LỐI RẼ MỚI CỦA GIỚI TRẺ TRUNG QUỐC

Khi cánh cửa đại học không còn là lựa chọn duy nhất, nhiều thanh niên Trung Quốc chọn học nghề, thử sức với các công việc thực tế và tình nguyện.

Họ vừa mưu sinh vừa tìm thấy động lực, chứng minh rằng con đường riêng có thể dẫn đến tương lai rực rỡ.

Lựa chọn hướng đi mới

Năm 2018, sau khi không đạt điểm chuẩn vào trường trung học phổ thông, Tiểu Đàm đăng ký chương trình đào tạo nghề 5 năm tại Quảng Châu, thủ phủ tỉnh Quảng Đông, miền Nam Trung Quốc.

Khi đó, cả gia đình và Tiểu Đàm đều thất vọng về kết quả học tập. Tuy nhiên, ngay cả khi bước vào môi trường mới, anh vẫn thiếu động lực. Tiểu Đàm dành nhiều thời gian ở thư viện Quảng Châu, đọc sách, tham gia các hoạt động tình nguyện và làm đồ thủ công cùng trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Cuộc sống trở nên căng thẳng khi Tiểu Đàm tròn 18 tuổi. Mẹ anh bất ngờ yêu cầu lấy hết tiền lương làm thêm của anh để “trả nợ”. Bất lực, Tiểu Đàm chuyển ra ngoài sống tự lập và làm nhiều nghề khác nhau, bao gồm công việc tại nhà máy sản xuất linh kiện điện thoại thông minh ở Đông Quan. Một đồng nghiệp của anh, sinh viên lớn tuổi hơn, muốn theo học đại học, nhưng vì anh trai đã học ở trường đại học hàng đầu nên không được gia đình ủng hộ.

Tiểu Đàm chia sẻ: “Một số người tràn đầy nhiệt huyết, muốn kiếm tiền để gia đình có cuộc sống tốt hơn. Những người khác chỉ mong ăn mặc chỉnh tề và sống đàng hoàng hơn. Mang trong mình những ước mơ lớn nhỏ, họ bước vào thế giới dây chuyền lắp ráp để kiếm sống… Giờ đây, khó tìm thấy những tâm hồn tươi sáng, tràn đầy năng lượng như vậy trong các nhà máy nữa”.

Mùa Hè 2022, trường cử Tiểu Đàm đi thực tập một năm tại một nhà máy sản xuất tủ điện, nơi anh đánh bóng những dải đồng dài 5 mét bằng máy mài. Sau đó, anh nghỉ việc và bắt đầu hành trình vừa làm vừa học khắp Trung Quốc. Từ Chu Sơn, một thành phố ven biển ở phía Đông tỉnh Chiết Giang, anh làm phục vụ nhà hàng trên đảo Đông Phủ Sơn nửa năm 2023, rồi làm thêm vài tháng tại một nhà khách ở huyện Đại Sơn.

Trong một năm ở Chu Sơn, Tiểu Đàm tiết kiệm được 10.000 nhân dân tệ (1.395 USD) và quyết định dùng số tiền này để đạp xe xuyên Tây Nam Trung Quốc, từ Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên, đến Lhasa, thủ phủ Khu tự trị Tây Tạng. Tại đây, anh làm việc tại một quán trà trước khi giúp quản lý quầy hàng rong trong khu phố cổ. Tháng 6/2023, khi dự kiến tốt nghiệp trường dạy nghề, Tiểu Đàm không trở lại Quảng Châu nhận bằng.

Không bao giờ là quá muộn

Trong khi đó, Tu Mama chưa bao giờ tham gia kỳ thi tuyển sinh trung học phổ thông của Trung Quốc. Cô bỏ học khi còn là học sinh trung học cơ sở, sau khi bị buộc tội oan vì tham gia một vụ ẩu đả. Dù đã giải thích với giáo viên chủ nhiệm và bố mẹ, cô không được ai tin, nên ngừng đến lớp.

Sau vài tháng, Tu Mama xin việc ở quê nhà, tỉnh Hà Bắc, miền Bắc Trung Quốc, và cân nhắc đăng ký vào một trường dạy nghề địa phương. Bằng được cấp tại đây tương đương chứng chỉ trung học phổ thông, nhưng bố mẹ cô phản đối vì muốn cô học hết trung học cơ sở.

Cuối cùng, Tu Mama thuyết phục được cha mẹ và ghi danh vào trường trung học dạy nghề gần nhà để học kế toán. Cô nhanh chóng tìm việc làm tại rạp chiếu phim, phát tờ rơi, phục vụ bỏng ngô và chăm sóc khách hàng. Hai tháng sau, cô biết một số người quen đang lập công ty cung cấp việc làm tạm thời trực tuyến và nộp đơn gia nhập thành công.

