- Thời sự

Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) hôm 24/11 thông báo mua bổ sung thịt lợn vào kho dự trữ để kéo giá lên cao.
NDRC - cơ quan chịu trách nhiệm hoạch định chính sách kinh tế của Trung Quốc - cho biết họ sẽ mua dự trữ thịt lợn đợt thứ ba trong năm nay. Thịt lợn là thực phẩm thiết yếu tại Trung Quốc.
Động thái này được công bố sau khi các số liệu mới nhất của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy giá lợn tại đây có xu hướng giảm. Chỉ trong nửa đầu tháng 11, giá lợn đã giảm 0,7%.
Giá này từng tăng vọt trong tháng 7, sau thông báo mua thêm thịt lợn dự trữ của NDRC. Tuy nhiên, đến đầu tháng 8, giá lại giảm trở lại. Trong thông báo trên trang mạng xã hội chính thức hôm qua, NDRC cho biết họ và các cơ quan liên quan sẽ bắt đầu thu mua và tích trữ thịt lợn để kéo giá lên mức hợp lý.
Giá lợn tại Trung Quốc năm nay chịu sức ép do nguồn cung dồi dào trong khi nhu cầu lại yếu. Hàng triệu nông dân nuôi lợn nước này vẫn chưa có lãi. Thông thường, tiêu thụ thịt lợn sẽ tăng trong các tháng mùa đông, do dịp cuối năm nhiều sự kiện, lễ hội. Tuy nhiên, giới phân tích lo ngại nhu cầu có thể yếu hơn dự báo.
Giá thịt lợn giảm cũng liên quan mật thiết đến việc Trung Quốc rơi vào giảm phát. Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) hôm 9/11 công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nước này giảm 0,2% trong tháng 10 so với cùng kỳ năm ngoái. Giá thịt tháng 10 giảm 17,9%, chủ yếu do giá thịt lợn giảm 30,1%.
Giảm phát được định nghĩa là mức giảm bền vững và trên quy mô lớn với giá hàng hóa, dịch vụ trong một khoảng thời gian nhất định. Đây không phải là điều tích cực với nền kinh tế. Vì khi người tiêu dùng và doanh nghiệp trì hoãn chi tiêu để kỳ vọng giá giảm thêm, hoạt động kinh tế sẽ bị kìm hãm.
Với mức độ phủ sóng gia tăng nhanh chóng, đồng thời là chủ đề thảo luận chủ đạo của năm 2023, trí tuệ nhân tạo (AI) đã được nhà xuất bản từ điển Collins (Anh) chọn là "Từ khóa của năm 2023".
Cùng với những lợi ích không thể phủ nhận, sự phát triển của hệ thống AI siêu thông minh đang đặt ra mối lo ngại về những hậu quả khôn lường nếu AI không được kiểm soát, hoặc con người lợi dụng AI cho những mưu đồ đen tối, nói cách khác là phát triển và sử dụng AI thiếu trách nhiệm. Đó cũng là lý do cộng đồng thế giới đang khẩn trương phối hợp tìm giải pháp và cách thức tiếp cận chung để giám sát AI.
Hội nghị Liên minh AI châu Âu lần thứ tư vừa diễn ra tại Tây Ban Nha đã tập trung thảo luận chủ đề "Phát triển AI một cách đáng tin cậy trên toàn cầu". Sự kiện thường niên này là sáng kiến của Ủy ban châu Âu (EC) nhằm thiết lập một cuộc đối thoại cởi mở giữa các nhà hoạch định chính sách về Chiến lược AI của Liên minh châu Âu (EU), với mục đích tận dụng tối đa các cơ hội do AI mang lại và giải quyết những thách thức phát sinh. Theo giới quan sát, hội nghị năm nay đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc thực hiện Chiến lược AI của EU khi Đạo luật AI - khung pháp lý đầu tiên trên thế giới về công nghệ này, đang chờ các nước thành viên EU phê chuẩn.
