NGƯỜI TRÊN 60 TUỔI NÊN BIẾT - 8 BÍ QUYẾT SỐNG KHỎE, ÍT ỐM ĐAU

Bước qua tuổi 60, nhiều người vẫn tự hào rằng mình sống rất điều độ. Sáng dậy sớm đi bộ, ăn uống kiêng khem, ít dầu mỡ, bớt ngọt, bớt mặn, ngủ nghỉ đúng giờ. Ta nghĩ rằng cứ giữ nếp sống ấy thì sức khỏe chắc chắn sẽ ổn. Nhưng có một điều ít ai để ý: Cơ thể cũng thay đổi theo tuổi tác. Có những thói quen từng rất tốt khi còn trẻ, đến tuổi này lại cần điều chỉnh cho phù hợp.

Thứ nhất, đừng quá sợ chất đạm
Nhiều người có tuổi thấy thịt cá là tránh, bữa cơm chỉ ăn rau, đậu phụ rồi nghĩ như vậy mới thanh đạm. Nhưng cơ thể càng lớn tuổi càng cần được cung cấp đầy đủ chất đạm để duy trì cơ bắp. Nếu ăn uống quá thiếu chất, cơ bắp có thể yếu dần, khiến việc đi lại, đứng lên ngồi xuống cũng trở nên khó khăn hơn.
Thanh đạm không có nghĩa là bỏ hết thịt cá, mà là ăn vừa đủ và cân bằng.

Thứ hai, uống nước cũng cần vừa phải
Có người ép mình uống thật nhiều nước vì nghĩ càng nhiều càng tốt. Nhưng nhu cầu nước của mỗi người khác nhau, đặc biệt khi tuổi cao và có bệnh nền. Đừng chạy theo một con số cứng nhắc. Hãy uống đều trong ngày, chú ý cảm giác khát và lời khuyên của bác sĩ nếu đang điều trị bệnh về tim, thận hoặc huyết áp.

Thứ ba, đừng quá cố chấp với chuyện phải tập thể dục thật sớm
Nếu trời còn tối, lạnh hoặc cơ thể chưa tỉnh táo mà vẫn cố ra ngoài vận động mạnh thì chưa chắc đã tốt. Người lớn tuổi nên chọn thời điểm thời tiết thuận lợi, khởi động nhẹ nhàng rồi mới vận động. Tập đều quan trọng hơn tập thật sớm.

Thứ tư, đừng tự dằn vặt vì không ngủ đủ 8 tiếng
Khi có tuổi, giấc ngủ có thể thay đổi, dễ tỉnh giấc hơn và thời gian ngủ cũng có thể ngắn hơn.
Điều đáng sợ đôi khi không phải là tỉnh giấc giữa đêm, mà là nằm đó lo lắng: “Sao mình lại không ngủ được?”. Càng lo càng khó ngủ.
Nếu thường xuyên mất ngủ hoặc mệt mỏi ban ngày, hãy tìm nguyên nhân và trao đổi với bác sĩ thay vì tự dùng thuốc.

Thứ năm, hãy ăn chậm lại
Cả đời chúng ta đã quá quen với cảnh ăn nhanh, làm nhanh, lo toan đủ thứ. Nhưng đến tuổi này, chẳng còn lý do gì phải vội vàng trong một bữa cơm. Nhai kỹ hơn, ăn chậm hơn, bữa cơm cũng trở thành một khoảng thời gian để cơ thể được nghỉ ngơi.

Thứ sáu, đừng biến tủ thuốc thành nơi chứa đủ thứ thuốc bổ
Vitamin, thực phẩm bổ sung hay các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe không phải cứ uống nhiều là tốt. Đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính, việc tự ý thêm các sản phẩm khác có thể gây tương tác không mong muốn.
Ở tuổi này, một bữa cơm tử tế, một giấc ngủ yên và một lối sống điều độ đôi khi quý hơn rất nhiều viên thuốc bổ.

