Nước Mỹ không còn an toàn: 3/4 lãnh thổ bị động đất mạnh đe dọa

Theo nghiên cứu mới của Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS), phần lớn lãnh thổ nước này sẽ trải qua nhiều trận động đất mạnh và chịu thiệt hại nặng nề.

Các nhà khoa học tại USGS đã quan sát mô hình mô phỏng nguy cơ địa chấn quốc gia và nhận thấy khả năng cao 75% diện tích nước Mỹ sẽ hứng chịu động đất nguy hiểm trong vòng 100 năm tới.

Mô hình cho ra kết quả dựa trên dữ liệu lịch sử và các nghiên cứu địa chấn của nước Mỹ, được cập nhật lần cuối cùng vào năm 2018.

Trong đó, bang California đối mặt nguy cơ rung lắc nghiêm trọng. Nơi này nằm trên hệ thống đứt gãy San Andreas (ranh giới mảng kiến tạo liên tục chuyển dạng và chuyển động), gây ra khoảng 10.000 trận động đất ở phía nam khu vực mỗi năm.

Nghiên cứu cho biết những thay đổi đáng chú ý xảy ra dọc theo hành lang ven biển Đại Tây Dương.

Theo đó, động đất sẽ gây thiệt hại lớn cho các thành phố như Washington D.C, New York, Boston, Philadelphia và bang Alaska.

Bang Hawaii cũng đối diện “nguy cơ rung chuyển cao” do hoạt động núi lửa trỗi dậy mạnh mẽ.

Ông Mark Peterson, nhà địa vật lý học và tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Khi chúng tôi kiểm tra các trận động đất và hậu quả chúng gây ra ở Mỹ và quốc tế, chúng tôi đã phát triển mô hình mới có thể (dự đoán) các đợt động đất phức tạp và xem xét tác động cũng như rung chuyển mặt đất ở phạm vi rộng hơn”.

Mục đích chính của bản đồ là đánh dấu các khu vực có nguy cơ xảy ra động đất, chuẩn bị cho hàng triệu người khắp nước Mỹ, ông Peterson nói thêm.

Hơn 37 bang của Mỹ chứng kiến vô số trận động đất mạnh 5 độ trong 200 năm qua. Một số nơi như bang California đã xây những tòa nhà chống động đất, tuy nhiên nhiều công trình cũ vẫn có thể bị đổ sập nếu rung chấn mạnh xảy ra.

“Dự báo động đất luôn là ưu tiên hàng đầu trong nhiều thập kỷ qua của cộng đồng khoa học động đất”, chuyên gia Peterson khẳng định.

Mặc dù đây là công việc không hề dễ dàng, giới khoa học đang nỗ lực phát triển các mô hình dự báo với độ chính xác cao.

“Hiện tại chúng tôi đang tập trung vào dự báo động đất giống dự báo chúng tôi công bố hôm nay. Mô hình này phụ thuộc vào (dữ liệu) về động đất trong lịch sử, nghiên cứu địa chấn và rung chuyển mặt đất. Những mô hình này không dự đoán động đất (xảy ra cụ thể ở đâu) mà dự báo nơi có khả năng cao xảy ra động đất”, ông giải thích.

Dự đoán động đất cho phép các nhà khoa học “có thể đánh giá tốt hơn khả năng xảy ra động đất trong tương lai và cường độ rung chuyển của chúng”. Đồng thời giúp nước Mỹ huy động nguồn lực cần thiết nhằm chuẩn bị tốt nhất trước khi thảm họa tự nhiên này xảy ra.

Ác mộng thưởng Tết tại Mỹ: Mức ‘lì xì cuối năm’ giảm 21% trên toàn ngành, 34% doanh nghiệp không muốn trả thưởng

Việc Citigroup thông báo sa thải 20.000 lao động mới đây cho thấy ngay cả ngành tài chính ngân hàng vốn nổi tiếng thưởng nhiều cũng không tránh khỏi tai họa.

Báo cáo của Gusto cho thấy thưởng Tết tại Mỹ cuối năm 2023 thấp hơn 21% so với năm trước đó, chỉ bình quân vào khoảng 2.145 USD.

Sự sụt giảm này diễn ra trên toàn ngành, từ mức giảm 3,8% của công nghệ cho đến giảm 36% của mảng du lịch và vận tải.

Tệ hơn, 16/22 ngành mà Gusto theo dõi có sự suy giảm tỷ lệ lao động được nhận thưởng Tết, chủ yếu là mảng nghệ thuật, giải trí. Nếu so sánh với năm 2021, số lao động được nhận thưởng Tết cuối năm 2023 ít hơn 6,9%.

