Người dân Mỹ "đau đầu" vì lạm phát dai dẳng

(Ảnh minh họa).

Dù đã hạ nhiệt đáng kể, số liệu lạm phát tại Mỹ vẫn còn khá cao, mặt bằng giá cả cao vẫn là một thách thức lớn với nhiều người dân và doanh nghiệp nhỏ.

Tháng 12 vừa qua tiếp tục ghi nhận bước tiến mới trong cuộc chiến chống lạm phát tại Mỹ khi chỉ số giá tiêu dùng CPI lõi của nước này đã ghi nhận mức tăng thấp nhất trong gần 3 năm qua. Dù đã hạ nhiệt đáng kể, số liệu lạm phát tại Mỹ vẫn còn khá cao so với mức mục tiêu của Fed và mặt bằng giá cả cao vẫn là một thách thức lớn với nhiều người dân và doanh nghiệp nhỏ.

Với chị Megan, một cư dân bang Florida, mối đau đầu lớn lúc này chính là làm sao để nấu bữa ăn đầy đủ cho cả gia đình mỗi ngày khi giá thực phẩm đã đi lên trong suốt hơn 2 năm qua.

"Gia đình chúng tôi có 6 người nên tôi cần nấu những bữa ăn lớn để cả nhà cùng ăn và lũ trẻ có thể mang bữa trưa đến trường. Tôi phải đảm bảo rằng sẽ có đủ món và hợp sở thích với tất cả mọi người. Những thứ không thật cần thiết, chẳng hạn như nước ngọt, sẽ được cắt giảm" - chị Megan Cherry chia sẻ.

Đó cũng là mối đau đầu chung của nhiều gia đình tại Mỹ. Trong tháng 12, nhóm mặt hàng thực phẩm trong rổ CPI tăng nhẹ 0,2%, nhưng một số mặt hàng thiết yếu như trứng ghi nhận mức tăng tới 9% so với tháng trước, do nhu cầu tăng cao trong dịp lễ hội. Một khó khăn khác là chi phí nhà ở tiếp tục đi lên, chiếm tới hơn một nửa mức tăng của rổ CPI.

Giá cả cũng là yếu tố quan trọng chi phối các doanh nghiệp nhỏ. Chẳng hạn như anh Roberto, chủ một cửa hàng cà phê đã quyết định tích trữ những loại đầu vào cần thiết để tránh nguy cơ giá tiếp tục lên trong năm nay.

"Tôi đã mua toàn bộ lượng cốc giấy, nắp, ống hút nhựa đủ cho cả năm. Tôi đã đặt trước 300 hộp hàng với nhiều kích cỡ, cả đồ giấy và đồ nhựa, nhờ đó cắt giảm được 2/3 chi phí và không phải đẩy gánh nặng giá sang cho khách hàng" - anh Roberto Torres, chủ quán Blind Tiger Café tại Florida, Mỹ cho biết.

Sau khi chạm mức đỉnh hơn 9%, cao nhất trong 4 thập kỷ qua hồi giữa năm 2022, lạm phát tiêu dùng tại Mỹ đã hạ nhiệt tới hơn 2/3. Tuy nhiên, cũng phải tới năm 2025, con số này mới có thể về mức mục tiêu 2% theo dự báo của Fed. Lạm phát dai dẳng vẫn sẽ là một thách thức không nhỏ với nhiều người dân, bất chấp nền kinh tế số 1 thế giới vẫn đang duy trì đà tăng trưởng bền bỉ trong năm nay.

Nhiều 'thành phố ma' sẽ xuất hiện khắp nước Mỹ

Nhiều nơi trên khắp nước Mỹ có thể trở thành 'thành phố ma' vào năm 2100, theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Cities.