Ở tuổi 16, Tu Mama làm người liên lạc giữa công ty và các chủ doanh nghiệp. Kinh nghiệm thực tế trở thành lợi thế, vì nhiều chủ doanh nghiệp từ chối sinh viên đại học nhưng tin tưởng sinh viên trường nghề.

Sau khi dịch vụ bắt đầu tạo ra lợi nhuận hàng ngày từ 1.000 - 2.000 nhân dân tệ nhờ hoa hồng tuyển dụng, công ty chính thức đăng ký hoạt động như một công ty nhân sự. Tuy nhiên, thành công nhanh chóng gây ra mâu thuẫn nội bộ.

Do đó, Tu Mama quyết định nghỉ việc và xin thực tập một năm tại tổ chức bảo vệ động vật địa phương, làm việc toàn thời gian tại trung tâm tình nguyện. Khi chăm sóc động vật, lần đầu tiên cô cảm thấy bản thân thực sự có giá trị cho xã hội. Trước đây, cô hiếm khi được gia đình hay nhà trường công nhận vì là “học sinh kém”, nhưng tại trung tâm cứu hộ, mọi người khen ngợi cô vì tốt bụng và năng lực.

Tu Mama kết bạn với nhiều người mới, bao gồm cả sinh viên đại học tình nguyện, và lần đầu tiên nghiêm túc cân nhắc học lên cao hơn. Cuối cùng, Tu Mama đăng ký vào một trường cao đẳng nghề qua chương trình tuyển sinh mùa Xuân.

Khi các lớp học bắt đầu, cô là sinh viên chăm chỉ nhất trường. Trong khi nhiều bạn cùng lớp cố gắng thư giãn sau áp lực kỳ thi đại học, cô miệt mài học tập mỗi ngày trong thư viện, luôn nằm trong số những học sinh xuất sắc nhất và nhận học bổng.

Năm nhất, Tu Mama tham gia chương trình cử nhân bán thời gian, học từ xa tại một cơ sở giáo dục khác. Khi tốt nghiệp, cô nhận cả bằng nghề về thư ký và bằng cử nhân ngôn ngữ - văn học Trung Quốc. Sau đó, cô lấy thêm bằng cử nhân công tác xã hội và được nhận vào chương trình sau đại học tại Bắc Kinh năm 2021.

Tu Mama cho rằng nền tảng nghề nghiệp đóng góp quan trọng vào thành công học tập. Ví dụ, với ngành thư ký, do từng làm trợ lý hành chính, giúp cô hiểu và thực hành các khái niệm trừu tượng. Nhìn lại, công việc tại trại cứu hộ động vật là bước ngoặt giúp cô tìm được sự công nhận.

Chương trình sau đại học của Tu Mama tập trung vào công tác xã hội. Trong quá trình nghiên cứu, cô tình nguyện tại trường học và giúp học sinh tham gia các hoạt động cộng đồng, để các em cảm nhận được giá trị bản thân. “Lần đầu tiên tham gia tình nguyện, tôi cảm thấy mình có mục đích hơn bao giờ hết”, Tu Mama chia sẻ.

Thừa thầy, thiếu thợ

Hiện, Trung Quốc có khoảng 20 triệu sinh viên tại 1.300 trường đại học và 17 triệu sinh viên tại hơn 1.500 trường nghề. Chính phủ nước này chủ trương tăng số trường dạy nghề và đưa các trường nghề lên vị trí “dẫn đầu thế giới” vào năm 2035. Học phí đại học và trường nghề cơ bản tương đương, khoảng 6.000 nhân dân tệ (827 USD)/năm với trường công và ít nhất gấp đôi với trường tư.

Trung Quốc đang thiếu trầm trọng lao động đủ kỹ năng. “Những công việc sản xuất bậc thấp có thể tự động hóa, nhưng lại thiếu lao động ‘cổ cồn xanh’ có kỹ năng như lập trình hoặc vận hành máy công cụ”, ông Dan Wang - Giám đốc Eurasia Group ở Trung Quốc, nhận định.

Theo số liệu Chính phủ Trung Quốc, tỷ lệ thất nghiệp nhóm 16 - 24 tuổi tại đô thị giảm xuống 14,9% trong tháng 5, nhưng chưa tính sinh viên đại học - nhóm dễ tổn thương nhất. Các nhà phân tích cho rằng, tỷ lệ thực tế có thể vượt 20%, do mất cân đối giữa hệ thống giáo dục đại học và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Mỗi năm, hơn 12 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học tại Trung Quốc, phần lớn mơ ước làm việc trong các ngành công nghệ, tài chính hoặc cơ quan nhà nước, vốn từng hứa hẹn cơ hội thăng tiến.

