Thủ tướng “chốt” xuất khẩu 400.000 tấn gạo trong tháng 4

Ngày 10-4, Văn phòng Chính phủ có văn bản gửi Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT), Bộ Tài chính truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về việc xuất khẩu gạo trong bối cảnh dịch bệnh, hạn hán, xâm nhập mặn.

Theo đó, Thủ tướng đồng ý chủ trương về phương án, số lượng xuất khẩu gạo tháng 4-2020 như đề xuất của Bộ trưởng Bộ Công Thương là 400.000 tấn.

Các bộ Công Thương, NN-PTNT chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng, các cơ quan thanh tra, kiểm tra về các nội dung và số liệu báo cáo, đề xuất.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ NN-PTNT, Tài chính và các cơ quan liên quan theo thẩm quyền khẩn trương quyết định triển khai thực hiện phương án xuất khẩu gạo như trên; bảo đảm không ảnh hưởng đến an ninh lương thực quốc gia, tuyệt đối không để xảy ra thiếu gạo trong mọi tình huống, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và dịch bệnh Covid-19.

"Giảm thiểu việc gián đoạn chuỗi sản xuất lúa gạo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho người nông dân và các tổ chức kinh doanh có liên quan, kịp thời báo cáo Thủ tướng những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền" - văn bản truyền đạt rõ ý kiến của Thủ tướng.

Ngoài ra, Thủ tướng giao các cơ quan báo cáo tình hình xuất khẩu gạo tháng 4-2020 và đề xuất Thủ tướng phương án điều hành xuất khẩu gạo tháng 5-2020 trước ngày 25-4. Đồng thời, xây dựng kịch bản điều hành thị trường gạo trong nước và xuất khẩu trong trường hợp dịch Covid-19 tiếp tục kéo dài, kể cả đến hết năm 2020; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước 25-4.

Trung chuyển ở cửa khẩu Lạng Sơn: Doanh nghiệp kêu bị 'bắt chẹt'

(Các xe chở hàng được phép sang Trung Quốc chờ đến lượt thông quan sang bên kia biên giới Ảnh: Duy Chiến).

Việc xuất nhập khẩu (XNK) hàng hóa ở cửa khẩu Hữu Nghị (huyện Cao Lộc) và cửa khẩu Tân Thanh (huyện Văn Lãng) đang gặp khó khăn khi phía Trung Quốc thắt chặt các biện pháp phòng dịch COVID-19.

Cụ thể, từ ngày 7/4, phía bạn chỉ cho phép các lái xe có tên trong danh sách đội lái xe chuyên trách do Ban quản lý khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng- Lạng Sơn thành lập thì mới được phép vận chuyển hàng hóa XNK. Những tài xế này phải có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Lạng Sơn và có giấy xác nhận âm tính với COVID-19.

Theo một số doanh nghiệp các tỉnh, thành khác, nếu muốn bán hàng sang bên kia biên giới thì phải đóng phí.

Bà Thu Mai, một doanh nghiệp XNK ở Hà Nội cho biết: “Bình thường phí trung chuyển cho một xe từ bãi hàng Tân Cương (cửa khẩu Hữu Nghị, huyện Cao Lộc) sang bãi hàng của phía Trung Quốc là 5 triệu đồng/xe. Thế nhưng, từ ngày 9/4 mức phí đã lên 10 triệu đồng/xe.

Vì vậy các doanh nghiệp đã chở hàng lên cửa khẩu chấp nhận đóng phí để được xuất hàng đi, nếu không chỉ còn nước mang hàng quay đầu trở lại”.

Nhiều người cho rằng, lợi dụng hàng đang đổ dồn lên biên giới Lạng Sơn, một số đơn vị làm công tác vận chuyển hàng hóa ở cửa khẩu đã “bắt chẹt” các doanh nghiệp ngoài tỉnh nhằm thu lợi.

