PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG NHIỆM KỲ XIII: KHÔNG KHOAN NHƯỢNG, GIỮ VỮNG KỶ CƯƠNG

Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, có thể thấy công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục kế thừa và phát huy mạnh mẽ kết quả của các nhiệm kỳ trước, đạt nhiều dấu ấn nổi bật, toàn diện và sâu sắc.

Đó là khẳng định của ông Lê Minh Trí - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương - tại Hội nghị lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Báo cáo tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng.

Đảng nhất quán giữa nói và làm

Theo ông Lê Minh Trí, công tác phát hiện, xử lý tham nhũng được triển khai quyết liệt theo đúng tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai", khẳng định phương châm Đảng "nói đi đôi với làm", tạo bước chuyển rõ rệt từ Trung ương đến địa phương, qua đó củng cố mạnh mẽ niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Cùng với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, nhiệm kỳ vừa qua cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực trong phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", qua đó góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, bản lĩnh.

Nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực đặc biệt nghiêm trọng đã được tập trung điều tra, truy tố, xét xử khẩn trương, nghiêm minh. Không chỉ dừng lại ở đó, phạm vi phòng, chống tham nhũng đã được mở rộng sang lĩnh vực phòng, chống lãng phí.

"Thực tiễn cho thấy, nếu chống tham nhũng nhưng lãng phí không được phòng, không kiểm soát được thì hậu quả của nó không kém gì tham nhũng, thậm chí còn lớn hơn", ông Lê Minh Trí nhấn mạnh.

Điểm lại những kết quả đã đạt, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương cho biết, nhiệm kỳ XIII ghi dấu ấn trong việc nhiều cán bộ vi phạm kỷ luật, vi phạm pháp luật đã bị xử lý nghiêm; cơ chế kiểm soát quyền lực, trách nhiệm nêu gương tiếp tục được tăng cường; kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và hệ thống chính trị được siết chặt hơn.

"Kết quả này góp phần quan trọng xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, liêm chính, giữ vững kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước", ông Lê Minh Trí khẳng định.

Đánh giá cao công tác phòng, chống tham nhũng trong nhiệm kỳ XIII tiếp tục đạt được những kết quả đáng ghi nhận với nguyên tắc "rõ đến đâu, xử đến đó", PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) cho biết, nhiều báo cáo đã chỉ ra, từ đầu nhiệm kỳ XIII đến nay, số lượng cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý bị xử lý lớn hơn nhiều so với các giai đoạn trước đó. Trong đó, riêng 9 tháng năm 2025 đã có 19 cán bộ diện Trung ương quản lý bị kỷ luật, trong đó 3 người bị xử lý hình sự.

Việc xử lý kỷ luật cán bộ một cách quyết liệt tiếp tục là một minh chứng khẳng định quan điểm, quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong thực hiện nguyên tắc thượng tôn pháp luật, "không có vùng cấm", "không có loại lệ", bất kể đối tượng đó là ai và càng không có chuyện "hạ cánh an toàn".

"Đó là kết quả của cuộc đấu tranh quyết liệt, không khoan nhượng để làm trong sạch bộ máy. Đây là nguyên tắc, là việc làm thường xuyên của Đảng và cũng là mong muốn của nhân dân, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược", ông Phúc nói.

Tăng cường kiểm soát quyền lực

PGS Nguyễn Trọng Phúc cũng cho rằng, việc xử lý kỷ luật đối với những cán bộ, đảng viên vi phạm trong thời gian vừa qua rất nghiêm minh, nhưng cũng đầy tính nhân văn, thấu lý, đạt tình, tâm phục, khẩu phục; vừa có tác dụng cảnh tỉnh, cảnh báo, răn đe, vừa giúp cho mỗi cán bộ, đảng viên tự nhìn nhận lại mình, tự soi, tự sửa những sai lầm, khuyết điểm từ đó sửa chữa, khắc phục và hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao. Song bên cạnh đó, từ việc xử lý kỷ luật nhân sự rút ra nhiều bài học về công tác cán bộ, nhất là lựa chọn vào những vị trí lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước phải cẩn trọng, chính xác hơn.

