Đẩy nhanh tiến độ cấp sổ hồng

Khi mỗi cá nhân hoàn toàn yên tâm với nơi ở thì tinh thần lao động, cống hiến, xây dựng đô thị mang thương hiệu văn minh, nghĩa tình… tăng lên.

Ngoài giá trị về việc chính danh sở hữu, sổ hồng còn là giấy tờ quan trọng khẳng định tư thế công dân.

Sổ hồng là "bảo chứng" cần thiết trước ngân hàng khi người dân thiếu một khoản tiền mưu sinh hoặc đầu tư kinh doanh. Đó cũng là sự tự tin và hãnh diện của bất cứ ai trong mỗi câu chuyện liên quan chủ đề an cư.

Vì những ý nghĩa cả tinh thần lẫn vật chất ấy, thông tin từ Báo Người Lao Động tuần qua về quyết tâm của Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM giải quyết 68.000 hồ sơ đủ điều kiện, trong đó cấp 61.200 sổ hồng, tháo gỡ vướng mắc 60 dự án nhà ở trong năm 2026 làm nức lòng bạn đọc nói riêng, người dân nói chung.

Bởi lẽ, đối chiếu với chuyển biến có thể xem là "ì ạch" thời gian trước, con số 61.200 sổ hồng (tăng 15% so với tổng số được cấp năm 2025) là tín hiệu thể hiện sự tăng tốc đáng phấn khởi.

Điều đó cũng mang ý nghĩa khẳng định nỗ lực của thành phố khi giải quyết rốt ráo quyền lợi cư dân, đồng thời chứng minh tính đúng đắn của việc sắp xếp bộ máy, rút ngắn quy trình cũng như tối giản hồ sơ, thủ tục.

An cư rồi mới lạc nghiệp. Khi mỗi người hoàn toàn yên tâm với nơi ở thì tinh thần lao động, cống hiến, xây dựng đô thị mang thương hiệu văn minh, nghĩa tình… sẽ lên cao. Vì thế, người dân kỳ vọng đến cuối năm nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Tài chính cùng những đơn vị liên quan đẩy nhanh hơn tiến độ cấp sổ hồng cho người mua nhà, vượt xa con số 61.200 nêu trên.

Không được cấp phép xây dựng, phải làm sao?

Tôi có 50m² đất, năm 2016 tôi xin giấy phép xây dựng xong nhưng không đủ tiền xây. Nay tôi muốn xin cấp phép xây dựng mới nhưng địa phương lại không cho. Tôi phải làm sao?

Một bạn đọc cho biết anh có 50m2 đất, năm 2016 anh được cấp giấy phép xây dựng nhưng do gia đình anh không đủ tiền xây nên dừng lại. Nay anh muốn xin cấp phép xây dựng mới nhưng địa phương lại không cho. Anh phải làm sao?

Luật sư Nguyễn Thị Thu Tâm trả lời:

Điều 93 Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần) có quy định về điều kiện cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ.

Theo đó, đối với nhà ở riêng lẻ tại đô thị phải đáp ứng các điều kiện chung cấp phép xây dựng sau đây:

- Phù hợp với mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai và quy chế quản lý kiến trúc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

- Bảo đảm an toàn cho công trình, công trình lân cận và yêu cầu về bảo vệ môi trường, phòng, chống cháy, nổ; bảo đảm an toàn hạ tầng kỹ thuật, hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, năng lượng, giao thông, khu di sản văn hóa, di tích lịch sử - văn hóa; bảo đảm khoảng cách an toàn đến công trình dễ cháy, nổ, độc hại và công trình quan trọng có liên quan đến quốc phòng, an ninh.

- Thiết kế xây dựng nhà ở riêng lẻ được thực hiện theo quy định; hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng được thực hiện theo quy định.

Đồng thời, nhà ở riêng lẻ đó phải phù hợp với quy hoạch chi tiết theo pháp luật về đô thị và nông thôn. Nếu nhà ở riêng lẻ thuộc khu vực, tuyến phố trong đô thị đã ổn định thì phải phù hợp với quy hoạch chi tiết theo pháp luật về đô thị và nông thôn hoặc thiết kế đô thị riêng hoặc quy chế quản lý kiến trúc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Đối với nhà ở riêng lẻ tại nông thôn, khi xây dựng phải phù hợp với quy hoạch chi tiết theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.

Trên cơ sở đó, điều 95 luật này quy định hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng mới đối với nhà ở riêng lẻ gồm có:

- Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng.

- Bản sao một trong những giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

- Bản vẽ thiết kế xây dựng.

- Đối với công trình xây dựng có công trình liền kề phải có bản cam kết bảo đảm an toàn đối với công trình liền kề.

