Người Việt bị ngờ vực rửa tiền khi từ Bayern sang Tiệp

Đầu tháng trước một đội cảnh sát biên phòng vùng biên ở Waldsasssen đã tạmgiữ một lượng lớn tiền mặt nhiều chục ngàn Euro không rõ nguồn gốc của một người Việt Nam 52 tuổi.

Vụ việc xảy ra vào ngày 02.08.2022 lúc 13 giờ 50, trên đường liên tỉnh B299, cảnh sát biên phòng tại Waldsassen kiểm tra một chiếc xe tải nhỏ theo hướng rời biên giới. Cầm lái là một người đàn ông 52 tuổi, quốc tịch Việt Nam và cư trú ở nước ngoài. Khi kiểm tra đồ đạc trên xe, cảnh sát phát hiện một túi đựng chứa một lượng tiền mặt lên 5 chữ số. Tuy nhiên, khi được hỏi nguồn gốc số tiền này, ông người Việt giữ quyền im lặng không khai báo.

Sau khi tham khảo ý kiến Viện kiểm sát ở Weiden i.d.Opf, cảnh sát biên phòng đã thu giữ số tiền trên và tiến hành các các thủ tục tố tụng với cáo buộc rửa tiền. Sau thi bị thu giữ tiền, ông nguời Việt được trả tự do để tiếp tục cuộc hành trình.

Rửa tiền là gì?

Rửa tiền Geldwäsche là quá trình chuyển tiền hoặc tài sản khác được tạo ra bất hợp pháp vào chu kỳ tài chính và kinh tế hợp pháp. Mục đích của quá trình này là ngụy trang nguồn gốc (tội phạm) thực sự tạo ra số tiền đó. Để đạt được mục đích đó, tiền được chuyển sang chu kỳ tài chính hợp pháp thông qua các giao dịch kinh doanh không rõ ràng nhất như có thể, ví dụ: bằng cách mua bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, chứng khoán hoặc cổ phiếu.

Trong hầu hết các trường hợp, rửa tiền có liên quan đến các tội phạm sau:

- Tham nhũng.

- Nhận hối lộ.

- Cướp.

- Tống tiền.

- Buôn bán ma túy.

- Buôn bán vũ khí.

- Buôn lậu.

- Đưa người.

- Trốn thuế.

Ở nhiều quốc gia, rửa tiền được coi là một hành vi phạm tội hình sự. Cuộc chiến chống rửa tiền được coi là một phần quan trọng của cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức và khủng bố.

Nguồn gốc thuật ngữ "rửa tiền"

Thuật ngữ "rửa tiền" liên quan với ông trùm xã hội đen khét tiếng Al Capone. Ông ta là người đầu tiên đầu tư tiền của mình có được thông qua các hoạt động kinh doanh bất hợp pháp vào các tiệm giặt là, do đó che giấu được nguồn gốc thực sự của nó. Trong một phiên tòa năm 1931, khi được hỏi về nghề nghiệp của mình, ông ta nói “tôi đang kinh doanh giặt ủi (rửa)“.

Hình phạt đối với tội rửa tiền

Kể từ năm 1992, tội danh rửa tiền bị phạt theo Điều §261 của Bộ luật Hình sự (StGB). Cố gắng và hỗ trợ, tiếp tay cũng bị phạt. Điều quan trọng cần biết: Trước hết phải có một hành vi phạm tội hình sự khác phải diễn ra, từ đó sinh ra số tiền rửa bị phát hiện. Chỉ trên cơ sở này hành vi rửa tiền mới bị áp dụng hình phạt.

Những hành vi phạm tội nào trước đó dẫn đến rửa tiền để được xác định chính xác là hành vi phạm tội rửa tiền, được liệt kê tại Điều §261 Bộ Luật Hình sự StGB. Chúng bao gồm:

- Tất cả các tội phạm (tội phạm có thể bị phạt tù ít nhất một năm, như cướp, gây thương tích cơ thể dẫn đến tử vong hoặc lạm dụng tình dục nghiêm trọng).

- Một số hành vi phạm tội nhất định (như buôn bán ma túy hoặc các hành vi phạm tội được thực hiện trên cơ sở băng đảng hoặc thương mại).

Cả những kẻ rửa tiền chuyên nghiệp và khách hàng liên quan đều phải chịu trách nhiệm hình sự. Người rửa tiền của chính mình chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp nhất định. Nếu họ tự nguyện khai báo trước khi bị phát hiện thì hình phạt được miễn.

Rửa tiền cũng được pháp luật quy định trong Đạo luật rửa tiền (xem đường Link tiếng Đức) => Geldwäschegesetz. Còn Đạo luật truy tìm tiền có được từ tội phạm nghiêm trọng (GwG) được ban hành vào năm 1993 và sửa đổi vào năm 2008. Gần đây nhất, nó được sửa đổi toàn diện vào năm 2011 như một phần của đạo luật tối ưu hóa phòng chống rửa tiền (GWPräOptG).

