Rủi ro gia tăng trên thị trường dầu và khí đốt

(Ảnh minh họa).

Giá năng lượng toàn cầu đã kết thúc tuần như cách nps bắt đầu - tăng cao khi một loạt rủi ro về nguồn cung khiến các nhà đầu tư lo lắng.

Giá dầu thô Brent, tham chiếu cho thị trường dầu toàn cầu, đã tăng gần 6% vào thứ Sáu (13/10) và kết thúc ở mức 90,89 USD/thùng, trong khi dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 5,8% lên 87,69 USD/thùng. Cả 2 loại đều có phiên tăng mạnh nhất kể từ tháng 4. Tính chung cả tuần, giá Brent tăng 7,5%, còn dầu WTI tăng 5,9%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng Hai.

Động lực chính thúc đẩy giá dầu tăng là cuộc xung đột đang diễn ra ở Israel và lo ngại rằng nó có thể lan sang khu vực Trung Đông rộng lớn hơn và giàu nguồn tài nguyên dầu mỏ.

Edward Moya, nhà phân tích thị trường cấp cao của Oanda cho biết: "Thị trường dầu mỏ rất nhạy cảm với những diễn biến trong cuộc chiến Israel-Hamas". "Có những lo ngại rằng, ngay cả khi chúng ta thấy sản lượng của Mỹ đạt mức kỷ lục, chúng ta vẫn có thể thấy một cú sốc lớn đối với nguồn cung trong tương lai gần." Cuộc xung đột ở Trung Đông đã khiến đã khiến các nhà đầu tư cảnh giác về một sự leo thang tiềm tàng có thể lôi kéo Iran vào, bởi Israel từ lâu đã cáo buộc Iran tham gia vào một hình thức chiến tranh ủy nhiệm. Các nhà phân tích cho biết, nếu xuất hiện mối liên hệ rõ ràng giữa cuộc chiến tranh với Iran, thì không thể loại trừ khả năng Mỹ sẽ can thiệp. Điều đó có thể sẽ đòi hỏi phải thực thi chặt chẽ hơn các biện pháp trừng phạt hiện có đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.

Việc giá dầu tăng trong tuần vừa qua đáng chú ý bởi tuần trước đó giá đã giảm 11,3%, là tuần giảm mạnh nhất kể từ tháng Ba.

"Những tình huống địa chính trị như hiện nay có thể thay đổi hướng đi trong thời gian ngắn và có khả năng làm rung chuyển thị trường cũng như giá năng lượng một cách nghiêm trọng. Các nhà đầu tư đang cảnh giác với những điều chưa biết", Sophie Lund-Yates, nhà phân tích vốn cổ phần hàng Hargreaves Lansdown, cho biết.

Các biện pháp mới mà Mỹ công bố hôm thứ Năm (12/10) nhằm gây khó khăn hơn cho Nga trong việc vượt qua giới hạn giá dầu do Nhóm G7 đặt ra cũng có thể đẩy giá dầu tăng cao vì điều đó có thể làm giảm nguồn cung.

Và khí tự nhiên hóa lỏng cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột ở Trung Đông.

Giá khí đốt kỳ hạn tham chiếu trên thị trường châu Âu đã tăng tới 5,7% vào thứ Sáu (13/10) lên 56 euro (59 USD) mỗi megawatt giờ, trước khi giảm trở lại một chút vào cuối ngày. So với một tuần trước đó, giá đã tăng 44%.

Massimo Di Odoardo, phó chủ tịch nghiên cứu khí đốt và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Wood Mackenzie, cho biết rằng việc một mỏ khí đốt của Israel cung cấp khí đốt cho Ai Cập và Jordan cũng như cho thị trường điện của Israel tạm thời đóng cửa hôm thứ Hai (9/10) đã đặt ra một rủi ro thực sự đối với châu Âu.

