Rầm rập máy kéo vây tòa Nghị viện EU: Ukraine là "tác giả" cơn phẫn nộ đỉnh điểm lan khắp châu Âu?

Nông dân đang tổ chức biểu tình bằng máy kéo tại nhiều nơi ở châu Âu.

Hãng tin CNN (Mỹ) cho hay, nông dân đốt những kiện cỏ khô, ném trứng và pháo vào cảnh sát hôm 1/2 ngay tại trung tâm Liên minh châu Âu (EU) khi các nhà lãnh đạo trong khối tổ chức cuộc họp quan trọng nhằm thống nhất nguồn viện trợ mới cho Ukraine. Reuters nhận định, sự phẫn nộ của nông dân đã lên tới đỉnh điểm.

Những người biểu tình đã tiến vào Brussels (Bỉ) bằng máy kéo từ sáng sớm trước khi tụ tập bên ngoài tòa nhà Nghị viện châu Âu - nơi tổ chức hội nghị thượng đỉnh EU. CNN cho biết, một số máy kéo đã đỗ gần trụ sở Nghị viện EU cả tuần trước khi các đoàn xe từ khắp đất nước hội tụ tại đây vào sáng 1/2.

Một số người biểu tình đốt các đồ vật trước tòa nhà Nghị viện, trong khi những người khác giương cao các biểu ngữ có khẩu hiệu: “Không có nông dân, không có thực phẩm”.

Cảnh sát hôm 1/2 cho biết khoảng 1.000 máy kéo dự kiến có mặt ở thủ đô của Bỉ cho cuộc biểu tình, đồng thời cảnh báo về các vấn đề giao thông trong khu vực.

Nông dân châu Âu đối mặt với 2 vấn đề chính

Mặc dù các vấn đề nông nghiệp của châu Âu không nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU, nhưng những người biểu tình xuất hiện nhằm mục đích gây áp lực lên khối để giải quyết một số vấn đề của họ.

Nông dân kêu gọi nới lỏng các quy tắc chi phối chính sách nông nghiệp chung của khối, cho biết họ không được trả đủ lương và phải chịu áp lực nặng nề từ thuế và các hạn chế về môi trường. Đồng thời, họ cũng phải đối mặt với cạnh tranh không công bằng từ nước ngoài - bao gồm cả nông sản nhập khẩu giá rẻ từ Ukraine.

EU đã miễn hạn ngạch và thuế đối với hàng nhập khẩu của Ukraine sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt hồi tháng 2/2022.

Renaud Foucart, giảng viên kinh tế cấp cao tại Đại học Lancaster (Anh), nói với CNN rằng có hai vấn đề lớn mà những người nông dân biểu tình gặp phải.

“Một trong số đó (chủ yếu dành cho nông dân Đông Âu) là lo ngại rằng lúa mì và nhiều sản phẩm nông nghiệp khác từ Ukraine xâm nhập thị trường là cạnh tranh không lành mạnh và họ muốn nhận được một số biện pháp bảo hộ vì điều này".

Cũng theo ông Foucart, đối với nông dân các nước Tây Âu, vấn đề chính là các biện pháp môi trường theo Thỏa thuận Xanh của EU mà họ cho rằng sẽ khiến họ phải chịu thêm chi phí và bị ràng buộc bởi các quy định.

Thủ tướng Bỉ Alexander De Croo gọi mối lo ngại của nông dân là “hoàn toàn chính đáng”.

“Như mọi người đã thấy, đang có một cuộc biểu tình lớn của nông dân ở Brussels. Chúng ta cần có thể thảo luận về chủ đề này vì những lo ngại mà họ có là hoàn toàn chính đáng. Sự thay đổi cho phù hợp với các vấn đề về khí hậu là ưu tiên hàng đầu của xã hội. Chúng ta cần đảm bảo rằng nông dân hợp tác trong vấn đề này," ông De Croo nói khi tới tham dự hội nghị thượng đỉnh.

Biểu tình trên khắp châu Âu

Các cuộc biểu tình cũng đã diễn ra trong những ngày qua ở Ý, Tây Ban Nha, Romania, Ba Lan, Đức, Bồ Đào Nha và Hà Lan.