Nghiên cứu do các tác giả từ Đại học Chicago ở Illinois cho biết gần một nửa trong số khoảng 30.000 thành phố lớn nhỏ ở Mỹ sẽ phải đối mặt với tình trạng suy giảm dân số.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy trong khi các thành phố ở khu vực phía Nam và phía Tây nước Mỹ đang gia tăng dân số, thì một số thành phố lớn ở vùng Đông Bắc và Trung Tây đang dần mất đi dân số. Thành phố ở các bang Alabama, Georgia và Tennessee đang giảm dân số mạnh.

Các thành phố Cleveland (Ohio), Buffalo (New York) và Pittsburgh (Pennsylvania) có thể chứng kiến dân số giảm từ 12 - 23% vào năm 2100. Trong khi các thành phố như Louisville (Kentucky), New Haven (Connecticut) và Syracuse (New York) cũng bắt đầu có dấu hiệu sẽ giảm dân số.

Theo các nhà nghiên cứu, nguyên nhân dân số giảm có thể đến từ sự tác động của dân số già đến những thay đổi trong nền kinh tế, tiền lương và khả năng tiếp cận giao thông, cũng như những vấn đề như biến đổi khí hậu.

Hãng tin UPI dẫn bài viết của các tác giả cho hay: “Ở vùng Đông Bắc và Trung Tây, các thành phố đô thị có thu nhập hộ gia đình trung bình thấp, có thể làm trầm trọng thêm những thách thức kinh tế xã hội mà họ gặp phải. Sự suy giảm dân số còn tạo ra mối lo ngại về khả năng chi trả thấp đối với các dịch vụ cơ sở hạ tầng".

Trong khi đó, dân số ngày càng tăng ở miền Nam và miền Tây là nhờ phương tiện giao thông phong phú. Giao thương thuận tiện khiến đời sống người dân thoải mái hơn.

Nghiên cứu cũng xem xét tác động của việc nhập cư đến tình trạng dân số đô thị ở một số khu vực.

Các thành phố nhỏ hơn như Long Island ở New York và xung quanh Chicago hiện đang bị giảm dân số, lâu dài vẫn có thể tăng trưởng nhờ dân nhập cư.

Người gốc Ấn trỗi dậy trên chính trường Mỹ

(Ảnh minh họa).

Số chính trị gia gốc Ấn tăng đáng kể và vươn lên nhiều vị trí cao trong chính trường Mỹ hơn 10 năm qua, cho thấy sự trỗi dậy của cộng đồng này.

Khi nhậm chức năm 2013, ông Ami Bera là người gốc Ấn duy nhất tại Hạ viện, cơ quan lập pháp với 435 thành viên của quốc hội Mỹ. Chính trường Mỹ khi đó không có bất cứ thượng nghị sĩ hay ứng viên tổng thống gốc Ấn nào. Cơ quan lập pháp các bang có chưa đến 10 thành viên đến từ cộng đồng này.

Nhưng một thập kỷ sau, số hạ nghị sĩ gốc Ấn tại Hạ viện Mỹ đã tăng lên gấp 5. Gần 50 người đang làm việc tại cơ quan lập pháp các bang.

"Hôm nay, tôi tự hào khi được cùng các đồng nghiệp Ro Khanna, Pramila Jayapal, Raja Krishnamoorthi và Shri Thanedar đánh dấu sự hiện diện nhiều nhất của nghị sĩ gốc Ấn tại Hạ viện Mỹ", ông Bera nói hồi tháng 1/2023.

Người gốc Ấn cũng bắt đầu ghi dấu ấn tại Thượng viện Mỹ, với việc bà Kamala Harris năm 2016 trở thành thượng nghị sĩ Mỹ đầu tiên đến từ cộng đồng này. Năm 2020, bà tranh cử cùng ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden và trở thành nữ phó tổng thống đầu tiên, phó tổng thống da màu đầu tiên tại Mỹ. Bà đang là người gốc Ấn giữ vị trí cao nhất trong chính quyền.