Ai Cập tự sản xuất rất nhiều khí đốt tự nhiên bên cạnh việc nhập khẩu và xử lý một phần trong số đó thành LNG để vận chuyển ra nước ngoài. Ông Di Odoardo cho biết nước này xuất khẩu khoảng 3 triệu tấn LNG trong mùa đông, phần lớn sang châu Âu. Nếu Ai Cập không thể nhập khẩu lượng khí đốt thông thường từ Israel, điều đó có thể dẫn đến xuất khẩu LNG từ Ai Cập giảm, hoặc không xuất khẩu nữa.

Ông nói: "Có một nguy cơ thực sự là Ai Cập sẽ không thể xuất khẩu bất kỳ hàng hóa nào trong mùa đông và điều này cuối cùng sẽ dẫn đến lượng khí đốt cung cấp cho châu Âu giảm xuống".

Theo ông Di Odoardo, một thông báo của gã khổng lồ năng lượng Mỹ Chevron (CVX) hôm thứ Ba rằng các công nhân tại hai cơ sở LNG quan trọng của Australia dự kiến đình công cũng khiến các nhà đầu tư lo lắng. Ông nói thêm rằng việc đóng cửa tạm thời Balticconnector, một đường ống dẫn khí nối Phần Lan và Estonia cũng vậy. Các nhà chức trách đang điều tra xem liệu thiệt hại ở một phần đường ống chạy dưới biển Baltic có phải là kết quả của sự phá hoại hay không.

Các báo cáo về sự nghi ngờ phá hoại đã đặt ra câu hỏi về tính dễ bị tổn thương của cơ sở hạ tầng quan trọng của châu Âu, chỉ hơn một năm sau khi một loạt vụ nổ dẫn tới việc buộc phải đóng cửa đường ống Nord Stream 1 quan trọng - từng vận chuyển khí đốt từ Nga sang Đức.

Tomas Marzec-Manser, người phụ trách bộ phận phân tích khí đốt của ICIS, cho biết: "Điều này rõ ràng đã tạo ra rất nhiều lo lắng và làm tăng rủi ro địa chính trị trên thị trường khí đốt châu Âu".

Tuy nhiên, giá khí hiện nay vẫn thấp hơn nhiều so với mức giá vào thời điểm này năm ngoái, khi đạt mức 156 euro (165 USD) mỗi megawatt giờ, thời điểm mà châu Âu vừa thoát khỏi cuộc khủng hoảng năng lượng do cuộc xung đột giữa Nga ở Ukraine gây ra. Và ông Marzec-Manser cho rằng mùa đông sắp tới ở châu Âu sẽ gây suy giảm cho thị trường khí đốt.

Ông cho biết, trong khi nhu cầu dự kiến sẽ tăng khi thời tiết trở lạnh hơn, "so với tỷ lệ trong lịch sử, chúng tôi dự đoán mức tiêu thụ từ khu vực dân dụng và công nghiệp sẽ khá trầm lắng" do giá xăng vẫn ở mức cao.

Thái Lan đối mặt với "bom hẹn giờ" về dân số

Giống một số quốc gia, Thái Lan đang phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số, người dân có thể già trước khi giàu.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới, Thái Lan là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, nền kinh tế của Thái Lan dường như chưa có sự chuẩn bị sẵn sàng cho thực trạng này.

Nghiên cứu của Kasikorn, một ngân hàng lớn ở Thái Lan, ước tính, đến năm 2029, Thái Lan sẽ trở thành một trong những quốc gia "siêu già hóa" với hơn 20% dân số trên 65 tuổi. Thái Lan hiện có hơn 12 triệu dân trên 60 tuổi, chiếm khoảng 18% dân số.

Trong khi đó, quy mô kinh tế của Thái Lan chưa thể bắt kịp các nước cũng phải đối mặt với già hóa dân số như Nhật Bản, Đức.

"Chúng ta sẽ già trước khi giàu. Chúng ta chưa sẵn sàng", Burin Adulwattana, nhà kinh tế trưởng của Kasikorn, bình luận.

