LŨ LỤT TÀN PHÁ THÁI LAN, MALAYSIA

Sau khi miền Trung Việt Nam trải qua đợt mưa lũ kinh hoàng từ ngày 16 - 22/11, khiến 98 người chết (theo số liệu của chính quyền Việt Nam tính đến sáng 26/11) và thiệt hại kinh tế ước tính 85.000 tỷ đồng, Thái Lan và Malaysia cũng đang oằn mình hứng chịu thiên tai.

Theo báo cáo Trung tâm quản lý thiên tai Thái Lan hôm 26/11, lũ lụt ở miền Nam nước này đã khiến 33 người tử vong, gây ảnh hưởng đến gần 1 triệu hộ gia đình, tương đương hơn 2,7 triệu người.

Khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở Thái Lan là thành phố Hat Yai thuộc tỉnh Songkhla, một trung tâm thương mại, cửa ngõ giao thông ở khu vực phía nam và cũng là thành phố lớn thứ năm của nước này.

Thành phố Hat Yai ghi nhận lượng mưa 335 mm vào hôm 21/11, mức cao nhất trong 300 năm trở lại đây.

Các hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy xe cộ và nhà cửa bị ngập trong thành phố, trong khi người dân tuyệt vọng chờ đợi cứu hộ trên mái nhà - với nhiều điểm tương đồng với những gì đã diễn ra ở miền Trung Việt Nam.

Theo hãng tin Reuters, phần lớn người dân Thái Lan bị cô lập và không thể nhận được sự trợ giúp.

Nhiều du khách đã bị mắc kẹt tại sân bay Hat Yai trong khi bệnh viện tại đây chìm trong hỗn loạn vì nguồn điện và nước bị cắt một phần hôm 21/11.

Theo CNN, tính đến hôm 25/11, có khoảng 500 người bị mắc kẹt trong bệnh viện Hat Yai, trong đó có khoảng 30 trẻ sơ sinh trong khoa nhi mà cha mẹ không thể có mặt, do nước dâng cao và mọi phương tiện giao thông đều tê liệt.

Chính quyền cho biết 715 nhà máy ở thành phố Hat Yai đã bị ảnh hưởng, với ước tính thiệt hại lên đến 1.28 tỷ baht (hơn 1.000 tỷ VND). Bên cạnh đó, 17 nhà máy điện cũng đã ngừng hoạt động.

Mực nước lũ cao hơn 2m ở một số khu vực đã ảnh hưởng đến 9 tỉnh của Thái Lan, 8 bang ở nước láng giềng Malaysia, trên một dải đất dài hàng trăm km từng bị lũ tàn phá năm ngoái.

Tại Malaysia, hơn 15.000 người đang phải sơ tán, mặc dù chưa có ghi nhận trường hợp tử vong nào, theo Reuters.

Quân đội chỉ huy ứng phó

Ngày 25/11, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Thái Lan Anutin Charnvirakul đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại tỉnh Songkhla và giao Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang chỉ huy trực tiếp công tác cứu hộ cứu nạn do lũ lụt nghiêm trọng tàn phá khu vực miền Nam nước này.

Cùng ngày, nội các của ông Anutin đã tuyên bố Songkhla là vùng thiên tai, giải phóng ngân sách cho công tác cứu trợ. Thái Lan cũng đã chỉ huy quân đội ứng phó với lũ lụt tàn khốc và chuẩn bị lực lượng tăng viện để sơ tán hàng ngàn người, khi mưa lớn làm gián đoạn công tác cứu trợ.

Quân đội Thái Lan đã sử dụng một máy bay vận tải C-130 để chở thuốc men, thực phẩm và nước uống, trong khi lực lượng hải quân của nước này cho biết đã điều động 14 tàu và tàu sân bay với trực thăng, bác sĩ và bếp ăn dã chiến có thể cung cấp 3.000 suất ăn mỗi ngày cho người dân trong vùng lũ.

Hải quân Hoàng gia Thái Lan cho biết tàu của họ cũng có thể hoạt động như một bệnh viện nổi.

Thủ tướng Anutin cũng chỉ đạo Cơ quan Điện lực Tỉnh (PEA) đảm bảo các bệnh viện tiếp tục được cung cấp điện, ưu tiên chăm sóc bệnh nhân.

Nếu bất kỳ trường hợp nào không thể xử lý tại các bệnh viện địa phương, tổng tư lệnh sẽ quyết định việc di dời bệnh nhân theo từng trường hợp cụ thể.