Điểm lại số cán bộ cao cấp bị xử lý kỷ luật từ đầu nhiệm kỳ đến nay, ông Nguyễn Trọng Phúc cho rằng, phần nhiều là những trường hợp đã có vi phạm, khuyết điểm từ trước, nhưng nay mới phát hiện ra và cũng có người vi phạm khuyết điểm trong thời gian giữ cương vị mới. Ông Phúc phân tích, khi sắp xếp cán bộ vào vị trí thì bản thân họ lúc đó là người tốt, là người xứng đáng. Tuy nhiên, khi họ nắm giữ cương vị thì quyền lực đã bị tha hóa; họ lợi dụng quyền lực để làm những việc sai trái, khuất tất nhằm mang lại lợi ích cho cá nhân hay một nhóm người.

Theo ông Nguyễn Trọng Phúc, cần kiên quyết thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm "không để lọt vào cấp ủy khóa mới những cán bộ suy thoái, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; không để xảy ra tình trạng cán bộ vừa quy hoạch, bổ nhiệm lại bị xử lý". Theo đó, công tác, đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn cán bộ vào các vị trí, nhất là vị trí chiến lược của Đảng, Nhà nước trong nhiệm kỳ XIV sắp tới phải hết sức cẩn trọng.

Cùng với đó, ông cho rằng, trong việc lãnh đạo, chỉ đạo cuộc chiến chống tham nhũng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng cần phải tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức của cả xã hội, giáo dục ý thức trách nhiệm, nhất là ý thức trách nhiệm của các cấp ủy và người đứng đầu; tăng cường kiểm soát quyền lực để không có những kẽ hở, những lỗ hổng cho những kẻ lợi dụng để làm những điều bất minh, bất chính, mưu cầu lợi ích cá nhân.

Ông Lê Minh Trí - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương cũng cho rằng, trong nhiệm kỳ XIV cần tiếp tục phát huy tinh thần quyết liệt, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thể chế, chính sách và tổ chức thực hiện; chủ động khơi thông và bảo đảm các nguồn lực phát triển.

Việc đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải gắn chặt với mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, tạo môi trường minh bạch, lành mạnh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

CHỦ TẬP ĐOÀN PHÚC SƠN BẤT NGỜ RÚT KHÁNG CÁO

Dù đã có đơn xin xem xét giảm nhẹ hình phạt, song cựu Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phúc Sơn Nguyễn Văn Hậu đã rút kháng cáo, chấp nhận bản án tổng hợp 30 năm tù về 3 tội danh. Còn 14 bị cáo khác đang được tòa phúc thẩm xét kháng cáo.

Nhiều cựu lãnh đạo xin giảm nhẹ hình phạt

Tòa phúc thẩm Tòa án Nhân dân Tối cao tại Hà Nội chuẩn bị mở phiên tòa xét xử theo trình tự phúc thẩm, xét đơn kháng cáo của 14 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn (Tập đoàn Phúc Sơn) và các đơn vị, địa phương liên quan.

Trong đó, bị cáo Hoàng Thị Thúy Lan, cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (cũ), kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt 14 năm tù bị tuyên phạt trong phiên tòa sơ thẩm về tội “Nhận hối lộ”.

Một số cựu lãnh đạo, cán bộ tại tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) cũng có đơn kháng cáo, gồm: cựu Chủ tịch UBND tỉnh Lê Duy Thành (bị tòa sơ thẩm tuyên phạt 12 năm tù); Phạm Hoàng Anh, cựu Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy (8 năm tù); Phạm Văn Vọng, cựu Bí thư Tỉnh ủy (3 năm tù); Phùng Quang Hùng, cựu Chủ tịch UBND tỉnh (3 năm tù).