Chiều 10/4, trao đổi với phóng viên Tiền Phong, ông Phan Hồng Tiến, Trưởng ban kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng- Lạng Sơn cho biết: Theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh Lạng Sơn, Ban kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng Lạng Sơn đã lập đội lái xe chuyên trách gồm 298 lái xe ở cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và 293 lái xe ở cửa khẩu Tân Thanh.

Các đội lái xe này thực hiện công việc từ ngày 7/4. Họ phải thực hiện kiểm tra sức khỏe, xét nghiệm y tế cho kết quả đạt tiêu chuẩn, phải đeo thẻ và ăn ở tập trung.

Ông Tiến thừa nhận, đơn vị làm công tác “đội lái xe chuyên trách” đưa ra các mức phí tùy theo thời gian lưu cữ hàng hóa ở cửa khẩu. Cụ thể hai ngày đầu thu 5 triệu đồng/ngày/xe, ngày thứ 3 thu thêm 2 triệu, ngày thứ 4 thu thêm 1,5 triệu. Khi cần chuyển hàng sang Trung Quốc, chủ hàng tự thỏa thuận với lái xe nhưng không được thu vượt quá mức giá tối đa do Trung tâm quản lý cửa khẩu Lạng Sơn quy định.

Theo ông Phan Hồng Tiến, khi tiếp nhận những ý kiến của một số doanh nghiệp, Ban kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng- Lạng Sơn đã tổ chức cuộc họp. Tại đây, các doanh nghiệp XNK và đại diện đội lái xe chuyên trách đã bàn bạc, thống nhất, để cùng chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong việc buôn bán, XNK hàng hóa qua biên giới Việt- Trung.

Giá rau xanh ở siêu thị vẫn khiến nhiều người tiêu dùng “lè lưỡi”

(Không phải người tiêu dùng nào cũng chấp nhận giá bán rau trong siêu thị).

Đảm bảo nguồn cung, giá cả ổn định đối với hàng hóa tiêu dùng thiết yếu cho người dân trong thời gian thực hiện cách ly xã hội đã được Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương quán triệt thực hiện từ nhiều ngày nay. Thực tế về nguồn cung, chưa thấy có tình trạng khan hiếm hàng hóa tiêu dùng tại các hệ thống siêu thị cũng như chợ dân sinh. Tuy nhiên, giá bán hàng hóa nhất là các mặt hàng rau, củ quả cũng cần phải bàn đến.

Chị Nguyễn Thu Hà, tiểu thương quầy bán rau, củ quả tại chợ Hôm, Hoàn Kiếm, Hà Nội cho biết, giá rau, củ quả những ngày qua luôn giữ ổn định không có nhiều biến động. Chỉ riêng có mặt hàng cà chua đỏ giá nhích tăng hơn trước từ 5.000 – 6.000 đồng/kg.

“Người dân ít đi chợ hơn thời điểm trước khi cách ly xã hội nhưng họ lại có xu hướng mua số lượng nhiều mỗi lần. Trước đây người dân thường đi ăn ở ngoài hàng, nhưng giờ thực hiện cách ly nên gia đình nào cũng phải ăn ngày 3 bữa nên thực phẩm, rau xanh từ đó có nhu cầu cao hơn”, chị Hà nói.

(Rau xanh tại chợ dân sinh không thiếu, giá bán hợp lý với người tiêu dùng).

Theo khảo sát tại chợ Hôm và một số chợ dân sinh khác trên địa bàn Hà Nội, ngày 10/3 giá các mặt hàng như rau muống đang ở mức 15.000 đồng/mớ/kg; các loại rau cải xanh, cải bắp, cải cúc có giá 10.000 đồng/kg; mùng tơi 7.000 đồng/kg; đỗ xanh 30.000 đồng/kg; dưa leo 20.000 đồng/kg; cà chua 30.000 đồng/kg…

Trong khi đó, giá bán các mặt hàng rau, củ quả tại các chuỗi siêu thị những ngày qua vẫn còn ở mức cao hơn nhiều giá bán ngoài chợ dân sinh. Giá rau củ quả được niêm yết tại các siêu thị đối với rau muống vẫn có giá 22.000 – 25.000 đồng/bó/kg; cải chíp có giá từ 38.000 – 40.000 đồng/kg; cải ngọt 18.000 – 20.000 đồng/kg; cải cúc từ 20.000 – 24.000 đồng/kg; dưa leo từ 22.000 – 24.000 đồng/kg…