Trong khi đó, báo The Nation cho hay ông Anutin đang đối mặt với những chỉ trích ngày càng tăng vì phản ứng chậm chạp với lũ lụt ở Hat Yai, có thể tác động đến cuộc bầu cử năm 2026.

Theo The Nation, niềm tin vào chính phủ của Thủ tướng Anutin đã bị ảnh hưởng nặng nề về phản ứng được cho là chậm trễ trước thiên tai, đặt ra câu hỏi liệu chính quyền có chuẩn bị chưa tốt để xử lý một thảm họa quy mô lớn như vậy hay không, đặc biệt là khi tình hình tiếp tục xấu đi.

Nhiều người cũng lo ngại về độ chính xác của dự báo thời tiết, và đặt câu hỏi liệu các cảnh báo kịp thời có được đưa ra để người dân chuẩn bị và sơ tán đến những nơi an toàn hơn, chẳng hạn như các nơi trú ẩn do chính phủ chỉ định hay không.

Những người chỉ trích tin rằng nếu có những cảnh báo sớm hơn về nguy cơ cực đoan đối với Hat Yai và các khu vực lân cận, nhiều người dân đã không bị mắc kẹt trong nhà, chịu thiệt hại đáng kể về tài sản và kinh tế.

Tại quốc gia láng giềng Malaysia, Phó Thủ tướng Ahmad Zahid Hamidi cho biết các đội phòng vệ dân sự đang trong tình trạng sẵn sàng và hơn 90 phương tiện trên bộ và dưới nước đã được huy động, bao gồm xe tải, xe bốn bánh và thiết bị cứu hộ trên sông.

"Tôi cầu nguyện và hy vọng rằng sự cố này sẽ không gây ra thiệt hại lớn và tất cả các nạn nhân đều mạnh mẽ và kiên nhẫn", ông Hamidi viết trong một bài đăng trên X.

RÚNG ĐỘNG ĐƯỜNG DÂY TỐNG TIỀN TÌNH DỤC LỚN NHẤT HÀN QUỐC TỪ TRƯỚC TỚI NAY

Tòa án Hàn Quốc tuyên án chung thân Kim Nok-wan, kẻ cầm đầu mạng lưới tống tiền và lạm dụng tình dục qua mạng lớn nhất từ trước tới nay ở nước này.

Trong bản án ngày 24-11, Tòa án quận Trung tâm Seoul tuyên bố Kim Nok-wan, 33 tuổi, là kẻ cầm đầu đường dây tội phạm tình dục sử dụng ứng dụng Telegram để tống tiền và lạm dụng 261 nạn nhân, bao gồm hàng chục trẻ vị thành niên.

Theo AP, vụ án tội phạm kỹ thuật số lớn nhất từ trước đến nay tại Hàn Quốc đi đến hồi kết với bản án nghiêm khắc cho kẻ cầm đầu. Cho đến nay, 10 đồng phạm của Kim đã bị tuyên án tù từ 2 đến 4 năm.

Kim Nok-wan đã hoạt động trong suốt 4 năm, bắt đầu từ khoảng tháng 8-2020, trước khi bị bắt vào tháng 1 năm nay.

Theo thông tin chi tiết được công bố tại tòa, Kim nhắm vào phụ nữ đăng nội dung gợi cảm trên mạng xã hội và những người đàn ông cố gắng tham gia các phòng chat Telegram bí mật để chia sẻ hình ảnh tình dục bị chỉnh sửa của người quen.

Hắn đe dọa sẽ phơi bày thông tin nhạy cảm để ép buộc những người này dụ dỗ thêm nạn nhân mới, từ đó hình thành một mạng lưới tống tiền kiểu kim tự tháp trên Telegram. Mạng lưới này chuyên sản xuất và chia sẻ hình ảnh, video tình dục bị chỉnh sửa, phần lớn là trẻ vị thành niên.

Tòa án quận Trung tâm Seoul nhận định mức độ tội ác của Kim Nok-wan là rất nghiêm trọng, do đó phải cô lập hắn khỏi xã hội vĩnh viễn.

Cụ thể, Kim đã cưỡng hiếp hoặc hành hung 16 nạn nhân, bao gồm 14 trẻ vị thành niên, đồng thời quay phim lại hành vi phạm tội trong 13 trường hợp.