Cũng theo điểm c khoản 1 điều 102 luật trên, trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng phải tổ chức thẩm định hồ sơ, kiểm tra thực địa.

Khi thẩm định hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền phải xác định tài liệu còn thiếu, tài liệu không đúng theo quy định hoặc không đúng với thực tế để thông báo một lần bằng văn bản cho chủ đầu tư bổ sung, hoàn chỉnh hồ sơ.

Trường hợp hồ sơ bổ sung chưa đáp ứng được yêu cầu theo văn bản thông báo thì trong thời hạn 5 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm thông báo bằng văn bản hướng dẫn cho chủ đầu tư tiếp tục hoàn thiện hồ sơ. Chủ đầu tư có trách nhiệm bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo văn bản thông báo.

Trường hợp việc bổ sung hồ sơ vẫn không đáp ứng được các nội dung theo thông báo thì trong thời hạn 3 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm thông báo đến chủ đầu tư về lý do không cấp giấy phép.

Như vậy, để được cấp phép xây dựng nhà ở, chủ đầu tư cần phải khắc phục các lý do đã được cơ quan có thẩm quyền nêu trong thông báo từ chối nói trên. Trong trường hợp không đồng ý với các lý do từ chối đó, chủ đầu tư có thể khiếu nại, khiếu kiện để cơ quan có thẩm quyền hoặc tòa án xem xét, giải quyết.

Phương án bồi thường cho đất ở sử dụng ổn định nhưng bị coi là lấn chiếm

Đất ở sử dụng ổn định trước năm 1993, đã đóng thuế đầy đủ nhưng bị coi là lấn chiếm, thì được bồi thường về đất và tài sản ra sao?

Gửi câu hỏi đến Cổng thông tin điện tử Chính phủ, ông T.Đ.T hỏi: Nhà, đất của ông được mua để ở và sử dụng liên tục đến nay, có tờ khai năm 1999 xác nhận tồn tại trước năm 1992, đã thực hiện nghĩa vụ đóng thuế và được cấp số nhà.

Cụ thể, sau quá trình chuyển nhượng qua nhiều người, ông T nhận chuyển nhượng phần diện tích 15,66 m2 từ ông C, nằm trong khu đất chung tại địa chỉ A. Giai đoạn 2013-2014, cơ quan Nhà nước ban hành quyết định thu hồi đất để thực hiện dự án (nhưng đến khoảng năm 2023-2024 dự án mới có quyết định phê duyệt).

Trong phương án bồi thường, diện tích đất của ông T chỉ được tính 70% giá trị (loại S2) và tiếp tục bị giảm 56% do bị cho là lấn chiếm rạch; đồng thời cơ quan bồi thường xác định trường hợp này vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1.7.2014 theo Điều 139 Luật Đất đai năm 2024.

Tuy nhiên, ông T cho rằng việc xác định vi phạm là chưa phù hợp vì đất có nguồn gốc sử dụng hợp pháp, ổn định từ trước năm 1993 và có đầy đủ chứng cứ chứng minh, trong khi các hộ xung quanh có nguồn gốc tương tự lại được công nhận.

Ông T hỏi, trường hợp của ông có bị coi là vi phạm pháp luật đất đai trước 1.7.2014 hay không? Ông có được bồi thường về đất và tài sản trên đất với tỉ lệ 100% không?

Phần bồi thường hỗ trợ công trình xây dựng trên đất theo cách tính hiện tại của Ban bồi thường về nhà tường gạch, cột gạch, nền ceramic, trần thạch cao là 14,8 m2 có đúng với cách tính diện tích công trình không? Vì nhà ông tầng 1 là tường gạch 100%.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Xác định hành vi vi phạm về đất đai

Về nội dung vi phạm pháp luật về đất đai, nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của gia đình ông còn nhiều nội dung chưa rõ, chưa có hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn gốc và thời điểm sư dụng. Do đó, theo quy định của pháp luật về đất đai có liên quan thì việc xác định sử dụng đất thuộc trường hợp đất lấn, chiếm đất, sử dụng đất không đúng mục đích được xác định theo quy định của pháp luật có liên quan, cụ thể:

- Hành vi lấn đất, chiếm đất được xác định theo khoản 9, khoản 31 Điều 3 và khoản 1 Điều 13 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4.10.2024 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai;

- Hành vi sử dụng đất không đúng mục đích được xác định nếu việc sử dụng vào mục đích không đúng với mục đích đã được xác định tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; quyết định giao đất, quyết định cho thuê đất và giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 15.10.1993 mà chưa có văn bản xử lý vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì không bị xử phạt vi phạm hành chính.