Theo quản lý bán hàng tại một số siêu thị, sở dĩ giá rau, củ quả tại siêu thị có giá trung bình cao hơn ngoài chợ dân sinh là do nguồn gốc sản phẩm được sản xuất, chế biến theo công nghệ cao, đảm bảo chất lượng sạch và được bảo quản chu đáo. Từ giá gốc nhập vào giá rau sạch, rau an toàn đã cao hơn giá rau thường, cộng với một số chi phí bảo quản và phân phối nên giá rau trong siêu thị như vậy là hợp lý.

Trong khi đó, thông tin từ một hợp tác xã sản xuất rau sạch trên địa bàn huyện Đông Anh cho biết, là đơn vị thường xuyên cung cấp mặt hàng rau, củ quả cho các siêu thị lớn trên địa bàn Hà Nội với khối lượng hàng nghìn tấn mỗi tháng, giá rau bán buôn cho các siêu thị luôn ở mức ưu đãi vì họ là các khách hàng lớn và thường xuyên. Tuy nhiên, nếu so với mức giá từ nơi sản xuất qua các kênh phân phối rồi đến tay người tiêu dùng như mức giá niêm yết tại các siêu thị hiện nay là quá cao.

“Giá bán buôn rau ăn lá của hợp tác xã thường ở chỉ mức dưới 20.000 đồng/kg. Nếu các siêu thị có tổ chức đóng gói và thêm bao bì, nhãn mác nữa cũng không tăng thêm nhiều. Vấn đề giá tăng cao còn có thể do phải qua một số doanh nghiệp thu mua, cung ứng, bởi không phải siêu thị nào hợp tác xã cũng kí được hợp đồng cung cấp trực tiếp, vì thế nên rất khó biết giá rau đã tăng lên ở công đoạn nào?”, Chủ nhiệm một hợp tác xã rau an toàn cho biết.

Khâu cung ứng chưa được tổ chức chặt chẽ: Rau xanh, củ quả là mặt hàng thiết yếu luôn được mọi người tiêu dùng quan tâm nhất vì được sử dụng hàng ngày. Tuy nhiên, với mức giá cao vô lý như ở trên thì đa số người có thu nhập thấp không dám mua rau ở siêu thị mặc dù biết đó là rau sạch và rau an toàn cho gia đình mình.

Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú cho rằng, từ nhiều năm nay, câu chuyện giá ở một số siêu thị phổ biến cao hơn ở các chợ dân sinh là một thực tế ở thị trường bán lẻ Việt Nam. Có nhiều nguyên nhân để giá hàng hóa ở siêu thị cao hơn giá ở chợ, về mặt khách quan có thể do chi phí bảo quản hàng hóa của hệ thống siêu thị cao hơn ở chợ, cộng thêm thuế VAT khi bán ra…

Còn lại yếu tố chủ quan khiến các siêu thị đẩy giá hàng hóa lên cao, đó là các chi phí để các mặt hàng nông sản đưa gửi vào siêu thị đều ở mức khá cao, như chiết khấu ở mức 20-30% nên có những nhà cung ứng đã không chịu nổi. Ngoài ra, còn những chi phí khó nói khác đã đẩy giá bán hàng nông sản và rau quả ở một số siêu thị lên cao so với chợ.

“Điều này lại ngược lại so với các nước đang phát triển, ở đó giá bán hàng hóa ở siêu thị đa phần thấp hơn ở các chợ dân sinh. Bởi siêu thị có thế mạnh về doanh số, khi đàm phán giá với các nhà cung ứng, thậm chí ép giá khi mua vào để tổ chức bán ra. Đây là bài toán lâu dài về giá bán lẻ ở các siêu thị Việt Nam”, ông Phú nói.

(Không phải người tiêu dùng nào cũng chấp nhận giá bán rau trong siêu thị).