Hắn ta đã tạo ra khoảng 1.700 hình ảnh hoặc video bóc lột tình dục nhắm vào khoảng 70 nạn nhân. Để đe dọa những người từ chối hợp tác, Kim phát tán khoảng 260 tài liệu này trên mạng, thậm chí còn tìm cách tống tiền cả thành viên gia đình và đồng nghiệp của một số nạn nhân.

Tòa án nhấn mạnh: "Phần lớn nạn nhân là trẻ em hoặc thanh thiếu niên. Các em đã phải chịu đựng nỗi đau thể xác và tâm lý cùng cực". Đặc biệt, trong số các bị cáo có 5 trẻ vị thành niên, những người tham gia phạm tội để ngăn hình ảnh của bản thân bị phát tán.

Bản án được đưa ra gần 5 năm sau khi tòa án này tuyên án 40 năm tù đối với Cho Ju-bin, kẻ cầm đầu "Phòng chat N" khét tiếng, cho thấy sự nghiêm khắc của pháp luật Hàn Quốc đối với loại hình tội phạm tình dục kỹ thuật số đang ngày càng gia tăng.

Tòa cũng cảnh báo tội phạm tình dục kỹ thuật số có thể nhanh chóng khuếch đại thiệt hại của nạn nhân đến mức không thể khắc phục trong không gian kỹ thuật số. Một khi tài liệu bóc lột tình dục bị phát tán thì việc xóa bỏ hoàn toàn chúng là vô cùng khó khăn, thậm chí bất khả thi.

GIẤC MƠ SIÊU CƯỜNG VŨ TRỤ CỦA TRUNG QUỐC

Trung Quốc ngày càng thể hiện tham vọng trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về khoa học vũ trụ khi công bố hàng loạt kế hoạch mới.

Trung Quốc từ lâu tự hào sở hữu một trong những nền văn minh cổ xưa nhất thế giới, nơi từng khai sinh ra thuốc súng cách đây khoảng sáu thế kỷ - loại vật liệu đặt nền móng cho công nghệ tên lửa ngày nay. Giờ đây, khi tàu vũ trụ tàu Thần Châu 22 được phóng lên quỹ đạo, câu chuyện khám phá không gian của Trung Quốc một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý.

Đặt nền móng từ con số 0

Nỗ lực xây dựng ngành hàng không vũ trụ độc lập của Trung Quốc bắt đầu ngay sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời năm 1949. Đến thập niên 1950, nền móng của ngành công nghiệp vũ trụ hiện đại mới hình thành, nhưng phải sang những năm 1960, tiến độ nghiên cứu và phát triển mới có những bước tiến đáng kể.

Cột mốc quan trọng xuất hiện sau chuyến bay lịch sử của nhà du hành Liên Xô Yuri Gagarin vào ngày 12/4/1961. Sự kiện này thúc đẩy Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc thành lập Ủy ban Vận tải Liên sao, cơ quan chịu trách nhiệm hoạch định chiến lược dài hạn cho chương trình bay vào không gian của Trung Quốc.

Đến năm 1966, chương trình vũ trụ của Bắc Kinh đạt bước đột phá quan trọng. Trong khi đang xây dựng kế hoạch chế tạo tàu vũ trụ có người lái đầu tiên mang tên Shuguang, Trung Quốc phóng thành công tên lửa dẫn đường có khả năng mang đầu đạn hạt nhân vào ngày 27/10. Đây được xem là dấu mốc chuyển mình trong nghiên cứu công nghệ phóng vệ tinh.

Chỉ một tháng sau, Trung Quốc tiếp tục khởi động việc phát triển tên lửa đẩy Long March 1 và vệ tinh nhân tạo đầu tiên, Dongfanghong 1, mở đường cho các chương trình vũ trụ sau này.

Năm 1968 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình chinh phục không gian của Trung Quốc khi Viện Nghiên cứu Công nghệ Vũ trụ được thành lập. Sự kiện này đưa chương trình nghiên cứu vũ trụ của Bắc Kinh thoát khỏi giai đoạn thử nghiệm ban đầu để chuyển sang phát triển theo kế hoạch và hướng tới ứng dụng thực tiễn.

Cùng thời điểm, Trung Quốc lựa chọn 19 phi hành gia đầu tiên từ hơn 1.000 phi công chiến đấu - bước chuẩn bị quan trọng cho tham vọng bay vào vũ trụ. Tuy nhiên, dự án tàu vũ trụ có người lái Shuguang bị buộc phải dừng lại.

