5- Cuộc chiến tổn hao thời gian

Trước lịch hẹn giải trình do Sở Tài chính ấn định chậm nhất ngày 19.10.2015, ông bà T-D cuống lên không biết bắt đầu từ đâu.

Tư vấn thuế chỉ có trách nhiệm thực hiện các nghiệp vụ kế toán, lập báo cáo thuế dựa trên hoá đơn chứng từ người khai thuế cung cấp, không hề biết thực tế kinh doanh có đúng như hồ sơ đó hay không, để giải trình thay. Họ cũng không dám tư vấn những gì có thể suy ra „bày cách trốn thuế“, bởi nếu vi phạm có thể bị cấm hành nghề, nặng nữa phạt hình sự.

Bao người kinh doanh từng bị phạt thuế, nhưng thuộc riêng tư cá nhân họ, chẳng ai nói ra để biết mà hỏi.

Chỉ khi toàn bộ hồ sơ được Văn phòng Tư vấn Unternehmensberater Dr. Nguyễn Sỹ Phương cùng cộng sự nhận xử lý, vụ việc mới có thể khởi động, bắt đầu bằng việc xin kéo dài thời hạn giải trình thêm một tháng, rồi tiếp thêm tháng nữa với lý do để tập hợp chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.

5.1- Giải trình các dấu hiệu cụ thể bị cho vi phạm nguyên tắc kế toán, ghi chép giấy tờ sổ sách. Những vi phạm „tình ngay lý gian“ này mang tính „người thực, việc thực“ nên chỉ cần tìm bằng chứng trình là đủ.

(1) Lý do tờ Bon Z ngày 26.06.2012 chỉ bán trong 4 phút, được giải trình bằng biên bản kiểm kê qũy tiền mặt hôm đó, do thiếu chià khoá Kasse.

(2) Tờ Bon Z ngày 06.06.2011 ghi bán mở hàng lúc 12 giờ 15 từ ngày hôm trước, được giải trình bởi biên lai nhận tiền mặt ngày 05.06 do một khách hàng đặt ăn vào ngày đóng cửa Chủ Nhật, và khớp với sổ nhật ký qũy tiền mặt Kassenbuch.

(3) Nguồn gốc tiền mặt đầu tư được đưa trình hợp đồng cho vay không lấy lãi của một người bạn làm công ăn lương có thu nhập bậc cao.

(4) Dầu thải: Lập bảng thống kê từng ngày lượng dầu mua vào và lượng dầu thải bán ra trong 3 năm cho kết quả tương đương nhau, chứ không như thuế vụ đưa ra. Chẳng hạn năm 2010, lượng dầu mua vào 1.006 lít, thì lượng dầu thải 778 kg. Điều đó khớp với thực tế ở nhiều cửa hàng, do lượng nước thịt cá khi chiên tiết ra và lưu lại trong mỡ thải khá lớn.

5.2- Giải trình số lượng nhập hộp đựng thức ăn (Verpackung). Lập bảng thống kê từng ngày nhập hộp cả 3 năm cho thấy khớp với bảng thống kê của thuế vụ. Họ chỉ nhầm lẫn loại nọ sang loại kia, làm sai lệch kết quả tính doanh thu. Tuy nhiên, từ số lượng mua vào, Sở Tài chính đã không trừ đi số lượng hộp tồn kho cho năm sau và trả lại người cấp hàng do không đúng quy cách, cũng như trên dưới 10% hư hỏng hay cho không những khách ăn tại chỗ không hết mang về.

6- Làm lại kế toán từ đầu

Cứ 10 người bị thuế vụ kiểm tra ấn định doanh thu, chắc tới 9 người không cãi được. Cả luật sư lẫn tư vấn thuế thường chỉ gặp gỡ „cãi tay bo“ với họ là cùng, trong khi phiá Sở Tài chính trưng chứng cứ sai phạm rành rành; số liệu họ dùng để ấn định doanh thu đều lấy từ hoá đơn chứng từ khai thuế, nên rất khó bác bỏ.

Theo nguyên lý „nhà nước pháp trị“, một khi 2 bên xảy ra tranh chấp, nhà nước buộc phải chứng minh được người khai thuế sai phạm ở đâu. Trong trường hợp ông bà T-D, hạch toán doanh thu bán ra của Sở Tài chính dựa vào số lượng Verpackung tiêu thụ cũng chỉ là một phương pháp, dù lô gic đúng cũng không thể bác bỏ những phương pháp khác mà Sở Tài chính không tìm được lỗi. Để tìm phương pháp đó, toàn bộ hoá đơn chứng từ đưa cho tư vấn thuế cả 3 năm buộc phải lục ra phân loại để hạch toán doanh thu không chỉ từ số lượng hộp như thuế vụ làm, mà cả từ mọi nguyên liệu chính mua vào. Nghĩa là làm lại kế toán lần 2 từ đầu. Chỉ khác tư vấn thuế kế toán theo trị giá (tiền) có chương trình sẵn, còn phương pháp này kế toán theo số lượng thực phẩm, phải tự tổng hợp toàn bộ hoá đơn chứng từ của cả 3 năm. Kết quả kế toán lại số lượng hàng nhập vào, chia cho định lượng mỗi suất ăn, nhân với giá từng suất ăn, cho kết quả doanh thu:

6.1- Năm 2012

(1) Nhập mỳ sợi: Tổng cộng 73 lần, từ 2 hãng cung cấp, mỗi lần 30 gói x 500 gam, thành 1.095.000 gam. Định lượng mỗi suất ăn hết 125 gam, cho kết qủa: 8760 suất. Thực đơn có tất cả 9 món ăn có mỳ sợi, giá từ 2,50 Euro - 5,50 Euro, tính ra giá bình quân 3,7777 Euro/suất. Từ đó tính được doanh thu các món có mỳ = 8760 suất x 3,7777 Euro = 33.093,- Euro.