Số liệu từ Cục dự trữ liên bang chi nhánh St.Louis cho thấy lượng tuyển dụng lao động ở Mỹ không còn được như trước đây do lạm phát và chi phí tăng cao.

Đặc biệt việc các công ty tung lượng lớn lương thưởng để tuyển dụng nhân viên trong 2 năm trước đó đã ảnh hưởng đến dòng tiền. Hậu quả là khi kết quả kinh doanh không như ý, các cổ đông bắt đầu gây sức ép tái cơ cấu lại chi phí nhân lực.

Việc có ít tuyển dụng khiến lượng nhân viên tự xin nghỉ tại Mỹ trong tháng 11/2023 xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9/2020. Nguyên nhân chính là lao động lo sợ khó tìm được công việc khác trong bối cảnh thị trường khó khăn.

Chính điều này đã khiến các ông chủ Mỹ trở nên khó tính hơn trong việc lựa chọn có thưởng Tết cuối năm cho nhân viên hay không.

Trong một khảo sát khác của Challenger, Gray & Christmas, khoảng 34% số doanh nghiệp không muốn thưởng Tết cuối năm 2023, cao hơn nhiều so với 27% cùng kỳ năm trước.

Tài chính ngân hàng, công nghệ đều gặp họa

Trở lại với báo cáo của Gusto, lao động ngành tài chính là những người nhận nhiều thưởng Tết nhất với bình quân 13.255 USD. Dẫu vậy con số này vẫn giảm 12% so với 15.000 USD năm 2022 và 2021.

Trong năm 2024, dự báo của Johnson Associates cho thấy lao động ngành tài chính ngân hàng sẽ gặp khó khăn hơn nữa khi tình hình kinh doanh suy giảm khiến nhiều công ty sa thải nhân viên hoặc cắt thưởng.

Mới đây nhất, Citigroup đã thông báo sẽ sa thải 20.000 lao động trong vòng 2 năm tới nhằm tái cấu trúc lại chi phí hoạt động. Trong khi đó giám đốc tài chính James von Moltke của Deustche Bank thì nói thẳng tình hình thị trường khó khăn sẽ làm suy giảm lương thưởng của người lao động.

Thưởng Tết trong ngành công nghệ từng hấp dẫn trong vài năm trở lại đây cũng không tránh khỏi tai họa. Mức thưởng bình quân ngành đã giảm 672 USD so với thời đỉnh cao năm 2021.

Số liệu của Challenger, Grey & Christmas cho thấy doanh nghiệp công nghệ trong 2 năm qua đã sa thải hơn 265.000 lao động nhằm tái cấu trúc chi phí nhân lực.

Làn sóng sa thải ngành công nghệ được cho là sẽ tiếp tục trong năm 2024 khi hàng loạt các hãng như Alphabet (Google), Amazon đều có kế hoạch đuổi việc hàng loạt ngay đầu năm.

Việt Nam thưởng Tết cao nhất 5,6 tỷ đồng

Số liệu của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Việt Nam cho thấy có khoảng 56,21% doanh nghiệp báo cáo thưởng Tết dương lịch với mức thưởng bình quân là 1,85 triệu đồng/người, tăng 49% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mức thưởng Tết Dương lịch cao nhất năm nay là 376,3 triệu đồng/người thuộc về vị trí quản lý cấp cao tại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở tỉnh Vĩnh Phúc.

Về thưởng Tết Âm lịch Giáp Thìn, khoảng 61,37% doanh nghiệp có kế hoạch thưởng Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024 mức thưởng bình quân là 6,85 triệu đồng/người, tương đương mức thưởng Tết Nguyên đán Quý Mão năm 2023.

Mức thưởng Tết Nguyên đán cao nhất năm 2024 là 5,68 tỷ đồng/người thuộc về vị trí quản lý cấp cao tại doanh nghiệp FDI ở tỉnh Long An.

Hàng triệu người mất điện ở Texas vì bão tuyết

Hàng triệu người dân Texas ngày thứ ba phải chịu cảnh không có sưởi hôm 17/1, sau khi một cơn bão mùa đông khắc nghiệt đã làm ít nhất 21 người thiệt mạng.

Theo Reuters, khoảng 2,7 triệu hộ gia đình không có điện, theo ERCOT, một tổ chức chịu trách nhiệm cung cấp 90% điện năng của bang và hiện đang vấp phải chỉ trích ngày càng gia tăng do lưới điện bị hư hỏng nặng.

Tin cho hay, tình trạng băng giá đe dọa gây khó khăn cho bang lớn thứ hai của Hoa Kỳ và khu vực xung quanh trong nhiều ngày.

