BIỂN ĐỎ BÁO ĐỘNG ĐẠI DỊCH TRÊN NHÍM BIỂN

Một dịch bệnh hủy diệt loài nhím biển ở Biển Đỏ đang có nguy cơ lây lan ra các khu vực khác và đe dọa các rạn san hô toàn cầu.

Ngày 7/6, các nhà khoa học Israel cho biết, một đại dịch lây qua đường biển đã quét sạch quần thể nhím biển ở Biển Đỏ, đã lan rộng và tiêu diệt loài này ở các vùng của Ấn Độ Dương và có thể lan rộng ra toàn cầu.

Loài nhím biển này là loài bảo vệ nổi tiếng của các rạn san hô và cái chết của chúng khiến hệ sinh thái rạn san hô vốn đã mỏng manh lại càng gặp nguy hiểm hơn.

Đại dịch trên nhím biển lần đầu tiên được chú ý ở Vịnh Aqaba cách đây một năm. Các nhà nghiên cứu cho biết họ đã xác định được mầm bệnh đằng sau nó thông qua phân tích phân tử. Họ đang liên kết nó với những cái chết hàng loạt trên Biển Đỏ, bán đảo Ả Rập và đến tận Đảo Reunion ngoài khơi Madagascar.

Tiến sĩ Omri Bronstein, nhà động vật học từ Đại học Tel Aviv và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Steinhardt, cho biết, mầm bệnh khiến nhím biển bị chết nhanh chóng và dữ dội, chỉ trong hai ngày các đàn nhím biển có thể biến mất, khiến việc đánh giá có bao nhiêu con đang chết rất khó khăn.

Dịch bệnh dường như đang hướng về phía đông tới vùng biển nhiệt đới của Tam giác San hô kéo dài ra khỏi Đông Nam Á và Rạn san hô Great Barrier của Australia.

Ông nói: “Tôi lo sợ rằng trong tình hình hiện tại, đây là quỹ đạo mà dịch bệnh sẽ hướng đến”.

Phát hiện của họ đã được công bố trên tạp chí Current Biology.

Tiến sĩ Bronstein mô tả loài nhím biển bị ảnh hưởng là "máy cắt cỏ" của các rạn san hô, vì chúng loại bỏ tảo ngăn chặn ánh sáng mặt trời, cho phép san hô phát triển mạnh.

Ở Vịnh Aqaba, không có sinh vật nào khác đảm nhận vai trò đó và nhóm của Tiến sĩ Bronstein đã chứng kiến ​​tảo phát triển rộng rãi, bao phủ lên san hô khi nhím biển chết.

Ông nói: “Khi tỷ lệ tử vong bắt đầu ở Biển Đỏ, chúng quá mạnh, đột ngột và dữ dội đến mức suy nghĩ đầu tiên của chúng tôi là đây phải là một loại ô nhiễm nào đó, hoặc một điều gì đó rất nghiêm trọng nhưng mang tính cục bộ”.

Sau đó, hiện tượng này được nhìn thấy ở một bến cảng xa hơn về phía nam ở Sinai, nơi một chiếc phà từ Aqaba cập bến. Hai tuần sau nó lan rộng thêm 70 km. Họ mô tả hàng nghìn bộ xương nhím biển vốn là loài thống trị một thời giờ lăn lông lốc dưới đáy biển.

Tiến sĩ Bronstein cho biết, không có cách nào để ngăn chặn căn bệnh này. Nhưng vẫn có cơ hội tạo ra một quần thể biệt lập hoặc đàn bố mẹ của nhím biển còn sót lại ở nơi khác và hy vọng có thể được đưa trở lại sau này.

Nhóm các nhà khoa học Israel hiện đang hợp tác với các nhà khoa học trong khu vực để lập bản đồ về đại dịch nhím biển và thu thập thêm thông tin chi tiết. Cụ thể, họ thu thập liên tục các mẫu DNA môi trường từ các vùng nước khác nhau để cho thấy cách sinh vật biển tương tác với môi trường chung quanh.

Tiến sĩ Bronstein nói: "Sự phối hợp và cộng tác này là một trong những chìa khóa để có thể vượt qua tình hình đại dịch trên nhím biển đang phát triển nhanh chóng này".

CUỘC CHIẾN XE ĐIỆN TẠI TRUNG QUỐC: LIÊN TỤC HẠ THẤP ĐỐI THỦ CẠNH TRANH!

Mọi chuyện bắt đầu vào thứ Bảy, khi Yu Chengdong, chủ tịch bộ phận xe hơi thông minh của Huawei, ngụ ý rằng đối thủ BYD chạy đua dẫn trước chỉ vì giá thấp chứ không phải nhờ chất lượng.

Căng thẳng giữa hai nhà sản xuất xe điện lớn của Trung Quốc những ngày gần đây - BYD và Huawei - đã nêu bật lên những áp lực mà các hãng phải đối mặt trong bối cảnh cuộc chiến giá cả càng một đẩy lên cao trào.

Mọi chuyện bắt đầu vào thứ Bảy, khi Yu Chengdong, chủ tịch bộ phận xe hơi thông minh của Huawei, ngụ ý rằng đối thủ BYD chạy đua dẫn trước chỉ vì giá thấp chứ không phải nhờ chất lượng. Ông nói tại một diễn đàn ở Thâm Quyến: “Chúng tôi không giỏi cạnh tranh với mức giá cực thấp. Thay vào đó, chúng tôi chỉ giỏi cạnh tranh bằng giá trị, bằng sự thông minh, sang trọng, tiện nghi, an toàn, sự thoải mái và trải nghiệm người dùng”.