(2) Nhập gạo: Tổng cộng 57 lần, từ 2 hãng cung cấp, mỗi lần 1 bao 20-22,7 kg, tổng cộng 1.185.500 gam. Mỗi món ăn hết 100 gam, cho tổng cộng 11.855 suất. Tổng số có 11 món ăn có cơm giá từ 2,5 - 7,50 Euro, bình quân 5,0104 Euro/suất. Doanh thu các món có cơm = 11.855 x 5,01 = 59.398,- Euro.

(3) Nhập gạo Sushi: Tổng số 8 lần nhập 1 hãng cung cấp, mỗi lần 1 bao 10 kg. Mỗi món Sushi dùng 50 gam, cho tổng cộng 1.600 suất. Tổng cộng có 4 món Sushi giá 2,5 - 3,8 Euro/suất, bình quân 3,255 Euro/suất. Tính ra doanh thu: 1.600 x 3,255 Euro = 5.208 Euro.

(4) Bằng cách lập bảng thống kê như trên, doanh số các món còn lại như súp, sa lát = 4.624,55 Euro. Đồ uống 6.525,92 Euro.

(5) Tổng doanh thu năm 2012 = cộng bốn mục trên = 108.849,47 Euro

6.2- Năm 2011 và 2010

Cũng cách tính như năm 2012, cho kết quả:

- Doanh thu năm 2011 và 2010, đối với các món ăn có mỳ sợi theo thứ tự: 32.186 Euro và 34.000 Euro.

- Đối với các món có gạo: 70.441 Euro và 49.778 Euro.

- Các món Sushi: 5.860 Euro (năm 2010 không bán).

- Đối với nước uống: 7.427,24 Euro và 5.734 Euro.

- Đối với các món khác: 5.131,35 Euro và 5.734,04 Euro.

- Cộng các nhóm món ăn trên lại cho doanh thu năm 2011: 121.045,59 Euro, năm 2010: 97.889,84 Euro.

6.3- Tính lại doanh thu theo số hộp đựng thức ăn.

Cũng bằng phương pháp của Sở Tài chính (trình bày ở mục 3 Tính doanh thu qua số lượng hộp đựng thức ăn nhập kho Verpackungen), sau khi đã trừ đi các khoản hư hỏng và trả lại, cho kết qủa:

- Tổng doanh thu năm 2012: 114.354 Euro.

- Tổng doanh thu năm 2011: 121.529 Euro.

- Năm 2010: 96.781 Euro.

6.4- Đánh giá:

- Áp dụng cả 2 phương pháp tính doanh thu theo định mức thực phẩm và theo số hộp đựng thức ăn dựa vào dữ liệu mới, chỉ chênh nhau 1,47% (bình quân), nghĩa là tin cậy, có đối chứng.

- Các dữ liệu nhập hàng trên được thừa nhận có căn cứ xác thực, bởi trước đó đã đối chiếu với cả danh sách cấp hàng do người cấp hàng chuyển tới làm bằng chứng. Nói cách khác không thể kết luận chủ nhà hàng mua lậu thực phẩm để ngoài sổ sách, nếu không có bằng chứng nào khác.

- Dùng phương pháp vẽ đồ thị doanh số tính lại trên cho thấy dao động doanh thu qua 3 năm kinh doanh không hụt hẫng, tức không thể kết luận có vấn đề nghi vấn.

7- Thoả thuận cuối cùng với Sở Tài chính

7.1- Hạch toán thuế bị trả thiếu. Từ số liệu doanh thu ở mục 6, áp dụng cách tính thuế của Sở Tài chính, cho kết quả:

(1) Thuế MwSt chỉ còn phải trả thêm trong 3 năm 2010-2012: 5.327,66 Euro so với 17.837,81 Euro do thuế vụ tính.

(2) Thuế tước bạ (Gewerbesteuer): 4.190, 59 Euro so 20.926,36 Euro do thuế vụ tính.

(3) Tương tự thuế thu nhập 12.954,96 Euro so với 56.809,24 Euro do thuế vụ tính.

(4) Phí đoàn kết 712,52 Euro so với 12.619,33 Euro do thuế vụ tính.

(5) Cộng tất cả các loại thuế, ông bà T-Dchỉ còn phải trả 23.185,73 Euro so với thuế vụ tính 108.192,53 Euro.

7.2- Cả hai bên đều thoải mái

Thực ra thuế vụ cũng chỉ là công chức, việc làm của họ là công vụ. Họ cần có đầy đủ căn cứ xác đáng cho quyết định của họ khi báo cáo công việc với cấp trên, hoàn toàn không phải đối thủ của người khai thuế.

Hợp tác tốt với thuế vụ không chỉ vì quyền lợi của mình mà còn giúp họ chứng minh công việc của họ đã hoàn thành với cấp trên.

Tại lịch hẹn thống nhất lần cuối cùng, nhân viên thuế vụ trực tiếp kiểm tra ông bà T-D cùng trưởng phòng phụ trách sau khi được nghe giải trình với một chồng bảng biểu tính toán chi ly kèm cả bảng vẽ đồ thị, rất phấn khởi thoải mái, nhất trí ngay với phương pháp tính toán và hứa sẽ kiểm tra lại con số cụ thể cho chắc chắn trước khi ra quyết định cuối cùng.

Dr. Nguyễn Sỹ Phương