Tại Hy Lạp, hôm 1/2, các máy kéo đang tiến về thành phố Thessaloniki - lớn thứ hai của nước này với hy vọng chặn các tuyến đường chính trong thành phố.

Tại Pháp, những người nông dân biểu tình tiếp tục chặn đường bên ngoài Paris và gần các thành phố Lyon và Toulouse. CNN cho hay, 91 người đã bị bắt giữ hôm 31/1 vì cản trở giao thông và gây thiệt hại cho khu chợ Rungis ở Paris - một trung tâm phân phối thực phẩm quan trọng của khu vực.

Hôm 1/2, trong một cuộc họp báo, Thủ tướng Pháp mới được bổ nhiệm, ông Gabriel Attal đã công bố các biện pháp mới cho ngành nông nghiệp, bao gồm các hỗ trợ về tài chính. Sau thông báo này, hai liên đoàn nông nghiệp lớn của Pháp đã kêu gọi các thành viên của họ ngừng các cuộc biểu tình.

Liên minh châu Âu phê duyệt đạo luật AI mang tính bước ngoặt

27 quốc gia thành viên EU cuối cùng đã đạt được thống nhất và thông qua luật mới nhằm quản lý sự an toàn và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào thứ Sáu vừa qua, hay còn gọi là Đạo luật AI. Đây được coi là đạo luật toàn diện nhất hiện nay về AI

Đề xuất của Ủy ban châu Âu về các quy tắc AI có từ năm 2021 đã được đưa ra sau khi chatbot ChatGPT của OpenAI ra mắt vào cuối năm 2022. Dự thảo luật đã được thông qua bởi các nước EU vào tháng 12.

EU đặt mục tiêu thiết lập các tiêu chuẩn toàn cầu về sử dụng AI trong các ngành từ ngân hàng, sản xuất, y học và du lịch. Các quy tắc cũng đề cập đến việc sử dụng AI cho quân sự cũng như xác định các thông số bảo mật.

Bỉ, quốc gia hiện đang giữ chức chủ tịch luân phiên của EU, đã công bố phê duyệt bộ quy tắc vào thứ Sáu.

Ủy viên EU về Thị trường Nội bộ Thierry Breton gọi Đạo luật Trí tuệ Nhân tạo được đề xuất là lần đầu tiên và mang tính lịch sử: "Hôm nay, các quốc gia thành viên đã tán thành thỏa thuận chính trị đạt được vào tháng 12, công nhận sự cân bằng hoàn hảo mà các nhà đàm phán tìm thấy giữa đổi mới và an toàn".

Mấu chốt của vấn đề trong việc tìm kiếm sự nhất trí nằm ở sự cân bằng giữa việc cho các công ty có đủ không gian để phát triển các sản phẩm AI trong EU, đồng thời thiết lập các quy tắc sử dụng công nghệ đã ảnh hưởng đến mọi khía cạnh xã hội này.

Nghị viện châu Âu dự kiến ​​​​bỏ phiếu về các quy tắc vào tháng 3 hoặc tháng 4 tới. Chúng có thể chính thức trở thành luật sớm nhất là vào tháng 5. Việc thực hiện các quy tắc riêng lẻ có thể bắt đầu trong vòng vài tháng và hầu hết sẽ được hoàn thiện trong hai năm tới.

Châu Âu mong muốn các doanh nghiệp tự phát triển sản phẩm AI cho thị trường khổng lồ của mình, thay vì phụ thuộc vào sự đổi mới từ Mỹ và Trung Quốc, những quốc gia hiện đang dẫn đầu lĩnh vực này.

EU quyết tăng cường hợp tác với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Trong bài xã luận mới, ông Josep Borrell Borrell, quan chức ngoại giao hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU), tái khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác với các nước ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Vào đầu năm 2024, người châu Âu hiển nhiên quan ngại sâu sắc trước cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine, cũng như cuộc xung đột bùng phát trở lại ở Trung Đông.