Ngoài ra, bị cáo Lê Viết Chữ, cựu Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi bị tòa sơ thẩm tuyên phạt 7 năm tù; Cao Đại Nghĩa, cựu Phó trưởng phòng Giá đất, thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường (cũ) bị tuyên phạt 2 năm tù và một số cựu cán bộ từng công tác tại Vĩnh Phúc, Quảng Ngãi cũng có đơn kháng cáo.

Hầu hết các bị cáo đều đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt, xin được hưởng án treo, cải tạo không giam giữ hoặc chuyển sang hình phạt cảnh cáo. Trước đó, bị cáo Nguyễn Văn Hậu, cựu Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn cũng đã gửi đơn kháng cáo đến tòa phúc thẩm, đề nghị xem xét lại mức án đã bị tòa sơ thẩm tuyên phạt. Tuy nhiên, sau đó bị cáo này đã bất ngờ xin rút kháng cáo.

Bị cáo Hậu từng bị tòa sơ thẩm tuyên phạt tổng cộng 30 năm tù về 3 tội danh là “Đưa hối lộ”, “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Bản án nghiêm khắc

Trước đó, hồi cuối tháng 6/2025, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội đã mở phiên tòa sơ thẩm, xét xử 41 bị cáo trong vụ án liên quan tới các sai phạm của Tập đoàn Phúc Sơn, xảy ra tại tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), Phú Thọ, Quảng Ngãi, Vĩnh Long và một số đơn vị liên quan.

Bản án đánh giá, đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước. Với vai trò lãnh đạo Tập đoàn Phúc Sơn, bị cáo Hậu đã thao túng, làm tha hóa, biến chất, sa ngã nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ của nhiều địa phương, nên cần nghiêm trị, dù đã rất tích cực khắc phục hậu quả.

Hành vi đưa hối lộ của Nguyễn Văn Hậu và Tập đoàn Phúc Sơn đã làm băng hoại đạo đức, ảnh hưởng xấu tới cách hành xử của các bị cáo là cán bộ. Trong khi đó, nhiều cựu lãnh đạo, cán bộ tại các tỉnh này đã bị doanh nghiệp dùng tiền thao túng, tạo lợi ích nhóm, phạm tội do suy thoái về phẩm chất, vì vụ lợi.

Hội đồng Xét xử xác định, trong 15 năm (từ năm 2008 đến năm 2023), trong quá trình thực hiện 14 dự án, gói thầu tại các tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), Quảng Ngãi, Phú Thọ, Tập đoàn Phúc Sơn đã vi phạm pháp luật, trục lợi đặc biệt lớn, làm giảm niềm tin của nhân dân, gây bức xúc dư luận.

Thủ đoạn của Hậu và đồng phạm hết sức tinh vi, có hệ thống, với việc sử dụng các công ty trong hệ sinh thái của Tập đoàn Phúc Sơn làm “quân xanh - quân đỏ” để qua mặt quy trình đấu thầu, lập hồ sơ giả, kê khai gian dối để hợp thức hóa doanh thu, năng lực kinh nghiệm.

Kết quả là doanh nghiệp này đã được “tạo điều kiện” để trúng thầu các gói thầu, dự án, ưu đãi về giá đất… trái quy định, gây thiệt hại cho Nhà nước tổng cộng lên tới hơn 1.164 tỷ đồng.

Nhiều lãnh đạo đứng đầu tỉnh, cán bộ các đơn vị liên quan đã được Tập đoàn Phúc Sơn và cá nhân Nguyễn Văn Hậu hối lộ, tặng biếu nhiều tiền, quà có giá trị, tổng cộng hơn 130 tỷ đồng, để tạo điều kiện trái pháp luật.

Đáng nói, trong số này, bị cáo Hoàng Thị Thúy Lan và Lê Duy Thành, mỗi người nhận số tiền đặc biệt lớn, lên tới gần 50 tỷ đồng, cùng nhiều lợi ích khác, giúp Tập đoàn Phúc Sơn trong quá trình thực hiện các dự án, bao gồm cả điều chỉnh tiến độ, phân bổ vốn và giải phóng mặt bằng.

