Lý do được Toà viện dẫn, căn cứ Điều lệ, Liên hiệp có quyền tổ chức đại hội bất thường nếu được Ban chấp hành hoặc 2/3 hội viên đề nghị. Tuy nhiên, Liên hiệp đã không mời 2 hội thành viên là Vilafu và Vietnamesische Kulturcentrum và như vậy đại hội bất thường đã xâm phạm nặng và không được phép đối với quyền lợi của 2 hội viên đó. Tiếp theo, đại hội bất thường này cũng không có hiệu lực, bởi ban chấp hành được bầu trong đại hội nhiệm kỳ này đứng ra triệu tập đã bị Toà án Landgericht Berlin bác bỏ tại Án quyết số 13 O 107/15 ngày 14.4.2016.

Trước đó, Liên hiệp do mất khả năng thanh toán bị bên nợ đệ đơn lên Toà đòi Liên hiệp phải khai phá sản để lấy tiền trả nợ. Tới ngày 20.08.2018, Toà án Điạ phương Amtsgericht Charlottenburg với án quyết số: 36b IN 2714/18, phán: Đơn của chủ nợ kiện Liên hiệp gửi Toà ngày 04.06.2018 đòi mở phiên toà xem xét phá sản của Liên hiệp để thu nợ, nhưng do Liên hiệp không còn tài sản nên không thể thực hiện (Điều § 26 Luật khai phá sản Insolvenzordnung). Nghĩa là Liên hiệp bị toà tuyên mất khả năng thanh toán nhưng không thể khai phá sản để trả nợ qua đó được hưởng quyền lợi pháp lý theo Luật khai phá sản.

Thực tế trong vòng tròn 3 năm, từ cuối năm 2013 đến đầu 2016, Liên hiệp người Việt toàn Liên bang được BAMF cấp tổng cộng 274.358 Euro.

Số tiền đó được dùng để trả tiền lương cao tới hàng nghìn Euro/tháng cho chuyên trách lấy từ đội ngũ BCH, trả phí toà án, phí luật sư cho Liên hiệp và Luật sư bên nguyên do thua kiện, liên tiếp tới dăm vụ kiện sôi sục cộng đồng kéo dài dai dẳng hàng mấy năm trời đã ngốn hết ngân qũy. Hậu qủa, Liên hiệp hiện đang còn nợ phí luật sư của bên nguyên thắng kiện, không thể trả, nên bị Toà bác bỏ quyền được khai báo phá sản.

Giáo sư Thỉnh giảng Nguyễn Văn Thoại, Chủ tịch Liên hiệp người Việt toàn Liên bang.

Giải thể Liên hiệp

Lệnh giải thể được ghi trong bản đăng ký e. V (Vereinsregister). Bản đăng ký Vereinsregister, trích lục ngày 04.12.2018, tại Toà án Amtsgericht Charlottenburg, mục 4.b) Đăng ký liên hiệp theo Luật phá sản, được ghi:

- “Giải thể Liên hiệp (aufgelöst), do Liên hiệp bị từ chối quyền khai báo phá sản bởi không đủ khả năng thanh toán chi phí xét phá sản chiểu theo Điều § 42, Đoạn 1, Câu 1 Bộ Luật Công dân BGB (Án quyết Toà án Amtsgericht Chalottenburg ngày 20.08.2018, số AZ: 36b IN 2714/18)“.

- “Thời điểm giải thể: Ngày 27.11.2018“ (Tức cách đây 10 ngày).

Giải thể nghiã là gì?

Nghĩa là chấm dứt những hoạt động đã đăng ký tại toà án. Theo luật hội đoàn Vereinsrecht, hội đoàn có đăng ký với toà án (e.V) như Liên hiệp người Việt toàn Liên bang, bị chấm dứt hoạt động dưới 3 dạng:

(1) Giải thể (Auflösen).

(2) Bị tước mất quyền e.V (Rechtsfähigkeit entzogen).

(3) Giải tán (Erlöschen).

Liên hiệp người Việt toàn Liên bang bị chấm dứt hoạt động thuộc dạng (1). Theo Bộ Luật công dân Bürgerlichen Gesetzbuch (BGB), hiệp hội bị giải thể (Auflösen) khi:

(a) Đại hội toàn thể ra nghị quyết giải thể, hoặc

(b) Bị phá sản (Eröffnung des Insolvenzverfahrens). Liên hiệp người Việt toàn Liên bang bị chấm dứt hoạt động với lý do này.