Tuy nhiên, chúng tôi không quên bối cảnh rộng hơn: Trọng tâm của nền kinh tế thế giới đã chuyển sang khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi chiếm gần 50% GDP và 60% dân số toàn cầu. Hòa bình và ổn định ở khu vực này hết sức quan trọng đối với châu Âu và thế giới.

Trong những năm gần đây, EU đã nỗ lực không ngừng để cải thiện hợp tác với khu vực này, đặc biệt bằng việc trở thành đối tác chiến lược của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vào năm 2020, khởi động chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vào năm 2021, tổ chức thành công Hội nghị Thượng đỉnh EU - ASEAN vào năm 2022 và thông qua Hiệp định Samoa với các quốc gia Thái Bình Dương vào năm 2023. Chúng tôi sẽ đẩy nhanh lộ trình vào năm 2024.

Các mối liên kết kinh tế giữa EU và khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương đã đạt đến cấp độ ấn tượng, điều không thể tưởng tượng được cách đây 40 năm. Các tuyến hàng hải trong khu vực này đã trở thành huyết mạch của thế giới: Mỗi ngày có 2.000 tàu vận chuyển hàng hóa qua Ấn Độ Dương và Biển Đông đến châu Âu và ngược lại.

Tuy nhiên, môi trường an ninh đang xấu đi. Những căng thẳng lớn đang gia tăng, từ Biển Đông, đến eo biển Đài Loan, bán đảo Triều Tiên và Biển Đỏ.

EU có ý định chống lại xu hướng này. Các giải pháp đa phương và các cách tiếp cận khu vực nằm trong ADN của chúng tôi và chúng tôi sẽ luôn bảo vệ luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và cơ chế không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Để bảo vệ trật tự thế giới dựa trên luật lệ, chúng tôi muốn hợp tác chặt chẽ hơn với các đối tác cam kết theo đuổi chủ nghĩa đa phương ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

EU duy trì đối thoại an ninh và quốc phòng thường xuyên với Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, Hàn Quốc và các quốc gia khác. Tuy vậy, sự hợp tác của chúng tôi ngày càng mở rộng ra ngoài đối thoại để tiến tới các hoạt động cụ thể và có thể triển khai.

Trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược của chúng tôi với ASEAN, hợp tác an ninh ngày càng trở thành thành tố quan trọng. Chúng tôi đang tham gia cùng các thành viên ASEAN trong các cuộc tập trận hải quân khu vực và các lực lượng hải quân của các đối tác châu Á đang hợp tác với chúng tôi trong Chiến dịch Atalanta, gần khu vực Sừng châu Phi. Đây là những ví dụ điển hình về những gì chúng ta có thể làm cùng nhau.

Để tiến xa hơn, chúng tôi đề xuất sử dụng năng lực tiên tiến của các quốc gia thành viên để trở thành một "người hỗ trợ an ninh thông minh", giúp xây dựng năng lực cho các đối tác của chúng tôi trong khu vực về an ninh hàng hải, an ninh mạng, chống khủng bố và thao túng, can thiệp thông tin từ nước ngoài.

Chúng ta cần đến nhau để giúp ổn định thế giới này. Những thách thức mà chúng ta đang phải đối mặt không cho phép có phương cách nào khác ngoài việc hợp tác chặt chẽ để tránh xung đột và đảm bảo tôn trọng luật pháp quốc tế.

Để bảo vệ quyền tự do hàng hải, các quốc gia thành viên EU đã tăng cường việc triển khai lực lượng giữa EU và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Khu vực này có thể tin tưởng vào chúng tôi như một đối tác đáng tin cậy.