Theo CNN, các giám đốc điều hành hàng đầu ngành xe điện vẫn thường đăng bài trên mạng xã hội về nhiều chủ đề, bao gồm công nghệ và quảng cáo. Tuy nhiên, hiếm có ai nhắc tên trực diện đối thủ của mình như ông Yu Chengdong.

Trong những tháng gần đây, cuộc chiến giá cả liên tục leo thang trong ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc. Các nhà sản xuất nỗ lực giành lấy sự chú ý của người tiêu dùng bằng loạt chương trình giảm giá sâu hoặc các mẫu xe mới cạnh tranh. Áp lực lớn nhất diễn ra vào tháng 5, khi Tổng thống Mỹ Joe Biden tăng gấp 4 lần mức thuế đối với xe điện Trung Quốc, từ 25% lên 100%. Thuế nhập khẩu bổ sung từ Liên minh châu Âu ngay trong tuần tới cũng là một gánh nặng.

Bình luận của chủ tịch Yu về BYD đã lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc và gây ra phản ứng gay gắt từ gã khổng lồ xe điện.

“Cá nhân tôi rất tôn trọng Huawei. Nhưng tôi cảm thấy nếu ông Yu bớt so sánh đi, sẽ có nhiều người thích ông và thương hiệu của Huawei hơn đấy”, Li Yunfei, tổng giám đốc quan hệ công chúng tại BYD, nói và cho biết chính Huawei cũng đang cố gắng “cạnh tranh với mức giá thấp” thông qua các đợt giảm giá đáng kể trong năm qua.

“Chúng tôi hoan nghênh các thương hiệu khác trưng bày xe của họ tại gian hàng của chúng tôi và cạnh tranh với xe của chúng tôi trên cùng một mặt trận”, Li Yunfei nói.

Cùng ngày, Wang Chuanfu, người sáng lập kiêm chủ tịch BYD, cho biết tại cuộc họp cổ đông thường niên rằng sức mạnh cốt lõi của hãng nằm ở “công nghệ và đổi mới”. BYD sẽ đầu tư 100 tỷ nhân dân tệ (13,8 tỷ USD) để phát triển xe điện thông minh trong tương lai, tập trung vào trí tuệ nhân tạo và công nghệ mô hình lớn.

Sự đi lên của BYD, khởi đầu là nhà sản xuất pin, đã đến sau nhiều năm nghiên cứu về xe điện và công nghệ plug-in hybrid. Suốt 10 năm qua, chi tiêu cho R&D của hãng đã vượt quá lợi nhuận. Vào năm 2019, BYD đạt thu nhập ròng 1,6 tỷ nhân dân tệ nhưng lại đầu tư hơn 8 tỷ nhân dân tệ vào R&D, theo lời người sáng lập Wang Chuanfu. Sự hỗ trợ nhiệt thành của chính phủ đã góp phần duy trì một BYD lớn mạnh như ngày hôm nay.

Đầu tuần này, BYD nằm trong nhóm 9 nhà sản xuất ô tô được chính phủ Trung Quốc bật đèn xanh cho việc thử nghiệm công khai phương pháp lái xe tiên tiến. Hơn 200 nhà sản xuất xe điện khác vẫn đang phải vật lộn với tình trạng dư cung quá mức trong khi nhu cầu tiêu dùng chậm lại.

Một cuộc chiến giá cả khốc liệt đã nổ ra vào năm ngoái, khiến ngay cả những công ty dẫn đầu thị trường như BYD và Tesla phải vội vàng giảm giá để duy trì hoặc mở rộng vị thế. Trong khi các chính sách giảm giá sâu và trợ cấp chính phủ cho phép người dân mua ô tô rẻ hơn và thúc đẩy doanh số bán hàng, lợi nhuận tổng thể lại giảm.

Đầu năm nay, chủ tịch Wang cho rằng một “vòng loại trừ tàn bạo” sắp diễn ra trong ngành, qua đó thúc giục các công ty hình thành nền kinh tế quy mô và lợi thế thương hiệu “càng sớm càng tốt”.

“Không phải ai cũng có thể tồn tại trên thị trường”, Joel Ying , nhà phân tích tại Nomura nói, đồng thời cho biết các startup dễ bị tổn thương hơn so với các nhà sản xuất ô tô truyền thống.

Theo WSJ, Trung Quốc đang dư thừa sản lượng rất nhiều khi nhu cầu nội địa không tiêu thụ hết. Đó là chưa kể những người đã mua ô tô điện rồi thì sẽ khó chi thêm tiền mua chiếc thứ 2.

Hậu quả là các hãng xe không chỉ đua nhau giảm giá kích thích doanh số mà còn hướng đến thị trường nước ngoài để đẩy doanh số. “Dòng lũ” xe điện giá rẻ theo đó “dìm ngập” các đối thủ non trẻ hơn.

