Doanh nghiệp bị khám xét là một tình huống khẩn cấp căng thẳng cho cả lãnh đạo và nhân viên. Điều quan trọng là những tình huống như vậy phải được lường trước chuẩn bị sẵn cho những tình huống xấu nhất, để giữ bình tĩnh, và nhận biết được các quyền và trách nhiệm của mình cần phải thực hiện thích ứng.

Bị khám xét không chỉ xảy ra với các tập đoàn lớn liên quan tới hình sự, bị Viện Kiểm sát kinh tế, điều tra thuế, cơ quan chống độc quyền, hải quan, cảnh sát... tống đạt và thực hiện, mà các công ty vừa và nhỏ cũng luôn phải đối mặt với các biện pháp như vậy của các cơ quan điều tra.

Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể bị khám xét không báo trước. Vì vậy mọi công ty, tốt nhất cần lập một kế hoạch dành cho tính huống khẩn cấp bị khám xét, để tất cả nhân viên có thể tiếp xúc với các nhà điều tra biết mà thực hiện. Kế hoạch khẩn cấp phải đưa ra các hướng dẫn hành động chi tiết cho nhân viên liên quan thực hiện, trong đó quan trọng nhất là những nhân viên nào phải chịu trách nhiệm về điều gì, ai phải thông báo cho ai những gì.

Doanh nghiệp phải phản ứng chuyên nghiệp, thể hiện sẵn sàng hợp tác

Về cơ bản, điều quan trọng là phải phản ứng chuyên nghiệp, nhận biết được quyền và trách nhiệm của mình trước nhà chức trách. Trước hết, nên giữ bình tĩnh và yêu cầu cho thời gian để thông báo cho luật sư. Thật hữu ích khi doanh nghiệp lưu giữ một danh sách các luật sư luôn sẵn sàng để có thể gọi điện cho họ khi xảy ra khám xét. Cho đến khi luật sư tới, cần cử một thành viên trong ban quản lý lãnh đạo đang có mặt chịu trách nhiệm giao dịch với nhà chức trách. Bởi không thể biết trước thành viên nào trong tập thể chủ công ty có mặt lúc xảy ra khám xét bất ngờ, vì vậy tất cả các thành viên quản lý điều hành trực tiếp cần nắm được những điều cơ bản về khám xét, quyền chức năng nhiệm vụ của các cơ quan điều tra.

Cũng cần đảm bảo chắc chắn rằng mỗi điều tra viên luôn được đi kèm bởi một đại diện công ty hoặc được công ty chỉ định. Ngoài ra, trao đổi nội bộ trong nhân viên công ty rất quan trọng, để cùng nhau duy trì hoạt động kinh doanh bình thường trong và sau thời gian khám xét. Đồng thời, những nhân viên liên quan trực tiếp tới lệnh khám xét cần biết ngay họ có quyền và trách nhiệm phải làm gì trong tình huống đó.

Điều quan trọng là phải thể hiện thái độ rõ ràng đối với cơ quan điều tra sẵn sàng hợp tác và cố gắng tạo điều kiện cho cơ quan chức năng khám xét. Giới luật sư khuyên, không nên làm khó dễ cho cơ quan điều tra trong quá trình khám xét. Điều này có thể làm nhà chức trách thực hiện mạnh tay hơn hoặc thay đổi biện pháp.

Ngược lại, chính mình sẽ bị áp dụng hình phạt nếu bị phát hiện cố gắng che giấu hoặc phá hủy các chứng cứ. Trong những trường hợp như vậy, có trường hợp bị phạt tù với tội danh cáo buộc tìm cách xoá dấu vết tội phạm. Ngược lại, các doanh nghiệp không nên ngại ngùng, lo sợ tới mức không dám áp dụng quyền hạn của mình đối với nhà nhà điều tra, có thể gây bất lợi. Doanh nghiêp không được tự nguyện cung cấp hồ sơ khi không được nhà điều tra hỏi, chẳng hạn như hồ sơ nhân sự hoặc tài liệu kinh doanh bí mật.