Thu nhập thấp, tài sản tích trữ hạn chế, cơ chế hưu trí không đủ đồng nghĩa với việc nhiều người phải chịu cảnh nghèo đói, trong khi ít người nộp thuế hơn và hóa đơn chi tiêu y tế dự kiến tăng gấp 3 sẽ là một gánh nặng tài chính rất lớn.

"Đó thực sự là một quả bom hẹn giờ", Kirida Bhaopichitr, nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Phát triển Thái Lan, nhận định.

Theo khảo sát của Kasikorn, 34% người cao tuổi Thái Lan sống dưới mức nghèo, chi phí sinh hoạt chưa đến 830 USD/năm.

Để sống tốt ở Bangkok, một người hưu trí cần có khoản tiết kiệm ít nhất 100.000 USD. Tuy nhiên, nhiều người Thái Lan hiện nghỉ hưu với chưa đầy 1.300 USD.

Tân Thủ tướng Thái Lan Srettha Thavisin tuyên bố sẽ xóa nghèo vào năm 2027 và "không bỏ lại ai phía sau". Trong chiến dịch tranh cử, đảng của ông cam kết sẽ dành một gói phúc lợi 8,1 tỷ USD cho người cao tuổi, nhưng đến nay chính phủ chưa công bố bất cứ chính sách tăng lương hưu nào.

Tháng trước, Bộ trưởng Phát triển Xã hội Thái Lan Warawut Silpa-archa bác bỏ kêu gọi nâng lương hưu lên 81 USD/tháng vì cho rằng chính phủ không thể trang trải.

Văn hóa ở Thái Lan là con cái sẽ chăm sóc cha mẹ khi về già. Tuy vậy, chuyên gia kinh tế Burin nhấn mạnh điều này không bền vững nếu xét về lâu dài khi nền kinh tế phải đối phó với vấn đề lực lượng lao động ngày càng thu hẹp, tăng trưởng thấp, chi tiêu tiêu dùng thấp.

Thái Lan đang có kế hoạch nâng tuổi hưu vượt ra ngoài ngưỡng 55-60 hiện tại.

Người dân Gaza chật vật tìm nước

(Ảnh minh họa).

Nguồn nước cạn kiệt đến mức nhiều người dân ở Dải Gaza giờ đây phải chọn lựa giữa tắm hay uống.

Tại phía nam Dải Gaza, hàng chục người hôm 15/10 xếp hàng dài tại các phòng tắm, nhiều người trong số họ đã không tắm trong nhiều ngày. Ahmed Hamid, 43 tuổi, đã trốn khỏi thành phố Gaza cùng vợ và 7 con, hướng tới thành phố Rafah sau khi quân đội Israel hôm 13/10 cảnh báo người dân ở phía bắc vùng đất này hãy di chuyển về phía nam "vì an toàn của chính họ".

"Chúng tôi đã không tắm trong nhiều ngày. Ngay cả việc đi vệ sinh cũng phải xếp hàng chờ đến lượt", Hamid nói. "Không có thức ăn. Tất cả hàng hóa đều thiếu và giá cả những thứ sẵn có đều tăng cao. Thực phẩm duy nhất chúng tôi tìm thấy là cá ngừ đóng hộp và pho mát".

"Tôi cảm thấy mình như một gánh nặng, không thể làm gì được", ông cho biết thêm.

Liên Hợp Quốc ước tính khoảng một triệu người đã phải di dời kể từ khi Israel bắt đầu không kích Gaza sau cuộc tấn công của Hamas. Israel cũng cắt toàn bộ nguồn cung cấp nước, điện và thực phẩm cho vùng ven biển đông dân cư này trước khi nối lại nguồn nước cho khu vực phía nam vào hôm qua.