Bất chấp tổn thất lớn, lĩnh vực nghiên cứu vệ tinh của Trung Quốc vẫn tăng tốc mạnh mẽ. Ngày 24/4/1970, vệ tinh Đông Phương Hồng 1 được phóng thành công, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia thứ năm trên thế giới sở hữu năng lực tự phát triển và phóng vệ tinh, sau Liên Xô, Mỹ, Pháp và Nhật Bản.

Song song với đó, nước này cũng mở ra giai đoạn phát triển mới trong công nghệ tên lửa đẩy, đặt nền móng cho những bước tiến xa hơn trong thập kỷ tiếp theo.

Trong thập niên 1990, tên lửa Trường Chinh của Trung Quốc bắt đầu tạo dấu ấn trên thị trường phóng vệ tinh thương mại quốc tế.

Sau khi đưa thành công vệ tinh viễn thông Asia 1 của Mỹ lên quỹ đạo định sẵn vào năm 1990, Trung Quốc tiếp tục thực hiện 22 nhiệm vụ phóng thương mại và 5 chuyến phóng tải trọng, tổng cộng đưa 27 vệ tinh nước ngoài lên quỹ đạo.

Bắc Kinh thậm chí đã phóng và thu hồi ba tàu vũ trụ do nước ngoài chế tạo, cho thấy năng lực kỹ thuật ngày càng hoàn thiện.

Dù công nghệ phóng vệ tinh khi đó vẫn còn ở giai đoạn phát triển ban đầu nhưng chính phủ Trung Quốc quyết định mở rộng tham vọng bằng việc khởi động chương trình bay vào vũ trụ có người lái với Dự án Thần Châu vào đầu năm 1992. Đây được xem là chương trình hàng không vũ trụ quy mô lớn và có mức độ phức tạp kỹ thuật cao nhất mà Trung Quốc theo đuổi trong giai đoạn cuối thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI.

Giai đoạn từ ngày 20/11/1999 đến 30/12/2002 đánh dấu loạt thử nghiệm quyết định: bốn tàu vũ trụ Thần Châu đầu tiên được phóng và thu hồi thành công. Dù không chở người, các chuyến bay này khẳng định rõ năng lực của Trung Quốc: nước này sẵn sàng đưa phi hành gia lên quỹ đạo và đưa họ trở về an toàn.

Tham vọng

Cục Quản lý Không gian Quốc gia, Cơ quan Không gian Có người lái và Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã công bố chiến lược phát triển dài hạn với mục tiêu đưa nước này trở thành cường quốc hàng đầu thế giới về khoa học vũ trụ vào năm 2050. Lộ trình nêu rõ hàng loạt hướng nghiên cứu trọng điểm, từ hố đen vũ trụ, sao Hỏa, sao Mộc cho đến việc truy tìm hành tinh có khả năng sinh sống và dấu vết của sự sống ngoài Trái đất.

Các kế hoạch về sứ mệnh khoa học sẽ được triển khai theo 3 giai đoạn - từ nay đến năm 2027, từ năm 2028 đến năm 2035 và từ năm 2036 đến năm 2050.

Bên cạnh việc đưa trạm vũ trụ lên quỹ đạo, cơ quan vũ trụ này còn tham vọng đưa tàu thám hiểm lên sao Hỏa. Họ đặt mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng trước năm 2030, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai sau Mỹ làm được điều này. Đồng thời, Trung Quốc cũng có kế hoạch xây dựng một trạm nghiên cứu trên Mặt Trăng.

Chương trình Mặt Trăng là một phần trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt với Mỹ - quốc gia vẫn dẫn đầu trong lĩnh vực thám hiểm không gian cùng nhiều quốc gia khác, bao gồm Nhật Bản và Ấn Độ. Trong khi đó, Mỹ cũng có kế hoạch đưa phi hành gia lên Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn 50 năm.

Dù bắt đầu chương trình không gian muộn hơn Mỹ và các cường quốc khác nhiều thập kỷ, nhưng Trung Quốc vẫn liên tục đạt được những cột mốc quan trọng, bao gồm phóng trạm vũ trụ và trở thành quốc gia đầu tiên đưa mẫu vật từ mặt xa của Mặt Trăng trở về.

Trung Quốc lên kế hoạch cho một số sứ mệnh không gian, bao gồm sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng bằng robot Thường Nga 7 và 8, sứ mệnh tiểu hành tinh gần Trái đất Thiên Vấn 2 và sứ mệnh Thiên Vấn 3 nhằm mục đích đưa các mẫu vật từ sao Hỏa về trước Mỹ. Trung Quốc cũng đang hợp tác với các quốc gia trên khắp thế giới để khởi động trạm nghiên cứu Mặt Trăng cố định.