Đầu tháng này, hội nghị cấp cao toàn cầu đầu tiên về an toàn AI cũng đã được tổ chức tại Anh để đánh giá những nguy cơ từ AI, đặc biệt là ở giai đoạn phát triển và thảo luận về cách giảm thiểu những nguy cơ này thông qua phối hợp quốc tế.
Hội nghị đã nhất trí Tuyên bố Bletchley về an toàn AI với chữ ký của đại diện 27 quốc gia (trong đó có những nước hàng đầu về phát triển và ứng dụng AI như Mỹ và Trung Quốc) cùng EU, với 5 mục tiêu bao trùm hướng tới phát huy tinh thần đồng thuận và trách nhiệm chung liên quan những rủi ro, cơ hội và tiến trình thúc đẩy hợp tác quốc tế trong đảm bảo sử dụng và nghiên cứu AI an toàn, đặc biệt là thông qua tăng cường hợp tác khoa học.
Trong khi đó, các quan chức Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) đã thống nhất về Bộ Quy tắc ứng xử 11 điểm dành cho các công ty phát triển AI, hướng dẫn quản lý những hệ thống AI tiên tiến nhất và hệ thống AI tạo sinh.
Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cũng công bố thành lập Ban cố vấn AI. Với 39 thành viên là các giám đốc công ty, quan chức chính phủ và các học giả, ban cố vấn có nhiệm vụ đưa ra hướng quản lý AI ở tầm quốc tế.
Ở quy mô quốc gia, chính phủ nhiều nước cũng đang nỗ lực quản lý công nghệ đang phát triển "quá nhanh, quá nguy hiểm" này.
nước Đức, Pháp và Italy đã đạt được thỏa thuận về cách thức quản lý AI trong tương lai, theo đó tất cả các nhà cung cấp AI lớn và nhỏ ở EU cần tuân thủ các quy tắc ứng xử và bảo đảm tính minh bạch trong lĩnh vực này.
Anh sẽ thành lập Viện An toàn AI đầu tiên trên thế giới, nhằm đánh giá và thử nghiệm các mô hình mới, qua đó xác định tất cả các rủi ro tiềm ẩn từ AI. Nước này cũng tăng khoản tài trợ chi cho dự án "Tài nguyên Nghiên cứu AI" lên 300 triệu bảng Anh (gần 374 USD), gấp 3 lần so với công bố trước đó. Đây là dự án vận dụng năng lực của hai siêu máy tính ở Cambridge và Bristol để phân tích những mô hình AI hiện đại nhằm thử nghiệm các tính năng an toàn trong quá trình sử dụng công nghệ mới.
Trong khi đó, Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ đã yêu cầu cơ quan chức năng đánh giá tổng quan về các phương pháp quản lý khả thi đối với AI, từ đó xác định các phương pháp tiếp cận tiềm năng để điều chỉnh quy định quản lý vào cuối năm 2024.
Mỹ cũng thành lập Viện An toàn AI nhằm đánh giá mức độ an toàn của các hệ thống AI và hướng dẫn quản lý các vấn đề phát sinh liên quan. Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký sắc lệnh hành pháp hướng đến giải quyết gần như mọi mối lo ngại về an ninh mạng, cạnh tranh toàn cầu, phân biệt đối xử và giám sát về mặt kỹ thuật các hệ thống AI tiên tiến. Theo Nhà Trắng, khoảng 30 quốc gia đã gia nhập "tuyên bố chính trị" do Mỹ soạn thảo nhằm thiết lập bộ quy tắc chung cho việc phát triển, triển khai và sử dụng có trách nhiệm các năng lực AI trong lĩnh vực quân sự.
Trung Quốc công bố “Sáng kiến quản trị AI toàn cầu”, đưa ra một số quy định tạm thời đối với dịch vụ AI tạo sinh, đóng vai trò hướng dẫn về cách quản lý công nghệ này trong lúc chờ đợi một bộ luật chính thức về AI đang trong quá trình soạn thảo.