Ông Nhất Nguyên, người từng có hoạt động cộng đồng, xã hội ở thành phố Houston và vùng phụ cận, cho VOA tiếng Việt biết thêm:

“Houston là một thành phố thuộc tiểu bang Texas với khí hậu thường là nắng nóng, nhưng mà năm nay thời tiết rất là lạnh. Theo thông tin tôi nhận được, trên đường đi rất nhiều vụ tai nạn bởi vì hôm qua có một trận mưa nho nhỏ cho nên đường nó bị trơn [vì đóng băng]. Như quý vị cũng biết, người ở xứ nóng không quen với lái xe đường trơn, do đó cũng rất là nhiều tai nạn xảy ra vào ngày hôm qua và tối hôm qua rất là đáng tiếc”.

Theo kênh Fox 26 Houston, Sở cứu hỏa Houston hôm 15/1 đã ứng phó hơn 200 vụ tai nạn do băng giá. Hầu hết các cây cầu trên quốc lộ I-69 đều bị đóng băng dày, gây ra nhiều vụ va chạm.

Ông Nhất cho VOA tiếng Việt biết thêm về việc giúp đỡ nhau trong cộng đồng: “Ở Houston có một câu gọi là, ‘Houston nắng ấm tình nồng’. Trong mùa lạnh này, có những tổ chức và các cá nhân trên các nhóm Facebook sẽ giúp miễn phí cho tất cả những người già cả, neo đơn, nếu mà hư, bể ống nước. Họ đều giúp free hết”.

Ông cho biết thêm rằng các hội nhóm của cộng đồng còn giúp đỡ những người Việt vô gia cư bằng cách mua túi ngủ để giúp họ vượt qua mùa đông lạnh giá.

Reuters dẫn tin từ cơ quan Thời tiết Quốc gia cho biết, tuyết rơi và băng tích tụ có thể sẽ kết thúc vào khoảng giữa trưa ngày 17/1 ở Bắc Texas, dù cơ quan này vẫn duy trì cảnh báo bão mùa đông có hiệu lực đến 8 giờ tối và cảnh báo rằng nhiệt độ thấp lịch sử sẽ tiếp tục trong nhiều ngày.

Tin cho hay, cơn bão đã giết chết ít nhất 21 người ở 4 bang và cơ quan thời tiết dự đoán nhiệt độ sẽ duy trì ở mức thấp hơn mức trung bình từ 20 đến 35 độ F trên khắp các khu vực miền Trung và miền Nam Hoa Kỳ trong vài ngày. Điều đó có thể dẫn đến sự tích tụ băng hơn nữa.

Theo Reuters, Thống đốc Texas Greg Abbott đã yêu cầu các nhà lập pháp tiểu bang điều tra ERCOT và thông qua các cải cách. Thị trưởng thành phố Austin Steve Adler đổ lỗi cho sự cố mất điện là do thiếu sự chuẩn bị và cũng kêu gọi cải cách.

Tổng thống Joe Biden đã đảm bảo với thống đốc các bang bị ảnh hưởng nặng nề bởi bão rằng chính phủ liên bang sẵn sàng cung cấp mọi nguồn lực khẩn cấp cần thiết.

Màn phục thù của ông Trump ở Iowa

Ông Trump từng thất bại ở Iowa năm 2016 nhưng chiến dịch đầu tư mạnh mẽ năm nay cùng với những sai lầm của các đối thủ đã giúp cựu tổng thống thắng dễ ở bang mở màn.

Cựu tổng thống Donald Trump gần đây kể với các khách mời ăn tối tại dinh thự Mar-a-Lago ở Florida về ký ức ám ảnh ông từ cuộc họp kín ở bang Iowa năm 2016.

Con gái Ivanka Trump cùng chồng Jared Kushner đã xuất hiện tại một điểm họp kín ở thành phố Des Moines để thay mặt ông phát biểu trước cử tri Cộng hòa. Tuy nhiên, họ nhận thấy đội ngũ của ông Trump ở đó đang trong tình trạng hỗn loạn, khi tình nguyện viên và nhân viên hoạt động vô tổ chức.

"Bố ơi, con không nghĩ bố sẽ thắng. Những người này không biết họ đang làm gì", ông Trump nhớ lại lời Ivanka nói qua điện thoại đêm đó.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ted Cruz đã đánh bại ông Trump trong cuộc họp kín hôm đó, khiến ông phẫn nộ yêu cầu tổ chức bầu lại. Ông cáo buộc Cruz "đánh cắp" cuộc họp kín.

