự và các ảnh hưởng mang tính chiến lược ở khu vực Đông Á.

Đáng chú ý, vào năm ngoái, trong một bình luận vào cuối năm ngoái liên quan tới chính sách ngoại giao và quân sự đầy tham vọng của Bắc Kinh hiện nay, ông Đặng Phác Phương - con trai cả của cố lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình - mới đây đã kêu gọi chính quyền Bắc Kinh "giữ đầu óc tỉnh táo" và biết mình đang đứng ở đâu.

Dẫu cho sẽ khó xuất hiện một đối trọng đối với ông Tập trong chính quyền Trung Quốc, những yếu tố này sẽ tạo áp lực lên ông Tập.

Vực nền kinh tế

Mới đây Chính phủ Trung Quốc vừa tuyên bố sẽ sử dụng các biện pháp có mục tiêu cụ thể để đối phó với những thách thức và rủi ro đang ngày càng gia tăng và đe dọa đến lĩnh vực tài chính của nước này, trong bối cảnh tăng trưởng giảm tốc và xung đột thương mại với Mỹ.

Theo thông báo từ Hội đồng Nhà nước Trung Quốc, đó sẽ là kết hợp của cả các biện pháp ngắn và dài hạn, tác động đến cả các yếu tố vĩ mô và vi mô để thúc đẩy lực cầu và tạo ra các động lực tăng trưởng mới.

Đặc biệt, đáng chú ý nhất là Trung Quốc sẽ mở cửa khu vực tài chính cho dòng vốn đầu tư nước ngoài. Các nhà đầu tư nước ngoài có thể mua cổ phần hoặc kiểm soát các định chế tài chính bao gồm bộ phận quản lý tài sản của các ngân hàng thương mại, các quỹ hưu trí và các công ty môi giới tiền tệ.

Với quy mô lên đến 44.000 tỷ USD và vẫn còn khá khép kín với thế giới bên ngoài, thị trường tài chính Trung Quốc rất hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài bởi chỉ cần chiếm được một phần nhỏ thị phần ở đây là có thể thu được mức lợi nhuận khổng lồ. Tuy nhiên, hiện tại các công ty quốc tế buộc phải thích nghi với 1 môi trường pháp lý mơ hồ và đối mặt với các đối thủ được hậu thuẫn bởi Chính phủ Trung Quốc.

Các biện pháp khác vừa được thông báo bao gồm:

- Các công ty xếp hạng tín nhiệm nước ngoài có thể xếp hạng mọi trái phiếu niêm yết trên sàn giao dịch và thị trường liên ngân hàng, và các định chế nước ngoài có thể là nhà bảo lãnh chính trên thị trường trái phiếu liên ngân hàng.

- Trung Quốc sẽ xóa bỏ giới hạn sở hữu đối với nhà đầu tư nước ngoài tại các công ty chứng khoán, quỹ, công ty bảo hiểm nhân thọ vào năm 2020 thay vì 2021.

- Các công ty bảo hiểm nước ngoài có thể nắm hơn 25% cổ phần tại các công ty bảo hiểm quản lý tài sản nội địa.

- Trung Quốc sẽ xóa bỏ quy định buộc các công ty bảo hiểm nước ngoài phải có 30 năm kinh nghiệm mới được bước vào thị trường Trung Quốc.

- Trung Quốc sẽ thực hiện những biện pháp xa hơn nữa để các nhà đầu tư định chế nước ngoài có thể dễ dàng đầu tư vào thị trường trái phiếu liên ngân hàng hơn.

Hiện các nhà đầu tư nước ngoài chỉ nắm 1,6% trong tổng tài sản của hệ thống ngân hàng Trung Quốc và 5,8% thị phần trên thị trường bảo hiểm. Giới chức Trung Quốc đã phê duyệt các kế hoạch của UBS, Nomura và JPMorgan để cho phép các định chế này nắm cổ phần đa số tại các công ty chứng khoán liên doanh. JPMorgan cho biết có dự định tăng tỷ lệ sở hữu lên 100% khi luật cho phép.

Trung Quốc nhận định những vấn đề "phức tạp" cả ở trong và ngoài nước đang tạo ra nhiều thách thức cho Trung Quốc ngay ở thời điểm hiện tại cũng như trong tương lai gần. Hôm đầu tuần Trung Quốc vừa công bố số liệu tăng trưởng GDP thấp nhất kể từ năm 1992.

Kể từ cuối tháng trước, khi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình nhất trí "ngừng bắn", các nhà đàm phán thương mại của hai bên vẫn chưa có bất kỳ cuộc gặp nào. Phó Thủ tướng Lưu Hạc đã điện đàm với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cũng như Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer nhưng những diễn biến quá chậm chạp đang làm dấy lên những lo ngại về căng thẳng thương mại.

(Nguồn: Soha)