Các chuyên gia nhận định thị trường Trung Quốc đang ngày càng trở nên thách thức, không chỉ với các thương hiệu trong nước mà cả các hãng nước ngoài. Các nhà sản xuất ô tô lâu đời như Ford cũng thất bại, trong khi Volkswagen chưa có dòng xe nào lọt top 10 chiếc EV bán chạy nhất. Rất khó để khẳng định liệu đà tăng trưởng của thị trường có tiếp diễn hay không trong bối cảnh người tiêu dùng chưa thực sự dành nhiều sự quan tâm đến ô tô điện.

CUỘC CHIẾN CHỐNG CHÍNH QUYỀN ĐỘC TÀI QUÂN SỰ MYANMAR

Quân nổi dậy ở Myanmar đang giành được nhiều chiến thắng quan trọng trước quân đội của chính quyền quân sự. Để làm được điều đó, họ cũng phải hy sinh nhiều nhân mạng.

Một doanh trại quân đội bỏ hoang nằm trên ngọn đồi đầy cây cối, nhìn xuống một hồ nước tuyệt đẹp nổi tiếng vì có hình trái tim độc nhất vô nhị.

Khu đất xung quanh vương vãi những hộp mìn và vỏ đạn.

Những bông hoa dại vàng vươn mình xuyên qua đống tôn rỉ sét nằm rải rác ở nơi từng là một trại lính.

Dưới bầu trời ảm đạm, một lá cờ có họa tiết sọc ngang trắng, đỏ và xanh với hình chim trĩ ở giữa lật phật trong gió

Đây là lá cờ của Quân Giải phóng Quốc gia Chin (CNA), một nhóm dân quân ở bang Chin (miền tây Myanmar) chiến đấu chống lại chính quyền quân sự nước này.

Bảy tháng trước, CNA và các nhóm dân quân địa phương đã đẩy lùi quân đội Myanmar ra khỏi trại lính ở thị trấn Rihkhawdar - một thị trấn giao thương miền biên giới giáp Ấn Độ - và các khu vực khác của bang Chin.

Đó là một bước tiến lớn chưa từng có của CNA trong cuộc chiến chống lại quân đội Myanmar độc tài, chế độ đã giẫm nát nền dân chủ mong manh của đất nước bằng cuộc đảo chính vào năm 2021.

Đây là lần đầu tiên quân đội Myanmar mất kiểm soát các khu vực này.

Và trong một dịp hiếm hoi, BBC đã được tiếp cận khu vực này để chứng kiến đà tiến công của các nhóm quân nổi dậy ở khu vực miền tây đất nước.

Chiến thắng ở thị trấn Rihkhawdar không tới một cách dễ dàng, mà là thành quả của hàng loạt cuộc tấn công suốt hơn một năm.

Đối với một số gia đình, chiến thắng đi liền với cái giá rất đắt.

Lalnunpuii, 17 tuổi, là một người rất yêu nhảy múa.

Tài khoản mạng xã hội của Lalnunpuii đầy những video cô bắt chước các trào lưu trên mạng.

“Chỗ nào nó cũng nhảy được. Nhưng nó lại không thích ăn diện lắm. Nó thần tượng quân đội và thường xuyên nghe những bài hát về những người lính cống hiến cuộc đời cho đất nước. Nó dũng cảm, mạnh mẽ và chẳng sợ gì cả,” bà Lalthantluangi , mẹ của Lalnunpuii, chia sẻ.

Sau cuộc đảo chính, Lalnunpuii đã thuyết phục cha mẹ cho phép cô tham gia phong trào dân quân vũ trang ở làng Haimual nơi họ sinh sống.

Trong một bài luận bằng tiếng Anh ở trường, Lalnunpuii đã giải thích lý do tại sao cô muốn như vậy.

“Myanmar tan nát mất rồi… Quân đội Myanmar là kẻ thù của tôi bởi chúng rất tàn ác… Tương lai của tôi là ở Lực lượng Phòng vệ Nhân dân (PDF) và tôi thích điều đó,” bài luận viết.

Tháng 8/2022, dân quân từ làng Haimual và các nhóm khác đã tấn công trại lính ở Rihkhawdar.

“Chúng tôi đã dùng máy bay không người lái tấn công chúng suốt 13 ngày liên tục. Bom chủ yếu là do tôi làm, bởi tôi là thợ hàn chính của đơn vị,” ông Lalzidinga, cha của Lalnunpuii, kể lại.

Từng là tài xế xe tải trước cuộc đảo chính, ông Lalzidinga đã trở thành một trong những nhà tổ chức của PDF ở Haimual.

Lần này, cả hai bên đều có thương vong, nhưng PDF đã không chiếm được trại lính Rihkhawdar.

Ngày 14/8/2022, để trả đũa cuộc tấn công, quân đội Myanmar đã tràn vào làng Haimual.

Theo lời kể của dân làng, quân đội đã phóng hỏa nhiều ngôi nhà. Chúng tôi đã tận mắt chứng kiến những gì còn lại của những ngôi nhà ấy.

Quân đội Myanmar bị cáo buộc đã phóng hỏa hàng chục ngàn ngôi nhà của người dân ở khu vực miền bắc và miền tây đất nước với mục đích dập tắt sự phản kháng.

Ở làng Haimual, Lalnunpuii và em trai Lalruatmawia là hai trong số 17 người bị quân đội Myanmar bắt làm con tin.

Ngoài hai chị em, tất cả những người khác sau đó đã được trả tự do.

Gia đình họ tin rằng đây là hành động trả thù ông Lalzidinga.