Quá trình điều tra, truy tố, xét xử, toàn bộ số tiền hưởng lợi và thiệt hại trong vụ án đã được Tập đoàn Phúc Sơn và các bị cáo nộp lại, song tòa cấp sơ thẩm đánh giá, vẫn cần mức án nghiêm để răn đe, nghiêm trị.

Do đó, tòa sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Hậu 14 năm tù về tội “Đưa hối lộ”; 9 năm tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”; 7 năm tù về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Tổng hợp hình phạt chung là 30 năm tù.

Các bị cáo phạm tội “Nhận hối lộ”, gồm: Hoàng Thị Thúy Lan bị tuyên phạt 14 năm tù; Lê Duy Thành 12 năm tù; Phạm Hoàng Anh và Đặng Văn Minh, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cùng bị tuyên phạt 8 năm tù; Nguyễn Văn Khước, cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ); Cao Khoa, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi; Lê Viết Chữ, cựu Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi, cùng bị tuyên phạt 7 năm tù; Hoàng Văn Nhiệm, cựu Phó giám đốc Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) và Chu Quốc Hải, cựu Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), cùng bị tuyên phạt 4 năm tù.

Các bị cáo phạm tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, gồm: Phạm Văn Vọng, cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (cũ); Phùng Quang Hùng, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ); Hà Hòa Bình, cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), cùng bị tuyên phạt 3 năm tù; Ngô Đức Vượng, cựu Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ; Nguyễn Doãn Khánh, cựu Chủ tịch UBND tỉnh, cựu Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ, cùng bị tuyên phạt 30 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo…

Các bị cáo khác bị tuyên phạt từ 30 tháng tù cho hưởng án treo, đến cao nhất 6 năm tù giam.

Cũng liên quan tới vụ án này, Nguyễn Văn Hậu còn được xác định đã chỉ đạo nhân viên tại Tập đoàn Phúc Sơn và Công ty Thăng Long để thiết lập một hệ thống gian lận kế toán tinh vi, nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Theo đó, từ năm 2011 đến 2022, thông qua việc triển khai 4 dự án bất động sản lớn tại tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), gồm: Dự án Phúc Sơn 1, Phúc Sơn 2, Tứ Trưng và chợ đầu mối Vĩnh Tường, ngoài một hệ thống được dùng để kê khai với cơ quan thuế, Hậu còn sử dụng hệ thống thứ hai là “sổ đen”, theo dõi riêng các khoản tiền thu ngoài hợp đồng, hoàn toàn không được ghi nhận chính thức.

Với thủ đoạn trên, chỉ riêng 4 dự án này, Nguyễn Văn Hậu đã chỉ đạo các đồng phạm tiến hành bán 1.317 lô đất cho 799 khách hàng, thu về tổng cộng hơn 3.540 tỷ đồng, trong đó hơn 2.072 tỷ đồng được để ngoài sổ sách, không kê khai thuế.

Cơ quan tố tụng xác định, hành vi này đã gây thiệt hại trực tiếp cho ngân sách nhà nước số tiền hơn 504 tỷ đồng tiền thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng.

Quá trình thực hiện, Nguyễn Văn Hậu đã trực tiếp ký 314 hợp đồng, 859 phiếu thu và 463 hóa đơn giá trị gia tăng; đồng thời phối hợp với Trần Hữu Định, Giám đốc Sàn giao dịch Nam Á để bán hàng trăm lô đất, thao túng giá bán ghi trong hợp đồng và giá ngoài hợp đồng, từ đó gian lận thuế.

"GIẢ NGHÈO" ĐỂ TRỤC LỢI NHÀ Ở XÃ HỘI

Hàng loạt trường hợp kê khai hồ sơ gian dối, thiếu minh bạch nhằm đủ điều kiện đăng ký mua nhà ở xã hội tại TP Hải Phòng vừa bị cơ quan chức năng phát hiện

Thanh tra TP Hải Phòng vừa công bố kết luận thanh tra tại 4 dự án nhà ở xã hội, cho thấy gần 10% hồ sơ được kiểm tra không đủ điều kiện mua nhà theo quy định. Đây là vấn đề mà dư luận người dân địa phương rất quan tâm thời gian qua.