Tuy nhiên, khi ông Trump kể câu chuyện này với bạn bè và trợ lý cuối năm ngoái, nó mang ý nghĩa mới. Ông đã chấp nhận được thất bại năm 2016 ở Iowa và nhìn về tương lai, quyết tâm không mất mặt lần nữa.

"Đó là lần duy nhất tôi chịu một thất bại nhỏ. Song tôi đã học được rất nhiều điều", ông nói với đám đông ủng hộ vài tuần trước ở Ankeny, bang Iowa.

Phục thù

Kịch bản đã không lặp lại ở Iowa năm nay. Ông Trump giành 51% phiếu bầu của cử tri bang Iowa trong cuộc họp kín tối 15/1, gấp hơn 2 lần thành tích đạt được vào 8 năm trước. Ông bỏ xa Thống đốc Florida Ron DeSantis và cựu thống đốc Nam Carolina Nikki Haley lần lượt 30 và 32 điểm phần trăm.

Sau cuộc họp kín đầu tiên, đường đua đảng Cộng hòa chỉ còn ba ứng viên gồm ông Trump, ông DeSantis và bà Haley. Các ứng viên khác của đảng Cộng hòa như doanh nhân Vivek Ramaswamy và cựu thống đốc Arkansas Asa Hutchinson đã thông báo dừng tranh cử và quyết định dành sự ủng hộ cho ông Trump.

Đối với ông Trump, đêm 15/1 mang đến một kết quả tuyệt vời. Cựu tổng thống đã chứng minh ông có thể thành công ở một nơi từng chứng kiến thất bại. Kết quả cũng chứng minh cách tiếp cận hiệu quả của ông Trump cho cuộc đua 2024.

Chiến dịch của ông Trump chủ yếu tập trung vào DeSantis, đối thủ mà họ ban đầu cảm thấy lo ngại nhất. Ít nhất 8 cố vấn chiến dịch của ông Trump từng làm việc cho Thống đốc Florida.

Mục tiêu của họ là khiến DeSantis khó chịu. Họ chế giễu việc ông đi bốt độn vì không tự tin về chiều cao. Đầu bếp bánh ngọt ở Mar-a-Lago đã làm món socola hình đôi bốt để phục vụ khách.

Họ cũng đăng quảng cáo mỉa mai DeSantis về việc một cựu nhân viên kể với Daily Beast rằng Thống đốc Florida có cách ăn uống không lịch sự, thậm chí từng dùng tay bốc bánh pudding trên máy bay.

Họ biết Thống đốc Florida thích đi máy bay riêng, thích tới các sân golf sang trọng, đối thủ của ông ở Florida và nhiều tính cách có phần kỳ quặc như tránh tương tác với người khác. Đội ngũ của ông Trump cũng biết rõ Thống đốc Florida nghiện Twitter (hiện là X).

"Ông ấy bị ám ảnh với Twitter và điều mà những người bảo thủ có tầm ảnh hưởng chia sẻ. Ông ấy luôn lướt Twitter để xem họ nói gì. Vì vậy chúng tôi sử dụng chúng để chống lại ông ấy", một cố vấn của ông Trump nói.

"Đây là chiến lược dụ đội ngũ của DeSantis vào những cuộc chiến không quan trọng, khiến họ bị phân tâm khi phải cố gắng đáp trả những lời châm chọc, chế giễu trên Twitter", Alex Bruesewitz, nhà tư vấn trực tuyến làm việc với Don Jr., con trai của ông Trump, cho biết.

DeSantis thường không trực tiếp phản ứng trước những đòn công kích kiểu này, nhưng những người thân cận với Thống đốc cho biết ông ngày càng khó chịu về chúng.

Song những cuộc tấn công đối thủ chỉ là một phần trong chiến lược Iowa của ông Trump lần này. Nhóm của ông cố gắng làm tốt hơn so với năm 2016 bằng cách thu hút thêm người đến cuộc họp kín.

Họ xác định rằng những người ủng hộ Trump yêu thích các vật phẩm liên quan đến cựu tổng thống. Họ đã làm những chiếc mũ trắng in dòng chữ vàng "Trump Caucus Captain" (Đội trưởng Họp kín) để phát cho tình nguyện viên chiến dịch và tạo ra nhân vật hoạt hình có tên Marlon để giải thích về quy trình họp kín thông qua video. Họ đã có 300 buổi huấn luyện các tình nguyện viên.

Các tình nguyện viên hàng đầu được thông báo nếu đạt được mục tiêu đề ra, họ sẽ được tham dự bữa tiệc với ông Trump ở Milwaukee vào mùa hè này.