Hai ngày sau, xác của hai chị em được dân làng tìm thấy trong một ngôi mộ được đào rất cạn tại khu rừng gần làng Haimual.

Cả hai đã bị tra tấn dã man và đánh đập tới chết bằng báng súng.

Lalnunpuii đã bị cưỡng hiếp. Ngực, tay, và bộ phận sinh dục của Lalruatmawia có những vết bỏng do nước sôi.

BBC đã xem báo cáo xét nghiệm tử thi và các bức ảnh chụp chi tiết thi thể của hai chị em.

Quân đội Myanmar chưa lên tiếng phản những hồi câu hỏi của BBC về các cáo buộc nói trên.

“Tôi không đủ can đảm để nghĩ về những gì đã xảy ra với hai con của mình,” ông Lalzidinga nói, đoạn ngưng lại để tìm từ ngữ thích hợp. "Các con tôi đã hy sinh. Tôi không xứng đáng làm cha chúng.”

Một lát sau, ông nói tiếp, với giọng của một người cha tự hào kể về những đứa con của mình.

“Con trai tôi cao hơn nửa tấc. Nó là đứa lắm lời và chẳng bao giờ nề hà việc nhà,” ông Lalzidinga kể.

“Hai chúng nó dính lấy nhau suốt. Con gái tôi thì luôn mang lại niềm vui và tiếng cười cho mọi người."

Bà Lalthantluangi lau nước mắt, trong tay ôm đứa con gái út bốn tuổi Hadaci.

“Tôi bảo chồng rằng đừng có nản lòng sau cái chết của các con. Hy sinh này đâu phải chỉ riêng chúng ta. Các thế hệ sau cũng cần tự do.

“Sống trong một đất nước mà không có quyền gì và số phận thì hoàn toàn phụ thuộc vào quân đội, đó là điều không đúng.

“Đây là cuộc chiến đáng để hy sinh tính mạng. Tôi rất tự hào về những đứa con của mình,” bà nói.

Trong suốt thời gian ở Myanmar, chúng tôi đã gặp rất nhiều người mặc quân phục mang súng trường và các loại súng khác.

Họ không phải lính chính quy, mà là nông dân, học sinh, là những người bình thường với sự kiên cường đáng nể trong bối cảnh xung đột tàn khốc.

Chỉ tay về phía thung lũng bên dưới làng Haimual, chỉ huy Vala của PDF cười và nói với chúng tôi rằng quân đội Myanmar đã bị đánh bật ra khỏi khu vực này.

Theo ông, căn cứ gần nhất của quân đội Myanmar cách nơi này hơn 48km, tính theo đường chim bay.

Tại nghĩa trang địa phương, ông chỉ tay vào những ngôi mộ mới, phủ đầy hoa nhựa hồng và trắng.

“Đây là những người đã hy sinh khi chiến đấu chống lại chính quyền quân sự,” ông Vala nói khi đang chỉnh lại một lẵng hoa bị đổ gần mộ một người anh em bên vợ.

Chúng tôi cũng nhìn thấy mộ của Lalnunpuii và Lalruatmawia.

Hầu hết những người dân chúng tôi gặp đều được huấn luyện tại căn cứ Victoria của CNA, nằm ở phía nam làng Haimual.

Để tới căn cứ, chúng tôi lái xe trên những con đường quanh co, gập ghềnh, xuyên qua những khu rừng rậm rạp và đồi núi hiểm trở.

Tới nơi, chúng tôi thấy hàng trăm thanh niên và tân binh mặc đồng phục diễu hành giữa một thao trường rộng.

“Tổ quốc, mảnh đất dấu yêu, chúng con sẽ bảo vệ bằng máu và tính mạng của mình," họ đồng thanh cất tiếng khi bài tập kết thúc.

Tiếp đó là bài huấn luyện sử dụng vũ khí. Chúng tôi đã nghe những tiếng súng không lâu sau đó.

Người ta nói với chúng tôi rằng tất cả đều đã trên 18 tuổi, nhưng nhiều người trông trẻ hơn thế.

Từng nếm trải mùi vị của tự do khi Myanmar tiến tới chế độ dân chủ vào năm 2011, nhiều thanh thiếu thiên cảm thấy chế độ quân chủ là không thể chấp nhận được.

Họ đã gác lại giấc mơ riêng tư để tham gia lực lượng nổi dậy.

Cô Than Dar Lin, 19 tuổi, từng ước mở trở thành giáo viên.

“Mọi việc không quá tệ trong năm đầu tiên sau cuộc đảo chính. Nhưng sau đó quân đội đã bắt đầu bắn phá làng của chúng tôi. Họ phá hủy nhà cửa của chúng tôi. Quân lính ập vào các ngôi làng, đốt phá nhà cửa, giết người và cả động vật. Rất nhiều người trong chúng tôi đã phải trốn vào rừng, nhiều tới mức chính khu rừng đã trở thành một ngôi làng,” cô kể lại.

“Chú tôi bị bắn chết một cách dã man. Tôi căm thù quân đội. Vì thế, tôi đã gia nhập CNA để bảo vệ đất nước và nhân dân,” cô chia sẻ.

Dường như thanh niên Myanmar khắp nơi đều bị cuốn vào làn sóng cách mạng.

Hàng ngàn người từng làm việc cho chính quyền Myanmar cũng đã đổi phe.

