Quy trình bầu cử sớm

1. Giải tán Hạ viện

Sau khi Chính phủ mất phiếu tín nhiệm, Tổng thống Liên bang có thể giải tán Hạ viện theo đề nghị của Thủ tướng Liên bang. 
2. Ấn định ngày bầu cử

Tổng thống Liên bang ấn định ngày bầu cử. Cuộc bầu cử mới phải diễn ra trong vòng 60 ngày kể từ ngày giải tán Hạ viện. 
3. Các cơ quan bầu cử chuẩn bị

Các biện pháp tổ chức bắt đầu trước khi ấn định ngày bầu cử, như  thành lập các ủy ban bầu cử, tổ chức các khu vực bầu cử và các điếm bỏ phiếu qua đường bưu điện, kiểm tra sơ bộ các đề xuất bầu cử hoặc mua sắm tài liệu bầu cử. 
4. Thời hạn rút ngắn

Một số thời hạn nhất định, như thời hạn gửi đề xuất ứng cử, có thể được rút ngắn theo quy định pháp lý của Bộ Nội vụ Liên bang.
5. Tiến hành bỏ phiếu

 Cuộc bầu cử sớm giống như một cuộc bầu cử Liên bang thông thường, công dân có thể bỏ phiếu tại chỗ hoặc bỏ phiếu qua đường bưu điện.
6. Họp Hạ viện mới 

Hạ viện mới họp không muộn hơn 30 ngày sau cuộc bầu cử. Theo yêu cầu của Tổng thống Liên bang, Chính phủ Liên bang hiện tại trở thành chính phủ lâm thời cho đến khi Thủ tướng mới được bầu. 

Hạ viện họp 30 ngày sau bầu cử Liên bang

Mất vài tuần hoặc thậm chí vài tháng mới thành lập được Chính phủ

Phiên triệu tập đầu tiên của quốc hội là phiên họp đầu tiên của nhiệm kỳ bầu cử mới. Phiên họp đầu tiên này  có nhiệm vụ tổ chức bộ máy của Quốc hội, đặc biệt bầu ra Đoàn Chủ tịch Hạ viện. Theo Điều 39 Hiến pháp Đức, Hạ viện mới được bầu phải họp phiên họp đầu tiên không muộn hơn 30 ngày sau cuộc bầu cử. 
Thời hạn 30 ngày chỉ áp dụng cho phiên họp về tổ chức của Hạ viện chứ không áp dụng cho việc thành lập Chính phủ. Việc này thường mất nhiều thời gian hơn vì các cuộc đàm phán liên minh là cần thiết để tạo ra đa số ổn định. Việc bỏ phiếu giữa các đảng diễn ra theo các thỏa thuận liên minh, phải tìm ra những thỏa hiệp mà tất cả các đối tác đàm phán đều có thể ủng hộ. Không có thời hạn hiến định cho việc bầu cử Thủ tướng. Chẳng hạn, phải mất 171 ngày để thành lập chính phủ sau cuộc bầu cử Liên bang năm 2017 cho đến cuộc bầu cử Thủ tướng - một kỷ lục trong lịch sử Cộng hòa Liên bang Đức. 

Lý do bầu cử Hạ viện sớm

Các cuộc bầu cử Hạ viện sớm diễn ra khi Thủ tướng yêu cầu Hạ viện Bundestag bỏ phiếu tín nhiệm Chính phủ, kết quả phần lớn các nghị sĩ không bày tỏ sự tin tưởng của họ đối với Thủ tướng. Trong trường hợp này, Tổng thống Liên bang có thể giải tán Hạ viện để dọn đường cho các cuộc bầu cử mới. Mục tiêu là tạo ra đa số mới trong quốc hội và mang lại cho người dân cơ hội xác định lại đường hướng chính trị của đất nước.

Ấn định ngày bầu cử 

Ngày bầu cử do Tổng thống Liên bang quyết định theo Điều 16 của Đạo luật Bầu cử Liên bang. Tổng thống Liên bang đã ra chấp thuận ngày 23.02.2025 là ngày bầu cử.

Các thời hạn quy định đối với các cuộc bầu cử Liên bang sớm 

Hầu hết các thời hạn pháp lý, như nộp đề cử từ các cá nhân hoặc đảng phái, không thể được đáp ứng trong các cuộc bầu cử liên bang sớm. Do đó, theo Điều 52 Đoạn 3 của Đạo luật Bầu cử Liên bang, Bộ Nội vụ Liên bang (BMI) được quyền rút ngắn thời hạn và ngày quy định trong Đạo luật Bầu cử Liên bang và Quy định Bầu cử Liên bang bằng một sắc lệnh pháp lý mà không cần sự đồng ý của Thượng viện. 

Quy tắc cuộc bầu cử mới không khác bầu cử thường niên

Các cuộc bầu cử sớm tuân theo các quy tắc giống như các cuộc bầu cử Liên bang thông thường. Cử tri có thể bỏ phiếu như bình thường tại điểm bỏ phiếu hoặc bỏ phiếu qua đường bưu điện. Sự khác biệt chính nằm ở thời hạn được rút ngắn, như thời hạn gửi đề cử, thời hạn này có thể được điều chỉnh theo quy định pháp luật.

Cuộc bầu cử mới không ảnh hưởng đến công việc của Chính phủ Liên bang hiện tại 

Chính phủ Liên bang vẫn tiếp tục nắm quyền cho đến khi Hạ viện  Bundestag mới được thành lập và có đủ năng lực hành động. Sau phiên họp đầu tiên của Bundestag, theo yêu cầu của Tổng thống Liên bang, Chính phủ hiện tại vẫn tiếp tục làm việc với tư cách điều hành cho đến khi Chính phủ mới được thành lập.

Quyền lực Chính phủ điều hành không bị hạn chế

Một Chính phủ Liên bang điều hành về mặt hình thức có cùng quyền hạn như một Chính phủ thông thường. Tuy nhiên, thông lệ là không đưa ra các quyết định có thể ràng buộc chính phủ tiếp theo - chẳng hạn như các đề xuất lập pháp quan trọng.

Giải tán Hạ viện tác động đến pháp luật theo phương thức chuyển giao

Các đề xuất lập pháp hiện tại có thể tiếp tục được xử lý cho đến kỳ họp đầu tiên của Hạ viện mới. Những dự án luật cấp bách vẫn có thể hoàn thành. Vào ngày Hạ viện mới được bầu họp, tất cả các dự luật đệ trình lên Hạ viện cũ được coi là đã hoàn thành (nguyên tắc gián đoạn). Điều này có nghĩa là tất cả các dự luật chưa được Hạ viện cũ thông qua cuối cùng phải được đệ trình và đàm phán lại tại Hạ viện mới. 

Trong quá khứ đã có ba cuộc bầu cử sớm tính từ năm 1972

Năm 1972 dưới thời Thủ tướng Willy Brandt, năm 1983 dưới thời Helmut Kohl và năm 2005 dưới thời Gerhard Schröder, tất cả đều diễn ra sau một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm thất bại. Vào năm 1982 và 2001, Helmut Schmidt và Gerhard Schröder đã được bỏ phiếu tín nhiệm, nhưng vẫn được ủng hộ, nên  không có cuộc bầu cử sớm nào.

Thông báo cho người dân về thời hạn bỏ phiếu

Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Liên bang thông báo cho công chúng thông tin toàn diện về thời hạn, chẳng hạn như bỏ phiếu qua đường bưu điện hoặc ghi vào sổ đăng ký cử tri. Điều này đặc biệt áp dụng cho người Đức hiện sống ở nước ngoài lâu dài.

Đức Việt Online