Thứ bảy, hãy bớt lo chuyện của con cháu.
Cha mẹ thương con thì cả đời vẫn cứ thương. Con đã lớn, cháu đã trưởng thành mà trong lòng vẫn lo hết chuyện này đến chuyện khác.
Nhưng có những chuyện, dù lo đến mất ngủ, ta cũng không thể sống thay cuộc đời của con.
Điều tốt nhất cha mẹ có thể làm đôi khi chỉ là giữ sức khỏe, giữ tinh thần bình an để con cháu được yên lòng.

Và cuối cùng, hãy bớt những mối quan hệ khiến mình mệt mỏi
Tuổi trẻ có thể thích đông vui, thích giao du, thích hơn thua. Nhưng càng lớn tuổi càng hiểu, cuộc đời không cần quá nhiều người. Một vài người thật lòng, một chén trà yên tĩnh, vài trang sách, một buổi chiều đi bộ dưới hàng cây… cũng đủ làm lòng người nhẹ đi rất nhiều.

Nguồn: FB Tuổi già
 

CAO BÁ QUÁT (1809 - 1855)

 Sau Khi Nguyễn Ánh mất,

Các vua khác lên thay.

Triều chính không ổn định,

Dân cơ cực thường ngày.

Bệnh dịch và nạn đói

Làm chết hàng nghìn người.

Có nhiều cuộc khởi nghĩa

Đã nổ ra nhiều nơi.

Đó là cuộc khởi nghĩa

Của ông Phan Bá Vành,

Năm Một Tám Hai Một,

Ở Nam Định, Thái Bình.

Tiếp đến là khởi nghĩa

Nông Văn Vân, tri châu,

Ở Cao Bằng trùng điệp,

Dẫu kéo dài không lâu.

Có cuộc khởi nghĩa lớn

Năm Một Tám Ba Ba.

Lê Văn Khôi lãnh đạo,

Ở miền Nam nước ta.

Ông chiếm được Gia Định,

Giết chết Bạch Xuân Nguyên,

Một tên quan gian ác,

Tham lam và lộng quyền.

Chỉ mấy tháng sau đó

Cả Lục Tỉnh đầu hàng.

Tiếc là ông bệnh, chết,

Con đường đi dở giang.

Năm Ba Lăm, tháng Bảy,

Quân vua từ Phú Xuân

Được điều đến đàn áp,

Cuộc khởi nghĩa tan dần.

Một cuộc khởi nghĩa nữa,

Khoảng hai mươi năm sau,

Chu Thần Cao Bá Quát,

Một nhà thơ, cầm đầu.

Bây giờ ông sẽ kể

Về ông nhà thơ này.

Ngang tàng và chí khí,

Mà thơ cũng rất hay.

Một hiện tượng kỳ lạ

Trên thi đàn nước ta.

Đó là Cao Bá Quát,

Một nhà thơ tài ba,

Một ông quan chính trực,

Đèo bòng nợ văn chương

Rồi sau thành “tướng giặc”,

Bị giết ở chiến trường.

Ông sinh ở Phú Thị,

Huyện Gia Lâm bây giờ

Bố ông và ông nội

Là thầy thuốc yêu thơ.

Ngày bé ông nghèo khổ

Nhưng nổi tiếng thông minh,

Văn hay và chữ tốt,

Thần đồng tỉnh Bắc Ninh.

Thế mà thi luôn trượt.

Mãi sau ông thi Hương,

Đỗ Á Nguyên Hà Nội,

Nhưng thật tiếc, quan trường

Xếp ông vào cuối bảng

Trong số hai mươi người

Đỗ cử nhân lần ấy.

Bất công và buồn cười.

Sau đó ông vào Huế

Thi Hội, khá nhiều lần,

Nhưng lần nào cũng trượt.

Dù rất giỏi thơ văn.

Năm một tám bốn một,

Được quan tỉnh Bắc Ninh

Tiến cử làm công chức,

Ông khăn gói vào kinh,

Rồi làm chức quan nhỏ

Trong bộ Lễ, thường niên

Ông được làm sơ khảo

Trường thi tỉnh Thừa Thiên.