Đầu tháng này, Chính phủ Nhật Bản đã công bố bản dự thảo gồm 10 nguyên tắc hướng dẫn sử dụng AI, nhằm giảm thiểu các rủi ro phát sinh từ công nghệ này như thông tin sai lệch và lo ngại về quyền riêng tư. Các nguyên tắc được đề cập yêu cầu tập trung vào con người, vấn đề bình đẳng, tính minh bạch trong công tác thu thập thông tin, trách nhiệm giải trình và khả năng truy cứu dữ liệu.
Australia thì dự kiến yêu cầu các công cụ tìm kiếm xây dựng tính năng mới nhằm ngăn chặn việc chia sẻ những tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em do AI tạo ra, cũng như xóa sổ các phiên bản deepfake tương tự.
Chính những người tạo ra công nghệ này cũng muốn xây dựng quy tắc quản lý AI. Nếu như trước đây, nhiều công ty về cơ bản phản đối các quy định có thể "kìm hãm" sự phát triển của AI, thì nay, những "gã khổng lồ" như Alphabet và Microsoft, cũng như những công ty mới nổi như Anthropic và OpenAI (công ty đã tạo ra ChatGPT) đang vận động hành lang cho việc thiết lập các quy định. Họ lo ngại rằng sự cạnh tranh không bị kiểm soát sẽ thúc đẩy những hành động liều lĩnh bằng cách tung ra những mô hình có thể dễ dàng bị lạm dụng hoặc bắt đầu tự phát triển công nghệ AI. Điều đó thực sự có thể khiến các hãng rơi vào tình thế khó khăn, nguy hiểm.
Theo giới chuyên gia, đến năm 2028, giá trị thị trường AI có thể vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, điều đó đồng nghĩa rằng việc xây dựng hành lang pháp lý nhằm kiểm soát và ngăn ngừa những nguy cơ tiềm ẩn từ AI ngày càng cấp thiết. LHQ khẳng định các công nghệ AI cần được giám sát chặt chẽ, cho dù công nghệ phát triển đến mức nào cũng phải bảo đảm khía cạnh quyền con người luôn là yếu tố trung tâm.
Nhiều chuyên gia đã chỉ rõ khi xây dựng phương án quản lý AI, cần tập trung vào những khía cạnh chủ chốt như bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, trách nhiệm và đạo đức, tính minh bạch, nguy cơ và an toàn, chính sách xã hội và tác động tới kinh tế, phát triển công bằng, hợp tác quốc tế... Những bước đi hiện tại của các chính phủ và thể chế chắc chắn sẽ đẩy nhanh những nỗ lực mạnh mẽ hơn trong quản trị AI toàn cầu. Ít nhất, đó cũng là hướng đi đúng để tìm lời giải cho bài toán cân bằng phương trình AI.

Ukraine hiện xuất khẩu lượng lớn ngũ cốc qua đường bộ. Euro News đánh giá, điều này tạo ra nút thắt lớn chưa từng có ở cửa khẩu của Moldova.
Cảnh tượng chưa từng có
Lái xe qua Moldova vào cuối mùa hè sẽ thấy những cánh đồng hoa hướng dương vàng rực trải dài khắp đất nước. Đây không chỉ là một cảnh đẹp, bởi ở đất nước nông nghiệp này, hướng dương đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
Hướng dướng chiếm 25% diện tích đất trồng trọt ở Moldova tuy nhiên hiện nay, nông dân nước này ngày càng khó xuất khẩu hạt hướng dương do tắc nghẽn ở Biển Đen.
Một trong những lý do cho sự tắc nghẽn này là bởi các tài xế xe tải Ukraine cũng đang cố gắng xuất khẩu sản phẩm của họ qua nước láng giềng Moldova đến các cảng ở Rumani. Một tài xế xe tải Ukraine nói với EuroNews: "Chúng tôi đã đợi ở đây (ở cửa khẩu của Moldova) 4 ngày rồi."
Trong khoảng thời gian này, chiếc xe chở đầy ngũ cốc của tài xế chỉ di chuyển được 600 mét. Xung quanh anh, hàng trăm người tài xế ở Moldova và Ukraine khác cũng đang mắc kẹt. Đây hiện là thực tế hàng ngày ở biên giới phía nam Moldova, tại cửa khẩu Giurgiulesti.