Mona Abdel Hamid, 55 tuổi, rời nhà ở thành phố Gaza để đến nhà người thân ở Rafah. Nhưng thay vào đó, bà đang ở nhà của những người không quen biết.

"Tôi cảm thấy nhục nhã và xấu hổ. Tôi đang tìm nơi ẩn náu. Chúng tôi không có nhiều quần áo và hầu hết đều bẩn, không có nước để giặt", bà nói. "Không điện, không nước, không Internet. Tôi cảm thấy như mình đang mất đi quyền con người".

Kể từ hôm 13/10, Sabah Masbah, 50 tuổi, đã sống cùng chồng, con gái và 21 người thân khác tại nhà một người bạn ở Rafah. "Điều tồi tệ và nguy hiểm nhất là chúng tôi không tìm được nước. Không ai trong chúng tôi tắm lúc này vì nước quá khan hiếm", bà cho hay.

Tại nhà riêng ở Khan Yunis, gần một trường học do Cơ quan Liên Hợp Quốc Cứu trợ Người tị nạn Palestine (UNRWA) điều hành, Esam, 23 tuổi, cho biết họ đã đón những vị khách phải di dời khỏi thành phố Gaza, khu Al-Rimal và Tal al-Hawa.

Nhưng "nước là một vấn đề lớn", anh nhấn mạnh. "Ngày nào chúng tôi cũng phải nghĩ cách kiếm nước... Nếu chọn tắm thì không uống".

Dải Gaza là một trong những vùng có mật độ dân cư đông nhất thế giới với 2,3 triệu dân Palestine sinh sống trên diện tích khoảng 365 km2. Khu vực này phụ thuộc vào các nguồn tiếp tế từ bên ngoài qua lãnh thổ Israel.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo cuộc sơ tán của người dân ở Gaza "có thể dẫn đến thảm họa nhân đạo". "Di chuyển hơn một triệu người qua vùng chiến sự đông dân tới nơi không có thức ăn, nước uống và chỗ ở trong bối cảnh toàn bộ khu vực bị phong tỏa là điều cực kỳ nguy hiểm và một số trường hợp là bất khả thi", ông nói.

Phương Tây 'đã mệt' vì Ukraine

Theo Bộ trưởng Tài chính Ukraine Sergey Marchenko, các nước viện trợ cho Kiev ngày càng bị phân tâm bởi các vấn đề trong nước và căng thẳng ở Trung Đông.

Bộ trưởng Tài chính Ukraine hôm 14/10 nói với Reuters rằng việc đảm bảo hỗ trợ tài chính của Kiev đang trở nên khó khăn hơn khi các nước phương Tây chuyển trọng tâm sang các vấn đề trong nước và căng thẳng địa chính trị khác.

Phát biểu bên lề cuộc họp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới tại Marrakech, ông Sergey Marchenko nói Kiev hiện phải “nỗ lực gấp đôi để thuyết phục các đối tác hỗ trợ cho chúng tôi so với các cuộc họp thường niên trước”.

“Tôi thấy rất nhiều sự mệt mỏi, tôi thấy rất nhiều điểm yếu giữa các đối tác, họ muốn quên đi cuộc chiến nhưng cuộc chiến vẫn đang tiếp diễn, trên quy mô toàn diện” , Bộ trưởng Ukraine nói.

Trong số các yếu tố khiến phương Tây chuyển sự chú ý khỏi Ukraine, quan chức Ukraine nêu lên xung đột giữa nhóm Hamas, lực lượng kiểm soát Gaza và Lực lượng Phòng vệ Israel. Nhiều người lo ngại xung đột này có thể lan rộng khắp Trung Đông, làm gián đoạn toàn bộ nền kinh tế toàn cầu vì khu vực này là nhà cung cấp năng lượng đồng thời là trung tâm vận chuyển quan trọng của thế giới.