Một lần chấm, ông tiếc,

Thấy một số bài thi

Viết hay và súc tích

Nhưng vô tình phạm qui.

Thế là cùng Phan Nhạ,

Một người chấm như ông,

Cao Bá Quát chữa lại

Bằng mực pha son hồng.

Việc lộ, ông bị bắt,

Đáng lẽ xử tử hình,

Sau vua xét, hạ xuống

Thành “giảo giam hậu trình”.

Tức tạm giam đợi lệnh.

Ba năm sau, được tha

Để “dương trình hiệu lực”,

Tức chuộc tội, đi xa.

Ông theo Đào Trí Phú,

Lên tàu lớn Phấn Bằng

Sang Nam Dương “hiệu lực”,

Kéo dài gần một năm.

Rồi sau được phục chức

Ở bộ Lễ, nhưng ông

Lần nữa bị sa thải,

Lại quay về Thăng Long.

Năm một tám bốn bảy,

Bỗng có giấy mời ông

Quay lại Huế làm việc,

Một công việc văn phòng,

Là chỉnh lý thơ phú

Cũng có khi sưu tấm,

Nói chung là nhàn nhã

Ngay trong Viện Hàn lâm.

Do bản chất công việc,

Ông làm quen ở đây

Với Miên Trinh, Miên Thẩm.

Hai vị hoàng thân này

Đã mời ông gia nhập

Và đàm đạo đôi khi

Với nhóm thơ của họ,

Gọi là Mạc Vân Thi.

Nhưng ba năm sau đó,

Do mất lòng quan thầy,

Ông bị đổi ra Bắc

Làm giáo thụ Sơn Tây.

Sau đó ông buồn chán,

Treo áo mũ, về nhà,

Mượn cớ cha vừa mất,

Phải phụng dưỡng mẹ già.

Năm Một Tám Năm Bốn,

Trời nắng hạn lâu ngày,

Lại gặp nạn châu chấu,

Dân đói, nhiều ăn mày.

Ông bí mật vận động

Một số người có tiền

Và sĩ phu yêu nước

Khởi nghĩa chống chính quyền.

Từ Quốc Oai, Vĩnh Phúc

Đến Lạng Sơn, Cao Bằng

Có nhiều người hưởng ứng,

Tinh thần cũng rất hăng.

Lại thêm Đinh Công Mỹ,

Bạch Công Trân Sơn Tây,

Các thổ mục giàu có,

Rất ủng hộ việc này.

Việc tụ nghĩa cứ vậy,

Được tiến hành từ từ.

Lê Duy Cự - minh chủ.

Cao Bá Quát - quốc sư.

Thành trì quân khởi nghĩa

Là vùng núi Mỹ Lương,

Kiểu thay trời hành đạo,

Chống áp bức, bạo cường.

Rất tiếc, việc bại lộ

Khi chuẩn bị chưa xong,

Nên cuối năm năm bốn,

Ông buộc phải tấn công.

Lúc đầu nghĩa quân thắng

Ở Tam Dương, Thanh Oai,

Sau quân vua đánh rát,

Phải thua chạy dài dài.

Năm Giáp Dần, tháng Chạp,

Được người Thái, người Mường

Bổ sung vào lực lượng

Ở cứ điểm Mỹ Lương,

Ông chủ động đánh chiếm

Thành Yên Sơn lần hai,

Ngày nay huyện lỵ ấy

Là thị trấn Quốc Oai.

Phó lãnh binh Lê Thuận

Đem quân dàn hàng ngang,

Hai bên đang huyết chiến,

Tên đội Đinh Thế Quang

Cho lính bắn tới tấp

Vào hàng ngũ nghĩa quân.

Cao Bá Quát trúng đạn,

Ngã xuống chết bất thần.

Rồi tướng Nguyễn Văn Thực

Và tướng Nguyễn Kim Thanh

Cũng lần lượt bị bắt,

Chém, đầu bêu ngoài thành.