Cửa khẩu trở thành một nút thắt cổ chai cho hàng hóa đang cố gắng đi ra tới Biển Đen.
Chưa có dấu hiệu kết thúc
Người Ukraine chờ đợi ở Moldova để chở hàng của mình sang Romania. Theo Bộ tài chính Moldova, họ có thể xếp hàng trung bình (ở cửa khẩu) từ 5 đến 7 ngày. Ở Romania, ngũ cốc được đưa đến cảng Constanta và từ đó đi khắp thế giới bằng các tàu chở hàng. Moldova trở thành một điểm trung chuyển quan trọng đối với nông sản Ukraine.
Các tài xế tụ tập thành từng nhóm bên đường, kiệt sức. Một số người ngồi im lặng trên bãi cỏ, một số người khác chia nhau thức ăn và nói chuyện với nhau. Các tài xế cho biết, họ không có nơi để ngồi chờ. Họ phải dùng bụi cây làm nhà vệ sinh và mang bình đựng nước theo để có nước tắm. Nhiều người đã đi hàng trăm kilomet từ Ukraine rồi bị mắc kẹt ở đây. Đây là điều chưa từng có đối với cửa khẩu biên giới Giurgiulesti, Euro News đánh giá.
Mailin Aasmae, thuộc đội Hỗ trợ Biên giới của Liên minh châu Âu (EU) tại Moldova và Ukraine cho biết, chỉ trong tháng 10, có 1307 xe tải chở hàng đã đi qua biên giới 2 nước qua cửa khẩu Giurgiulesti. Và hiện nay chưa có dấu hiệu cuộc khủng hoảng này sẽ kết thúc. Aasmae cho biết thêm, thời gian chờ đợi để đi qua cửa khẩu trung bình đã tăng gần gấp đôi kể từ tháng 9, từ 137 giờ lên 269 giờ.
Nga chấm dứt thỏa thuận về ngũ cốc qua Biển Đen
Kể từ khi Nga chấm dứt Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen. Ukraine đã chuyển hướng vận chuyển ngũ cốc ra thế giới qua đường bộ từ tháng 7 năm nay. Moldova trở thành quốc gia đầu tiên là nơi trung chuyển ngũ cốc của Kiev.
Moscow từ chối gia hạn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen nhằm cho phép Ukraine xuất khẩu ngũ cốc từ các cảng của Kiev sang những nước ở châu Á, Trung Đông và châu Phi. Lý do cho hành động này là bởi Nga cáo buộc các nước phương Tây đã phớt lờ những yêu cầu về việc dỡ bỏ rào cản xuất khẩu nông sản và phân bón của Nga.
Nga đã cam kết viện trợ nhân đạo ngũ cốc cho châu Phi sau động thái này. Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố, Moscow sẽ gửi miễn phí tới 50.000 tấn ngũ cốc tới sáu nước châu Phi. Ngày 17/11, Bộ trưởng Nông nghiệp Nga Dmitry Patrushev thông báo Moscow đã bắt đầu vận chuyển miễn phí số lượng ngũ cốc lên tới 200.000 tấn tới một số nước châu Phi.
Moldova gặp khó khăn
Xuất khẩu nông sản của chính Moldova cũng bị cản trở bởi sự tắc nghẽn.
Cuộc khủng hoảng ngũ cốc đã ảnh hưởng tới nông dân Moldova - trụ cột của nền kinh tế nước này. Theo Euro News, nông dân Moldova muốn đưa sản phẩm của mình ra nước ngoài bằng mọi cách có thể nhưng lại khó có thể cạnh tranh với ngũ cốc giá rẻ của Ukraine.
Kể từ năm 2022, số quốc gia nhập khẩu ngũ cốc của Moldova đã giảm từ 25 nước xuống còn 14 nước.
"Người Ukraine có kho dự trữ ngũ cốc đáng kể từ vụ thu hoạch năm 2022 và họ cũng đang ở giữa vụ thu hoạch năm 2023," một nông dân Moldova, anh Alexei Micu chia sẻ với Euro News hồi tháng 9. Hậu quả là thị trường Moldova tràn ngập ngũ cốc của Ukraine. Anh Micu dự đoán rằng nhiều công ty sẽ phá sản trong những năm tới.