Marchenko cũng chỉ ra cuộc bầu cử năm tới ở Mỹ và châu Âu là một yếu tố xao nhãng khác. Ông nhấn mạnh rằng "sự thay đổi địa chính trị và bối cảnh chính trị nội bộ ở các quốc gia khác nhau" đang khiến chính phủ các nước đồng minh ít tập trung hơn vào việc hỗ trợ Ukraine.

Kiev cần sự hỗ trợ tài chính của phương Tây để đáp ứng phần lớn yêu cầu chi tiêu ngân sách 43 tỷ USD vào năm 2024.

“Chúng tôi đã có một số cam kết, chẳng hạn như 5,4 tỷ USD từ chương trình IMF, và chúng tôi mong đợi các cam kết từ Nhật Bản và Vương quốc Anh, cũng như dựa vào các đối tác và đồng minh chính của mình là Mỹ và Liên minh Châu Âu”, Marchenko nói. Ông cho biết Ukraine cũng đang tìm cách cơ cấu lại nợ quốc tế và đảm bảo nguồn tài chính mới, nhưng chưa đưa ra khung thời gian cụ thể.

Đầu tuần này, Marchenko viết trên X (trước đây là Twitter) rằng Ukraine nhận được khoản viện trợ trị giá 1,2 tỷ USD từ Washington, nâng mức hỗ trợ của Mỹ dành cho Kiev trong năm nay lên 10,9 tỷ USD. EU đã hứa viện trợ 18 tỷ euro (18,9 tỷ USD) cho Ukraine trong năm nay và Brussels hiện đang nghiên cứu một gói hỗ trợ trị giá 50 tỷ euro khác sẽ được phân bổ từ năm 2024 đến năm 2027.

Ngoài ra, Bỉ đã công bố vào đầu tuần này rằng họ sẽ chuyển sang Ukraine doanh thu thuế trị giá 1,7 tỷ euro được tạo ra từ các tài sản của Nga bị đóng băng. Nga phản đối mạnh mẽ việc sử dụng tài sản bị phong tỏa của mình để viện trợ cho Ukraine, cho rằng hành động này đi ngược lại luật pháp quốc tế.

Putin sẽ thăm Trung Quốc để tăng cường quan hệ đối tác 'không giới hạn' với Tập Cận Bình

(Ảnh minh họa).

Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ gặp ông Tập Cận Bình tại Trung Quốc trong tuần này nhằm tăng cường mối quan hệ đối tác được xây dựng giữa hai đối thủ chiến lược lớn nhất của Hoa Kỳ, theo Reuters.

Ông Putin sẽ tham dự Diễn đàn Vành đai và Con đường ở Bắc Kinh vào ngày 17-18/10, chuyến đi đầu tiên của ông ra khỏi Nga kể từ khi Tòa án Hình sự Quốc tế có trụ sở tại Hague ban hành lệnh truy nã ông vào tháng Ba về việc trục xuất trẻ em khỏi Ukraine.

Trung Quốc và Nga tuyên bố quan hệ đối tác "không giới hạn" vào tháng 2/2022 khi Putin đến thăm Bắc Kinh chỉ vài ngày trước khi ông gửi hàng chục nghìn quân vào Ukraine, gây ra cuộc chiến tranh trên bộ đẫm máu nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến thứ hai.

Hoa Kỳ coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh lớn nhất và Nga là mối đe dọa quốc gia lớn nhất trong khi Tổng thống Mỹ Joe Biden lập luận rằng thế kỷ này sẽ được xác định bởi một cuộc cạnh tranh hiện sinh giữa các nền dân chủ và chuyên chế.

Graham Allison, giáo sư tại Đại học Harvard và là cựu trợ lý bộ trưởng quốc phòng dưới thời Bill Clinton, nói với Reuters: “Trong thập kỷ qua, ông Tập đã xây dựng với nước Nga của Putin một liên minh không chính thức có hiệu quả nhất trên thế giới”.