Về mặt kinh tế, xung đột giữa Nga và Ukraine đã cho chúng ta thấy cái giá đắt của việc EU phụ thuộc quá mức vào khí đốt của Nga. Do đó, chúng tôi đang tập trung vào việc cải thiện an ninh kinh tế của EU bằng cách giảm sự phụ thuộc quá mức này.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là đóng cửa biên giới của chúng tôi. Ngược lại, nó sẽ dẫn đến việc phát triển mối quan hệ kinh tế của chúng tôi với nhiều quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhằm giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế và đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, EU gần đây đã ký hiệp định thương mại tự do với New Zealand và đang tiến hành đàm phán với Ấn Độ, Indonesia và Thái Lan. Chúng tôi cũng đang hợp tác với Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Ấn Độ để đảm bảo các chuỗi cung ứng ổn định và đa dạng trong lĩnh vực công nghệ số, đồng thời đã đề xuất với các đối tác Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cùng hợp tác trong việc khai thác và chế biến một cách bền vững các nguyên liệu thô quan trọng, cần thiết cho quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

EU cũng mong muốn hợp tác tích cực hơn với các nước Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hướng tới một tương lai xanh và bền vững. Liên minh Xanh lá - Xanh dương (Green - Blue Alliance) với các quốc đảo Thái Bình Dương đang giúp tăng cường khả năng ứng phó với khí hậu của họ.

Cùng với các đối tác G7, chúng tôi cũng đã nhất trí về các cơ chế Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng với Nam Phi, Indonesia và Việt Nam; và Ngân hàng Đầu tư châu Âu đã đầu tư 500 triệu euro để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam theo cách mang lại lợi ích cho cả người dân và cho hành tinh.

Nói tóm lại, chúng tôi nhận thức rõ tầm quan trọng cốt yếu về sự hợp tác của EU với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chúng tôi đang thể hiện điều đó thông qua Ngày Thái Bình Dương tại Nghị viện châu Âu vào ngày 1/2, nêu bật sự hợp tác đang phát triển của chúng tôi với các đối tác quốc đảo Thái Bình Dương.

Một ngày sau đó, Diễn đàn cấp Bộ trưởng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương lần thứ 3 của chúng tôi sẽ quy tụ các Bộ trưởng Ngoại giao trong khu vực và thuộc EU. Sau đó chúng tôi sẽ tổ chức hội nghị cấp bộ trưởng EU - ASEAN diễn ra 2 năm một lần.

Trong thế giới đầy biến động về địa chính trị và sự cạnh tranh giữa các cường quốc, 3 hội nghị cấp cao này thể hiện mối quan tâm chung và mạnh mẽ rằng EU và các quốc gia Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cần phải hợp tác chặt chẽ hơn nữa để tăng cường an ninh, thịnh vượng và khả năng chống chịu.

Nông dân Pháp chấm dứt phong tỏa

Hai nghiệp đoàn nông dân lớn tại Pháp đã kêu gọi ngừng phong tỏa các tuyến đường sau khi Chính phủ nêu thêm nhiều điều khoản hỗ trợ và viện trợ cho nông dân nước này.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Chủ tịch Liên đoàn nông dân quốc gia (FNSEA) nêu rõ tổ chức này đã lắng nghe nhiều điều khoản chắc chắn. Trong khi đó, Chủ tịch Nghiệp đoàn Nông dân Trẻ Arnaud Gaillot nhấn mạnh, với tất cả những gì được công bố, nghiệp đoàn này cần thay đổi cách thức hành động.

Do đó, nghiệp đoàn kêu gọi các văn phòng trực thuộc chấm dứt phong tỏa và chuyển sang hình thức biểu tình khác.

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Thủ tướng Pháp Gabriel Attal, các Bộ trưởng Bộ Kinh tế và Bộ Nông nghiệp nước này công bố hàng loạt biện pháp mới nhằm xoa dịu nỗi bất bình của nông dân nước này.

Trong số các biện pháp mới có việc lập tức cấm nhập khẩu rau và hoa quả từ các nước ngoài Liên minh châu Âu (EU) nếu những mặt hàng này sử dụng thuốc trừ sâu Thiaclopride; gói hỗ trợ 150 triệu Euro (162 triệu USD) để giúp các chủ trang trại nuôi gia súc; giảm thuế đối với các trang trại có sự chuyển giao thế hệ...

Trong tuần qua, nông dân Pháp thực hiện các cuộc biểu tình tại thủ đô Paris và nhiều thành phố lớn của nước này nhằm phản đối thu nhập thấp, các quy định nghiêm ngặt và việc cạnh tranh không công bằng liên quan các sản phẩm nhập ngoại bày bán trên thị trường nội địa.