Moldova được cho là nước nền kinh tế nghèo nhất châu Âu.
Các con tin phụ nữ và trẻ em Israel đầu tiên - thuộc diện được thả theo thỏa thuận ngừng bắn đầu tiên trong cuộc chiến với Hamas - đã được trả tự do vào thứ Sáu 24/11, các kênh truyền hình Israel đưa tin. Thái Lan cũng cho biết 12 người lao động Thái Lan cũng đã được thả.
Truyền thông Israel tường thuật rằng các con tin Israel đã được giao cho Hội Chữ thập Đỏ và một đội an ninh Ai Cập. Reuters chưa thể kiểm chứng ngay thông tin này.
Thủ tướng Thái Lan Srettha Thavisin cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng 12 người lao động Thái Lan đã được thả ở Gaza. Một nguồn tin được nghe báo cáo về các cuộc đàm phán nói rằng việc thả những người Thái Lan, tất cả đều là nam giới, không liên quan đến các cuộc đàm phán về ngừng bắn và diễn ra sau một cuộc đàm phán riêng rẽ với Hamas do Ai Cập và Qatar làm trung gian.
Theo các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 ngày giữa Israel và Hamas, 13 phụ nữ và trẻ em là nhóm người đầu tiên được thả, họ nằm trong số khoảng 240 con tin bị các chiến binh Hamas bắt giữ trong một cuộc tàn sát ở miền nam Israel vào ngày 7/10.
Theo thỏa thuận, họ được trả tự do với sự trợ giúp của Hội Chữ thập Đỏ và một đội an ninh Ai Cập lúc 4 giờ chiều, giờ địa phương. (tức 14h00, giờ chuẩn quốc tế GMT), sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực được 9 tiếng, và họ được đưa bằng máy bay về nước dưới sự bảo vệ của quân đội.
Đổi lại, Israel sẽ thả 39 người Palestine đầu tiên ra khỏi nhà tù vào ngày 24/11, trong đó có 24 phụ nữ và 15 thanh thiếu niên.
Tổng cộng 50 con tin và 150 tù nhân Palestine sẽ được trả tự do theo thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 ngày, mặc dù vậy, Israel cho hay lệnh ngừng bắn có thể được gia hạn nếu Hamas tiếp tục thả con tin với tốc độ ít nhất 10 người mỗi ngày. Một nguồn tin Palestine nói rằng có thể có tới 100 con tin sẽ được trả tự do.
Trước đó trong cùng ngày 24/11, giao tranh giữa quân đội Israel và các chiến binh Hamas đã dừng lại lần đầu tiên sau 7 tuần khi hai bên thực hiện thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trước khi thả con tin.
Cả hai đều nói rằng cuộc chiến sẽ tiếp tục ở mức tối đa ngay sau khi thỏa thuận ngừng bắn hết hiệu lực.

Ukraine sẽ thông báo lệnh tổng động viên mới vào tuần sau, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho hay ngày 24/11 sau cuộc họp với Bộ Tổng tham mưu Ukraine.
Trong khi nhà lãnh đạo Ukraine không cung cấp thông tin chi tiết thì các quan chức nước này đã gián tiếp nói về khả năng giải ngũ cho một số binh lính đã chiến đấu từ tháng 2/2022.
Ukraine đang đứng trước sức ép bù đắp tổn thất do cuộc phản công 4 tháng gây ra ở tiền tuyến phía Nam. Phía Nga ước tính, Kiev đã tổn thất hơn 90.000 binh lính.
"Về vấn đề động viên, chúng ta đều thấy nó phức tạp và cần thiết như thế nào", Tổng thống Zelensky cho hay.
Ông cho biết: "Ngày hôm nay có một báo cáo toàn diện về những thách thức, cách giải quyết vấn đề này, những nhiệm vụ cần tiến hành, sự thay đổi luật pháp, ai phải làm điều này... Một kế hoạch toàn diện sẽ sẵn sàng trong tuần tới".
