Bộ Xây dựng nói rõ thủ tục khi xin cấp phép xây nhà riêng lẻ

Theo Bộ Xây dựng, không có quy định phải nộp các hồ sơ liên quan đến "kê khai kinh nghiệm của tổ chức cá nhân thiết kế, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty" hay "năng lực công ty, chứng chỉ thiết kế" khi xin cấp phép xây nhà ở riêng lẻ.

Theo phản ánh của công dân, gia đình dự kiến xây dựng căn nhà ở riêng lẻ diện tích 86,4m2, cao 3 tầng trên thửa đất ở nông thôn trong làng, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đứng tên chính chủ.

Người dân cho biết đã nộp hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng. Ban đầu, xã thông báo hồ sơ còn thiếu tài liệu về năng lực công ty và chứng chỉ thiết kế. Sau khi hoàn thiện và nộp bổ sung, công dân tiếp tục được yêu cầu cung cấp thêm "bản kê khai kinh nghiệm của tổ chức, cá nhân thiết kế" và "giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty".

Từ thực tế này, công dân đặt câu hỏi liệu hai loại giấy tờ nêu trên có phải là thành phần bắt buộc trong hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ hay không.

Người dân cũng cho rằng việc thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ đang phát sinh nhiều chi phí. Theo phản ánh, gia đình đã phải thuê đơn vị tư vấn thiết kế chi tiết các mặt hạ tầng với chi phí gần 80 triệu đồng. Trong khi gia đình chỉ muốn làm nhà ống bình thường nhưng xã yêu cầu phải có bản thiết kế công năng chi tiết.

Công dân cũng đặt câu hỏi xây nhà 3 tầng thì phải cần những giấy tờ như thế nào để được cấp giấy phép xây dựng?

Trả lời vấn đề trên, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, việc thiết kế nhà ở riêng lẻ phải tuân thủ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 9 Nghị định số 06/2021.

Theo quy định, đối với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân dưới 7 tầng hoặc có một tầng hầm việc thiết kế phải được tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực theo quy định của pháp luật thực hiện, trừ trường hợp nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân không có tầng hầm, có tổng diện tích sàn xây dựng nhỏ hơn 250m2 hoặc dưới 3 tầng hoặc có chiều cao dưới 12m thì chủ đầu tư xây dựng nhà ở riêng lẻ được tự tổ chức thực hiện thiết kế xây dựng công trình.

Cơ quan chuyên môn đề nghị người dân thực hiện nghiêm túc quy định này.

Theo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng mới đối với nhà ở riêng lẻ được quy định tại khoản 1 Điều 95 Luật Xây dựng năm 2014 và Điều 58 Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

“Theo đó, không có quy định phải nộp các hồ sơ liên quan đến "kê khai kinh nghiệm của tổ chức cá nhân thiết kế, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty" hay "năng lực công ty, chứng chỉ thiết kế" như công dân nêu”, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng khẳng định.

Quy định mới về lưu trú qua đêm từ ngày 1/7, tất cả người dân cần biết

Từ ngày 01/7/2026, các quy định mới về trách nhiệm thông báo lưu trú sẽ chính thức có hiệu lực theo Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự. Những quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý cư trú, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự. Trong đó, Luật đã điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện quy định về trách nhiệm thông báo lưu trú tại Điều 30 của Luật Cư trú năm 2020.

Theo quy định mới:

“Khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện, các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú; trường hợp người đến lưu trú tại chỗ ở của cá nhân, hộ gia đình mà cá nhân, thành viên hộ gia đình không có mặt tại chỗ ở đó thì người đến lưu trú có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.”

Theo đó, kể từ ngày 01/7/2026, trách nhiệm thông báo lưu trú được áp dụng đối với các nhóm đối tượng sau:

- Thành viên hộ gia đình khi có người đến lưu trú qua đêm tại nơi ở của mình.

- Người đại diện các cơ sở chữa bệnh đối với người bệnh và người nhà lưu trú tại cơ sở.

