NGƯỢC DÒNG

Bức tranh vẽ trên canvas trái tim,
bao sắc màu đã nhòe đi tất cả,
chỉ còn đôi mắt
lặng lẽ trôi
trên khung nhìn cũ kỹ.

Hương nguyên sơ,
vị ngàn đời của cuộc sống,
nay khoác chiếc áo kỹ thuật số;
đường tinh khiết bị pha loãng,
mỡ giả tràn vào dòng đời
theo một vòng xoáy ngược.

Tình yêu chen chúc trong túi áo,
người người đua nhau trả giá;
ngôn từ, dáng điệu
nằm gọn trong lòng bàn tay,
còn khuôn mặt thật
thì giấu mình phía sau.

Đeo đôi kính trắng,
nhưng hành động lại nhuốm màu đen—
thời đại nào
đã bước đến thế này?

Con thuyền không người lái
vẫn cứ lao đi,
chẳng cần mái chèo,
cũng chẳng cần người cầm lái.

Nỗi đau đã chết
sau khi tự mình thắt nút;
trong nhục nhã và uất hận,
“Saki” vẫn sống -
thổi vang tiếng kèn,
đắm mình trong cơn mê
của chính thế gian.

Suốt đêm thức trắng,
gọi, than và khóc,
nhìn một thời thế
đang đảo ngược mọi lẽ thường:

kẻ chê bai hôm qua
nay được tung hô giữa đời,
còn những điều bất chính
lại khoác áo vinh quang.

Tác giả: Tiến sỹ M. A. Zaman Ahsanuzzaman
(Sufi Saki Jahangir)
Sufi Saki Golrasharif Complex, Bangladesh.
Người dịch: Thi Lan Anh Tran, Aschaffenburg, Germany

EM CHẲNG THÈM MÙA THU...     

Anh ơi... em chẳng thèm mùa Thu
Trời mây xám xịt, gió vù vù
Ngày qua rất ngắn, chiều mau tối
Rả rích mưa buồn lạnh lối đi!

Em hỏi: Sao Thu đến làm chi?
Chán thế mà Thu đến làm gì?
Cây vàng rụng lá trơ cành đứng
Chim nhớ gọi bầy, tổ chơ vơ...

Thu thế có gì để mà mơ?
Để lòng rung động với mong chờ?
Em chán. Em rầu. Như mèo ướt
Nhìn trời. Trông đất. Thấy buồn hiu!

Thế mà anh bảo: Thu đáng yêu...
Trăng Thu huyền ảo, đẹp mỹ miều
Thu đến để rừng thay sắc lá
Tô thắm thêm màu môi mắt em

Nhưng mà... em vẫn là em:
Vẫn thương lá rụng, vẫn thèm trăng Thu
Ngoài kia sương gió mịt mù
Gối chăn vẫn ấm thì... Thu cứ về!

Tác giả Sa Huỳnh

BÍ QUYẾT SỐNG THỌ 105 TUỔI CỦA BÁC SỸ NHẬT BẢN

Tiến sĩ Shigeaki Hinohara là một bác sĩ nổi tiếng người Nhật Bản, sống đến 105 tuổi vẫn duy trì công việc gần như đến những năm cuối đời. Trong nhiều thập kỷ hoạt động trong lĩnh vực y khoa, ông đặc biệt quan tâm đến quá trình lão hóa và chất lượng sống của con người khi tuổi tác tăng lên. Một câu hỏi thường xuyên xuất hiện trong những quan sát của ông là: Vì sao có những người dù đã lớn tuổi vẫn giữ được sự minh mẫn, năng lượng và khả năng tham gia tích cực vào cuộc sống, trong khi một số người khác lại suy giảm rất nhanh cả về thể chất lẫn tinh thần? Điều Hinohara để lại không phải là một “công thức trường sinh”, mà là một cách tiếp cận thực tế hơn: Tốc độ lão hóa không chỉ phụ thuộc vào tuổi sinh học, mà còn chịu tác động của lối sống, trạng thái tâm lý, mức độ vận động, quan hệ xã hội và những thói quen được duy trì mỗi ngày, vì vậy sẽ tiến triển nhanh, khi:

1. Đừng sống trong cô lập xã hội kéo dài
Con người là một sinh vật mang tính xã hội, vì vậy sự kết nối với những người xung quanh có vai trò quan trọng đối với sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Nhiều nghiên cứu cho thấy tình trạng cô lập xã hội kéo dài có liên quan đến nguy cơ cao hơn về trầm cảm, suy giảm nhận thức và một số vấn đề sức khỏe thể chất ở người cao tuổi. Khi con người ít giao tiếp, ít tham gia các hoạt động cộng đồng và dần tách khỏi các mối quan hệ có ý nghĩa, mức độ kích thích tâm lý và xã hội cũng có thể giảm theo. Trong bối cảnh hiện đại, các phương tiện liên lạc trực tuyến giúp con người duy trì kết nối dễ dàng hơn, nhưng chúng không phải lúc nào cũng thay thế được giá trị của những cuộc gặp trực tiếp. Một cuộc trò chuyện, một bữa ăn cùng gia đình hay một hoạt động chung với bạn bè đôi khi tạo ra cảm giác gắn kết sâu sắc hơn rất nhiều so với hàng chục tin nhắn ngắn.
Vì vậy, duy trì những mối quan hệ thực sự và thường xuyên tham gia vào đời sống xã hội có thể được xem là một phần quan trọng của quá trình lão hóa lành mạnh.

2. Tránh ngừng vận động
Hinohara nổi tiếng với việc duy trì hoạt động thể chất đều đặn ngay cả khi tuổi đã rất cao. Ông thường xuyên sử dụng cầu thang bộ, tiếp tục làm việc và chủ động di chuyển trong sinh hoạt hằng ngày. Từ góc độ sinh lý học, cơ thể con người được thiết kế để vận động. Khi mức độ vận động giảm trong thời gian dài, cơ bắp có xu hướng yếu đi, khớp trở nên kém linh hoạt, sức bền suy giảm và khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày cũng có thể bị ảnh hưởng. Đối với người lớn tuổi, việc duy trì vận động không nhất thiết đồng nghĩa với những bài tập cường độ cao. Đi bộ, làm việc nhà, chăm sóc cây cối, đi cầu thang hoặc tham gia những hoạt động phù hợp với thể trạng đều có giá trị. Mục tiêu quan trọng là tiếp tục sử dụng cơ thể một cách thường xuyên để hạn chế tình trạng suy giảm chức năng do ít vận động.
Nói cách khác, để trường thọ, vấn đề không nằm ở việc phải tập luyện thật nhiều, mà là không để cơ thể dần “quên” khả năng vận động vốn có của mình.

3. Không kéo dài trạng thái cay đắng và căng thẳng kéo dài
Giận dữ, thất vọng hay oán giận là những cảm xúc bình thường của con người. Tuy nhiên, khi những trạng thái này tồn tại trong thời gian dài, cơ thể có thể liên tục duy trì phản ứng căng thẳng. Stress mạn tính được cho là có liên quan đến nhiều vấn đề như rối loạn giấc ngủ, huyết áp tăng, sức khỏe tim mạch kém hơn và sự suy giảm chất lượng sống.
Điều đáng chú ý trong cách tiếp cận của Hinohara không phải là yêu cầu con người phải luôn suy nghĩ tích cực hoặc phủ nhận cảm xúc tiêu cực. Thay vào đó, vấn đề nằm ở khả năng nhận diện, xử lý và dần buông bỏ những cảm xúc không còn giúp ích cho bản thân. Tha thứ trong trường hợp này không nhất thiết là chấp nhận hành vi của người khác, mà có thể được hiểu như một cách giảm bớt gánh nặng tâm lý đang được duy trì bên trong chính mình. Khi một người có khả năng điều chỉnh cảm xúc tốt hơn, cơ thể cũng ít phải ở trong trạng thái báo động kéo dài.