Trợ lý cũng thuyết phục cựu tổng thống tham gia những cuộc vận động nhỏ để kêu gọi cử tri tham gia họp kín, mặc dù ông thích những sự kiện đông người hơn. Họ giải thích rằng 700 hoặc 800 người thực sự tham dự cuộc họp kín có giá trị hơn hàng nghìn người không tham gia.

Trong một phòng họp tại khách sạn những ngày gần đây, ông Trump đã gọi cho 20 tình nguyện viên hàng đầu. Những người này đã rất bất ngờ và vui mừng khi được nói chuyện điện thoại với ông.

Khi một trận bão tuyết đổ xuống Iowa, trợ lý chiến dịch đã yêu cầu thành viên liên minh "Nông dân ủng hộ Trump" sử dụng máy kéo của họ để dọn sạch những con đường dẫn tới điểm họp kín.

Cuối tuần trước, ông Trump cũng tăng cường vận động và nói với những người ủng hộ tại Indianola ngày 14/1 rằng không gì có thể ngăn họ xuất hiện tại điểm họp kín vào tối 15/1.

Denise Nelson, một tình nguyện viên chiến dịch, cho biết cựu tổng thống có đội ngũ tình nguyện viên đông hơn năm 2016, thời điểm cô bắt đầu ủng hộ ông. "Điều đó giúp ông ấy rất nhiều, đặc biệt vào thời điểm mọi người nói những điều bịa đặt và lừa dối về cựu tổng thống. Do đó, tôi muốn nói lời cảm ơn với họ", cô nói.

Bước trượt của DeSantis

Những sai lầm và lục đục trong chiến dịch của các đối thủ cũng là những yếu tố giúp ông Trump thắng dễ ở Iowa.

Ron DeSantis từng được xem như ngôi sao đang lên của đảng Cộng hòa. Nhiều người ban đầu còn cho rằng ông có thể là lựa chọn sáng giá để thay thế Trump. Ông cùng đồng minh đã đầu tư nhiều cho chiến dịch, tổ chức nhiều sự kiện vận động, xây dựng đội ngũ vận động từng nhà cử tri. Ông cũng nhận được ủng hộ từ Thống đốc được tín nhiệm của bang Iowa, Kim Reynolds.

Nhưng càng tới những tuần cuối trước thềm bầu cử sơ bộ, chiến dịch của ông càng trở nên ảm đạm khi các cuộc khảo sát cho kết quả không khả quan.

Nhiều nhân viên và cộng sự thân tín của Thống đốc Florida thừa nhận nỗ lực tranh cử của ông DeSantis có những tính toán sai lầm ngay từ đầu. DeSantis đã đợi gần 200 ngày sau chiến thắng lớn trong cuộc tái tranh cử chức thống đốc năm 2022 để thông báo tham gia cuộc đua vào Nhà Trắng. Điều này khiến ông đánh mất thời gian vận động cử tri và trao cơ hội cho các đối thủ.

Việc khởi động chiến dịch trên mạng xã hội X, quyết định mà ông DeSantis đưa ra vào phút chót sau khi nói chuyện với tỷ phú Elon Musk, cũng không thể mang lại tiếng vang và khiến các nhà tài trợ cùng đồng minh thất vọng.

DeSantis đã bắt đầu chiến dịch khá chậm chạp và phần lớn hạn chế tiếp cận truyền thông bảo thủ như Fox News. DeSantis sau này phàn nàn rằng Fox News đã bỏ rơi ông.

"Ông ấy để lỡ những cơ hội", một người thân cận với Thống đốc Florida nói.

Một số nhà tài trợ mà ông DeSantis đặt cược như ông như trùm quỹ đầu tư Ken Griffin đã tỏ ra thất vọng với lập trường của Thống đốc Florida, trong đó có quan điểm ngày càng thiên cánh hữu về vấn đề Ukraine và phá thai.

Nhà tài trợ 20 triệu USD Robert Bigelow đã công khai phàn nàn về quyết định ủng hộ lệnh cấm phá thai sau 6 tuần tuổi của ông DeSantis. Bigelow sau đó nói với Trump và các cố vấn rằng DeSantis không bao giờ gọi điện để giải quyết những lo ngại của ông. Doanh nhân bang Nevada sau đó đã chuyển sang ủng hộ ông Trump.

Chiến dịch của ông DeSantis không thể đưa ra các thông điệp chống Trump đủ sức nặng với các nhóm cử tri quan trọng. Trong suốt thời gian đó, ông Trump trở thành tâm điểm của truyền thông khi liên quan tới 4 vụ kiện cùng 91 cáo buộc hình sự.