"Vỏ bọc" thu nhập thấp

Theo Thanh tra TP Hải Phòng, cơ quan chức năng đã kiểm tra xác suất 155 hồ sơ tại 3 dự án nhà ở xã hội: 384 Lê Thánh Tông, Tổng kho 3 Lạc Viên (đều tại phường Ngô Quyền), 39 Lương Khánh Thiện (phường Gia Viên) và khu chung cư cho người thu nhập thấp An Đồng (phường An Hải).

Tại dự án khu nhà ở xã hội 39 Lương Khánh Thiện do Công ty CP Toa xe Hải Phòng làm chủ đầu tư, trong 50 hồ sơ kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện 2 trường hợp gian dối. Cụ thể, bà Nguyễn Thị T. và chồng - ông Lương Mạnh T. - kê khai làm việc tại Công ty S., song thực tế không làm việc, không hưởng lương ở đây. Còn ông Lưu Quang T. kê khai thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng, song dữ liệu từ cơ quan thuế cho thấy cao hơn nhiều (năm 2023 hơn 24,6 triệu đồng, năm 2024 hơn 35,7 triệu đồng/tháng - không thuộc diện được mua nhà ở xã hội).

Tại dự án khu nhà ở xã hội Tổng kho 3 Lạc Viên do Công ty CP Thái Holding làm chủ đầu tư, kiểm tra 50 hồ sơ, cơ quan chức năng phát hiện bà Hoàng Ngọc A. và chồng là ông Đỗ Hoàng H. kê khai không trung thực. Trong hồ sơ, ông H. khai là lao động tự do, song đối chiếu dữ liệu BHXH và thuế cho thấy đang làm việc, đóng BHXH và nộp thuế tại Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng.

Vi phạm cũng được ghi nhận tại dự án khu chung cư cho người thu nhập thấp An Đồng, do Công ty CP Đầu tư và Xây dựng PG làm chủ đầu tư. Kiểm tra 25 hồ sơ cho thấy 3 trường hợp kê khai sai đơn vị công tác và 1 trường hợp giấu thu nhập thực tế (thu nhập trên 15 triệu đồng song khai chỉ hơn 11,3 triệu đồng).

Đáng chú ý, tại dự án khu nhà ở xã hội 384 Lê Thánh Tông do Công ty CP Vật liệu điện Bình Phát làm chủ đầu tư, tỉ lệ vi phạm khá cao. Theo đó, trong 30 hồ sơ được kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện tới 7 trường hợp kê khai không đúng về đối tượng làm việc và điều kiện thu nhập.

Kiên quyết thu hồi

Thanh tra TP Hải Phòng kết luận trong 155 hồ sơ được chọn kiểm tra tại 4 dự án nêu trên, 25 trường hợp đăng ký mua nhà ở xã hội có thông tin, tài liệu kê khai chưa chính xác. Dù đã gửi văn bản đề nghị xác minh tới các cơ quan chức năng nhưng đến khi kết thúc thanh tra, đoàn công tác vẫn chưa đủ cơ sở để khẳng định các trường hợp này có đáp ứng điều kiện mua nhà hay không.

Trong khi đó, kiểm tra xác suất thực tế 40 căn nhà ở xã hội đã bàn giao tại dự án 384 Lê Thánh Tông, đoàn thanh tra cũng ghi nhận nhiều bất cập. Cụ thể, chỉ có 9 căn hộ là người mua ở đúng tên trong hợp đồng; 5 trường hợp người ở thực tế không phải người đứng tên mua. Đặc biệt, chủ sở hữu 26 căn hộ còn lại đã bất hợp tác, không làm việc với đoàn thanh tra.

Cơ quan thanh tra nhấn mạnh phát triển nhà ở xã hội là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước cũng như chính quyền TP Hải Phòng nhằm bảo đảm an sinh cho người thu nhập thấp. Do đó, các trường hợp không thuộc diện ưu đãi nhưng dùng "chiêu trò", thông tin thiếu minh bạch để mua nhà ở xã hội là hành vi trục lợi chính sách, cần xử lý nghiêm.

