PHẠM CÔNG, CÚC HOA

1.

“Phạm Công, Cúc Hoa” truyện

Được biết đến từ lâu,

Chữ Nôm, thể lục bát,

Bốn nghìn sáu trăm câu.

Tức là truyện dài nhất

Trong thơ Nôm xưa nay.

Trước không rõ người viết,

Nhưng nghe nói gần đây

Đã tìm ra tác giả,

Nhờ nhiều năm sưu tầm,

Là Dương Minh Đức Thị,

Cách đây hai trăm năm.

Tuy nhiên, chính Đức Thị

Là ai, và thế nào,

Thì còn chờ nghiên cứu.

Chờ thì chờ, không sao.

2.

Gặp cảnh nghèo, mới lớn,

Phạm Công phải ở nhà

Lo làm thuê cuốc mướn

Giúp đỡ đần mẹ cha.

Cha mất, gặp năm đói,

Chàng phải đi ăn mày

Để nuôi mẹ, mẹ chết,

Chàng một tôi, trắng tay.

Vốn là người hiếu học,

Lại tư chất thông minh,

Phạm Công xin thụ giáo,

Học Quỉ Cốc tiên sinh.

Ở đấy, cùng theo học

Còn có nàng Cúc Hoa,

Con gái quan tri phủ,

Hạng danh giá con nhà.

Kiểu gần rơm lửa cháy,

Hai người đã yêu nhau,

Rồi lấy nhau, hạnh phúc,

Rất ý hợp tâm đầu.

Phạm Công từ biệt vợ,

Khăn gói lên kinh kỳ.

Nhờ dùi mài kinh sử,

Chàng đỗ đầu khoa thi.

Thế mà nhiều tai họa

Đã ập xuống đầu chàng.

Chàng trở thành gai nhọn

Trong mắt nhiều lân bang.

Kể ra ai cũng thích

Khi đi thi đỗ đầu.

Cũng thích - lấy công chúa,

Vừa xinh lại vừa giàu.

Nhưng Phạm Công thì khác.

Chàng yêu thương Cúc Hoa,

Từ chối lấy công chúa,

Mới sinh lắm phiền hà.

May công chúa nước Triệu,

Vốn nhân hậu, từ tâm

Giúp được chàng họ Phạm

Thoát khỏi chốn giam cầm.

Thế là chàng đoàn tụ

Cùng vợ tôi Cúc Hoa.

Mọi việc đều tốt đẹp,

Việc công và việc nhà.

Rồi Cúc Hoa sinh hạ

Hai con ngoan, lớn dần,

Con trai là Tiến Lực,

Con gái là Nghi Xuân.

3.

Tưởng tột cùng hạnh phúc,

Thế mà rồi hóa không:

Ba mươi tuổi, vợ chết,

Bỏ lại con và chồng.

Khóc đến mòn hai mắt,

Phạm Công nghe lời khuyên,

Lấy vợ hai - con gái

Của viên quan huyện bên.

Tên ả là Tào Thị,

Đẹp thì đẹp, tiếc thay

Mưu mô và hiểm độc,

Còn thích trò gió mây.

Rồi Phạm Công vâng chiếu

Lên trấn thủ Cao Bằng,

Chốn khỉ ho cò gáy,

Giữa điệp trùng núi dăng.

Ở nhà, ả Tào Thị,

Tìm bạn tình, tư thông,

Còn ngang nhiên đánh đập

Hai con riêng của chồng.

Bọn gian phu, dâm phụ

Còn mưu giết con chàng,

Khiến chúng đêm, hoảng sợ,

Bỏ nhà đi lang thang.

Cúc Hoa ngay tối ấy

Từ cõi âm hiện về

Để giúp hai con nhỏ,

Báo chồng về mụ kia.

Sau ba năm trấn thủ,

Phạm Công trở về nhà,

Thẳng tay đuổi Tào Thị,

Một dâm phụ gian tà.

Trời nổi giông lập tức.

Sấm sét nổ vang trời.

Sét đánh chết Tào Thị,

Xác tung tóe khắp nơi.