Ngay cả khi ông DeSantis thực hiện một cuộc gặp gỡ, trả lời cử tri được truyền hình trực tiếp, "một nửa sự kiện đó vẫn là của Trump vì các câu hỏi đều xoay quanh ông ấy", theo cố vấn của Thống đốc Florida.

"Các bản cáo trạng của ông Trump đã nghiền nát chúng tôi", một người thường xuyên trò chuyện với ông DeSantis nói. "Chúng tôi thậm chí đùa rằng ông ấy cần có một bức ảnh hồ sơ nhà tù để cạnh tranh với Trump".

Hồi mùa hè năm ngoái, chiến dịch tranh cử của ông DeSantis bên bờ vực cạn ngân sách. Ông bị một số người thân cận chỉ trích vì sử dụng máy bay riêng trong khi cắt giảm những khoản chi khác, dẫn tới việc cải tổ các kế hoạch cho cả chiến dịch vận động.

Chiến dịch được điều hành bởi các nhóm tư vấn khác nhau như Chiến lược Axiom, GP3 và một nhóm ở Tallahassee. Những mâu thuẫn nội bộ liên tục xuất hiện và không bên nào nhận trách nhiệm mỗi khi xảy ra vấn đề. Ít nhất hai giám đốc, một thành viên hội đồng quản trị và các nhân viên khác trong siêu PAC (ủy ban gây quỹ để chạy quảng cáo hoặc tổ chức sự kiện hỗ trợ ứng viên) Never Back Down ủng hộ DeSantis đã từ chức hoặc bị sa thải.

Những rối loạn trong nội bộ chiến dịch đã khiến DeSantis phải trả giá. Những đối thủ của ông đã chi hàng triệu quảng cáo truyền hình để phơi bày những lục đục đó, làm suy yếu thông điệp tranh cử.

DeSantis cố gắng lạc quan. Trong những ngày trước họp kín Iowa, ông vẫn dự đoán mình có thể chiến thắng bởi có sự ủng hộ của Thống đốc Reynolds và lãnh đạo truyền giáo Bob Vander Plaats. Tuy nhiên, cuối cùng Thống đốc Florida chỉ giành 21,2% ủng hộ.

Khó khăn của Haley

Khác với chiến dịch của Thống đốc Flordia, cỗ máy tranh cử của cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley được dẫn dắt bởi một nhóm bạn bè và đối tác cũ, giúp hoạt động nhất quán hơn. Trong khi DeSantis tập trung truyền tải chính sách, bà Haley nhấn mạnh vào các chủ đề lớn như thay đổi mang tính thế hệ và phong cách chính trị.

Bà không chi tiêu quá nhiều tiền, di chuyển bằng máy bay thương mại trong nhiều tháng, đôi khi chỉ có một cố vấn đi cùng. Trong khi chiến dịch của DeSantis thuê ba chiếc xe bus để di chuyển và dán quảng cáo, Haley không có chiếc nào.

Tuy nhiên, chiến dịch của bà cũng vấp những sai lầm. Haley đã hứng chỉ trích sau khi không đề cập chế độ nô lệ như một nguyên nhân gây ra Nội chiến Mỹ thế kỷ 19. Bà cũng gặp nhiều khó khăn để mở rộng liên minh ủng hộ vượt ra ngoài phạm vi cử tri ôn hòa, giàu có và có trình độ đại học. Khi cựu thống đốc New Jersey Chris Christie rời cuộc đua tổng thống, ông vẫn từ chối ủng hộ bà và còn dự đoán bà sẽ "thất bại thảm hại".

Tuy nhiên, bà Haley nhận được ủng hộ và hậu thuẫn tài chính từ nhiều nhà tài trợ lớn, những người xem bà là hy vọng cuối cùng chống lại ông Trump. Trong đó, sự ủng hộ của tỷ phú Charles Koch cùng nhóm vận động chính trị Người Mỹ vì Hành động Thịnh vượng (AFP Action) được xem là đòn giáng mạnh đối với DeSantis.

Vào những tuần cuối trước thềm vòng sơ bộ, bà Haley đã chi nhiều hơn gần một triệu USD cho quảng cáo truyền hình ở Iowa so với DeSantis, trong khi tiếp tục quảng bá hình ảnh ở New Hampshire, điểm bầu cử sơ bộ tiếp theo.

Nhóm AFP Action đã gõ cửa 250.000 người ở bang Iowa từ ngày 28/11 đến ngày diễn ra họp kín để kêu gọi ủng hộ bà Haley. Đồng thời, nhóm kích hoạt mạng lưới vận động ở các bang sơ bộ tiếp theo.