Thanh tra TP Hải Phòng kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo Sở Xây dựng hướng dẫn chủ đầu tư thu hồi, thanh lý hợp đồng đối với 14 căn nhà ở xã hội đã bán sai đối tượng. Sở Xây dựng TP Hải Phòng cần phải phối hợp với chủ đầu tư rà soát kỹ 25 bộ hồ sơ chưa rõ ràng nêu trên; nếu phát hiện không đủ điều kiện thì buộc thanh lý hợp đồng, thu hồi nhà theo quy định.

ẨN SỐ' BẢNG GIÁ ĐẤT MỚI CỦA TPHCM

Chậm nhất đến ngày 8/12, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM phải hoàn thiện dự thảo bảng giá đất áp dụng từ 1/1/2026 để Sở Tư pháp thẩm định. Dự kiến, dự thảo bảng giá đất 2026 sẽ trình phiên họp HĐND TPHCM vào ngày 9/12.

Hài hòa lợi ích

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM vừa đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu xem lại việc chia khu vực trong dự thảo bảng giá đất mới có phù hợp chưa, nếu chưa đề xuất vào khu vực hợp lý. Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM sẽ tiếp thu tất cả các nội dung kiến nghị từ cơ sở để hoàn chỉnh dự thảo. Các xã cần đối chiếu giá giữa các khu vực giáp ranh để tránh sự chênh lệch quá lớn.

Theo đề nghị của đại diện UBND phường Lái Thiêu, nên áp bảng giá đất bằng 30% so với giá thu thập. Giá đất nông nghiệp bằng 50% giá đất ở. Trong khi đó, đại diện phường Đông Hòa đề nghị nghiên cứu giá đất giáp ranh với phường Linh Xuân. Theo đó, khu vực phường Linh Xuân có giá 58 triệu đồng/m2, trong khi phường Đông Hoà chỉ 31 triệu/m2.

Ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM - Chủ tịch Hội đồng thẩm định bảng giá đất TPHCM khẳng định, bảng giá đất liên quan đến cuộc sống của người dân và nhà đầu tư nhưng thời gian qua phát sinh những bất cập. Do đó, việc xây dựng bảng giá đất lần này phải rút kinh nghiệm, phải tính toán như thế nào để đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước, ổn định nguồn thu ngân sách hàng năm của TPHCM.

Tuy nhiên, bảng giá đất vẫn phải đảm bảo quyền lợi của người dân, nhà đầu tư và đây là vấn đề hết sức quan trọng. Ông Thạnh nhấn mạnh: “Tránh việc chúng ta muốn cho được nguồn thu ngân sách rồi đẩy nghĩa vụ tài chính cao lên để người dân phải chịu hoặc nhà đầu tư phải chịu. Vấn đề này rất quan trọng, phải đảm bảo tính hài hòa nhưng trên cơ sở pháp luật quy định”.

Về việc xây dựng bảng giá đất làm thế nào để đảm bảo tính hợp lý và công bằng trên một tuyến đường, một trục đường, ông Bùi Minh Thạnh lưu ý, đây là bất cập xảy ra nhiều năm, dẫn đến quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính, kể cả quá trình giải phóng mặt bằng, dẫn đến khiếu nại, khiếu kiện của người dân, doanh nghiệp.

Thực tiễn thời gian qua có 2 nhà đối diện nhau, chung một trục đường nhưng bên kia là một đô thị thành phố trực thuộc tỉnh, còn nhà đối diện thuộc huyện và mỗi bên làm một giá chênh lệch rất lớn dẫn đến khiếu kiện. Giá trị hưởng lợi như nhau nhưng khi thực hiện các quyền và nghĩa vụ lại khác nhau.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, việc xây dựng bảng giá đất không phải giờ mới làm mà từ cuối tháng 7, UBND TPHCM đã chỉ đạo và triển khai. Qua một thời gian dài, đơn vị tư vấn khảo sát, thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá cùng với các cơ quan liên quan mới ra dự thảo hiện nay.