Cộng đồng gốc Ấn hiện có hai ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa là cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley và doanh nhân Vivek Ramaswamy. Bà Harris khả năng cao cũng sẽ sát cánh cùng Tổng thống Biden, đảng Dân chủ, tái tranh cử.

"Mọi thứ đã thay đổi", ông Bera, nghị sĩ đại diện cho bang California, nói.

"Cộng đồng gốc Ấn đã vượt qua hàng loạt trở ngại và định kiến để đến được thời khắc này", Krishnamoorthi, hạ nghị sĩ bang Illinois, nói.

Nhiều trở ngại và định kiến với người gốc Ấn đến từ chính quốc hội Mỹ. Năm 1914, Hạ viện điều trần về dự luật nhằm áp hạn chế diện rộng, ngăn người lao động Ấn Độ đến Mỹ.

Cộng đồng gốc Ấn ở Mỹ khi đó chưa đến 6.500 người, chủ yếu là lao động nhập cư, tập trung ở Bờ Tây. Dù số lượng ít, cộng đồng này vẫn đối mặt với sự công kích từ người theo chủ nghĩa bản địa tại nhiều khu vực.

Năm 1917, quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Nhập cư nhằm hạn chế người đến từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Ấn Độ. Một đạo luật năm 1946 cho phép người nhập cư từ Ấn Độ nhập tịch Mỹ, nhưng chỉ giới hạn ở 100 người mỗi năm.

Bất chấp hàng loạt trở ngại từ các quy định của quốc hội, cộng đồng gốc Ấn tại Mỹ vẫn tồn tại và phát triển. Năm 1956, Dalip Singh Saund là người gốc Ấn đầu tiên vượt qua các rào cản và được bầu vào Hạ viện, phục vụ ba nhiệm kỳ. Hạ nghị sĩ gốc Ấn tiếp theo là Bobby Jindal, đại diện bang Louisiana năm 2004 trong ba nhiệm kỳ, trước khi trở thành thống đốc bang.

Theo giới quan sát, sự gia tăng về quy mô cộng đồng và phạm vi ảnh hưởng được cho là nguyên nhân thúc đẩy sự trỗi dậy của người gốc Ấn trên chính trường Mỹ.

"Chúng tôi đang đi đầu trong đóng góp về tạo ra việc làm, đổi mới sáng tạo, giáo dục, dịch vụ du lịch và y tế tại Mỹ", ông Khanna, nghị sĩ bang California, nói.

"Sự hiện diện ngày càng tăng của người gốc Ấn ở Washington là hệ quả từ sự trỗi dậy của người gốc Ấn trong nhiều lĩnh vực khác, như y tế, khoa học, công nghệ và kinh doanh", theo ông Krishnamoorthi.

Ngoài ra, sự phát triển văn hóa và đa dạng nhân khẩu tại Mỹ đã dẫn đến sự công nhận rằng quan chức chính quyền và các nghị sĩ nếu xuất phát từ một cộng đồng nào đó sẽ giải quyết tốt hơn các vấn đề mà cộng đồng gặp phải.

"Đó là dấu hiệu cho thấy cử tri Mỹ đang hiểu rõ sức mạnh và tầm quan trọng của cộng đồng gốc Ấn, cũng như năng lực đáp ứng nhu cầu của mọi người mà các chính trị gia gốc Ấn có thể mang lại", ông Thanedar bổ sung.

Bà Haley, 51 tuổi, tuyên bố tranh cử hồi tháng 2/2023, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp Mỹ có ứng viên tổng thống là người gốc Ấn. Ông Ramaswamy, 38 tuổi, cùng tháng cũng tuyên bố tham gia cuộc đua, đánh dấu lần đầu tiên có hai ứng viên gốc Ấn cùng tranh cử vị trí lãnh đạo Mỹ.