Trên đường cao tốc A6 nằm ở phía Nam thủ đô Paris, những người nông dân đang mong chờ được trở về nhà. Điều mà những người nông dân trông đợi là chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron hành động nhanh chóng theo các cam kết của mình, bao gồm việc loại bỏ kế hoạch tăng đóng góp thuế đối với động cơ diesel của máy kéo, nới lỏng các quy định về thuốc trừ sâu, tạm dừng các quy định mới về đất bỏ hoang và tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu.

Họ cho biết sẽ xem xét kỹ những gì diễn ra trong những tuần tới, trước khi Triển lãm Nông nghiệp Pháp hàng năm diễn ra vào cuối tháng 2 này.

Vừa gật đầu về viện trợ Ukraine, Hungary chịu tiếp sức ép vì Thụy Điển

Hungary tiếp tục chịu áp lực phê chuẩn Thụy Điển gia nhập NATO, dù vừa “nhượng bộ” trong gói hỗ trợ 50 tỉ euro cho Ukraine.

Thủ tướng Viktor Orban hôm 2-2 cho biết ông đã "bị dồn đến chân tường" trước khi đồng ý với các thành viên Liên minh châu Âu (EU) thông qua gói hỗ trợ 50 tỉ euro cho Kiev. Quyết định được ông Orban đưa ra ngay trong giờ đầu tiên tại hội nghị thượng đỉnh EU ở Brussels – Bỉ hôm 1-2.

Mặc dù Hungary đã "xuống nước" nhưng Ủy ban châu Âu vẫn chưa giải ngân 20 tỉ euro cho Budapest vì các vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn dân chủ và luật pháp ở Hungary.

Hungary là quốc gia duy nhất trong 27 quốc gia thành viên EU không ủng hộ thỏa thuận hỗ trợ Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 12 năm ngoái.

Budapest cũng là quốc gia NATO duy nhất chưa phê chuẩn đơn gia nhập khối của Thụy Điển, vốn đòi hỏi sự ủng hộ của tất cả các thành viên.

Thụy Điển và Phần Lan cùng nộp đơn xin gia nhập NATO vào tháng 5-2022, sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Phần Lan được kết nạp hồi tháng 4-2023 nhưng tiến trình gia nhập NATO của Thụy Điển gặp nhiều trở ngại hơn.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan ngày 25-1 đã ký phê duyệt nghị định thư xin gia nhập NATO của Thụy Điển.

Thủ tướng Orban cũng từng tuyên bố ủng hộ Thụy Điển gia nhập NATO và sẽ phê chuẩn nghị định thư của Stockholm sớm nhất có thể.

Áp lực gia tăng lên Thủ tướng Orban khi các nhà lập pháp cấp cao Mỹ muốn Hungary lập tức duyệt Thụy Điển vào NATO, cảnh báo quan hệ song phương có thể tổn hại nếu Budapest còn trì hoãn.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ Ben Cardin nói rằng ông "quan ngại sâu sắc" về chính sách của chính phủ Hungary khi cản trở EU thông qua gói viện trợ cho Ukraine và trì hoãn duyệt Thụy Điển vào NATO trong thời gian dài.

"Những người bạn với nhau không làm như vậy. Tôi đang hoài nghi liệu họ có phải đồng minh đáng tin cậy cho chương trình miễn thị thực của chúng ta hay không" - ông Cardin cho biết.

Quốc hội Hungary dự kiến họp phiên thường kỳ tiếp theo vào cuối tháng 2, song có thể họp bất thường khi được thông báo trước 48 giờ.

Hiện đảng Fidesz của Thủ tướng Orban chiếm thế đa số áp đảo tại quốc hội Hungary.

Thư ký báo chí Thủ tướng Viktor Orban hôm nay từ chối trả lời câu hỏi về thời điểm sẽ diễn ra phiên họp tiếp theo của quốc hội Hungary.

Nguồn: Soha; Công Luận; Dân Trí; VTV; Người Lao Động