Nhờ công chúa nước Trịnh,

Có tên là Xuân Dung,

Và Tề Thiên Đại Thánh,

Và Diêm Vương, cuối cùng

Phạm Công xuống âm phủ

Gặp lại nàng Cúc Hoa.

Cúc Hoa sinh lần nữa,

Rồi được cho về nhà.

Chàng Phạm Công sau đó

Được vua Trịnh nhường ngôi,

Cưới Xuân Dung công chúa,

Sống hạnh phúc suốt đời.

Nguồn: FB Thái Bá Tân

MÙA CŨ

Ngày hôm ấy một chiều thu tháng tám

Lá vàng rơi man mác quặn thắt lòng

Mây xám giăng giăng phủ kín ngoài song

Như báo hiệu cơn mưa chiều tuôn đổ.

Rồi thoáng chốc gió kéo về vần vũ

Khắp bầu trời mưa trắng xóa không gian

Căn phòng đơn quạnh vắng đến ngỡ ngàng

Mưa se lạnh hay cõi lòng băng giá.

Rồi giông gió cuốn rời xa tất cả

Kỉ niệm đầu cùng mùa cũ dấu yêu

Còn lại đây day dứt đắng cay nhiều

Cùng nỗi nhớ với mùa vàng năm cũ.

Chỉ mong sao những muộn phiền quá khứ

Thôi tìm về khuấy động kể từ đây

Bao trái ngang xin đừng đến bủa vây

Và sóng gió đừng nhận chìm thêm nữa.

Nguồn: FB Lê Thủy Trúc

VỀ VIỆT NAM SỐNG MỘT NĂM, CUỐI CÙNG GIA ĐÌNH TÔI VẪN QUYẾT ĐỊNH QUAY LẠI ĐỨC

Sau gần 10 năm sống ở Đức, đã có lúc tôi thực sự nghĩ rằng gia đình nên về Việt Nam sống lâu dài. Tôi nhớ gia đình, nhớ đồ ăn Việt Nam, nhớ cảm giác được nói tiếng Việt mỗi ngày và đặc biệt là muốn các con có nhiều thời gian gần ông bà hơn. Vì vậy, gia đình tôi quyết định thử về Việt Nam sống hẳn một năm, không phải chỉ về vài tuần hay vài tháng để du lịch, mà là trải nghiệm cuộc sống thực tế như một gia đình đang sinh sống tại Việt Nam.

Nhưng điều tôi không ngờ là sau một năm, cả nhà lại quyết định quay về Đức. Không phải vì Việt Nam không tốt. Ngược lại, Việt Nam có rất nhiều điều khiến tôi yêu thích. Nhưng khi sống lâu dài, tôi mới nhận ra có những thứ lúc đi du lịch tôi thấy rất tuyệt, nhưng khi trở thành cuộc sống hàng ngày thì cảm nhận lại hoàn toàn khác.

Điều đầu tiên khiến tôi thay đổi suy nghĩ là chuyện học hành của các con. Ở Việt Nam, tôi có thể tìm được những trường học rất tốt, chương trình học cũng có nhiều lựa chọn và con được bố mẹ hỗ trợ khá nhiều. Nhưng càng quan sát, tôi càng nhận ra tôi thích cách giáo dục mà các con từng trải nghiệm ở Đức hơn. Tôi thích việc trẻ có nhiều thời gian cho vui chơi, thể thao và phát triển những kỹ năng riêng, thay vì mọi thứ đều xoay quanh chuyện học. Tôi cũng thích việc con được khuyến khích tự làm những việc phù hợp với lứa tuổi, tự chịu trách nhiệm và tự lập hơn. Tất nhiên, mỗi gia đình sẽ có một cách lựa chọn khác nhau, nhưng với gia đình tôi thì đây là một yếu tố khá quan trọng.