Anh Vanlalpekthara, 22 tuổi, từng là một cảnh sát.

“Nó từng có mức lương khá tốt. Chúng tôi cảm thấy hạnh phúc và đủ đầy. Nhưng sau đó chính phủ đã bị lật đổ trong một cuộc đảo chính và nó quyết định gia nhập lực lượng kháng chiến," bà Molly Khiang, mẹ Vanlalpekthara, nói trong khi lấy ra ba bức ảnh cũ chụp hình người con trai thời còn đang huấn luyện trong lực lượng cảnh sát.

Nói về tuổi trẻ của mình dưới thời quân đội cai trị, bà Molly kể:

“Hồi đó, chẳng có nổi một ngày vui vẻ. Chúng tôi rất sợ quân đội. Đó là lý do tại sao tôi lại ủng hộ quyết định của con trai."

Sáu ngày sau khi gia nhập lực lượng nổi dậy hồi tháng 3/2022, anh Vanlalpekthara đã bị giết.

“Con trai tôi bị đâm vào chỗ này và chỗ này,” bà Molly nói và lấy tay chỉ vào ngực và lưng mình.

“Nó bị đánh đập dã man. Bàn chân của nó bị chặt đứt,” bà nghẹn ngào.

“Thật khó để nói về điều này."

Vợ của Vanlalpekthara đang mang thai con đầu lòng khi anh qua đời.

Con trai của họ, giờ đã gần 18 tháng tuổi, đang sống trong một trại tị nạn xa xôi.

Bà Molly giơ nắm đấm lên khi chúng tôi hỏi về cảm xúc của bà khi thấy quân đội Myanmar bị đánh bật ra khỏi làng.

“Tôi rất vui, nhưng tôi muốn nhìn thấy một chiến thắng toàn diện.”

Người con thứ của bà cũng tham gia PDF.

Chính sự ủng hộ của nhiều người dân lành đã giúp các lực lượng quân nổi dậy yếu thế xoay chuyển cục diện và đẩy lùi quân đội Myanmar hùng hậu với đầy đủ trang thiết bị vào thế bị động.

“Lúc đầu họ dường như sẽ thắng. Nhưng thiếu đi sự ủng hộ của nhân dân, không ai có thể chiến thắng, bất kể là trong chính trị hay chiến tranh.

“Họ có vũ khí mạnh hơn, nhưng không có sự ủng hộ của nhân dân,” ông Pa Thang, chính trị gia được phong làm “thủ tướng” của chính phủ do các nhóm nổi loạn ở bang Chin lập ra, chia sẻ.

Ông cũng là thành viên Liên minh Quốc gia vì Dân chủ của bà Aung San Suu Kyi, người đã bị quân đội bắt giam sau cuộc đảo chính.

Chính phủ này tuyên bố kiểm soát khoảng 80% lãnh thổ của bang Chin, dù quân đội Myanmar vẫn kiểm soát hầu hết các thị trấn chiến lược, bao gồm cả thủ phủ.

Tuy nhiên, quân nổi dậy đang trên đà chiến thắng. Đầu tuần này, họ đã chiếm thêm được thị trấn Tonzang.

“Đây là đất của chúng tôi, không phải của quân đội Myanmar. Chúng tôi thắng vì chúng tôi đã quá quen thuộc với từng tấc đất nơi đây,” ông Htet ni, người phát ngôn của CNA, cho biết.

Một nguyên nhân quan trọng khác dẫn tới thành công của họ là sự liên kết giữa các nhóm phiến quân trên khắp đất nước.

Việc này đã buộc quân đội Myanmar phải lựa chọn khu vực để tập trung lực lượng.

CNA cho biết họ đã liên minh với Quân Độc lập Kachin, Quân Giải phóng Dân tộc Karen và Quân đội Karenni.

Thách thức lớn nhất của quân nổi dậy là sự tranh giành quyền lực giữa các nhóm.

Chỉ riêng tại bang Chin đã có hàng loạt phe phái, trong đó nhiều phe có thù hằn với nhau.

Ông Pa Thang khẳng định rằng họ có thể duy trì sự đoàn kết, đồng thời cho biết họ có kế hoạch trong tương lai sẽ hoạt động dưới trướng Chính phủ Thống nhất Quốc gia Myanmar (NUG) - chính phủ dân sự do bà Suu Kyi lãnh đạo.

"Chúng tôi đang cẩn thận soạn thảo luật và hiến pháp. Chúng tôi sẽ có hai bộ trưởng và một thứ trưởng từ bang Chin trong NUG. Chúng tôi đang chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng cho thời điểm quân đội Myanmar thừa nhận thất bại," ông nói.

Những người chúng tôi gặp đều có niềm tin rằng họ sẽ chiến thắng.

“Sẽ không lâu nữa đâu," ông Pa Thang nói.

"Sẽ không hay nếu đưa ra dự đoán về điều này, nhưng tôi tin rằng chúng tôi sẽ chỉ phải chiến đấu trong khoảng hơn hai năm cho đến ba năm nữa."

UKRAINE TẤN CÔNG QUY MÔ LỚN: THƯƠNG VONG NẶNG NỀ, NGA THỀ ĐÁP TRẢ TƯƠNG XỨNG

Hàng chục người đã thiệt mạng và bị thương sau vụ tấn công đẫm máu của Ukraine. Bộ Ngoại giao Nga gọi đây là cuộc tấn công cho thấy rõ "dấu tay của NATO".

Ukraine tấn công quy mô lớn vào Lugansk và Kherson

Hãng thông tấn AFP (Pháp) sáng 8/6 đưa tin, Ukraine đã phát động một cuộc tấn công gây thương vong lớn vào hai khu vực Lugansk và Kherson do Nga nắm quyền kiểm soát trong ngày 7/6, khiến ít nhất 26 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Đây là 2 trong số 4 khu vực mà Nga đã tuyên bố sáp nhập vào tháng 9/2022.

Thông qua Telegram, ông Vladimir Saldo - Thống đốc vùng Kherson do Nga bổ nhiệm cho biết, một cửa hàng tại làng Sadove (phía nam Kherson) "với số lượng lớn nhân viên và khách hàng bên trong" đã bị phá hủy.

Hãng thông tấn RBC (Nga) dẫn lời ông Saldo trả lời truyền thông khu vực rằng, làng Sadove đã bị Ukraine tập kích 2 lần. Lần đầu tiên bằng bom đường không có điều khiển, lần thứ hai bằng rocket phóng từ hệ thống pháo phản lực HIMARS do Mỹ cung cấp. Kênh truyền hình Tsagrad TV (Nga) cung cấp thêm thông tin rằng, đây là bom đường không do Pháp sản xuất.

"Sau đợt tập kích đầu tiên, người dân tại các khu nhà lân cận đã chạy tới giúp đỡ các nạn nhân. Tuy nhiên, không lâu sau đó, rocket HIMARS giội xuống" - Ông Saldo cho hay, đồng thời lên án đây là "vụ sát hại dân thường một cách hèn hạ" bằng vũ khí phương Tây cung cấp cho Ukraine.

Theo AFP, vụ tấn công đã khiến 22 người thiệt mạng, trong đó có 1 trẻ em, ít nhất 15 người bị thương.

Không lâu trước vụ tấn công vào làng Sadove, ông Leonid Pasechnik - Thống đốc Lugansk do Nga bổ nhiệm - thông báo, thành phố Lugansk đã hứng chịu một cuộc tấn công "quy mô lớn" vào sáng 7/6.

Ukraine đã nã tên lửa vào một khu chung cư tại thành phố Lugansk, khiến ít nhất 4 người thiệt mạng và hơn 40 người bị thương. Hình ảnh do Cơ quan ứng phó khẩn cấp của Nga đăng tải cho thấy, cuộc tấn công đã "xé toạc" mặt tiền của tòa chung cư 5 tầng thời Liên Xô và để lại một hố sâu trên mặt đất. Một phần của tòa nhà đã đổ sập.

Người đứng đầu cơ quan y tế tại Lugansk Nataliya Pashchenko cho biết, 46 người đang được điều trị y tế, trong đó 10 người bị thương đang ở trong tình trạng "rất nghiêm trọng".

Theo ông Pasechnik, cuộc tấn công của Ukraine còn làm hư hại tổng cộng 33 dãy nhà ở phía đông thành phố Lugansk, cùng với 2 trường học, 3 trường mẫu giáo và 1 trường cao đẳng.

Bộ Quốc phòng Nga cáo buộc Ukraine đã sử dụng tên lửa ATACMS do Mỹ cung cấp để nhắm mục tiêu vào các khu vực dân sự.

"Chính quyền Kiev đã bắn 5 tên lửa ATACMS do Mỹ sản xuất vào các khu dân cư của thành phố Lugansk. 4 tên lửa đã bị lực lượng phòng không Nga bắn hạ, 1 tên lửa bắn trúng 2 dãy nhà chung cư" - Thông báo của Bộ Quốc phòng Nga nêu rõ.

Nga thề đáp trả tương xứng

Theo AFP, vụ tấn công nhằm vào Kherson và Lugansk xảy ra khi Bộ Quốc phòng Nga vừa tuyên bố đạt được những bước tiến mới trên chiến trường. Trong tuần qua, quân đội Nga đã "cải thiện vị trí dọc tiền tuyến và giành kiểm soát khu định cư Paraskoviivka". Đây là ngôi làng nằm cách thành phố Donetsk khoảng 25km về phía tây nam.

Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố, sau nhiều tháng bế tắc, Nga đang đạt được các bước tiến ở miền đông khi giành được tổng cộng 47 thị trấn và làng mạc của Ukraine kể từ đầu năm nay.

Phản ứng trước cuộc tấn công mới nhất của Ukraine vào Kherson và Lugansk, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh, đây là cuộc tấn công cho thấy rõ "dấu tay của NATO".

"Cộng đồng thế giới cần hiểu rằng, những hành động khủng bố này đã được lên kế hoạch từ trước và chuẩn bị kỹ lưỡng" - Bà Zakharova cho hay, đồng thời cáo buộc rằng các cuộc tấn công của Ukraine với tên lửa tầm xa, trong đó có ATACMS, "đã được thực hiện với sự hỗ trợ của các chuyên gia Mỹ và Anh".

Nhà ngoại giao Nga cảnh báo, những phía liên quan tới vụ tấn công "sẽ phải chịu hậu quả tương xứng".

Trước đó, hôm 5/6, khi được hỏi về việc phương Tây cung cấp vũ khí cho Ukraine, ông Putin đã gọi đây là sự tham gia trực tiếp vào cuộc xung đột, đồng thời lưu ý rằng, hành vi này "cuối cùng sẽ phá hủy hoàn toàn các mối quan hệ toàn cầu và làm suy yếu an ninh quốc tế".

Nhà lãnh đạo Nga cho biết, Nga đang xem xét các biện pháp "phi đối xứng" để đáp trả các nước phương Tây cho Ukraine dùng vũ khí mà họ cung cấp để tấn công lãnh thổ Nga.

Trước tiên, Nga sẽ tăng cường lưới phòng không và phá hủy những tên lửa này. Sau đó, Moscow có khả năng sẽ cung cấp vũ khí tầm xa tương tự cho những nước khác để tấn công các mục tiêu phương Tây.

SỨC ÉP TỨ BỀ

Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hamas tại Dải Gaza đã diễn ra tròn 8 tháng mà chưa bớt khốc liệt, với số người thương vong tăng lên từng ngày.

Trong bối cảnh đó, đề xuất mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden gồm 3 giai đoạn hướng tới một lệnh ngừng bắn toàn diện để đổi lấy việc trả tự do cho các con tin được đánh giá là một gợi mở để các bên cân nhắc, nhưng kết quả của việc cân nhắc đó vẫn còn để ngỏ.

Đề xuất nhận được sự hoan nghênh ngay lập tức của dư luận quốc tế, vốn đang mong mỏi thảm cảnh nhân đạo với người Palestine tại Dải Gaza sẽ sớm được chấm dứt. Đã có hơn 36.000 người thiệt mạng và hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Hai cơ quan của Liên hợp quốc (LHQ), gồm Chương trình Lương thực thế giới (WFP) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO) liên tục công bố báo cáo về thảm họa nhân đạo ở Dải Gaza, với cảnh báo nạn đói ở cấp độ cao nhất nếu xung đột tiếp diễn. Các quốc gia trung gian Mỹ, Ai Cập và Qatar đang nỗ lực thúc đẩy hiện thực hóa đề xuất ngừng bắn. Trong vòng đàm phán mới về thỏa thuận ngừng bắn, Ai Cập mời thêm 2 phái đoàn của Palestine đến Cairo để thảo luận, gồm Mặt trận Nhân dân Giải phóng Palestine (PFLP) và phong trào Thánh chiến Hồi giáo Palestine (PIJ).

Hamas đón nhận đề xuất với tinh thần “tích cực”, tuyên bố sẵn sàng đàm phán để tiến tới một “thỏa thuận đầy đủ”. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của lực lượng này cũng cho rằng đề xuất "chỉ là những lời nói suông" và họ chưa nhận được bất kỳ cam kết bằng văn bản nào liên quan đến lệnh ngừng bắn.

Phía Israel vẫn chưa đưa ra quan điểm rõ ràng. Dựa trên tinh thần của đề xuất và những gì các nhà lãnh đạo nước này tuyên bố, có thể thấy vẫn còn những khoảng vênh quá lớn. Ngay sau khi đề xuất được công bố, Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định: “Các điều kiện của Israel về kết thúc chiến tranh không thay đổi... và Israel sẽ tiếp tục khẳng định những điều kiện này phải được đáp ứng trước khi lệnh ngừng bắn vĩnh viễn được áp dụng".

Giới phân tích nhận định, so với các đề xuất trước do Qatar và Ai Cập đưa ra và đều thất bại, đề xuất của Mỹ không có điểm đột phá do không đưa ra giải pháp rõ ràng cho khác biệt mấu chốt trong lập trường của hai bên tham chiến. Với Hamas là “Israel phải ngừng bắn và rút quân vĩnh viễn”, còn với Israel là “Hamas phải bị triệt tiêu năng lực quân sự và năng lực quản lý”. Tuy nhiên, các diễn biến trên chiến trường và chính trường thời gian qua sẽ có những tác động tới quan điểm của cả hai bên, giúp làm tăng cơ hội thành công cho vòng đàm phán lần này.

Chiến dịch tấn công của Quân đội Israel (IDF) vào thành phố Rafah, miền Nam Dải Gaza, đang có những bước tiến ngoài dự đoán. Trong vòng chưa đầy một tháng đã có khoảng 1 triệu người dân được sơ tán sau khi IDF thay đổi chiến thuật. Thay vì sử dụng nhiều vũ khí hạng nặng, IDF lựa chọn phân vùng và tăng cường tấn công chính xác, kết hợp vũ khí hiện đại và thông tin tình báo. Quá trình sơ tán dân, thay vì sàng lọc các tay súng Hamas, IDF cho người dân Palestine di chuyển ồ ạt tới các khu lán trại, qua đó giảm sức ép dư luận về tình hình nhân đạo và khiến năng lực quân sự của Hamas suy yếu nhanh hơn. Ước tính sau 8 tháng giao tranh, Hamas đã mất khoảng một nửa lực lượng và hiện phải chuyển sang chiến thuật tấn công chớp nhoáng, bất ngờ.

