Lý do cáo buộc ông N can tội trốn thuế

1- Thực ra lý do không khác mấy so với những trường hợp bị kiểm tra thuế do bớt thuế (Steuerverküzung), nhưng bị đánh giá có chủ đích:

- Ngờ vực lậu thuế bằng cách áp dụng phương pháp khoa học kiểm tra xác suất độ tin cậy, Summarische Risikoprüfung (SRP) để phát hiện số liệu khai báo mâu thuẫn với thực tế hay không. Kết qủa áp dụng SRP đối với ông N cho thấy:

(a) Lãi suất tính trên hàng mua vào chênh lệch quá lớn giữa các tháng và các nhóm hàng, thấp nhất chỉ 21% nghĩa là mua vào 100 Euro bán ra 121 Euro. Cao nhất 575%, tức mua 100 Euro bán ra tới 675 Euro.

(b) Chênh lệch doanh số giữa các qúy trong 3 năm kiểm tra quá lớn. Năm 2010, chênh giữa các qúy tối đa lên tới 13.268,39 Euro, năm 2011 lên 25.093,97 Euro và năm 2012, lên 58.264,74 Euro. Trong khi doanh số bình quân các quý chỉ: 55.000 Euro. Nghĩa là họ ngờ vực các con số khai báo thuế đã bị sửa đổi, tức có chủ đích, bởi thực tế không thể xảy ra như vậy, ngoại trừ có bằng chứng chứng minh nguyên do bất khả kháng.

- Ngờ vực lậu thuế do chứng từ và vào sổ kế toán không đầy đủ, không đúng quy định, không có bảng kê thu chi hàng ngày (tất cả đều do văn phòng thuế không tư vấn cho ông N để tránh, đưa giấy tờ gì thì làm vậy).

- Bons cuối ngày không hiện thị đầy đủ những dữ liệu quy định, hoặc không đọc, hoặc không in ra (thường do chủ quán cẩu thả, hoặc không biết quy định).

- Tồn qũy tiền mặt hàng ngày không khớp với thu chi (có ngày bị âm mà không biết, do không làm Kassenbuch để cân đối thiếu thừa tiền mặt từng ngày).

- Có những khoản thu không rõ nguồn gốc (như thiếu tiền mặt đi vay nợ không giấy biên nhận, trả nợ cũng không ghi sổ sách đưa cho tư vấn thuế vào sổ).

2- Con số bớt thuế tỷ lệ quá lớn

Chỉ cần những lý do nêu trên, thuế vụ đã có quyền hủy toàn bộ báo cáo thuế của đương sự và tự hạch toán theo cách họ lựa chọn.

Trường hợp ông N, thuế vụ chọn cách thống kê tổng số hàng mua vào, mức tiêu thụ điện, công suất máy móc, dựa vào các định mức chi nguyên liệu, điện, cho 1 suất ăn, tính ra tổng số suất ăn từng món bán ra cho cả năm, nhân với giá bán ra trên thực đơn sẽ cho doanh thu cả năm.

Với phương pháp trên, năm 2010, ông N khai báo doanh thu 93.972,07 Euro, nhưng thuế vụ tính theo cách trên lên đến 221.489,74 Euro thiếu 128.117,14 Euro.

Tương tự năm 2011, khai 98.602,20 Euro, thuế vụ tính 234.812,18 Euro, thiếu 136.209,98 Euro.

Năm 2012, khai 164.901,92 Euro, thuế vụ tính 253.996,48 Euro, thiếu 89.094,56 Euro. Nghĩa là 2 năm thiếu gấp rưỡi so với khai báo, và 1 năm thiếu 1 nửa.