Hơn trăm quân khởi nghĩa

Đã bỏ mạng lần này

Cùng tám mươi người khác

Bị bắt và đi đày.

Vua Tự Đức từ Huế

Xuống chiếu thưởng, khao quân,

Ra lệnh cắt cắt thủ cấp

Cao Bá Quát nghịch thần

Rồi cho xe bêu riếu

Khắp các tỉnh Bắc Kỳ,

Xong, đưa vào cối giã,

Để nước sông cuốn đi.

Quốc sư Cao Bá Quát

Còn là một nhà thơ,

Một nhà thơ rất lớn,

Nổi tiếng cả bây giờ.

Khi khởi nghĩa thất bại,

Triều đình đốt sách ông.

May mắn còn giữ được

Trong các thư viện công

Tổng cộng, không kể truyện,

Gần nghìn rưởi bài thơ

Chủ yếu thơ chữ Hán,

Ý hay và bất ngờ.

Thơ ông là khí phách

Của một bậc túc nho,

Một tấm lòng yêu nước

Khao khát dựng cơ đồ.

Nguồn: FB Thái Bá Tân

HÀ NỘI PHỐ

Chương I
1.
Em ơi! Hà Nội phố!
Ta còn em mùi hoàng lan,
Còn em hoa sữa.
Tiếng giày gọi đường khuya,
Thang gác cọt kẹt thời gian,
Thân gỗ…
Ta còn em màu xanh thật đêm,
Ngôi sao lẻ
Xào xạc chùm cây gió.
Chiếc lá lạc vào căn xép nhỏ,
Lá thư quên địa chỉ.
Quay về…

2.
Ta còn em một gốc cây,
Một cột đèn,
Ai đó chờ ai?
Tóc cắt ngang xoa xõa bờ vai…
Ta còn em một ngã ba
Vội vã,
Chiếc khăn quàng tím đỏ
Thoáng qua.
Khuôn mặt chưa quen
Bỗng xôn xao nỗi khổ…
Mỗi góc phố
Một trang tình sử…

3.
Ta còn em con đường vắng
Rì rào cơn mưa nhỏ.
Trên vòm cao
Đổ xuống chuông hồi.
Nhà thờ Cửa Bắc,
Tan chiều lễ
Kinh cầu còn mãi ngân nga…

4.
Ta còn em đôi mắt buồn
Dõi cánh chim xa.
Tháng năm dừng lại
Một ngôi nhà.
Ngã Trương Chi ôm ghita,
Từng đêm
Hóa đá…

Ta còn em chuyến tàu đêm
Về muộn
Qua cầu,
Một người nào lạc giữa sân ga…

Chương II
5.
Em ơi! Hà Nội phố!
Ta còn em những hố sâu
Trước cửa,
Cơn mưa đầy,
Chiếc thuyền giấy lang thang
Không bến đỗ…

Ta còn em quả bóng lăn
Một mình trên sân cỏ.
Thằng bé thẫn thờ.
Tuổi thơ qua cuộc chơi
Vội vã…

Ta còn em cánh cửa sắt
Lâu ngày không mở.
Nhà ai?
Qua đó bâng khuâng
Nhớ tuổi học trò…

6.
Ta còn em giàn thiên lý,
Năm xưa
Thơm mùi hò hẹn
Cuộc tình đầu ngọt lịm.
Những nụ hôn xanh ngắt trên cành…
Ta còn em chuỗi cười vừa dứt,
Nắng chiều vàng ngọn cỏ
Vườn hoang
Ngày cũ vui tàn theo mùa hạ…
Ta còn em tiếng ghita
Bập bùng
Tự sự
Châm lửa điếu thuốc cuối cùng
Xập xòa
Kỷ niệm
Đêm kinh kỳ một thuở
Xanh lơ…

7.
Ta còn em chiếc đồng hồ quả lắc
Già nua,
Đếm thời gian
Theo nhịp đong đưa.
Trước ngơ phố
Sót cây hoa gạo.
Buổi chợ chiều họp giữa kinh đô…