Điều kiện được bồi thường về đất

Về nội dung liên quan đến bồi thường, tại điểm a khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 95 Luật Đất đai năm 2024 quy định:

"Điều 95. Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

1. Các trường hợp được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng bao gồm:

a) Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hằng năm;

2. Các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này được bồi thường về đất khi có một trong các điều kiện sau đây:

a) Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất;

b) Có quyết định giao đất hoặc quyết định cho thuê đất hoặc quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

c) Có một trong các giấy tờ về quyền sử dụng đất làm căn cứ để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định tại Điều 137 của Luật này;

d) Nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật từ người có quyền sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa hoàn thành thủ tục đăng ký đất đai;

đ) Được sử dụng đất theo thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp để xử lý nợ; văn bản công nhận kết quả đấu giá quyền sử dụng đất mà người trúng đấu giá đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.

3. Chính phủ quy định trường hợp khác được bồi thường về đất và điều kiện được bồi thường về đất".

Tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15.7.2024 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 3 Điều 11 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31.1.2026 của Chính phủ) quy định trường hợp được bồi thường về đất gồm:

"Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có vi phạm pháp luật về đất đai trước ngày 1.7.2014 mà đã sử dụng đất ổn định, thuộc các trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại khoản 1, điểm a và điểm c khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 139 của Luật Đất đai mà không phải đáp ứng điều kiện phù hợp với quy hoạch".

Do đây là vụ việc cụ thể, Cục Quản lý đất đai không có hồ sơ, tài liệu liên quan; do đó đề nghị ông nghiên cứu các quy định của pháp luật nêu trên, liên hệ với cơ quan có chức năng quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn theo thẩm quyền.

Tất cả người dân đi ô tô chú ý quy định mới phạt 1 triệu đồng từ 1/7

Quy định mới ai cũng cần nắm rõ chính thức áp dụng từ 1/7/2026.

Quy định mới về an toàn trẻ em khi đi ô tô

Bắt đầu từ ngày 1/7, quy định mới bắt buộc về việc trang bị và sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ nhỏ khi di chuyển bằng ô tô sẽ chính thức có hiệu lực thi hành. Việc áp dụng loại ghế chuyên dụng này được chứng minh là giải pháp hữu hiệu giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương hoặc tử vong cho trẻ nhỏ khi phương tiện xảy ra va chạm hoặc phanh gấp.

Dựa trên khoản 3 Điều 10 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (được điều chỉnh và bổ sung qua Luật số 118/2025/QH15), tài xế khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m bắt buộc phải trang bị, hướng dẫn trẻ sử dụng công cụ bảo vệ phù hợp. Thêm vào đó, nhóm tuổi này tuyệt đối không được ngồi ở hàng ghế phía trước cùng với vị trí của người lái.

Theo Mục 1 thuộc Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT, thiết bị an toàn cho trẻ em được định nghĩa là công cụ giúp cố định tư thế nằm hoặc ngồi của trẻ trên ô tô, hạn chế sự dịch chuyển của cơ thể để bảo vệ trẻ trước các tình huống giảm tốc đột ngột. Hệ thống này bao gồm hai dòng sản phẩm:

Mức phạt hành chính: Nếu các tài xế ô tô không chấp hành nghiêm túc quy định bảo vệ trẻ em nêu trên, mức xử phạt tiền sẽ dao động từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo chế tài tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Những trường hợp đặc thù không bắt buộc phải dùng ghế chuyên dụng

Dù luật siết chặt quản lý nhưng cơ quan soạn thảo cũng đưa ra một số điều khoản loại trừ mang tính thực tế cao, cụ thể:

Miễn trừ đối với xe kinh doanh vận tải hành khách

Theo Luật số 118/2025, các phương tiện thuộc nhóm kinh doanh vận tải như taxi truyền thống, taxi công nghệ, xe khách tuyến cố định, xe hợp đồng hay xe du lịch... sẽ không bị ép buộc phải lắp đặt ghế trẻ em khi đón khách. Sự điều chỉnh này nhằm tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn thực tế cho các doanh nghiệp, tài xế và chính người đi xe.

Xe ô tô thiết kế chỉ có độc nhất một hàng ghế

Dù nguyên tắc chung là cấm trẻ em ngồi hàng ghế đầu với tài xế, nhưng quy định này sẽ được miễn áp dụng đối với các dòng xe đặc thù chỉ cấu tạo một hàng ghế duy nhất (ví dụ như xe tải van 2 chỗ ngồi hoặc xe bán tải cabin đơn). Do không còn không gian nào khác để bố trí, người điều khiển phương tiện vẫn được phép để trẻ ngồi ở hàng ghế trước.

Nguồn: CafeF; Tuổi Trẻ; Lao Động; Soha