Trước đó, trong công cuộc thám hiểm sao Hỏa, tháng 2/2021, Trung Quốc phóng thành công tàu Tianwen-1 (Thiên Vấn) vào quỹ đạo sao Hỏa. Vào tháng 5/2021, tàu đổ bộ và tàu thám hiểm của sứ mệnh, được đặt tên là Zhurong (Chúc Dung) theo tên vị thần lửa trong thần thoại Trung Quốc, hạ cánh thành công trên bề mặt sao Hỏa.

Thành công của Thiên Vấn 1 chứng tỏ khả năng ngày càng tăng của Trung Quốc trong việc thám hiểm liên hành tinh và định vị nước này là một quốc gia tiên phong trong thám hiểm sao Hỏa , có thể thực hiện các sứ mệnh không gian phức tạp ngoài quỹ đạo Trái đất.

Tuy nhiên, hành trình khoa học vũ trụ của Trung Quốc, giống như bất kỳ chương trình khám phá không gian đầy tham vọng và rủi ro nào, đều có những thất bại và trở ngại nhất định. Mới đây nhất là sự việc tàu Thần Châu 20 phải lùi lịch bay do phát hiện vết nứt nhỏ ở cửa sổ cửa khoang, có thể do va chạm với rác vũ trụ.

Thay thế Thần Châu 20 trong hành trình trở về Trái Đất là Thần Châu 21, chở theo phi hành đoàn thay thế gồm ba người lên trạm. Hiện tại, tàu Thần Châu 22 đã được phóng lên trạm vũ trụ Thiên Cung để thực hiện nhiệm vụ đưa ba phi hành đoàn mắc kẹt trở về mặt đất vào năm 2026.

UKRAINE 'ĐÃ ĐỒNG Ý' VỚI ĐỀ XUẤT HÒA BÌNH CỦA MỸ, NGA CHƯA PHẢN HỒI

Đài CBS News hôm 25.11 dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ chính phủ Ukraine đã đồng ý với thỏa thuận hòa bình của Tổng thống Donald Trump, chỉ còn một vài chi tiết nhỏ cần giải quyết.

Quan chức Mỹ nói trên, không nêu tên, và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc phòng Ukraine Rustem Umerov lần lượt cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận về các điều khoản chính của đề xuất đến từ chính quyền Tổng thống Trump, nhưng vẫn còn một vài chi tiết cần làm rõ.

"Phía Ukraine đã nhất trí với thỏa thuận hòa bình", quan chức Mỹ nói với Đài CBS News.

Về phần mình, ông Umerov thông báo trên mạng xã hội hôm 25.11 rằng các nhà đàm phán của Ukraine "đạt được nhận thức chung về những điều khoản cốt lõi" của thỏa thuận hòa bình đã được các quan chức Mỹ, châu Âu và Ukraine thảo luận tại Geneva (Thụy Sĩ) vào cuối tuần qua.

Ông Umerov cũng bày tỏ sự lạc quan rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có thể sẽ đến Washington trong tuần này để hoàn tất thỏa thuận cuối cùng.

Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll đến Abu Dhabi (Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất - UAE) để gặp đoàn quan chức Nga, Đài CBS News dẫn lời 2 quan chức Mỹ và 2 nguồn tin ngoại giao không nêu tên.

Cùng ngày, tờ Financial Times đưa tin ông Driscoll lần lượt gặp phía Nga và Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo bộ Quốc phòng Ukraine Kyrylo Budanov.

Trong khi đó, Điện Kremlin từ chối phản hồi về những gì đã đạt được ở Abu Dhabi, theo RT.

Phát biểu trong buổi họp báo trước đó cùng ngày (25.11), Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết trong khi Nga "đánh giá cao lập trường của Mỹ, theo đó thúc đẩy giải quyết cuộc xung đột Ukraine", Moscow vẫn duy trì phương thức làm việc chuyên nghiệp và không tiết lộ thông tin trước khi các thỏa thuận chính thức được ký kết.

"Nga kỳ vọng sẽ nhận được thông báo của Mỹ về kết quả của các cuộc tham vấn với Ukraine và châu Âu trong thời gian sắp tới", ông Lavrov nói.

Nguồn: BBC; Soha; CafeF; Thanh Niên