Hiện, các ngành này thu hẹp cửa với người mới do khủng hoảng thị trường bất động sản, các đợt siết chặt quy định với giáo dục tư nhân và công nghệ, cùng nhu cầu toàn cầu suy yếu. Nhiều người trẻ buộc phải chuyển hướng sang công việc tự do hoặc linh hoạt để trang trải cuộc sống.

Hiện, chỉ một vài trường nghề của Trung Quốc có được danh tiếng trong nước ngang hàng với 4 trường đại học uy tín nhất ở quốc gia này. Trong đó, Trường Đại học Bách khoa Thẩm Quyến, một trường nghề nổi tiếng, thường được gọi là “tiểu Thanh Hoa” - theo tên của Đại học Thanh Hoa.

Nhiều thí sinh đạt điểm thi cao có xu hướng theo đuổi giáo dục nghề nghiệp (từ cao đẳng trở lên), khiến đầu vào các trường nghề tốp đầu tăng vọt. Năm ngoái, Đại học Kỹ thuật nghề Thuận Đức (tên cũ là Cao đẳng nghề Thuận Đức) tuyển 1.275 sinh viên thì hơn 1.180 thí sinh có điểm cao hơn điểm chuẩn đại học thông thường, chiếm 92,63%. Tại Trường Đại học Bách khoa Thâm Quyến, điểm chuẩn khối trường nghề, đầu vào với ngành Vật lí là 595 điểm, bằng các đại học truyền thống lớn. Năm nay, điểm chuẩn ngành này tiếp tục tăng lên 617 điểm, vượt mặt nhiều đại học danh tiếng.

Các cơ sở đào tạo nghề bậc đại học tại Chiết Giang cũng tương tự. Trong đó, Đại học Công nghệ nghề Kim Hoa lấy 621 điểm - mức cao kỷ lục. Ở nhiều trường, tỷ lệ sinh viên có việc sau tốt nghiệp trên 90%, như Vô Tích (97,38%), Thuận Đức (93,88%). Tại Trường Kỹ thuật Ninh Ba, 88% sinh viên làm đúng chuyên ngành, trong đó 15,5% trúng tuyển doanh nghiệp thuộc top 500 ở Trung Quốc.

MƯU ĐI, TÍNH LẠI VẪN BẾ TẮC

Hơn 2 tuần sau cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump ở Washington, Ukraine và các đồng minh ở châu Âu đã mất dần sự lạc quan về việc thúc ép Tổng thống Nga

Vladimir Putin chấp nhận gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và đi vào giải pháp chính trị hòa bình giúp chấm dứt xung đột.

Cả ông Donald Trump cũng bắt đầu chuyển từ tâm trạng tự tin và phấn khích sang thất vọng và bực bội. Ukraine và các đồng minh châu Âu buộc phải nhận ra rằng ông Donald Trump không có đủ thế và lực cũng như khả năng cá nhân thuyết phục hay thúc ép ông Putin chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine. Điều khác nữa khiến cho phe này chuyển từ lạc quan sang bi quan, từ tin tưởng sang thất vọng là họ đang bế tắc giải pháp cho một trong những vấn đề quan trọng và quyết định nhất: Bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Ukraine và các đồng minh châu Âu muốn kết nạp ngay Ukraine vào NATO để quốc gia này có thể sớm thụ hưởng hiệu lực của điều 5 trong Hiệp ước NATO. Điều này bao hàm cam kết của các thành viên hậu thuẫn lẫn nhau về bảo đảm an ninh, trước hết là cam kết của Mỹ bảo hộ an ninh cho các thành viên. Ukraine được kết nạp vào NATO, mà Nga xung đột với Ukraine thì có nghĩa là Nga xung đột với cả NATO.

Ukraine và các đồng minh châu Âu cho rằng tư cách thành viên NATO của Ukraine là sự răn đe công hiệu nhất đối với Nga. Nhưng vấn đề ở chỗ Nga không chấp nhận NATO kết nạp Ukraine. Nga thậm chí còn lập luận việc khối này mở rộng về phía Đông và kết nạp các quốc gia xung quanh Nga cũng như Ukraine muốn gia nhập NATO là lý do quyết định nhất khiến Nga phải tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine. Mỹ cho đến nay cũng vì lo ngại đối đầu Nga mà không đồng ý cho Ukraine gia nhập NATO.