Kiev lần đầu tiên thông báo lệnh tổng động viên và tuyên bố thiết quân luật vào tháng 2/2022 khi xung đột với Nga leo thang. Nước này đã mở rộng chế độ quân dịch bắt buộc kể từ đó đến mức mà một số nhà nghiên cứu Đức cảnh báo tuần này rằng điều này có thể đe dọa sự khôi phục kinh tế của Ukraine.
Thư ký Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Ukraine Aleksey Danilov nhận định ngày 24/11 rằng ít nhất một số binh lính được huy động vào đầu cuộc xung đột sẽ được giải ngũ "trong tương lai gần".
"Chúng tôi hiểu chúng tôi đang có vấn đề với việc huy động quân đội và một số người nói rằng đó là một thất bại", Roman Kostenko, thư ký Ủy ban Quốc hội về Quốc phòng, An ninh Quốc gia và Tình báo cho hay. Theo ông, Kiev cần giải quyết vấn đề này nhanh chóng hoặc sẽ đối mặt với "các vấn đề lớn hơn", đồng thời đánh giá vấn đề tổng động viên còn lớn hơn vấn đề thiếu đạn dược.
Phương Tây hối thúc ông Zelensky mở rộng độ tuổi tòng quân từ 17 – 70 tuổi và huy động nhiều phụ nữ hơn, tình báo Nga cho hay đầu tuần này. Kiev không xác nhận hay phủ nhận thông tin trên.
Cựu Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Anna Maliar - người bị sa thải vào tháng 9 cho rằng Ukraine "không nên e ngại" việc huy động quân đội. Theo đó, bà cho rằng Kiev cần nhận ra một số "điều không mấy dễ chịu", chẳng hạn như Nga có nhiều người hơn trong khi Ukraine có quy mô quân đội nhỏ hơn và ít vũ khí hơn.
Nguồn: Vnexpress; Báo Tin Tức; Soha; VOA; VOV
Việt Nam: Đề nghị kỷ luật Sử Ngọc Anh; Cáp treo mới 16.234 tỷ; Thiên đường nghỉ dưỡng; Cựu Phó TGĐ Ngân hàng VNCB trốn truy nã; Đấu giá biệt thự Chủ tịch AIC
Việt Nam: Ngọc nữ lọt top mỹ nhân đẹp nhất thế giới; Đường dây rửa tiền xuyên quốc gia; Quy hoạch công viên Thủ Lệ; Thánh đường 5.000 người trước ngày khánh thành
Người Việt hải ngoại: Hoa hậu tái hôn với đại gia giàu có; Sắc màu Việt giữa lòng Vladivostok; Giải bóng đá cộng đồng tại Chubu, Nhật; Chào đón tân sinh viên tại Hungary
Việt Nam: EU đưa ra khỏi danh sách quốc gia không hợp tác thuế; Phải khai báo trường hợp chuyển khoản sau; Top quốc gia được yêu thích nhất; Xác minh giao dịch 300 triệu
Người Việt hải ngoại: Thu nhập Vương Phạm ở Mỹ; Kỹ sư đến Google DeepMind; Quán café tại Pháp; 9X lọt Forbes 30 Under 30 Asia; Giáo sư tại Nhật vào nhóm nhà khoa học xuất sắc nhất
Người Việt hải ngoại: Nữ chuyên gia có 200 bằng sáng chế; Nữ Tổng Quản Lý Marriott International; phát triển trạm sạc nhanh tại Mỹ; Cựu Phó Thủ tướng Đức vào HĐQT Chứng khoán HD
Người Việt hải ngoại: Sắp diễn ra Hội nghị người Việt ở nước ngoài toàn thế giới lần thứ 5; Hoa hậu 2 lần đổ vỡ sang Canada cưới người yêu đơn phương 5 năm
Người Việt hải ngoại: Nghiên cứu sinh giành học bổng Apple; Làm TGĐ từ năm 27 tuổi; Chủ tịch Hạ viện Czech ghi nhận đóng góp của cộng đồng; 2 người bị bắt ở Indonesia
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá