Đối mặt với cú sốc kinh tế lớn nhất kể từ Đại suy thoái, châu Âu có nguy cơ tự phá hỏng kế hoạch giải cứu kinh tế của chính mình

Yếu tố này có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn tỷ euro khoản tiền kích thích. Theo cảnh báo của Uỷ ban châu Âu (EC) mới đây, nền kinh tế châu Âu có thể giảm ở mức kỷ lục 7,5% trong năm nay, thậm chí mức giảm còn không đồng đều ở 19 quốc gia thuộc eurozone. Đà sụt giảm được dự đoán mạnh hơn nhiều so với những gì khu vực này phải trải qua sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và ước tính trước đó của IMF cách đây 3 tuần.

Theo dự đoán, giá tiêu dùng sẽ sụt giảm đáng kể, trong khi mức chi tiêu cho các biện pháp hỗ trợ các lĩnh vực chịu ảnh hưởng của Covid-19 sẽ đẩy mức thâm hụt của các chính phủ châu Âu từ mức 0,6% GDP trong năm 2019 lên khoảng 8,5% trong năm nay. EC cũng ước tính tỷ lệ thất nghiệp của châu Âu sẽ tăng từ 6,7% trong năm ngoái lên 9% trong năm nay.

Uỷ viên Kinh tế của EC - Paolo Gentiloni, nhận định: "Châu Âu đang trải qua một cú sốc kinh tế chưa từng có kể từ Đại Suy thoái. Cả sự sâu sắc của cuộc suy thoái và động lực hồi phục sẽ không đồng đều. Điều này phụ thuộc vào việc các biện pháp hạn chế sẽ được dỡ bỏ nhanh đến đâu, tầm ảnh hưởng của các dịch vụ như du lịch ở mỗi nền kinh tế và nguồn lực tài chính của mỗi quốc gia."

Theo các quan chức của EU, tác động của đại dịch còn có thể tồi tệ hơn mức dự báo, "một đại dịch nghiêm trọng và kéo dài hơn có thể khiến GDP sụt giảm mạnh hơn nhiều so với ước tính." Cơ quan này cũng cho biết, điều cần thiết là một chiến lược hồi phục chung mạnh mẽ và kịp thời với quy mô toàn EU để tránh những tổn thất nghiêm trọng trong khối thương mại lớn của khu vực.

Tuy nhiên, sự chiến lược đó có thể không thể thực hiện đủ nhanh, hoặc những mâu thuẫn vốn có đã cản trở những biện pháp đó. Dù đã có thoả thuận chung giữa các quốc gia thành viên về nhu cầu cứu trợ khẩn cấp, thì những mâu thuẫn trước đây có thể sẽ trì hoãn việc thực hiện những chiến lược nhằm nỗ lực vực dậy. Hơn nữa, một quyết định về pháp lý mang tính bước ngoặt hồi đầu tuần này tại Đức có thể gây cản trở khả năng sử dụng một trong những công cụ kích thích của NHTW châu Âu (ECB).

Các nhà lãnh đạo EU đã ký kết thoả thuận về gói cứu trợ khẩn cấp trị giá ít nhất 500 tỷ euro (538 tỷ USD), biên soạn bởi các bộ trưởng tài chính. Gói này bao gồm các khoản trợ cấp tiền lương nhằm tránh tình trạng sa thải hàng loạt, cũng như cung cấp khoản vay cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự chia rẽ sâu sắc giữa các quốc gia thành viên đã "cản đường" giới chức EU đẩy nhanh quá trình tung quỹ hỗ trợ phục hồi với quy mô lớn hơn – ước tính có giá trị ít nhất 1 nghìn tỷ euro (1,1 nghìn tỷ USD).

Charles Michel– chủ tịch EC, gần đây đã kêu gọi gói hỗ trợ này nên được tung ra vào ngày 1/6. Tuy nhiên, cơ quan này đã không thể hoàn thiện đề xuất về các biện pháp được đưa vào trong gói. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo EU hiện không có kế hoạch tham gia các cuộc họp cùng nhau cho đến ngày 18/6.

Quan điểm khác biệt vẫn là về cách thức hoạt động của quỹ này, đặc biệt là vấn đề có nên cung cấp các khoản vay hoặc trợ cấp cho các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất như Italy và Tây Ban Nha hay không. Các khoản tài trợ hoặc tiền được chuyển trực tiếp, lại là một khoản nợ mà các quốc gia cùng phải gánh – 1 quan điểm mà Hà Lan, Áo và Đức từ lâu đã phản đối.

Đức gần đây cũng đưa ra quyết định khiến gói hỗ trợ hồi phục này bị cản trở. Theo phán quyết của Toà án tối cao Đức, Bundesbank không được tham gia Chương trình mua trái phiếu khu vực công (PSPP) của ECB – vốn cho phép ECB can thiệp vào các chính sách kinh tế và hỗ trợ trực tiếp chính phủ các nước châu Âu. Hiện tại, ECB có 3 tháng để điều chỉnh chương trình này.

Dù phán quyết trên không ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mua 750 tỷ euro (810 tỷ USD) trái phiếu chính phủ và các tài sản khác của ECB nhằm đối phó với đại dịch, thì khả năng mở rộng các biện pháp như vậy sẽ gặp khó khăn. Theo đó, các nhà kinh tế đang lo ngại về tác động dài hạn từ động thái này.

Holger Schmieding– kinh tế gia trưởng tại Berenberg, cho hay: "Nếu ECB hạn chế chương trình mua tài sản do phán quyết của Toà án Đức, hoặc nếu việc Bundesbank buộc phải kết thúc các chương trình đó trong 3 tháng, thì cuộc suy thoái sẽ trở nên sâu sắc và kéo dài hơn ở Đức, và cả toàn bộ khu vực eurozone."

Hôm 5/5, ECB đã đưa ra phản hồi về quyết định của Đức, cho biết rằng Toà án Châu Âu đã xác nhận nỗ lực kích thích của họ là hợp pháp. Hiện tại 2 bên vẫn còn nhiều mâu thuẫn về vấn đề này.

Ngoài ra, phán quyết của Toà án Tối cao Đức có thể thúc đẩy những thách thức về pháp lý lớn hơn đối với các chương trình ECB thực hiện, bao gồm cả mua trái phiếu có liên quan đến đại dịch. Điều đó có thể tạo áp lực lớn hơn nữa đối với các quốc gia thành viên EU khi đi đến thoả thuận về một biện pháp kích thích tài chính lớn.

Virus corona: Paris tiếp tục bị phong tỏa

(Edouard Philippe: "Cách tốt nhất để sống là tự bảo vệ bản thân").

Các biện pháp nhằm hạn chế virus corona lây lan sẽ được duy trì tại Paris trong khi các khu vực khác được nới lỏng phong tỏa, Thủ tướng Pháp cho biết.

Thủ tướng Edouard Philippe nói rằng đất nước đã "bị cắt làm đôi" xét theo mức độ lây nhiễm. Thủ đô và các khu vực đông bắc sẽ phải duy trì các biện pháp hạn chế.

Phát biểu được đưa ra giữa lúc Pháp đang nới lỏng lệnh phong tỏa vào thứ Hai, với các cửa hàng và một số trường học được phép mở cửa trở lại.

Pháp nằm trong nhóm các quốc gia có số người tử vong do Covid-19 cao nhất ở châu Âu.

Gần 26.000 người đã chết vì căn bệnh này tại các bệnh viện và nhà chăm sóc, nhưng số ca mắc mới đã giảm trong những ngày gần đây.

Hôm thứ Năm, Bộ Y tế cho biết virus corona đã cướp đi 178 mạng sống trong 24 giờ - thấp hơn 100 người so với một ngày trước đó.

Các hạn chế - vốn được áp dụng từ ngày 17/3 - sẽ được dỡ bỏ sau vài tuần nữa, Thủ tướng Philippe cho biết hôm thứ Năm.

"Đó là tin tốt lành cho đất nước và người dân Pháp", ông nói.

(Camera giám sát video sẽ theo dõi việc người dân đeo mặt nạ và giữ cự ly ít nhất một mét).

Chính phủ đã ban hành một bản đồ mã màu, chia đất nước thành các khu vực màu xanh lá cây và đỏ tùy thuộc vào mức độ lây nhiễm.

Các khu vực màu xanh lá cây sẽ được nới lỏng hạn chế so với các khu vực màu đỏ vào thời điểm hiện tại.

Đầu tiên, trường tiểu học và hầu hết doanh nghiệp sẽ được phép mở cửa trở lại ở cả hai khu vực. Quán cà phê, nhà hàng và trường trung học sẽ có thể hoạt động trở lại vào tháng 6 tại các khu vực màu xanh lá cây, nơi mà mức độ lây nhiễm ở mức thấp, ông Philippe nói.

Tại Paris và bốn khu vực kế cận - gồm Ile-de-France, Hauts-de-France, Grand Est và Bourgogne-Franche-Comte - nơi được tô màu đỏ trên bản đồ, công viên sẽ tiếp tục đóng cửa.

(Thủ tướng Edouard Philippe nói rằng đất nước đã "bị cắt làm đôi" xét theo mức độ lây nhiễm).

Phương tiện giao thông công cộng được khử trùng ít nhất một lần mỗi ngày và hành khách phải đeo khẩu trang. Chủ cửa hàng có quyền yêu cầu khách hàng đến mua sắm phải đeo khẩu trang. Giãn cách xã hội cũng tiếp tục được duy trì.

Nhưng đây là lần đầu tiên kể từ khi áp dụng lệnh phong tỏa, người dân ở khắp mọi nơi (trừ đảo Mayotte thuộc Pháp ở Ấn Độ Dương) có thể quay lại làm việc hoặc rời nhà mà không cần mang theo giấy phép.

Camera giám sát video sẽ theo dõi việc người dân đeo mặt nạ và giữ cự ly ít nhất một mét.

‘Đốt’ 1 triệu USD mỗi giờ, hãng hàng không kêu gọi 4 quốc gia cứu

Tại đại hội đồng cổ đông thường niên vào hôm qua, hãng hàng không hàng đầu châu Âu là Lufthansa đã công bố khoản lỗ 1,2 tỷ euro trong quý I (tương đương 1,3 tỷ USD). Lãnh đạo hãng cũng đưa ra triển vọng u ám cho hàng không toàn cầu, vốn đang tê liệt do đại dịch.

CEO Carsten Spohr cho biết Lufthansa đang tiêu tiền mặt dự trữ ở tốc độ 1 triệu euro (1,1 triệu USD) mỗi giờ, 700 máy bay phải nằm không vì lượng hành khách giảm tới 99%. "Tất cả nỗ lực của chúng tôi đang bị hủy hoại chỉ vì một sự kiện. Không ai có thể đoán trước được việc này", ông nói.

Nhằm đối phó với tình hình này, Lufthansa cho biết đang đàm phán với các chính phủ về một gói giải cứu để không bị phá sản. Tuần trước, hãng cho biết chính phủ Thụy Sĩ đã đồng ý bảo lãnh 85% khoản vay trị giá 1,5 tỷ USD cho mảng kinh doanh tại nước này. Lufthansa hiện điều hành các hãng hàng không tại Đức, Thụy Sĩ, Áo và Bỉ.

Tuần trước, cả Bloomberg và Der Spiegel đưa tin Lufthansa đang đàm phán gói cứu trợ 10 tỷ euro với chính phủ Đức. Chính phủ sẽ nắm 25,1% cổ phần công ty này và có ghế trong ban kiểm soát. Trả lời CNN, Lufthansa từ chối bình luận về thông tin này và chỉ cho biết họ tin tưởng cuộc đàm phán "sẽ nhanh chóng kết thúc".

"Sự hỗ trợ của chính phủ Đức là bước đi quyết định cho tương lai của chúng tôi. Khả năng cạnh tranh và đầu tư vẫn là điều kiện tiên quyết cho việc này", ban lãnh đạo Lufthansa cho biết.

Các nhà phân tích lo ngại sự can thiệp của chính phủ có thể ảnh hưởng đến khả năng Lufthansa thực hiện kế hoạch tái cấu trúc - giảm 13% đội bay và khoảng 10.000 nhân viên. Hiện tại, hai phần ba số nhân viên của hãng, tương đương hơn 80.000 người, đã phải giảm giờ làm.

CEO Carsten Spohr hôm qua nhấn mạnh Lufthansa vẫn muốn duy trì "sự tự do trong quyết định và hành động". "Chúng tôi cần sự hỗ trợ của chính phủ, nhưng không cần họ quản lý", ông khẳng định với các cổ đông.

Dù vậy, sự tham gia của "thành phần chính trị" trong hội đồng quản trị cũng khiến giới phân tích lo ngại. Nhiều hãng bay lớn của Mỹ và châu Âu đã tìm sự trợ giúp của nhà đầu tư và chính phủ để tồn tại. Dĩ nhiên, những sự giúp đỡ này đều có điều kiện, như giảm lượng khí thải carbon và tạm thời cấm sa thải nhân viên.

Tuần trước, trả lời phỏng vấn CNN, một người phát ngôn của Lufthansa nói rằng việc phải giảm công suất bay do đại dịch cũng đang tăng tốc quá trình thải loại các máy bay cũ với hiệu suất nhiên liệu thấp. Dù vậy, các biện pháp quản lý khủng hoảng cũng đồng nghĩa việc đầu tư cho tương lai, như vào nhiên liệu bền vững, sẽ khó khăn hơn.

Đến nay, các hãng bay hàng đầu châu Âu đã thông báo có thể cắt giảm tới 35.000 việc làm, do phải thu hẹp hoạt động. "Thói quen di chuyển dù là đi công tác hay du lịch của mọi người sẽ thay đổi. Điều đó buộc các hàng không toàn cầu phải tái cấu trúc", Spohr cho biết.

(Nguồn: Soha, BBC, Người Việt)