- Người đại diện các cơ sở lưu trú du lịch như khách sạn, resort, homestay, nhà nghỉ, biệt thự du lịch và các loại hình lưu trú du lịch khác.

- Chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý các phương tiện được sử dụng làm nơi lưu trú qua đêm như du thuyền, tàu du lịch, nhà nổi, tàu cá, phương tiện lưu trú di động và các phương tiện tương tự.

- Người quản lý các cơ sở lưu trú khác như ký túc xá, căn hộ dịch vụ và các cơ sở lưu trú ngoài hệ thống lưu trú du lịch.

Đáng chú ý, Luật đã bổ sung và làm rõ trách nhiệm thông báo lưu trú đối với người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện và các cơ sở lưu trú khác. Đây là sự điều chỉnh phù hợp với thực tiễn phát triển của nhiều loại hình lưu trú mới trong thời gian qua, đặc biệt là các mô hình lưu trú trên phương tiện, nhà nổi hoặc các hình thức lưu trú di động.

Bên cạnh đó, đối với trường hợp người đến lưu trú tại chỗ ở của cá nhân hoặc hộ gia đình nhưng chủ nhà hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt tại nơi ở, người đến lưu trú sẽ phải trực tiếp thực hiện việc thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú theo quy định.

Người dân có thể thực hiện thông báo lưu trú một cách thuận tiện thông qua ứng dụng VNeID hoặc trên Cổng thông tin khai báo lưu trú của Bộ Công an theo hướng dẫn hiện hành.

Việc chấp hành nghiêm túc quy định về thông báo lưu trú không chỉ là trách nhiệm của mỗi công dân mà còn góp phần hỗ trợ lực lượng Công an trong công tác quản lý nhà nước về cư trú và trật tự xã hội. Thông qua đó, cơ quan chức năng có thêm điều kiện để phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các loại tội phạm, đồng thời bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu và thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú khi có người lưu trú qua đêm, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh, hiện đại và nâng cao hiệu quả công tác quản lý cư trú trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.

Ngành thuế chỉ ra những chiêu trò gian lận về hóa đơn điện tử

Chia sẻ trên Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế ngày 9.6, bà Nguyễn Thu Trà, Trưởng ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế (Cục Thuế) cho biết, sau khi triển khai hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc, cơ quan thuế đã hình thành kho dữ liệu hóa đơn điện tử tập trung với quy mô rất lớn. Từ khi triển khai đến ngày 18.5, số lượng hóa đơn điện tử mà cơ quan thuế tiếp nhận và xử lý là hơn 25,6 tỉ hóa đơn.

Qua công tác quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu và kiểm tra thực tế, cơ quan thuế đã nhận diện được các hành vi vi phạm phổ biến.

Các hành vi vi phạm gồm:

Mua bán hóa đơn khống: Doanh nghiệp không phát sinh hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ thực tế nhưng lập hóa đơn để bán cho các tổ chức, cá nhân khác nhằm hợp thức hóa chi phí, tăng khấu trừ thuế giá trị gia tăng hoặc giảm thu nhập chịu thuế.

Sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp “ma”: Nhiều doanh nghiệp được thành lập chỉ nhằm mục đích mua bán hóa đơn, không có hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế, không có kho bãi, lao động, tài sản cố định nhưng phát hành hóa đơn với doanh số lớn. Sau thời gian ngắn hoạt động, các doanh nghiệp này sẽ ngừng hoạt động hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh, gây khó khăn cho công tác truy vết, xác minh và xử lý của cơ quan thuế.

Lập hóa đơn sai lệch giá trị giao dịch: Đây là hành vi nâng khống giá trị hàng hóa, dịch vụ nhằm tăng chi phí, tăng số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ; nâng số thuế đề nghị hoàn; hợp thức hóa doanh thu.

Tạo lập chuỗi giao dịch giả: Các doanh nghiệp liên kết với nhau tạo thành chuỗi mua bán khép kín nhằm hợp thức hóa dòng hàng; tạo vòng quay hóa đơn; tạo đầu vào hợp pháp cho hồ sơ hoàn thuế; che giấu nguồn gốc hàng hóa.