Tuy nhiên, đến nay vẫn nhiều vấn đề còn phải thảo luận, bàn bạc nên mới yêu cầu các xã, phường nhanh chóng có ý kiến gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường để bộ phận chuyên môn tiếp tục hoàn thiện dự thảo. Chậm nhất đến ngày 8/12 tới đây, TPHCM phải hoàn thiện dự thảo để Sở Tư pháp thẩm định.

Theo dự kiến, dự thảo bảng giá đất 2026 sẽ trình phiên họp HĐND TPHCM vào ngày 9/12. Tuy nhiên, do không đảm bảo về thời gian nên UBND TPHCM sẽ đăng ký HĐND TPHCM vào cuộc họp chuyên đề tuần cuối của tháng 12 để đảm bảo dự thảo bảng giá đất 2026 được bàn thật kỹ, đánh giá khoa học nhằm đi vào cuộc sống, vận hành thuận lợi nhất.

"Cân chỉnh" chênh lệch giá các khu vực

Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM ban hành dự thảo Nghị quyết của HĐND TPHCM, quy định về bảng giá đất lần đầu áp dụng từ ngày 1/1/2026. Tại khu vực TPHCM (cũ), đã có nhiều thông tin, dữ liệu giao dịch nên chủ yếu là “cân chỉnh” lại cho đều các tuyến nên không tăng hơn bảng giá đất hiện hành.

Riêng tại khu vực 2 (tỉnh Bình Dương cũ), Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM giao Văn phòng đăng ký đất đai cập nhật giá tái định cư vào bảng giá các huyện. Do đó, đường có tái định cư thì cao, các đường còn lại rất thấp, nên giá cùng huyện rất vênh. Hiện đã có dữ liệu, các mức giá sẽ cân bằng hơn nhưng vẫn thấp hơn giá tái định cư cũ.

Còn khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ), trước đây Sở Tài chính có điều chỉnh bằng hệ số. Tuy nhiên, hệ số chỉ phù hợp ở các tuyến trung tâm như Vũng Tàu hay Bà Rịa, còn các xã vẫn thấp. Tỷ lệ tăng ít hơn so với khu vực Bình Dương vì giá đất tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ vẫn cao hơn so với Bình Dương cũ.

Đáng chú ý, giá đất tại một số tuyến đường khu vực trung tâm TPHCM trong dự thảo chỉ bằng 60% so với giá của các đơn vị tư vấn. Cụ thể, đường Hàm Nghi (trọn đường) theo quyết định 79/2024 ngày 21/10/2024 của UBND TPHCM là 429,3 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, giá theo khảo sát của đơn vị tư vấn là 654,7 triệu đồng/m2 và giá lấy ý kiến để áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 429,3 triệu đồng/m2.

Đường Đồng Khởi (trọn đường) theo quyết định 79 có giá 687,2 triệu đồng/m2, trong khi giá khảo sát của đơn vị tư vấn là 954,3 triệu đồng/m2, giá lấy ý kiến để áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 687,2 triệu đồng/m2.

Đường Nguyễn Huệ giá theo quyết định 79 là 687,2 triệu đồng/m2, giá khảo sát của đơn vị tư vấn là 954,3 triệu đồng/m2 và giá lấy ý kiến áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 687,2 triệu đồng/m2. Đường Công trường Quốc tế giá theo quyết định 79 là 340,2 triệu đồng/m2, giá khảo sát là 489,1 triệu đồng/m2, giá lấy ý kiến áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 340,2 triệu đồng/m2. Đường Lê Quý Đôn giá theo quyết định 79 là 218,7 triệu đồng/m2, giá khảo sát là 275,8 triệu đồng/m2, giá lấy ý kiến dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 218,7 triệu đồng/m2…

Nguồn: VOV; Báo Đầu Tư; Người Lao Động; CafeF