Lý do thu giữ tiền mặt khi khám nhà

Tính riêng tiền thuế MwSt, ông N phải trả thêm 39.335,- Euro, khá phổ biến trong kiểm tra thuế (năm 2010: 15.109,30 Euro; năm 2011: 15.371, - Euro; 8.854,- Euro). Tuy nhiên vì lý do sử dụng phương pháp khoa học SRP kiểm tra, thuế vụ cho đó đúng là tiền trốn thuế (tức bớt tiền thuế có chủ đích, chứ không phải do tính sai), nên có quyền đòi thu giữ ngay. Đặc biệt, bản chất thuế MwSt là thuế người tiêu dùng đóng cho nhà nước, doanh nghiệp chỉ là người thu hộ, vì vậy không được hoãn, khất, trả dần như thuế thu nhập. Nên thay vì đòi đương sự nộp tiền, thuế vụ lại đệ đơn lên toà xin lệnh khám xét để thu giữ tài sản, tức xiết nợ.

Đơn đó được giải thích dựa trên các án lệ: Phán quyết Toà Tài chính München số 14K 2598/91, Toà Tài chính Liên bang số VII B 174/94 NV và số VII R 187/83 NV, với các bằng chứng đưa ra dưới đây:

1- Thuế vụ đưa ra cáo buộc, đương sự có hành vi hình sự. Kết qủa khám nhà họ thu được các Bons Z từng ngày. Bons Z này bị ngờ vực của đương sự in từ máy tính tiền Kasse, rồi xoá kết quả đó trong máy thay bằng Bons Z mới. Từ đó họ lo ngại không thể yên tâm tin cậy đương sự về mặt thuế khoá với hành vi hình sự như vậy, nên cần thu giữ tài sản để phòng xa.

2- Thuế vụ đưa ra lo ngại tiếp, đương sự không có tài sản công khai để có thể xiết nợ số tiền thuế trốn. Họ đưa ra bằng chứng, ô tô đắt tiền của đương sự được mua dưới dạng trả dần, vì vậy sau này không thể xiết nợ bù số tiền thuế thuế phải đóng. Tương tự, bất động sản đương sự đứng tên cũng dưới dạng vay tín dụng, quyền xiết nợ đầu tiên thuộc về ngân hàng, chứ không phải nhà nước. Đương sự cũng không có hồ sơ chứng từ gì chứng tỏ có tài sản ở Việt Nam, để có thể xiết nợ tiền thuế truy thu sau này. Nghĩa là khi bị ngờ vực tội hình sự thì ngay cả thực tế không có tài sản gì cũng được dùng cớ đó để làm lý do phải khám xét thu giữ tài sản, khác với nhiều người nghĩ mình vô tội, lại chẳng có tài sản gì; họ chẳng bao giờ „túm người không tóc“ cả.

3- Lo ngại tài sản bị tẩu tán về Việt Nam. Thuế vụ đưa ra lý do, cả ông N lẫn bạn gái đều có nhiều quan hệ với người nhà, bạn bè, doanh nhân ở Việt Nam dễ dàng chuyển tiền mặt về Việt Nam qua mối quan hệ này. Bằng chứng được họ đưa ra thật đơn giản đến bất ngờ, trong toàn bộ số giấy tờ họ khám xét tịch thu được có cả biên lai đổi tiền Euro ra tiền đô la ở Việt Nam. Từ đó họ ngờ vực đương sự đã và sẽ chuyển tiền mặt về trong nước, cần tịch thu tài sản để phòng ngừa trước.