"Tôi là người theo đạo Hindu. Tôi sẽ không giả mạo bản sắc của mình", Ramaswamy trả lời khi được hỏi về tôn giáo của ông tại một cuộc tranh luận ở bang Iowa. Ramaswamy còn lý giải cho cử tri ở bang nông nghiệp này về việc ông là người ăn chay như thế nào theo tôn giáo.

Bà Haley, tên khai sinh Nimarata Nikki Randhawa, cũng chia sẻ về việc cải đạo sang Cơ Đốc giáo và lấy họ của chồng.

Hai ứng viên đảng Cộng hòa đang cùng phải đối mặt một vấn đề. Nhóm cử tri gốc Ấn chiếm tỷ lệ lớn nhất trong cộng đồng gốc Á ở Mỹ, nhưng khác với hầu hết các cộng đồng còn lại, họ có xu hướng ủng hộ đảng Dân chủ.

Kết quả thăm dò cử tri gốc Á năm 2022 cho thấy 56% người được hỏi cho hay họ ủng hộ ứng viên Dân chủ, 27% độc lập và chỉ 15% ủng hộ đảng Cộng hòa. Nhưng điều này không đồng nghĩa sự hiện diện của ứng viên gốc Ấn trong đảng Cộng hòa không tạo ra ảnh hưởng.

"Theo các nghiên cứu, cá nhân tranh cử sẽ thu hút sự chú ý từ cộng đồng của mình, khiến cộng đồng đó tham gia nhiều hơn vào quá trình bầu cử", Christine Chen, giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận APIAVote, nói. "Việc cộng đồng có ủng hộ hay không còn tùy thuộc vào giá trị của ứng viên".

Dipka Bhambhani, tác giả gốc Ấn ở Washington, cho rằng có sự bất hòa giữa bà Haley và ông Ramaswamy và điều này cũng phản ánh sự chia rẽ trong cộng đồng gốc Ấn tại Mỹ. Bà Haley từng làm kế toán trong cửa hàng quần áo của bố mẹ, trong khi ông Ramaswamy tốt nghiệp trường thuộc Ivy League danh giá, là con của một kỹ sư và một bác sĩ. Ông Ramaswamy lấy vợ là bác sĩ gốc Ấn.

"Khi lần đầu thấy sự công kích từ ông Ramaswamy hướng về bà Haley, tôi hiểu đó là gì. Một số người Ấn Độ giàu có chỉ trích những đồng hương khác vì họ hướng theo tiêu chuẩn Mỹ trong chọn bạn đời hay tôn giáo", bà Bhambhani nói. "Đã có đủ mũi dùi chĩa vào cộng đồng da màu ở đất nước này. Chúng ta có cần người gốc Ấn công kích lẫn nhau hay không?".

Trên đường đua của phe Dân chủ, Tổng thống Biden được cho là sẽ đại diện đảng ra tranh cử và bà Harris tiếp tục sát cánh cùng ông. Dù khác biệt quan điểm chính trị, bà Harris, bà Haley và ông Ramaswamy vẫn đang cùng tạo ra một thời khắc đáng nhớ của người gốc Ấn trên chính trường Mỹ.

Học giả Maina Chawla Singh, Đại học American, Washington, chuyên nghiên cứu về người gốc Ấn trên chính trường Mỹ, nói các ứng viên đều đang tìm cách "định hướng" bản sắc của mình.

"Người Mỹ gốc Ấn đã khẳng định vị thế của họ trong nhiều lĩnh vực. Và đây có thể là chặng cuối cần chinh phục", bà Singh nói.

Chiến thắng kỷ lục ở Iowa, ông Trump củng cố vị thế dẫn đầu để đối mặt với ông Biden

Ông Donald Trump giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tổng thống sơ bộ đầu tiên của Đảng Cộng hòa năm 2024 ở bang Iowa hôm thứ Hai (15/1), khẳng định khả năng kiểm soát của ông đối với đảng bất chấp việc phải đối mặt với nhiều cáo buộc hình sự khi ông tìm cách tái đấu với Tổng thống Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

Ông Trump đã giành được hơn một nửa số phiếu bầu, thúc đẩy ông hướng tới một chiến dịch bầu cử có vẻ sát sao và gay gắt chống lại ông Biden, một đảng viên Đảng Dân chủ, vào tháng 11.