Hậu hoạ bị giải thể

Hội đoàn ở Đức có 2 dạng, dạng đăng ký ở toà án e.V. (có tư cách pháp nhân) được hầu hết người Việt các điạ phương đông người làm thủ tục, áp dụng. Dạng không đăng ký e.V tức hội tự do nicht e.V. (không có tư cách pháp nhân), không thể thống kê, như các hội đồng hương, hội người cao tuổi, hội thể thao, bóng đá, thơ, ca, nhạc, họa, du lịch... Một hội đoàn e.V sau khi giải thể có thể chọn 1 trong 2 khả năng, hoặc giải tán Erlöschen, hoặc chuyển sang hội tự do nicht e.V không có tư cách pháp nhân.

Với lệnh giải thể ghi trong bản Vereinsregister, việc còn lại hiện nay của Liên hiệp người Việt toàn Liên bang là có thể dựa vào Điều lệ để ấn định thời gian hoàn tất những công việc e.V còn tồn đọng, thông báo cho hội viên thực hiện, để sau đó hoặc giải tán Erlöschen hoặc tiếp tục tồn tại tiếp như các hội đoàn tự do, không e.V. Tuy nhiên, điều đó phụ thuộc hoàn toàn vào hội viên đồng ý hay không. Chủ tịch và BCH không còn quyền hạn của một hội đoàn e.V như trước để tự quyết định.

Khác nhau cơ bản giữa hội đoàn e.V và không e.V.

- Hội đoàn e.V có tư cách pháp nhân Rechtsfähigkeit, hiểu đơn giản là có quyền kiện và bị kiện với danh nghĩa mang tên hội đoàn đó, do BCH đại diện. Còn hội đoàn không e.V không được lấy tên hội đoàn mà từng hội viên phải đứng đơn kiện và bị kiện với tư cách cá nhân.

- Tài sản đăng ký như nhà đất (nếu có), hội đoàn e.V đăng ký tên hội đoàn, còn không e.V phải đăng ký tên tất cả hội viên vào sổ điạ chính.

- Điều lệ hội đoàn e.V phải theo khuôn mẫu luật định. Hội đoàn không e.V hoàn toàn tự do.

- Quyền và trách nhiệm hội viên ở hội đoàn e.V được điều lệ quy định, đối với hội đoàn không e.V tất cả quyền và trách nhiệm đều phải chịu chung (Gesamthandsgemeinschaft).

- Ban Chấp hành, ở hội đoàn e.V. là một cơ quan, thay mặt toàn hội đoàn, còn ở hội đoàn nicht e.V chỉ là người được tất cả hội viên ủy quyền.

- Trách nhiệm bồi thường: Với hội đoàn e.V, hội đoàn chỉ bồi thường trong phạm vi tài sản của hội đoàn nếu hội đoàn gây thiệt hại, không liên quan tới tài sản cá nhân hội viên. Còn hội đoàn không e.V thì từng hội viên phải bồi thường cho toàn bộ thiệt hại do hội gây ra gọi là Gesamtschuldner bằng tài sản cá nhân của hội viên (không mang nghĩa chia đều).

Có thể lấy vụ kiện đòi nợ Liên hiệp người Việt toàn Liên bang để giải thích khái niệm Gesamtschuldner. Do Liên hiệp đăng ký e.V nên một khi Liên hiệp mất khả năng thanh toán thì chủ nợ cũng không thể đòi trả bằng được, coi như mất.

Giả sử Liên hiệp không đăng ký e.V thì toàn bộ hội viên sẽ phải bỏ tiền túi của mình ra trả đủ cho chủ nợ. Nếu giả sử Liên hiệp có tổng cộng 100 hội viên, trong đó 99 hội viên hưởng Hartz IV, tức không có tiền tích lũy, một hội viên còn lại kinh doanh có tài sản tích lũy, thì hội viên này phải trả hết toàn bộ nợ của Liên hiệp cho chủ nợ.

Phần kết

Hiện Liên hiệp người Việt toàn Liên bang nợ vẫn chưa trả và không được xoá do bị Toà từ chối quyền khai báo phá sản. Nếu Liên hiệp không giải tán chuyển sang dạng không e.V như các hội đoàn tự do thì từng hội viên của Liên hiệp sẽ bị truy thu nợ, nếu không có văn bản pháp lý chắc chắn xác nhận Liên hiệp người Việt toàn Liên bang không e.V mới thành lập không liên quan gì tới Liên hiệp người Việt toàn Liên bang e.V trước đây. Quả là nan giải !

Dr. Nguyễn Sỹ Phương