4- Lo ngại nguy cơ tẩu tán tài sản. Có tài sản thì cho rằng đó là do lậu thuế mà ra, cần phải thu giữ; còn khi thực tế khám xét không có tài sản thì họ cáo buộc ngược lại, cho rằng có thể tài sản đã bị tẩu tán. Ngờ vực trên được thuế vụ lý giải, khi kiểm tra nhà riêng mấy tầng, họ thấy các căn hộ trống không, chỉ mỗi đệm và chăn, không hề có bất kỳ đồ đạc cá nhân nào, tức tẩu tán để phòng bị khám xé thu giữ. Thực ra đó chỉ là phòng nghỉ tạm cho những nhân công tới nhận việc chưa tìm được nơi ở. Nhưng cái sẩy nảy cái ung, ông N lại đăng ký hộ khẩu ở đó từ xưa chưa kịp chuyển sang nơi ở cùng bạn gái. Nhà bạn gái tự nhiên liên lụy, bị khám xét đã đành, nhưng đồ đạc khám xét trong nhà bạn gái lại bị cho là của đương sự cất giấu, nghĩa là thêm hành vi hình sự tẩu tán tài sản do lậu thuế mà có. Tiền mặt doanh thu hàng ngày để ở đây cũng bị thuế vụ tịch thu với cáo buộc tiền của đương sự cất giấu. Để cáo buộc toàn bộ tài sản là kết qủa lậu thuế mà có, biên bản khám xét đưa ra đánh giá căn hộ thuộc dạng cao cấp xa hoa, từ dàn bếp đắt tiền, đến ti vi ngoại hạng, quần aó toàn hàng hiệu thời thượng.

Kết cục, với ngờ vực đã định sẵn, mọi kết quả khám xét dù ngược hay xuôi, thuế vụ cũng sử dụng tất tần tật để bảo vệ lý của họ phải khám xét lục soát để thu giữ tài sản, nếu không sau này có khẳng định được trốn truế cũng không thể xiết nợ. Trong lệnh khám xét thu giữ gửi tư vấn thuế sau khi đã thực hiện xong trước đó tới 7 ngày, tức tiền trảm hậu tấu, Sở Tài chính nhấn mạnh quyền cân nhắc của họ khi ra lệnh khám xét thu giữ bằng chữ in đậm, ai đóng thuế nhất là đối với giới doanh nhân, cũng nên biết, như sau (trích):

Thuế vụ có thể ra lệnh khám xét thu giữ tài sản để bảo đảm truy thu được thuế, nếu lo ngại rằng để tới sau này xiết nợ số thuế đó sẽ không thể trả kịp thời hoặc không đủ. Lo ngại đó được coi có cơ sở, khi đánh giá từng trường hợp cụ thể theo phương pháp khoa học SRP cho thấy khả năng xiết nợ sau này sẽ khó khăn hơn hiện nay (dựa trên Điều 324 Luật thuế AO và Điều 917 Luật Điều tra Dân sự ZPO). Điều đó phụ thuộc vào hành vi của đương sự. Càng nhiều lỗi càng tăng lo ngại, càng đòi hỏi phải khám xét thu giữ tài sản, để hạn chế thiệt hại thất thu thuế thấp như có thể. Trích dẫn trên cho thấy việc khám xét thu giữ tài sản hoàn toàn do thuế vụ cân nhắc, và ai cũng có thể rơi vào vòng quan sự thuế khoá khi sơ sẩy.

Phải làm gì ?

Trong án trát chấp thuận lệnh khám xét thu giữ tài sản của Sở tài chính, Toà Amtsgericht ghi rõ, lệnh khám xét không báo trước cho đương sự bởi sẽ lộ bí mật. Nghĩa là một khi đã rơi vào vòng điều tra thì đương sự không thể chống lại. Tới lệnh thu giữ tài sản, Sở Tài chính cho phép đương sự đệ đơn chống lại trong vòng 1 tháng, nghĩa là được quyền đòi họ trả lại tài sản bị thu giữ. Tuy nhiên với quyền cân nhắc của họ như trên thì khả năng đòi họ trả lại gần như bằng không. Vì vậy ông N khó có thể chống lại cáo buộc trốn thuế, cũng như đòi lại tài sản bị thu giữ, chừng nào quá trình điều tra chưa kết thúc. Chỉ khi Sở Tài chính đưa ra văn bản kết luận tạm thời về kết qủa kiểm tra thuế, khi đó mới có thể chống lại.

Dr. Nguyễn Sỹ Phương