4. Đừng để mất đi lý do để thức dậy mỗi sáng
Một nội dung quan trọng thường được liên hệ với cách sống của Hinohara là việc duy trì mục đích sống. Trong văn hóa Nhật Bản, khái niệm ikigai thường được hiểu là lý do khiến một người cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa. Mục đích ấy không nhất thiết phải là một mục tiêu lớn lao hay một thành tựu mang tính xã hội. Đó có thể chỉ là chăm sóc gia đình, tiếp tục làm công việc yêu thích, dạy học, chăm sóc một khu vườn, tham gia hoạt động cộng đồng hoặc đơn giản là cảm thấy mình vẫn có ích đối với một người khác. Từ góc độ tâm lý học, việc có mục tiêu và cảm giác về ý nghĩa cuộc sống thường gắn liền với động lực và sự chủ động. Khi một người còn điều gì đó để mong đợi và thực hiện, họ có xu hướng tiếp tục tham gia vào đời sống xã hội, duy trì hoạt động trí tuệ và chăm sóc bản thân tốt hơn. Chính điều này tạo nên sự khác biệt giữa việc thực sự sống và chỉ đơn thuần kéo dài sự tồn tại.
 

5. Cần tạo khoảng nghỉ cho bộ não
Cuộc sống hiện đại khiến não bộ liên tục phải tiếp nhận kích thích từ điện thoại, màn hình, thông báo, âm thanh và lượng thông tin rất lớn. Khi trạng thái này kéo dài từ sáng đến tối, hệ thần kinh có rất ít thời gian để chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Những khoảng tĩnh lặng, dù ngắn, có thể giúp giảm tải nhận thức và hỗ trợ quá trình phục hồi tinh thần. Việc đi bộ mà không sử dụng điện thoại, ngồi yên trong vài phút, quan sát thiên nhiên hoặc đơn giản là dành một khoảng thời gian không phải phản ứng với bất kỳ thông tin nào cũng có thể mang lại giá trị nhất định. Điều này không có nghĩa là con người phải tách khỏi công nghệ hoặc xã hội, mà là chủ động tạo ra những khoảng nghỉ có chất lượng. Sự tĩnh lặng trong trường hợp này không phải trạng thái thụ động, mà là một điều kiện cần thiết để hệ thần kinh tái cân bằng.
 

6. Đừng đánh mất sự tò mò và khả năng học hỏi
Một trong những đặc điểm nổi bật trong cuộc đời Hinohara là ông vẫn tiếp tục học tập, làm việc, viết lách và đặt câu hỏi ngay cả khi đã ở tuổi rất cao. Khoa học thần kinh hiện đại cho thấy bộ não có tính dẻo và vẫn có khả năng thích nghi trong suốt cuộc đời, mặc dù khả năng này có thể thay đổi theo tuổi tác. Các hoạt động như đọc sách, học kỹ năng mới, giao tiếp, giải quyết vấn đề hoặc tham gia vào những hoạt động trí tuệ có thể giúp duy trì sự kích thích nhận thức. Điều này không có nghĩa rằng việc học hỏi có thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình lão hóa, nhưng nó cho thấy một bộ não thường xuyên được sử dụng sẽ tiếp tục được thử thách và thích nghi. Sự tò mò vì vậy không chỉ là một phẩm chất trí tuệ, mà còn là một cách giúp con người duy trì sự tham gia chủ động với thế giới xung quanh.

Nhìn tổng thể, những bài học gắn với cuộc đời của Shigeaki Hinohara không hướng con người đến việc tìm kiếm một phương pháp để sống thật lâu bằng mọi giá. Điều quan trọng hơn là cách duy trì chất lượng của những năm tháng đang có. Lão hóa là một quá trình sinh học không thể tránh khỏi, nhưng cách một người kết nối với xã hội, duy trì vận động, xử lý cảm xúc, giữ cho mình một mục đích sống, tạo khoảng nghỉ cho hệ thần kinh và tiếp tục học hỏi có thể ảnh hưởng đáng kể đến trải nghiệm của họ khi tuổi tác tăng lên.

Nguồn: FB Bookland - Phát triển bản thân

Đức Việt Online