Tuy nhiên, chiến dịch tấn công Rafah cũng gây ra thiệt hại nghiêm trọng về sinh mạng của người dân Gaza. Mới nhất, ngày 6/6, IDF thừa nhận cuộc không kích vào một trường học của LHQ ở miền Trung Gaza đã khiến ít nhất 37 người thiệt mạng. Chính phủ Israel và cá nhân Thủ tướng Netanyahu nói riêng đang đứng trước các sức ép lớn gia tăng từng ngày từ dư luận quốc tế. Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) ra phán quyết yêu cầu Israel tạm ngừng các hoạt động quân sự Rafah và tăng cường viện trợ nhân đạo vào Dải Gaza. Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) đề xuất ban bố lệnh truy nã Thủ tướng Netanyahu với cáo buộc tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người. Thêm nhiều quốc gia tuyên bố công nhận Nhà nước Palestine độc lập, coi giải pháp “hai nhà nước” là căn cơ cho nền hòa bình giữa người Israel và người Palestine.

Ở trong nước, Thủ tướng Netanyahu cũng đối mặt với sức ép chia rẽ lớn chưa từng có trong xã hội, giữa một bên cho rằng ngừng bắn là giải pháp duy nhất lúc này, dù cái giá phải trả sẽ ra sao, để có thể đưa các con tin còn sống trở về; và bên còn lại nhất quyết mục tiêu lật đổ Hamas và ngăn chặn xảy ra các cuộc tấn công trong tương lai. Các cuộc biểu tình ở Tel Aviv và Jerusalem diễn ra thường xuyên và bạo lực hơn. Ở thượng tầng chính trị, phe cực hữu, cụ thể là hai chính trị gia Bezalel Smotrich (Bộ trưởng Tài chính) và Ben Gvir (Bộ trưởng An ninh quốc gia), dọa sẽ rút khỏi liên minh và khiến chính phủ của ông Netanyahu sụp đổ. Họ cho rằng thỏa thuận do Mỹ đề xuất đồng nghĩa với việc chấm dứt chiến tranh và từ bỏ mục tiêu tiêu diệt Hamas, “một rủi ro an ninh cho Nhà nước Israel”. Trong khi đó, phe trung dung với đại diện là các nhà lãnh đạo Yair Lapid và Benny Gantz tuyên bố không ngừng bắn đồng nghĩa với “bỏ rơi” an ninh quốc gia, bỏ rơi các con tin cũng như những người dân đang phải sơ tán chiến tranh.

Trả lời phỏng tạp chí Time mới đây, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho rằng “có đủ lý do để mọi người kết luận ông đang kéo dài cuộc chiến ở Gaza vì sinh mệnh chính trị”. Đây là lần đầu tiên nhà lãnh đạo Mỹ công khai nhận định như vậy, cho thấy sức ép từ Washington đang “nóng” hơn bao giờ hết, đồng thời là sự khẳng định quan điểm lâu nay của giới phân tích. Giáo sư Sử học Jonathan Kekel Chen, trường Đại học Jerusalem, nhận xét: "Tổng thống Biden đặt lên bàn đàm phán một đề xuất ngừng bắn và trao đổi con tin mới, thúc giục ông Netanyahu và phong trào Hamas đồng ý với các điều khoản. Nhưng Chính phủ Israel đang có quan điểm lệch lạc về mục tiêu chiến thắng. Cuộc chiến này giống một cuộc thập tự chinh hơn... các mục tiêu của nó được quyết định bởi những người thiểu số, cực đoan, cực hữu".

Vai trò của Mỹ khiến đề xuất ngừng bắn mới có cơ hội thành công hơn. Dường như Washington đã ngầm đảm bảo với cả Israel và Hamas rằng các yêu cầu mấu chốt của họ sẽ được dàn xếp ổn thỏa. Tuy nhiên, so với các đề xuất trước, sự khác biệt trong lập trường cốt lõi của Hamas và Israel vẫn không thay đổi, khiến nguy cơ các cuộc đàm phán lần này thất bại cũng rất cao.

Công bố đề xuất ngừng bắn mới hôm 31/5, Tổng thống Biden nói thêm đây là một thỏa thuận do “Israel đưa ra”. Không phải ngẫu nhiên Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) tuyên bố ủng hộ đề xuất của Mỹ, hứa sẽ tạo điều kiện tăng cường viện trợ nhân đạo cho người dân ở Gaza và đảm bảo những mong muốn của Israel về an ninh. Cùng lúc, Mỹ thông báo đã gửi văn bản lên Hội đồng Bảo an LHQ, đề nghị ra một nghị quyết ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn và trao đổi con tin tại Dải Gaza. Các động thái được cho là nước đi “chiếu tướng”, đặt Thủ tướng Netanyahu vào thế buộc phải ra quyết định.

Việc các thành viên Nội các chiến tranh dọa rời bỏ chính phủ khiến ông càng phụ thuộc vào phe cực hữu. Đây là lý do dư luận đồn đoán, một mặt nhà lãnh đạo Israel phải ra các tuyên bố cứng rắn, mặt khác phải ngầm thỏa hiệp với Mỹ để có thể thực hiện phần nào yêu cầu của đồng minh, trong bối cảnh ông đang chịu sức ép tứ bề. Ở Israel thời điểm này, Thủ tướng Netanyahu vẫn được coi là nhà lãnh đạo kinh nghiệm và bản lĩnh bậc nhất. Được ví là “chính trị gia của những tình huống khó khăn”, những tính toán sắp tới của ông khiến cuộc chiến tại Dải Gaza, dù đã trải qua 8 tháng, vẫn khó dự đoán hơn bao giờ hết.

Nguồn: Môi trường & Đô thị; CafeF; BBC; Soha; Báo Tin Tức