Ukraine và các đồng minh châu Âu phải tìm cách khác. Ý tưởng của họ là "một dạng bảo đảm an ninh như theo điều 5 nhưng Ukraine không phải là thành viên NATO". Nghe thì dễ nhưng cụ thể lại rất khó khả thi. Bế tắc của Ukraine và các đồng minh châu Âu hiện nay chính là đấy. Trong mọi ý tưởng của phe này luôn có việc tăng cường viện trợ quân sự cho Ukraine để nước này đủ mạnh về quân sự khiến Nga phải ngần ngại. Nhưng vẫn còn 2 vấn đề gây trở ngại.

Vấn đề thứ nhất là có triển khai lực lượng quân đội của phe này, đương nhiên không với danh nghĩa lực lượng của NATO, ở Ukraine để ngăn ngừa xung đột tái diễn. Nga không hoàn toàn phản đối nhưng vẫn có bất đồng. Các đồng minh của Ukraine xem đây là một điều kiện buộc Nga phải chấp nhận trong khi Moscow cho rằng điều này phải là kết quả của đàm phán và chỉ là một phần của giải pháp chính trị hòa bình.

Chính vì thế, Kiev và các đồng minh giờ có thể thành lập lực lượng quân đội kia nhưng không thể triển khai ở Ukraine. Vấn đề thứ hai là tách biệt như thế nào trên thực địa chiến tuyến giữa quân đội Nga và quân đội Ukraine khi cả hai bên đều không chịu nhượng bộ về lãnh thổ ở Ukraine. Mưu đi, tính lại nhưng phe này vẫn bế tắc bởi họ đâu thể quyết thay Nga hoặc ép buộc Moscow làm theo quyết định của họ.

BIỂU TÌNH BẠO LỰC LAN RỘNG Ở INDONESIA, 3 NGƯỜI THIỆT MẠNG, 950 NGƯỜI BỊ BẮT

Indonesia đang trải qua làn sóng biểu tình dữ dội lan rộng từ Jakarta đến nhiều thành phố lớn khác như Makassar, Bandung, Surabaya, Yogyakarta và Bali. Một trong những hậu quả tang thương nhất diễn ra tại Makassar, thủ phủ tỉnh Tây Sulawesi, nơi tòa nhà hội đồng nhân dân bị người biểu tình phóng hỏa; ít nhất ba người thiệt mạng và năm người bị thương - nhiều nạn nhân bị mắc kẹt trong đám cháy và bị thương khi nhảy ra để thoát hiểm

Làn sóng biểu tình xuất phát từ phản kháng mạnh mẽ trước đề xuất trợ cấp nhà ở lên đến 50 triệu rupiah mỗi tháng (tương đương 3.000 USD) dành cho các nghị sĩ – một khoản tiền vượt xa mức thu nhập bình quân của người dân lao động, Reuters đưa tin ngày 30/8.

Tuy nhiên, tình hình nhanh chóng leo thang khi xảy ra vụ việc tài xế xe ôm công nghệ 21 tuổi, Affan Kurniawan, bị xe bọc thép của cảnh sát tông chết trong cuộc biểu tình tuần trước gần tòa nhà Quốc hội ở Jakarta.

Hành động của các lực lượng an ninh và cái chết của Kurniawan đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ trên diện rộng, buộc Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto phải gọi điện chia buồn với gia đình nạn nhân và cam kết điều tra minh bạch vụ việc. Ít nhất bảy sĩ quan liên quan đã bị tạm giữ để phục vụ điều tra, The Washington Post đưa tin.

Theo Financial Times , làn sóng biểu tình đã khiến thị trường chứng khoán Jakarta mất 1,5% điểm và đồng rupiah mất 0,8% so với đồng USD, đặt sự ổn định chính trị và triển vọng kinh tế của chính phủ trước thách thức lớn.

Người biểu tình đốt phá

Tại Makassar, người biểu tình phóng hỏa tòa nhà hội đồng nhân dân, ít nhất ba người thiệt mạng và năm người bị thương. Giới chức địa phương xác nhận các nạn nhân gồm hai nhân viên hội đồng và một công chức; hai người chết ngay tại hiện trường và một người tử vong tại bệnh viện hôm 30/8.

Các đám cháy tương tự cũng xảy ra tại Tây Nusa Tenggara, Pekalongan (Trung Java) và Cirebon (Tây Java)—các tòa nhà hội đồng nhân dân ở những địa phương này bị người biểu tình xông vào đốt và cướp phá thiết bị, buộc cảnh sát phải dùng hơi cay để giải tán đám đông.

Ngoài ra, các bất ổn lan ra tới đảo du lịch Bali, nơi cảnh sát trấn áp người biểu tình tại trụ sở cảnh sát tỉnh.