Đặc biệt, một số doanh nghiệp còn gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng bằng việc sử dụng hóa đơn đầu vào không hợp pháp để hợp thức hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng.

Để đối phó với tội phạm về hóa đơn, cơ quan thuế đã xây dựng một hệ thống phân tích rủi ro đa tầng, tập trung vào việc nhận diện các doanh nghiệp có dấu hiệu nghi ngờ ngay từ khi mới thành lập hoặc có những biến động bất thường trong hoạt động kinh doanh. Một trong những ứng dụng quan trọng nhất đang được triển khai là cảnh báo xuất hóa đơn theo hệ số K. Đây là giải pháp sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử kết hợp với các chỉ báo rủi ro để phát hiện sớm các trường hợp có dấu hiệu xuất hóa đơn không phù hợp với năng lực và đặc điểm hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Đồng thời, cơ quan thuế đã triển khai ứng dụng phân tích chuỗi đồ thị Graph analysis (kỹ thuật khai thác mối quan hệ mua bán giữa các doanh nghiệp thông quan hóa đơn điện tử). Đặc biệt, công nghệ này giúp phát hiện các các chuỗi giao dịch khép kín; nhóm doanh nghiệp có hành vi tương đồng, nhận diện dòng hóa đơn quay vòng...

Cơ quan này cũng cho biết, trong thời gian tới sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để tự động hóa việc phát hiện các hành vi bất thường. AI sẽ giúp thiết lập các mô hình cảnh báo sớm, hỗ trợ lựa chọn chính xác đối tượng cần thanh tra, kiểm tra. Đặc biệt trong thời gian tới, ngành thuế sẽ tăng cường công phối hợp liên ngành với hải quan, công an và các ngân hàng thương mại để chia sẻ dữ liệu, phục vụ việc xác minh giao dịch và cưỡng chế thuế hiệu quả hơn.

Những trường hợp không được sang tên sổ đỏ

Bạn đọc Nguyễn Long (Hà Nội) hỏi: "Những trường hợp nào không được phép sang tên sổ đỏ theo quy định hiện hành?".

Luật sư Diệp Năng Bình - Đoàn Luật sư TPHCM trả lời: Theo quy định của Luật Đất đai 2024, để thực hiện các giao dịch về quyền sử dụng đất như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế hay cho thuê, thửa đất phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật. Nếu không đáp ứng các điều kiện này, việc sang tên sổ đỏ sẽ không được thực hiện.

Có 5 trường hợp không được sang tên sổ đỏ gồm: Thứ nhất, đất đang có tranh chấp và chưa được giải quyết dứt điểm hoặc đã được giải quyết nhưng chưa có bản án, quyết định của tòa án hoặc phán quyết của cơ quan có thẩm quyền có hiệu lực pháp luật.

Thứ hai, đất đang bị kê biên hoặc đang bị áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án theo quy định.

Thứ ba, đất đã hết thời hạn sử dụng nhưng chưa được gia hạn hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép tiếp tục sử dụng.

Thứ tư, đất đang bị áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của pháp luật.

Thứ năm, đất thuộc diện rừng phòng hộ, rừng đặc dụng hoặc nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái của rừng đặc dụng, trừ các trường hợp được phép theo quy hoạch hoặc kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt.

Ngoài các điều kiện đối với thửa đất, Luật Đất đai 2024 cũng quy định một số đối tượng không được nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho quyền sử dụng đất.

Theo đó, tổ chức kinh tế không được nhận chuyển nhượng đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng nếu không thuộc trường hợp được pháp luật cho phép. Cá nhân không sinh sống trong khu vực rừng phòng hộ, rừng đặc dụng cũng không được nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho đất tại các khu vực này.

Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư, tổ chức tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nếu không thuộc đối tượng được pháp luật cho phép cũng không được nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho quyền sử dụng đất.

Nguồn: Vietnamnet; CafeF; Thanh Niên; Lao Động