Thống đốc Florida Ron DeSantis, 45 tuổi, xếp sau ông Trump ở vị trí thứ hai tại Iowa, kế đến là cựu Đại sứ Liên Hiệp Quốc Nikki Haley, 51 tuổi. Cả hai đều không thể vươn lên để trở thành đối thủ chính.

Ông Trump, 77 tuổi, tổng thống Hoa Kỳ duy nhất đương nhiệm hoặc cựu bị cáo buộc hình sự, đã giành chiến thắng với tỷ số cách biệt chưa từng có trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa ở Iowa, củng cố lập trường của ông rằng việc đề cử ông là một kết quả tất yếu vì ông đã dẫn đầu trong các cuộc thăm dò quốc gia.

Theo Edison Research, ông Trump đã giành được 51%, ông DeSantis 21% và bà Haley 19%, với 99% số phiếu dự kiến đã được kiểm. Tỷ lệ chiến thắng này vượt xa kỷ lục trước đó là 12,8 điểm phần trăm của ông Bob Dole vào năm 1988.

“CẢM ƠN IOWA, TÔI YÊU TẤT CẢ CÁC BẠN!!!”, ông Trump viết trên nền tảng truyền thông xã hội Truth Social của mình.

Ông hy vọng sẽ đẩy nhanh quá trình lựa chọn của đảng Cộng hòa, thường kéo dài nhiều tháng, bằng một loạt chiến thắng sơ bộ đầy thuyết phục để loại bỏ các đối thủ của mình.

Doanh nhân Vivek Ramaswamy đã bỏ cuộc tranh cử tổng thống dài hơi của mình sau khi chỉ giành được dưới 8% số phiếu bầu hôm thứ Hai, và ông đã ủng hộ cho ông Trump.

Các ứng cử viên ngay lập tức di chuyển đến New Hampshire vào thứ Ba. Các đảng viên Cộng hòa ôn hòa hơn của bang này sẽ chọn ứng cử viên của họ vào thứ Ba tới. Các cuộc thăm dò cho thấy ông Trump dẫn trước bà Haley ít hơn tại đây, còn ông DeSantis bị bỏ xa.

Những rắc rối pháp lý

Thành tích của Trump ở Iowa cho thấy mức độ nổi tiếng lâu dài của ông đối với các cử tri Đảng Cộng hòa ngay cả sau khi xảy ra cuộc tấn công vào Điện Capitol của Hoa Kỳ ngày 6/1/2021 bởi một đám đông những người ủng hộ ông và 91 cáo buộc hình sự đối với ông vì cố gắng lật ngược kết quả cuộc bầu cử năm 2020 và việc giữ lại các tài liệu mật sau khi rời khỏi Nhà Trắng, làm giả hồ sơ về việc trả tiền bưng bít cho một ngôi sao khiêu dâm.

Ông Trump đã sử dụng những rắc rối pháp lý của mình để gây quỹ và tăng cường sự ủng hộ khi bênh vực cho sự vô tội của mình và nói rằng ông là nạn nhân của một “cuộc săn phù thủy”.

Gần 2/3 số người tham gia cuộc họp kín ở Iowa chấp nhận những tuyên bố sai trái của ông về gian lận cử tri trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nói rằng họ không nghĩ ông Biden đánh bại ông Trump một cách hợp pháp.

Hơn 60% cho rằng ông Trump vẫn đủ sức khỏe để làm tổng thống ngay cả khi bị kết tội.