Chính quyền trung ương đã điều động lực lượng cảnh sát và quân đội sẵn sàng trấn áp hành vi bạo lực. Tổng thống Subianto đã ra lệnh tác chiến cứng rắn với những hành vi phá hoại, Bloomberg đưa tin.

Các đại sứ quán nước ngoài tại Jakarta khuyến cáo công dân không nên tiếp cận hoặc tham gia tụ tập đông người trong bối cảnh bất ổn kéo dài.

Dù tại nhiều nơi như Jakarta đã bắt đầu ổn định trở lại vào sáng 30/8, vẫn có báo cáo về khoảng 950 người bị bắt giữ và 25 sĩ quan cảnh sát nhập viện, phản ánh căng thẳng chưa thể lắng xuống lập tức.

Tuần lễ biểu tình kéo dài này là một phần của phong trào phản kháng kéo dài từ tháng Hai đến nay, với nhiều nguyên nhân tích tụ như bất bình đẳng kinh tế, bất mãn với chính sách nhà nước và gia tăng vai trò quân đội – khiến dư luận rộng lớn kêu gọi tổng thống, nội các và lãnh đạo cảnh sát từ chức.

KIM – PUTIN CÙNG ĐẾN BẮC KINH, VÌ SAO?

Ngày 3/9 tới, trong một màn phô diễn sức mạnh quân sự quy mô lớn, những chiếc xe tăng và tên lửa hạt nhân sẽ diễu hành qua Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, trong khi các chiến đấu cơ thế hệ thứ năm lướt trên bầu trời.

Nhưng tại lễ duyệt binh có tên "Ngày Chiến thắng" của Trung Quốc đó, nhiều ánh mắt sẽ không chỉ dõi theo các khí tài quân sự, mà còn đổ dồn về lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và Tổng thống Nga Vladimir Putin - hai vị khách đặc biệt của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Cả hai nhà lãnh đạo này hiếm khi công du ra nước ngoài trong những năm gần đây. Vậy sự xuất hiện lần này tại sự kiện kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến II cho chúng ta biết điều gì về mối quan hệ giữa ba quốc gia này, và tiết lộ gì về kế hoạch tương lai của họ?

Các phóng viên am hiểu vấn đề từ các ban BBC News Tiếng Hàn, Tiếng Nga và Tiếng Trung chia sẻ những góc nhìn về sự kiện.

Uy tín và du lịch của Triều Tiên

"Cuộc gặp giữa ông Kim và ông Tập sẽ đánh dấu lần gặp đầu tiên của họ sau gần sáu năm," theo phóng viên Juna Moon của BBC News Tiếng Hàn.

"Lần gần nhất ông Kim đến Trung Quốc là trước khi đến dự hội nghị thượng đỉnh ở Hà Nội năm 2019 để gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên [của ông Trump], và ông Tập đã thăm Bình Nhưỡng vào cuối năm đó."

Sự kiện lần này đánh dấu nhiều điều chưa có tiền lệ: là lần đầu tiên các lãnh đạo Triều Tiên, Trung Quốc và Nga xuất hiện cùng nhau trước công chúng.

Đây là điều hiếm thấy đối với các lãnh đạo Triều Tiên gần đây, khi cả ông Kim Jong-un và cha ông, đồng thời là người tiền nhiệm Kim Jong-il, đều chỉ giới hạn trong các cuộc gặp ngoại giao song phương.

Cũng đáng chú ý, đây là lần đầu tiên một lãnh đạo Triều Tiên tham dự cuộc duyệt binh quân sự tại Trung Quốc kể từ năm 1959.

"Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Triều Tiên đang đối mặt với khó khăn kinh tế và chuẩn bị cho các ngày kỷ niệm chính trị quan trọng, khiến viện trợ của Trung Quốc trở nên vô cùng quan trọng", phóng viên Moon đánh giá, đồng thời nhấn mạnh giá gạo đang tăng vọt tại Triều Tiên.

Ông Kim Jong-un sẽ muốn đảm bảo rằng viện trợ từ Trung Quốc đồng nghĩa với việc lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên vào tháng 10 - và Đại hội Đảng lần thứ chín dự kiến diễn ra vào năm tới - sẽ được tổ chức hoành tráng thay vì đơn sơ vì thiếu thốn.

Triều Tiên cũng đang gặp một vấn đề kinh tế ít ai ngờ đến hơn, vốn cũng cần đến sự hỗ trợ từ Trung Quốc

"Bình Nhưỡng hy vọng sẽ thu hút được lượng lớn khách du lịch Trung Quốc đến khu nghỉ dưỡng ven biển Wonsan-Kalma mới khai trương", phóng viên Moon nói, "một điều cần có sự chấp thuận của Đảng Cộng sản Trung Quốc."