"Ai có thể giành đề cử và đánh bại Tổng thống Joe Biden? Đối với chúng tôi, Nikki Haley là ứng viên duy nhất làm được cả hai điều đó", Tyler Raygor, giám đốc AFP Action, nói.

Tuy nhiên, tất cả những nỗ lực đó chỉ đưa bà tới vị trí thứ ba trong cuộc họp kín ở bang Iowa tối 15/1.

"Trump không phải ứng viên, ông ấy là người lãnh đạo một phong trào quốc gia", cựu chủ tịch Hạ viện Mỹ Newt Gingrich nhấn mạnh. "Không ai hiểu được việc đối đầu với một lãnh đạo phong trào là như thế nào. Đó là lý do rắc rối pháp lý chồng chất chỉ khiến phong trào ủng hộ của ông ấy tức giận và làm tăng thêm cơn giận dữ theo cách đáng kinh ngạc".

Tàu Mỹ trúng tên lửa: Thế giới đối mặt nguy cơ mới, kinh tế VN ảnh hưởng sao?

Kinh tế thế giới đối mặt nguy cơ mới và hy vọng hồi phục trong năm 2024 có thể tiêu tan khi căng thẳng địa chính trị leo thang và kéo dài. Thêm một lần nữa, chuỗi cung ứng toàn cầu bị đe dọa, khả năng lạm phát cao trở lại.

Căng thẳng leo thang

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ vừa lên tiếng xác nhận vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo của lực lượng phiến quân Houthi hôm 15/1 trúng vào tàu container Eagle Gibraltar ở ngoài khơi vịnh Aden. Con tàu do Công ty Eagle Bulk có trụ sở tại Stamford, bang Connecticut (Mỹ) sở hữu và vận hành.

Vụ việc này khiến một loạt tàu vận tải biển của các hãng quốc tế lớn tháo chạy khỏi khu vực Biển Đỏ. Nó làm dấy lên lo ngại rằng cuộc khủng hoảng ở khu vực này có thể phá tan hy vọng phục hồi kinh tế toàn cầu.

Hơn nữa, khủng hoảng lan rộng một lần nữa lại đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu, trước đó đã bị gián đoạn do đại dịch Covid-19. Nguy cơ lạm phát có thể gia tăng trở lại.

Theo Ngân hàng Thế giới - World Bank (WB), cuộc khủng hoảng ở Trung Đông, cùng với xung đột ở các khu vực khác, đã tạo ra những mối nguy hiểm thực sự. Nó làm gia tăng bất ổn kinh tế và địa chính trị. Các tuyến vận tải quan trọng bị gián đoạn, làm suy yếu mạng lưới cung ứng. Tất cả những điều này sẽ khiến tăng trưởng kinh tế thế giới suy yếu hơn nữa.

Căng thẳng tại Biển Đỏ có thể kéo dài trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Anh Rishi Sunak gần đây đều cho biết sẵn sàng hành động thêm nếu Houthi vẫn tấn công tàu thuyền trên Biển Đỏ. Còn thủ lĩnh Houthi tuyên bố sẽ đáp trả bất cứ cuộc tấn công nào của Mỹ nhằm vào nhóm.

Lực lượng Houthi gần đây tuyên bố sẽ đưa thêm các tàu của Mỹ vào danh sách mục tiêu tấn công ở Biển Đỏ. Nhiều tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã bị chặn giữ.

Với nước Anh, quốc gia này chưa sẵn sàng đưa các tàu sân bay đến Biển Đỏ do khủng hoảng nhân sự hải quân. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn giữ thái độ trung lập dù nhập khẩu khoảng một nửa lượng dầu thô từ Trung Đông, đồng thời xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) nhiều hơn Mỹ.

Lập trường của Trung Quốc đối với khu vực Biển Đỏ có thể sẽ giống như với vấn đề Nga - Ukraine, dù chi phí vận tải leo thang sẽ ảnh hưởng rất lớn đến khả năng hồi phục tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc.

Thế giới vào vòng xoáy mới?

Như vậy, ngay đầu năm mới, kinh tế thế giới đã đối mặt với những thách thức mới. Nhiều dự báo cho rằng, kinh tế toàn cầu năm 2024 đối mặt với các khó khăn chồng chất.

Trước khi căng thẳng tại Biển Đỏ leo thang, Liên Hợp Quốc dự báo tăng trưởng của kinh tế toàn cầu sẽ giảm xuống 2,4% trong năm nay, so với mức tăng trưởng ước tính 2,7% của năm 2023.