Ông Trump đã thống trị toàn diện, theo một cuộc thăm dò ý kiến đầu vào của Edison: Ông giành được đa số ở cả phái nam và phái nữ; đối với cả những người tự cho mình là rất bảo thủ, có phần bảo thủ và độc lập; với cả những người đã tốt nghiệp đại học và những người chưa tốt nghiệp.

Ông thu hút được đa số đảng viên Cộng hòa coi nhập cư là mối quan tâm hàng đầu của họ và đa số những người nói rằng nền kinh tế là mối lo ngại chính của họ.

Tuy nhiên, cả ông DeSantis và bà Haley đều cam kết sẽ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch tranh cử, đảm bảo rằng đối thủ Trump sẽ vẫn bị đánh bại khi chiến dịch tiếp diễn.

Iowa trong lịch sử đã đóng một vai trò to lớn trong các chiến dịch tranh cử tổng thống do được tổ chức sớm trong lịch trình chiến dịch tranh cử.

Tuy nhiên, người chiến thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa ở Iowa đã không giành được đề cử trong ba cuộc tranh cử gần đây nhất vào năm 2008, 2012 và 2016.

Mỹ đã chi mạnh tay mua urani của Nga

(Ảnh minh họa).

Nga vốn đang chịu nhiều trừng phạt của phương Tây nhưng vẫn đóng vai trò nhà cung cấp nhiên liệu hạt nhân hàng đầu cho Mỹ.

Đây là thông tin được hãng RIA Novosti đưa hôm 15/1, dựa trên dữ liệu từ cơ quan thống kê Mỹ.

Mỹ đã nhập khẩu số urani trị giá hơn 1 tỷ USD từ Nga trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 11/2023. Chỉ tính riêng trong tháng 11, xuất khẩu nhiên liệu hạt nhân của Nga đến Mỹ đã lên tới 96 triệu USD. Điều đó khiến Nga trở thành nhà cung cấp urani lớn nhất cho Mỹ lần đầu tiên kể từ tháng 5/2023.

Các nhà cung cấp urani lớn khác cho Mỹ bao gồm Anh và Nhật Bản, với kim ngạch xuất khẩu lần lượt đạt khoảng 48,6 triệu USD và 44 triệu USD trong tháng 11/2023. Bên cạnh đó, nguồn cung urani từ Bỉ đến Mỹ đạt tổng cộng 2,4 triệu USD trong cùng thời kỳ. Tổng lượng urani Mỹ nhập khẩu trong tháng 11/2023 lên tới gần 191 triệu USD.

Trong tháng 1, Bộ Năng lượng Mỹ thông báo đang tìm kiếm đơn vị đấu thầu để giúp thiết lập nguồn cung urani trong nước, được làm giàu ở mức cao hơn để sử dụng cho thế hệ lò phản ứng tiếp theo. Kế hoạch này dự kiến sẽ giúp Mỹ tìm được nhà cung cấp nhiên liệu thay thế.

Theo kênh RT (Nga), vào tháng 12/2023, Hạ viện Mỹ thông qua lệnh cấm nhập khẩu urani của Nga. Động thái này nằm trong chiến dịch trừng phạt chống lại Moskva vì xung đột ở Ukraine. Dự luật này phải được Thượng viện Mỹ thông qua và tổng thống ký mới trở thành luật.

Theo dữ liệu do Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ theo dõi, các nhà máy điện hạt nhân của nước này đã nhập khẩu khoảng 12% urani từ Nga, 27% từ Canada và 25% từ Kazakhstan trong năm 2022. Khoảng 5% urani Mỹ trong cùng năm có nguồn gốc nội địa.

Mỹ đã cấm nhập khẩu dầu của Nga sau khi Moskva phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Không dừng ở đó, Mỹ và các nước phương Tây khác đã áp đặt mức giá trần đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ xuất khẩu qua đường biển của Nga. Tuy nhiên, Mỹ chưa cấm nhập khẩu urani từ Nga.

Nguồn: VTV; Tuổi Trẻ; Vnexpress; VOA; Soha