Mặt khác, chuyến đi của ông Kim không chỉ xoay quanh tiền bạc. Ông vốn luôn tìm cách cân bằng mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nga, để không quá phụ thuộc vào bên nào. Sự kiện này sẽ mang đến một cơ hội hiếm hoi để ông xuất hiện trước cả hai bên.

"Thông qua việc xuất hiện cùng ông Tập và ông Putin, ông Kim muốn thể hiện mình ngang hàng với các cường quốc và khẳng định vai trò trung tâm của Triều Tiên trong một trục liên minh tiềm năng giữa Trung Quốc-Nga-Triều Tiên," phóng viên Moon nhận định.

Ông Kim thậm chí có thể hy vọng Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ tham dự lễ kỷ niệm của Đảng Lao động Triều Tiên vào tháng 10 - một động thái sẽ nâng cao vị thế của ông cả trong và ngoài nước.

Điều này có ý nghĩa gì đối với Hàn Quốc, nước láng giềng của Triều Tiên?

"Chuyến thăm của ông Kim cũng được nhiều người xem là một động thái chiến lược nhằm đối phó với sự hợp tác ngày càng tăng giữa Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản, và là một dấu hiệu cho thấy Bình Nhưỡng sẵn sàng tăng cường liên kết ba bên với Trung Quốc và Nga", bà Moon đánh giá.

"Nếu chuyến thăm Ngày Chiến thắng của ông Kim Jong-un củng cố hợp tác Triều Tiên-Trung Quốc-Nga, thì những tác động đối với môi trường an ninh của Hàn Quốc có thể rất nghiêm trọng.

"Nguy cơ hợp tác sâu rộng hơn, dù không chính thức, giữa Bình Nhưỡng, Bắc Kinh và Moscow về hệ thống vũ khí, công nghệ quân sự, tình báo và hậu cần đang gia tăng đều đặn."

Nga trở lại sân khấu địa chính trị thế giới

Quyết định tham dự lễ duyệt binh ở Bắc Kinh sẽ là một bước tiến nữa cho vị thế quốc tế của Tổng thống Putin sau cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Alaska.

Lời mời đến Bắc Kinh, diễn ra ngay sau hội nghị thượng đỉnh với ông Trump tại Alaska, là "một tin vui đối với ông Vladimir Putin", phóng viên Alexey Kalmykov của BBC News Tiếng Nga nhận định.

"Trong nhiều năm, Nga ngày càng bị cô lập với thế giới bởi các lệnh trừng phạt vì cuộc xâm lược Ukraine", ông nói thêm.

"Ông Putin, từng là một nhân vật ngang hàng tại bàn đàm phán G7, đã trở thành một kẻ bị ruồng bỏ với lệnh bắt giữ do Tòa án Hình sự Quốc tế ban hành."

Nhưng giờ đây hai cường quốc thế giới đang liên tiếp trải thảm đỏ chào đón ông.

"Cho đến gần đây, chính quyền Nga không thể nào mơ tới một thành công như vậy trên trường quốc tế", phóng Kalmykov nhận định. "Giờ đây, điều đó đã thành hiện thực."

Việc tham dự lễ duyệt binh ở Bắc Kinh không chỉ củng cố vị thế của ông Putin trên trường quốc tế mà còn trấn an người dân Nga về vị thế quốc tế của đất nước.

"Những cái bắt tay nồng ấm, những cái ôm hữu nghị và tấm thảm đỏ là để cho công chúng Nga thấy rằng Moscow không phải là đối tác nhỏ bé của Bắc Kinh, mà là một đối tác ngang hàng", ông Kalmykov nói.

Bên cạnh các mối quan hệ cá nhân, còn có một khía cạnh quan trọng khác trong lễ duyệt binh "Ngày Chiến thắng" của Trung Quốc, đánh dấu kỷ niệm 80 năm ngày Nhật Bản đầu hàng trong Thế chiến II và kết thúc cuộc xung đột.

"Sự phô trương sức mạnh ở Trung Quốc sẽ gửi một tín hiệu quan trọng đến phần còn lại của thế giới: Nam Toàn cầu (Global South) đang đoàn kết xung quanh Tập Cận Bình và Putin, và đây là một thế lực đáng gờm", phóng viên Kalmykov nói.

Một thông điệp quan trọng khác cũng sẽ được gửi đến Nhà Trắng, báo hiệu rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm chia rẽ Moscow và Bắc Kinh đều sẽ thất bại.

"Tình hữu nghị không giới hạn" giữa Nga và Trung Quốc vẫn còn rất tốt đẹp", ông Kalmykov nói.