8.
Ta còn em những ngọn đèn mờ.
Trên nóc phố,
Mùa trăng không tỏ.
Tiếng rao đêm
Lạc giọng
Thờ ơ…
Ta còn em bảy nốt cù cưa,
Lão Mozart hàng xóm
Từng đêm quên ngủ.
Cô gái mặc áo đỏ Venise
Tiếng dương cầm trong căn nhà đổ
Những mảnh vỡ trên thềm
Beethoven và Sonate Ánh Trăng
Nốt nhạc thiên tài bay lả tả,
Một kiếp người,
Một phím đàn long…

9.
Ta còn em khuya phố,
Mênh mông,
Vùng sáng nhỏ.
Bà quán ê a chuyện nàng Kiều.
Rượu làng Vân lung linh men ngọt.
Mắt cô nàng lúng liếng đong đưa,
Những chàng trai say suốt cả mùa…

10.
Ta còn em tiếng hằng ngày
Vang âm đường phố.
Tia hồ quang chớp xanh.
Toa xe điện cuối ngày,
Người soát vé
Áo bành tô cũ nát…
Lanh canh! Lanh canh!
Tiếng chuông reo hay lời kêu khổ?
Bó gạo, mớ rau,
Mẹ về buổi chợ.
Lanh canh! Lanh canh!
Lá bánh, củ khoai,
Đàn con trên bến đợi
Cuối ngày…

Chương III
11.
Em ơi! Hà Nội phố!
Ta còn em con đê lộng gió,
Dòng sông chảy mang theo hình phố,
Cô gái dựa lưng bên gốc me già.
Ngọn đèn đường lặng thinh
Soi bờ đá…

Ta còn em một con tàu
Giã biệt bến sông.
Mảnh trăng vỡ
Tiễn người bỏ xứ.
Dãy phố buồn…
Nghìn năm mắt nhớ…

12.
Ta còn em ráng đỏ chiều hôm,
Đôi chim khuyên gọi nhau trong bụi cỏ.
Đôi guốc bỏ quên bên ghế đá.
Gã đầu trần đi ngược trời mưa…

Ta còn em con đường tên cũ
Cổ Ngư,
Cành phượng vĩ la đà.
Chiều phai nắng,
Bông hoa muộn in hình ngọn lửa…
Ta còn em chiếc lá rụng
Khởi đầu nguồn gió.
Lao xao con sóng biếc
Gió Tây Hồ.
Hoàng hôn xa đến tự bao giờ?
Những bước chân tìm nhau
Rất vội,
Tiếng thì thầm sớm hôm buổi tối,
Cuộc tình hờ bỗng chốc nghiêm trang…

13.
Ta còn em ngọn gió Nghi Tàm
Thoáng mùi sen nở muộn.
Gió Nhật Tân
Gợi
Mùa hoa năm ấy
Cánh đào phai…

14.
Ta còn em chiếc lá bàng đầu tiên
Nhuộm đỏ.
Cô gái gặp nắng hanh
Chợt hồng đôi má.
Cơn mưa nào đi nhanh qua phố,
Một chút xanh hơn,
Trời Hà Nội hôm qua…

Ta còn em cô hàng hoa
Gánh mùa thu qua cổng chợ.
Những chùm hoa tím
Ngát mùa thu…

Chương IV
15.
Em ơi! Hà Nội phố!
Ta còn em một Hàng Đào,
Không bán đào.
Một Hàng Bạc,
Không còn thợ bạc.
Đường Trường Thi,
Không chõng, không lều
Không ông nghè bái tổ vinh quy…
Ta còn em tiếng gọi trong đêm,
Người đi xa trở về.
Căn nhà không biển số.
Ngày đi mỏi mòn nỗi nhớ.
Ngày về phố cũ quên tên…

16.
Ta còn em chiếc xe hoa
Qua hàng liễu rủ,
Giỏ phong lan,
Điệp vàng rực rỡ.
Cánh tay trần trên gác cao khép cửa.
Những gót son dập dìu đại lộ.
Bờ môi ai đậm đỏ bích đào…
Ta còn em tà áo nhung huyết dụ.
Đất nghìn năm còn măi dáng kiêu sa,
Phường cũ lưu danh người đẹp lụa.
Ngõ phố nào in dấu hài hoa…?