Các hình phạt cho hành vi rửa tiền Geldwäsche

Rửa tiền bị phạt tù từ ba tháng đến năm năm. Chú ý: Điều này chỉ phạt chính hành vi rửa tiền, chưa xét hành vi phạm tội ban đầu tạo ra số tiền đó. Do đó, với hành vi phạm tội ban đầu sẽ được áp dụng hình phạt khác tương ứng. Trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, rửa tiền thậm chí còn bị phạt tới 10 năm, chẳng hạn rửa tiền chuyên nghiệp hoặc có tổ chức băng đảng.

Các biện pháp chống rửa tiền

Phương pháp

Một phương pháp nổi tiếng để ngăn chặn rửa tiền được gọi là "Nguyên tắc xác định khách hàng - Know-Your-Customer-Prinzip - KYC“. Như ngân hàng, luật sư, kiểm toán viên, sòng bạc hoặc thợ kim hoàn phải thực hiện kiểm tra khách hàng. Trước khi mối quan hệ kinh doanh được thiết lập, họ phải xác định được dữ liệu khách hàng của mình.

Một biện pháp khác là giám sát các tài khoản và giao dịch tiền. Đạo luật Chống rửa tiền (GwG) buộc các ngân hàng và các nhà cung cấp dịch vụ tài chính phải chỉ định Nhân viên Đặc trách Chống rửa tiền (Compliance Officer Anti-Money Laundering). Ngoài ra, theo Điều §43 Luật GwG, họ phải đệ đơn tố cáo chính khách hàng của mình ngay cả khi ngờ vực rửa tiền nhỏ nhất.

Một ngờ vực như vậy phải đưa được bằng chứng, như khi khách hàng duy trì nhiều tài khoản, gửi tiền mặt số lượng cao, mang theo số tiền mặt nhiều, thực hiện vận chuyển tiền mặt hoặc chấp nhận các điều kiện đầu tư rủi ro từ ngân hàng.

Trách nhiệm giám sát và trình báo

Đạo luật rửa tiền (GwG) quy định một số trách nhiệm nhất định đối với các ngân hàng, tư vấn thuế, sòng bạc, đại lý bất động sản... Trong một số điều kiện nhất định, luật sư và công chứng viên cũng phải chịu trách nhiệm trên. Thuộc trách nhiệm này bao gồm:

- Phải thiết lập hệ thống quản lý rủi ro (Điều §4 GwG).

- Trách nhiệm xác định nhân thân đối với đối tác, khách hàng (Điều §10 GwG).

- Trách nhiệm báo cáo khi có dấu hiệu ngờ vực (§ 43 GwG).

Sổ đăng ký minh bạch

Sổ đăng ký minh bạch điện tử trung ương đã tồn tại từ ngày 01.10.2017 được quy định tại Điều §19 Luật GwG. Theo đó, các công ty hoạt động trên thị trường tài chính có trách nhiệm phải đăng ký người đặc trách về kinh tế ở đó. Mục đích là để làm cho các mạng lưới công ty minh bạch hơn và do đó làm cho hành vi rửa tiền và tài trợ khủng bố dễ dàng bị phát hiện hơn.

Cơ quan giám sát và điều tra tra hình sự

BaFin (Cơ quan Giám sát Tài chính Liên bang) là cơ quan có thẩm quyền giám sát việc tuân thủ trách nhiệm của các tổ chức tín dụng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán tài chính theo §50 Luật GwG. Đối với các lĩnh vực khác, cơ quan giám sát ngành nghề tương ứng chịu trách nhiệm, như đối với tư vấn thuế do Hiệp hội tư vấn thuế, với luật sư do Hiệp hội luật sư chịu trách nhiệm giám sát.

Ngoài ra, có những cơ quan nhà nước mang tính chuyên nghiệp chuyên điều tra các giao dịch tài chính với mục đích chống rửa tiền. Chúng được gọi là "Mật vụ tài chính - Financial Intelligence Unit“, gọi tắt là FIU và hoạt động theo các quy định quốc tế và quốc gia. Ở Đức, FIU là Văn phòng Điều tra Giao dịch Tài chính Trung ương trực thuộc Cơ quan Hình sự Hải quan.

Những con số biết nói

Năm 2015, Đại học Halle-Wittenberg đã thực hiện một cuộc khảo sát, thăm dò ý kiến với 1002 người và 73 cuộc phỏng vấn chuyên gia. Nghiên cứu này cho thấy khối lượng rửa tiền ở Đức lên tới khoảng 100 tỷ euro mỗi năm.

Số liệu thống kê tội phạm hình sự của cảnh sát đã ghi nhận tổng cộng 6 triệu tội phạm trong năm 2016. Tội phạm hình sự rửa tiền chỉ có 11.541 trường hợp, so với tổng số tội phạm các loại rất thấp chỉ chưa đến 1%. Tỷ lệ điều tra xong rất cao lên tới 89%. Tuy nhiên, các số liệu trên có thể mới chỉ là bề nổi, người ta dự đoán số liệu thực có thể cao hơn rất nhiều.

(Xem thêm:

=> Thượng viện Đức thông qua Luật phòng chống Covid-19: Các biện pháp bảo vệ, phòng chống từ tháng 10.2022).

Viet Duc Online