Trung Quốc phô diễn sức mạnh quân sự

Tại lễ duyệt binh lần này, Trung Quốc hướng tới mục tiêu chứng minh với thế giới rằng họ là một cường quốc quân sự hiện đại, toàn cầu.

"Các quan chức Trung Quốc tuyên bố rằng cuộc duyệt binh kéo dài 70 phút sẽ giới thiệu thế hệ vũ khí mới của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, trong đó có các hệ thống phòng không, phòng thủ tên lửa và siêu thanh tiên tiến, cùng tên lửa chiến lược, tất cả đều được lựa chọn từ các trang thiết bị chiến đấu chủ lực hiện tại của Trung Quốc", BBC News Tiếng Trung đưa tin.

Trước sự kiện, một phát ngôn viên chính phủ cho biết sẽ có nhiều khí tài mới được công bố lần đầu tiên.

Sự kiện này chắc chắn sẽ thu hút chú ý từ khắp nơi trên thế giới, bởi theo Tạp chí Khoa học Nguyên tử, Trung Quốc hiện đang mở rộng và hiện đại hóa vũ khí hạt nhân nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác.

Về mặt ngoại giao, Trung Quốc lần này sẽ gặp ít rắc rối hơn trong việc lựa chọn khách mời so với các sự kiện trước.

Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã ban hành lệnh bắt giữ Tổng thống Putin, và Bắc Kinh trước đây đã bị lên án vì mời những vị khách bị ICC truy nã đến các sự kiện như thế này.

Tuy nhiên, quyết định mời nhà lãnh đạo Nga đến Alaska của Tổng thống Trump vài tuần trước sẽ khiến các nước khác khó có thể chỉ trích Trung Quốc, vì "lính Mỹ đã trải thảm đỏ đón ông Putin", theo BBC News Tiếng Trung.

Điều quan trọng không chỉ là ai đến tham dự buổi lễ mà còn là ai vắng mặt.

Cũng tại cuộc diễu hành này 10 năm trước, Chủ tịch Quốc dân Đảng (KMT) của Đài Loan - đảng cầm quyền khi đó - từng là khách mời nổi bật.

Điều này diễn ra "trong thời kỳ trăng mật của quan hệ xuyên eo biển", BBC News Tiếng Trung cho biết.

Tuy nhiên, kể từ năm 2016, Đài Loan nằm dưới sự lãnh đạo của Đảng Dân Tiến (DPP), vốn có lập trường cứng rắn hơn và thường lạnh nhạt với Bắc Kinh.

Một phần để đáp trả việc Trung Quốc đàn áp những người bất đồng chính kiến ở Hong Kong, "Đài Loan đã ban hành lệnh cấm các quan chức nhà nước đến Bắc Kinh để tham dự cuộc diễu hành quân sự", BBC News Tiếng Trung cho biết.

Do đó, sẽ không có đại diện nào của Đài Loan trong số 26 nguyên thủ quốc gia dự kiến tham dự sự kiện này.

CUỘC ĐUA GIÀNH GHẾ THỦ TƯỚNG THÁI LAN

Cuộc đua thành lập chính phủ mới ở Thái Lan ngày càng khốc liệt khi các đảng phái chính trị nhanh chóng tìm kiếm liên minh ngay sau khi bà Paetongtarn Shinawatra bị phế truất.

Ông Anutin Charnvirakul - doanh nhân chuyển sang làm chính trị gia - đang nổi lên như một ứng viên hàng đầu sau khi đảng Bhumjaithai bảo thủ đạt thỏa thuận với đảng People's Party (PP) đối lập. PP hiện là đảng nắm nhiều ghế nhất trong số 500 thành viên Hạ viện. Ông Anutin tuyên bố sẵn sàng trở thành thủ tướng mới và đảng Bhumjaithai đã nhận được đủ sự ủng hộ để thành lập chính phủ.

Đảng Pheu Thai, được hậu thuẫn bởi gia tộc Shinawatra của cựu Thủ tướng vừa bị phế truất Paetongtarn Shinawatra, cũng khẳng định đã có đủ sự ủng hộ, mặc dù việc thiếu vắng đối tác gồm 25 thành viên đã phơi bày những rạn nứt trong nội bộ đảng. Pheu Thai mong muốn bắt tay với đảng PP và nhấn mạnh sẽ chấp nhận các điều kiện do họ đặt ra.

Đợt bỏ phiếu bầu thủ tướng tại Quốc hội Thái Lan dự kiến diễn ra từ ngày 3-5/9. Bloomberg nhận định dù liên minh nào lên nắm quyền, họ khó thống nhất hoàn toàn Quốc hội, có khả năng dẫn đến tình trạng tê liệt chính sách vào thời điểm triển vọng kinh tế Thái Lan đi xuống do tác động từ thuế quan Mỹ và mức nợ hộ gia đình cao nhất khu vực.