17.
Ta còn em đường lượn mái cong
Ngôi chùa cổ.
Năm tháng buồn xô lệch ngói âm dương.
Ai đó ngồi bên gốc đại,
Chợt quên ai kia bên đường đứng đợi.
Cuộc đời, có lẽ nào,
Là một thoáng bâng quơ…

Ta còn em những cuộc tình
Như một bài thơ.
Những nỗi đau gặm mòn phận số.
Nhật ký sang trang
Ghi thêm nỗi khổ…

18.
Ta còn em đống kim ngân
Đổ đầy Hàng Mă.
Ngựa, xe, võng, lọng,
Những hình nhân nuối tiếc vàng son.
Khi phố phường là miền loạn gió
Làm sao tìm được mớ tro than…?

19.
Ta còn em nóc phố
Lô xô,
Màu ngói cũ
Ngôi nhà còn tiếng khóc oa oa.
Con đường đá lát bao niên kỷ?
Qua sông nhớ Mẹ tuổi già…

Chương V
20.
Em ơi! Hà Nội phố!
Ta còn em mảnh đại bác
Ghim trên thành cũ.
Một thời thịnh,
Một thời suy,
Hưng vong lẽ thường.
Người qua đó,
Hững hờ bài học sử…

Ta còn em dãy bia đá
Nhân hình hội tụ.
Rêu phong gìn giữ nét tài hoa.
Ly rượu đầy xin rót cúng Cha.
Nghìn lạy cúi đầu thương đất Tổ.
Bến nước nào đă neo thuyền ngự?
Đám mây nào in bóng rồng bay…?

21.
Ta còn em tháng Chạp,
Những hàng cây óng ả sợi hồng
Tháng Chạp,
Trên giường trải chiếu hoa
Tháng Chạp,
Mùi hương dài theo phố.
Một tháng Chạp
Mẹ
Nửa đêm thức
Hóa vàng…

Chương VI
22.
Em ơi! Hà Nội phố!
Ta còn em năm cửa ô
Năm cửa gió
Cơn bão thường niên qua đó
Ba mươi sáu phố,
Bao nhiêu mảnh vỡ?
Ta còn em một màu xanh thời gian.
Một màu xám hư vô,
Chợt nhòe,
Chợt hiện.
Chợt lung linh ngọn nến,
Chợt mong manh
Một dáng,
Một hình,
Nhợt nhạt vàng son,
Đậm đầy cay đắng…

23.
Ta còn em những ngõ cụt bất ngờ,
Ô cửa ngẩn ngơ,
Ngôi nhà không người ở,
Khung trời của nỗi buồn
Vô cớ…
Người nghệ sĩ lang thang
Hoài,
Trên phố,
Bơ vơ
Không nhớ nổi con đường.
Tha hương ngay trước cổng nhà Mẹ Cha…

24.
Ta còn em những giọt sương,
Nhòe nhòe bóng điện.
Mặt nước Hồ Gươm,
Một đêm trở lạnh.
Tháp Rùa ngả bóng lung linh.
Cánh nhạn chao nghiêng,
Chiều cuối
Người ra đi mang theo buốt giá,
Áo choàng không ấm thân gầy,
Cầm bằng như cánh chim bay…

Chương VII
25.
Em ơi! Hà Nội phố!
Ta còn em cây bàng
Mồ côi mùa đông.
Ta còn em nóc phố
Mồ côi mùa đông.
Ta còn em mảnh trăng
Mồ côi mùa đông…

Ai đi xa thêm nhớ
Da diết… Hà Nội ơi!

Nhà thơ Phan Vũ (1926-2019)

Đức Việt Online