Điều thứ hai là môi trường và nhịp sống. Những ngày đầu ở Việt Nam, tôi cảm thấy mọi thứ vô cùng tiện lợi. Muốn ăn gì có thể đặt giao tận nhà, muốn đi đâu cũng có nhiều phương tiện, hàng quán lúc nào cũng đông vui và cuộc sống rất năng động. Nhưng sau khi trải qua cả một mùa hè ở Việt Nam, tôi bắt đầu cảm nhận rõ sự khác biệt. Thời tiết nóng ẩm, mồ hôi nhiều, đường phố đông, tiếng xe và bụi khiến tôi cảm thấy mệt hơn tôi tưởng. Có thể với nhiều người đây không phải vấn đề lớn, nhưng sau gần 10 năm quen với cuộc sống ở Đức, tôi nhận ra bản thân đã thích sự yên tĩnh, không gian thoáng và nhịp sống nhẹ nhàng hơn.

Rồi đến chuyện ăn uống. Trước khi về Việt Nam, tôi từng nghĩ đây chắc chắn sẽ là điều tôi thích nhất. Tôi đã từng rất nhớ các món ăn Việt và nghĩ rằng về nước rồi thì ngày nào cũng có thể ăn những món tôi yêu thích. Nhưng sau một thời gian ăn uống bên ngoài thường xuyên, tôi lại bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến chất lượng nguyên liệu và vệ sinh. Có vài lần bị đau bụng khiến tôi sau đó đi ăn cũng cẩn thận hơn, thậm chí để ý xem quán có sạch sẽ hay không rồi mới cảm thấy yên tâm. Tôi vẫn khẳng định đồ ăn Việt Nam rất ngon, nhưng ăn ngon trong một chuyến du lịch và ăn uống như vậy mỗi ngày trong cả năm lại là hai trải nghiệm khác nhau.

Tuy nhiên, nếu nói Việt Nam không có gì khiến tôi luyến tiếc thì hoàn toàn không đúng. Có những thứ ở Việt Nam mà Đức rất khó thay thế. Đó là ông bà, là người thân, bạn bè, những cuộc gặp gỡ bất chợt, những bữa ăn cùng gia đình và những chuyến đi cuối tuần. Gia đình tôi cũng đã có cơ hội đi nhiều nơi như Đà Nẵng, Hội An, Đà Lạt, Nha Trang hay Phú Quốc. Mỗi nơi đều có những nét rất riêng và tôi thực sự thấy Việt Nam rất đẹp. Nếu chỉ hỏi Việt Nam có đáng sống không thì câu trả lời của tôi chắc chắn là có. Nhưng nếu hỏi gia đình tôi có muốn sống lâu dài ở Việt Nam hay không thì sau một năm trải nghiệm thực tế, câu trả lời lại là không.

Cuối cùng, gia đình tôi ngồi lại và cân nhắc rất nhiều thứ: Con cái, công việc, môi trường sống, sức khỏe, tài chính, gia đình hai bên và quan trọng nhất là cuộc sống mà chúng tôi muốn xây dựng cho các con trong 10–20 năm tới. Đức chắc chắn không phải một nơi hoàn hảo. Ở đây cũng có thuế cao, thủ tục hành chính đôi khi rất mất thời gian, thời tiết không phải lúc nào cũng dễ chịu và cuộc sống cũng có những áp lực riêng. Nhưng sau gần 10 năm sống ở đây, tôi nhận ra có những thứ trước kia tôi từng nghĩ là rất bình thường, đến khi rời đi rồi mới biết tôi đã quen với nó đến mức nào.

Có lẽ điều khó nhất khi sống xa quê không phải là lựa chọn Việt Nam hay Đức tốt hơn, mà là đến một lúc nào đó tôi nhận ra bản thân đã thay đổi. Việt Nam vẫn là Việt Nam, Đức vẫn là Đức, nhưng con người tôi sau 10 năm chắc chắn không còn giống như trước. Vì vậy, nếu có ai hỏi tôi nên về Việt Nam hay tiếp tục ở lại Đức, tôi sẽ không thể đưa ra câu trả lời thay cho họ. Điều phù hợp với gia đình tôi chưa chắc đã phù hợp với gia đình khác.

Nguồn: FB Thi Huyen Dung Phan