"Trả lại quyền lực cho nhân dân"

Đảng Bhumjaithai - rời liên minh với Pheu Thai hồi tháng 6 - cho biết sẽ giải tán Quốc hội trong vòng 4 tháng nếu nắm quyền thành công. Đảng của ông Anutin cũng cam kết tổ chức trưng cầu dân ý về sửa đổi Hiến pháp và thực hiện các bước giải quyết tranh chấp biên giới Thái Lan - Campuchia. Đây cũng chính là điều kiện do phía đảng PP đưa ra.

Trong tuyên bố, đảng Bhumjaithai sẽ tìm cách thành lập "chính phủ quản lý đất nước trong giai đoạn khủng hoảng an ninh, kinh tế, thiên tai và xã hội. Tất cả yếu tố này đều đang ảnh hưởng tới cuộc sống và chất lượng cuộc sống của người dân".

“Mục tiêu là đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng và sau đó trả lại quyền lực cho nhân dân thông qua bầu cử”, đảng nhấn mạnh.

Thái Lan lại một lần nữa rơi vào biến động chính trị sau khi Tòa án Hiến pháp bãi nhiệm bà Paetongtarn Shinawatra hôm 29/8 vì hành vi sai trái về mặt đạo đức. Theo các thẩm phán, những phát biểu của bà trong cuộc điện đàm với Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen về tranh chấp biên giới đã “làm suy yếu lợi ích quốc gia và phẩm giá của chức vụ thủ tướng”.

Bà Paetongtarn là thủ tướng thứ 2 bị phế truất chỉ trong hơn một năm. Giống người tiền nhiệm Srettha Thavisin, bà ngồi ghế thủ tướng được khoảng một năm. Thành lập vào năm 1997, Tòa án Hiến pháp đã phế truất 5 thủ tướng có liên hệ với cha bà, ông Thaksin Shinawatra.

Việc bà Paetongtarn bị phế truất khiến thỏa hiệp ông Thaksin đạt được với các đối thủ lung lay. Thỏa thuận này đã giúp ông trở về Thái Lan sau 15 năm sống lưu vong và mở đường cho Pheu Thai thành lập chính phủ với các nhóm bảo thủ, vốn trước đây phản đối ông Thaksin.

Chuyên gia cho rằng những diễn biến mới cho thấy giới cầm quyền bảo thủ của Thái Lan - gồm các quan chức, quân đội và giới tinh hoa doanh nghiệp - có khả năng ảnh hưởng tới chính phủ dân cử hay giải tán đảng phái chính trị.

"Không có người kế nhiệm rõ ràng, Thái Lan có nguy cơ rơi vào bế tắc và khoảng trống lãnh đạo giữa lúc nước này đang đối mặt với bất ổn kinh tế từ thỏa thuận thương mại với Mỹ và căng thẳng biên giới với Campuchia", ông Napon Jatusripitak - nghiên cứu viên Chương trình Nghiên cứu Thái Lan tại Viện Iseas-Yusof Ishak - cho biết.

Nền kinh tế chịu sức ép

Tập đoàn kinh doanh hàng đầu Thái Lan cảnh báo thành lập chính phủ chậm trễ có khả năng làm gián đoạn chi tiêu ngân sách và cản trở đàm phán thương mại với Mỹ cũng như giải quyết vấn đề biên giới với Campuchia.

Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan cho biết tình hình chính trị bất ổn có thể làm gia tăng rủi ro cho nền kinh tế trị giá 550 tỷ USD và làm tổn hại đến niềm tin nhà đầu tư trong lẫn ngoài nước.

Trong năm 2025, các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 2,5 tỷ USD cổ phiếu Thái Lan do tình hình chính trị bất ổn gần như liên miên, làm xấu đi triển vọng của nền kinh tế đạt mức tăng trưởng trung bình 2% hàng năm trong thập niên qua, thấp hơn các nước trong khu vực như Indonesia và Philippines.

Ông Napon cho biết Thái Lan sẽ bị tác động bởi sự thay đổi ưu tiên trong liên minh sắp tới. Do đó, chính phủ có khả năng quan tâm nhiều hơn đến tìm kiếm lợi ích trước bầu cử sớm hơn là đưa ra phản ứng kinh tế nhất quán.

“Ngoài những kết quả như tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội, điều này gây áp lực lên sức cạnh tranh kinh tế và vị thế của Thái Lan trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu”, ông nói.

Nguồn: CafeF; Người Lao Động; Soha; BBC; Zing News