Trình tự khám xét

Thực tế cho thấy quá trình khám xét thường giống nhau như sau:

9.00 giờ sáng: Nhà điều tra xuất hiện tại nơi tiếp khách của công ty và thông báo lệnh khám xét công ty. Lễ tân thông báo cho ban quản lý và đưa nhà điều tra vào phòng làm việc.

9.15: Nhà điều tra thường đợi tới nửa giờ cho đến khi luật sư xuất hiện.

9.45: Nhà điều tra tuyên bố khám xét những phòng nào, nơi cất giữ các tài liệu hoặc bằng chứng họ tìm kiếm. Nhà điều tra phân chia nhau lục soát có nhân viên hoặc luật sư đi kèm.

15.00: Các hồ sơ, tài liệu, phương tiện lưu trữ có liên quan được tập hợp lại lập biên bản thu giữ và trao đổi với doanh nghiệp những gì chưa tìm được. Ngoài ra tuyên bố doanh nghiệp có phản đối không và các bằng chứng có được trao tự nguyện không.

16.30 : Khám xét kết thúc. Cùng với các cố vấn pháp lý, công ty phải làm rõ vai trò của mình trong khám xét và xác định những đòi hỏi tiếp của mình.

Kiểm tra kỹ lệnh khám xét đặc biệt về hình thức pháp lý

Lệnh khám xét phải do một chánh án ký và công ty bị khám xét phải đúng đối tượng bị khám xét, chẳng hạn không phải là công ty con. Ngoài ra, lệnh khám xét phải ghi rõ phạm vi thu giữ bằng chứng và không gian cần khám xét, nghĩa là những gì các nhà điều tra được phép tìm kiếm và những gì không được phép và ở những điạ điểm nào. Đơn khiếu nại có thể được đệ trình lên chánh án chống lại lệnh khám xét cũng như những bằng chứng thu giữ không đúng với lệnh khám xét.

Các cuộc khám xét thường diễn ra tại trụ sở của công ty, trong các căn hộ tư nhân và cũng có thể tại tư vấn thuế. Để biết được ai là đối tượng bị khám xét, hồ sơ bằng chứng nào bị tịch thu tại điạ điểm nào thường không dễ dàng.

Những gì các nhà điều tra thu giữ từ công ty hay từ căn hộ tư nhân của chủ doanh nghiệp, hay nhà quản lý công ty hoặc tư vấn thuế, trong mọi trường hợp cần được lập biên bản chính xác. Theo yêu cầu của người bị khám xét, các nhân viên khám xét có trách nhiệm lập biên bản ghi chép lý do khám xét và các bằng chứng thu giữ. Ngoài ra, công ty nên yêu cầu copy các tài liệu bị tịch thu.

Đôi khi các công ty cũng biết trước rằng một hành động khám xét có thể xảy ra do cáo buộc hình sự. Trong những trường hợp như vậy, có thể chống lại bằng cách viện đến luật sư gửi thư bào chữa cho công tố viên. Trong một số trường hợp nhất định, các cuộc điều tra và khám xét có thể tránh được.

Liệt kê những thao tác phải chú ý khi bị khám xét

- Khi gặp các nhà điều tra tới, phải thông báo cho lãnh đạo công ty ngay lập tức.

- Nhanh chóng liên hệ mời ​​luật sư tham gia.

- Thể hiện sẵn sàng hợp tác.

- Đừng bao giờ tìm cách xoá bỏ chứng cứ.

- Kiểm tra quyết định khám xét thật kỹ xem có tuân thủ quy định pháp lý không.

- Chỉ cung cấp những gì ghi trong lệnh khám xét.

- Copy các tài liệu bị tịch thu.

- Phải lập biên bản sau khi kết thúc khám xét ghi rõ lý do và bằng chứng bị thu giữ.

- Đệ đơn chống lại thu giữ không hợp pháp các bằng chứng đưa ra toà án.

(Xem thêm:

=> Chính phủ Đức sửa đổi Luật Trừng phạt để thực thi có hiểu quả các biện pháp phong toả, cấm vận).

Đức Việt Online