“Mỹ sẽ phải đối mặt với một thực tế bất tiện là một đối thủ mang tính hệ thống đang trỗi dậy nhanh chóng và một siêu cường theo chủ nghĩa phục thù với kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới đang liên kết chặt chẽ để chống lại Hoa Kỳ.”

Tổng thống Biden đã gọi ông Tập là "nhà độc tài", nói Putin là "kẻ giết người" và là một nhà lãnh đạo không thể tiếp tục nắm quyền. Bắc Kinh và Moscow đã chỉ trích ông Biden vì những nhận xét đó.

Kể từ sau chiến tranh Ukraine, Putin chủ yếu ở Nga, mặc dù ông đã đến thăm Iran vào năm ngoái để hội đàm với Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

'Không giới hạn'?

Từng là đối tác cấp cao trong hệ thống Cộng sản toàn cầu, ba thập kỷ sau khi Liên Xô sụp đổ năm 1991, Nga hiện được coi là đối tác cấp dưới của một Trung Quốc Cộng sản đang trỗi dậy dưới thời Tập Cận Bình, nhà lãnh đạo quyền lực nhất của Trung Quốc kể từ Mao Trạch Đông.

Putin và Tập chia sẻ một thế giới quan rộng lớn, coi phương Tây là suy đồi và suy tàn giống như Trung Quốc thách thức quyền lực tối cao của Mỹ trong mọi lĩnh vực, từ điện toán lượng tử và sinh học tổng hợp đến gián điệp và sức mạnh quân sự cứng.

Nhưng ông Tập, người lãnh đạo nền kinh tế trị giá 18 nghìn tỷ USD, phải cân bằng mối quan hệ cá nhân chặt chẽ với Putin với thực tế phải đối phó với nền kinh tế trị giá 27 nghìn tỷ USD của Hoa Kỳ - vẫn là cường quốc quân sự mạnh nhất và giàu nhất thế giới.

Hoa Kỳ đã cảnh báo Trung Quốc không cung cấp vũ khí cho Putin khi Nga, nền kinh tế trị giá 2 nghìn tỷ USD, đang chiến đấu với các lực lượng Ukraine được Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu hậu thuẫn.

Alexander Gabuev, giám đốc Trung tâm Á-Âu Carnegie Russia, cho biết bối cảnh của cuộc chiến Ukraine khiến các giao dịch công lớn khó có thể xảy ra vào lúc này.

"Putin chắc chắn là khách mời danh dự", ông Gabuev nói và cho biết thêm rằng hợp tác quân sự và hạt nhân sẽ được thảo luận.

“Đồng thời, tôi nghĩ Trung Quốc không quan tâm đến việc ký kết bất kỳ thỏa thuận bổ sung nào, ít nhất là một cách công khai, bởi vì bất cứ điều gì có thể được miêu tả là cung cấp thêm dòng tiền cho ngân quỹ và cỗ máy chiến tranh của Putin đều không tốt vào thời điểm này”.

Thêm vào sự phức tạp của hợp tác quân sự là sự không chắc chắn về số phận của Bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc, người đã không xuất hiện trước công chúng trong hơn sáu tuần.

Những người đứng đầu các tập đoàn năng lượng khổng lồ của Nga Gazprom (GAZP.MM) và Rosneft (ROSN.MM), Alexei Miller và Igor Sechin, sẽ tham gia cùng đoàn của Putin trong chuyến thăm của ông, các nguồn tin quen thuộc với kế hoạch nói với Reuters.

Nga muốn đạt được thỏa thuận bán thêm khí đốt tự nhiên cho Trung Quốc và có kế hoạch xây dựng đường ống Power of Siberia-2, đi qua Mông Cổ và có công suất hàng năm là 50 tỷ mét khối (bcm).

Hiện chưa rõ liệu thỏa thuận khí đốt - đặc biệt là giá cả và chi phí xây dựng nó - có được thống nhất hay không.

Nguồn: CafeF; Dân Trí; Vnexpress; Soha; BBC