Bàn cụ thể về giá mặt hàng rau, củ quả thực tế ở Việt Nam hiện nay, ông Phú nhận định, trong khoảng 10 mớ rau sạch thì mới có 1 mớ vào được siêu thị, còn lại rau sạch buộc phải bán trôi nổi ở thị trường tự do lẫn với rau chưa sạch, và người trồng rau sạch không thu được lợi nhuận tương xứng với những gì mà mình đã bỏ ra.

Trong lúc đó, chuỗi cung ứng sản xuất phân phối mặt hàng nông sản của Việt Nam chưa được tổ chức chặt chẽ. Hàng hóa như rau sạch phải qua nhiều trung gian, bị ép giá, ép cấp, ép chiết khấu hoặc giao dịch mua bán hàng hóa chưa được công khai minh bạch, thiếu thông tin về giá cả và thị trường.

“Tổ chức tốt được chuỗi cung ứng, sản xuất nông sản sạch sẽ phát triển một cách bền vững vì có đầu ra hỗ trợ ổn định và bình đẳng. Hệ thống siêu thị có mức giá hợp lý thì doanh số và lợi nhuận tăng cao. Người tiêu dùng, nhất là những người có thu nhập thấp sẽ mạnh dạn bước chân vào siêu thị để mua hàng phục vụ cho sức khỏe của gia đình họ”, ông Phú chỉ rõ.

‘Sốc’ với giá gà rẻ như rau, chỉ 8.000 đồng/kg

Giá gà bán tại trại ở Đồng Nai và một số tỉnh Đông Nam bộ hiện nay chỉ ở mức 8.000-8.500 đồng/kg. Ông Nguyễn Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đông Nam bộ, nói như khóc: “Giá gà đang rẻ như rau, 3 kg gà chỉ bán được 24.000 đồng, giá chỉ 8.000 đồng/kg thì người nuôi gà đang lỗ sặc máu”.
Mức giá như trên được cho là thấp nhất từ trước tới nay. Theo ông Ngọc, với mức giá này, người nuôi gà đang lỗ rất nặng bởi giá thành hiện 23.000-24.000 đồng/kg. Mỗi ký thịt gà, người nuôi lỗ khoảng 15.000 đồng/kg, mỗi con gà 3 kg thì người nuôi lỗ 45.000 đồng/con. Tính ra trại nào xuất bán mỗi lứa vài chục ngàn con lỗ hàng trăm đến hàng tỉ đồng.
Nguyên nhân giá gà công nghiệp rớt thê thảm, ông Ngọc cho biết là do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Lâu nay, gà công nghiệp chủ yếu được tiêu thụ tại các bếp ăn tập thể phục vụ công nhân, học sinh… Nhưng do dịch bệnh, từ sau tết, các tỉnh, TP vẫn chưa cho học sinh đi học trở lại. Nhiều công ty giảm thời gian làm việc, lao động do thiếu đơn hàng…

(Nghịch lý, giá gà bán tại trại rẻ nhưng giá thịt gà bán lẻ cho người tiêu dùng vẫn không hề giảm).

Vì vậy nhu cầu tiêu thụ giảm mạnh, trong khi nguồn cung lại tăng đáng kể, các trang trại nuôi heo thậm chí phải chuyển qua nuôi gà vì ảnh hưởng của dịch tả heo châu Phi.

Theo ông Ngọc, để “giải cứu” cho người nuôi gà, Nhà nước cần tuyên truyền người tiêu dùng thay đổi thói quen ăn uống, ăn thịt gà nhiều hơn, giảm thịt heo, vừa giúp ổn định giá thịt heo vừa tăng sức mua cho thịt gà.
Nghịch lý, ông Ngọc và các trang trại nuôi gà đều bức xúc là giá gà bán tại trại thì rẻ như rau, người nuôi thua lỗ, còn giá thịt gà công nghiệp ở các siêu thị, chợ, cửa hàng vẫn không giảm bao nhiêu.

(Nguồn: Soha, Vietnamnet)