Mức tăng trưởng dưới 3% đều thấp hơn so với trước khi đại dịch bùng phát vào năm 2020.

Điều đáng lo ngại, nhiều nhà kinh tế cảnh báo, thế giới sẽ đối mặt với hiện tượng gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu một lần nữa.

Mức giá cước vận tải biển gần đây tăng vọt. Do căng thẳng tại Biển Đỏ, nhiều tàu đã phải chuyển hướng đi quanh Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, khiến giá cước tăng thêm vài nghìn USD cho mỗi container 40 feet, từ châu Á tới châu Âu. Thời gian vận chuyển cũng tăng lên.

Bên cạnh nguy cơ mới phát sinh, theo Business Insider, năm 2024 kinh tế thế giới còn đối mặt với nguy cơ lạm phát dai dẳng, là những tác động chưa lường hết của chính sách tiền tệ thắt chặt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) kéo dài từ tháng 3/2022 tới gần cuối năm 2023.

Có một thực tế, nước Mỹ ghi nhận lạm phát vẫn còn cao hơn nhiều so với mức mục tiêu 2% đã duy trì trong cả thập kỷ trước. Báo cáo mới nhất cho thấy, lạm phát Mỹ ghi nhận trong tháng 12/2023 là 3,4% so với cùng kỳ, cao hơn so với mức 3,1% ghi nhận trong tháng 11.

Đây cũng là yếu tố kéo đồng USD tăng trở lại, với chỉ số DXY tăng vọt lên trên ngưỡng 103 điểm, dù trước từng về ngưỡng 100 điểm vào cuối năm 2023. Giới đầu tư lo ngại Fed có thể chưa đảo chiều hạ lãi suất để tiếp tục kiềm chế lạm phát. Khi đó, sức nặng của một đồng USD và sự trì trệ của nền kinh tế số 1 thế giới có thể ảnh hưởng tiêu cực tới kinh tế toàn cầu.

Các nguy cơ khác với kinh tế giới còn có sự suy thoái kéo dài của thị trường bất động sản Trung Quốc, tình hình nợ xấu gia tăng tại nền kinh tế số 2 thế giới và tình trạng nợ tư nhân ở mức cao khủng khiếp của Hàn Quốc...

Một tình trạng chung khác ở nhiều nước là sự sụt giảm của tiêu dùng và nợ công tăng nhanh. Tại Mỹ, Business Insider cho hay, về cơ bản người dân đã sử dụng hết tiền tiết kiệm từ thời đại dịch Covid-19. Do vậy, chi tiêu tiêu dùng vẫn ở trong xu hướng giảm.

Trở lại với vấn đề mới phát sinh, giá vận tải biển tăng nhanh nhưng có thể thấy vẫn còn thấp hơn nhiều so với đỉnh ghi nhận hồi năm 2021. Tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng được đánh giá là có nhưng nhiều khả năng sẽ không nặng nề. Các doanh nghiệp đã có bài học từ đại dịch và có kinh nghiệm để xử lý các vấn đề về hàng tồn kho và chi phí một cách hợp lý hơn.

Bên cạnh đó, thế giới không rơi vào tình cảnh thiếu hụt số lượng container rỗng như hồi đại dịch hay hồi nghẽn kênh đào Suez do tàu Ever Given bị mắc kẹt đầu năm 2021. Sau khi đạt được lợi nhuận kỷ lục từ năm 2021 tới đầu 2023, nhiều hãng đổ xô mua tàu và dẫn đến tình trạng dư thừa công suất trên thị trường container.

Với Việt Nam, tình hình tươi sáng hơn. Việc chi phí vận tải biển chắc chắn có ảnh hưởng tới kinh tế trong nước. Tuy nhiên, thương mại của Việt Nam với các đối tác lớn nhất là Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản. Do vậy, ảnh hưởng ở khu vực Biển Đỏ có thể không quá lớn. Dù vận tải từ châu Á sang châu Âu gặp khó khi qua Biển Đỏ, nhưng mặt bằng chung vận tải biển với chỉ số BDI gần đây thậm chí còn hạ nhiệt.

Hầu hết các tổ chức dự báo, tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2024 sẽ ở mức vượt trội so với thế giới, cao thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á. WB dự báo GDP Việt Nam sẽ tăng 5,5%, so với mức 2,4% của thế giới. Động lực tăng trưởng chính của Việt Nam trong năm 2024 là xuất khẩu, FDI...

Kinh tế Việt Nam sẽ dễ thở hơn vào nửa sau 2024 khi các nước đồng loạt hạ lãi suất.

Nguồn: Tuổi Trẻ; CafeF; VOA; Vnexpress; Vietnamnet