CHIẾN SỰ UKRAINE, NGA PHẢN CÔNG THIỆT HẠI NẶNG Ở OREKHOV 

Nga tập kích ồ ạt 

Cuộc tấn công của Nga vào Orekhov thuộc vùng Zaporizhia đã kết thúc thất bại, giống như tất cả các hành động trước đó. Ít nhất 15 xe bọc thép được sử dụng, nhưng hầu hết bị Ukraine phá hủy.

Kênh Military Summry đưa tin, quân đội Nga (RFAF) vừa phát động một cuộc tập kích quy mô lớn khác vào lãnh thổ Ukraine bằng hàng trăm UAV và hàng chục tên lửa. Các chuyên gia cho rằng đây có thể là một trong những cuộc tấn công quy mô lớn nhất vào lãnh thổ Ukraine.

Trong đêm 2-3/4, các bên đã tấn công nhau, trong đó Nga đã tiến hành một cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn bằng tên lửa và UAV nhắm vào cơ sở hạ tầng đường sắt của Ukraine.

Lực lượng Moscow đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công bằng UAV, phóng một số tên lửa hành trình. Mục tiêu chính là Kiev và vùng phụ cận. Các mục tiêu ở Vinnytsia, Korosten, Kryzhopil và miền Trung Ukraine cũng bị tấn công. Tại Kharkov, một số công trình cao tầng ở quận Saltovsky đã bị nhắm mục tiêu, kênh Rybar cho hay.

Trong ngày 3/4, hơn 100 UAV Geran của Nga lại hoạt động trên bầu trời Kiev và vùng phụ cận. Theo thông tin sơ bộ, mục tiêu là các cơ sở công nghiệp sản xuất UAV.

Quân đội Ukraine (AFU) đã tấn công các cảng xuất khẩu dầu khí của Nga ở tỉnh Leningrad bằng UAV tầm xa. Dù vậy, chưa có bằng chứng nào về các cuộc tập kích thành công được công bố cho đến nay.

Với nhiệt độ và thời tiết ấm hơn, tình hình trên chiến tuyến đang leo thang. Các trận chiến ác liệt vẫn tiếp diễn xung quanh Bilytske và theo hướng Dobropillia, cũng như ở sườn phía tây Orekhov, nơi Cụm tác chiến Vostok của Nga đang tiến hành các hoạt động tích cực. Lực lượng Kiev đang phát động các cuộc phản công từ hướng Pokrovske.

Đường tiền tuyến hầu như vẫn giữ nguyên. Trên cánh đông Zaporizhia, đã xuất hiện bằng chứng về các cuộc đột kích của Moscow tại khu vực Mirny; chưa có thông tin về bất kỳ thay đổi nào trong các khu vực kiểm soát.

Các vụ nổ, hỏa hoạn ở Tolyatti và Taganrog Nga

Theo các kênh Telegram ủng hộ Moscow, lực lượng Kiev được cho là đã tấn công các cơ sở công nghiệp quốc phòng và hóa chất tại 2 thành phố Taganrog và Tolyatti của Nga vào rạng sáng 4/4.

Tại Tolyatti, các video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy đám cháy bùng phát tại khu vực các nhà máy hóa chất Togliattikauchuk và KuibyshevAzot, nằm gần nhau ở tỉnh Samara. Tỉnh Samara, một mục tiêu thường xuyên của các cuộc tấn công sâu trong lãnh thổ Nga, nằm cách biên giới Ukraine chừng 750km.

Các nguồn tin Nga cho biết nhiều UAV đã tấn công khu vực này, gây ra hỏa hoạn tại các cơ sở công nghiệp, mặc dù mức độ thiệt hại đầy đủ vẫn chưa rõ ràng.

Tại Taganrog, 2 doanh nghiệp liên quan đến quốc phòng được cho là đã bị hư hại trong một cuộc tấn công bằng UAV riêng biệt vào đầu tuần.

Theo các báo cáo, cả cơ sở Atlant-Aero, nơi phát triển và sản xuất máy bay không người lái, và Nhà máy Hàng không Beriev, nơi hiện đại hóa máy bay ném bom Tu-95 và máy bay cảnh báo sớm - chỉ huy trên không A-50, đều đã bị đánh phá.

Thành phố Taganrog nằm dọc theo bờ biển Azov phía Nam nước Nga, chỉ cách biên giới với Ukraine khoảng 40km.

Kyiv Independent không thể xác minh ngay lập tức các báo cáo nói trên, và quân đội Ukraine chưa bình luận về các tuyên bố này.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị kiểm soát nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Moscow.

Nga chịu tổn thất kỷ lục trong tháng 3

Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 3/4 cho biết Nga đã chịu tổn thất hàng tháng cao nhất kể từ khi bắt đầu cuộc chiến toàn diện, với hơn 35.000 người thiệt mạng hoặc bị thương ở Ukraine trong tháng 3.

"Tổn thất của Nga trong tháng 3 này đã đạt mức cao nhất kể từ khi bắt đầu chiến tranh", ông  Zelensky nói trong một bài đăng trên mạng xã hội, và cho biết thêm rằng: "Chỉ riêng các cuộc tấn công bằng UAV của chúng tôi đã khiến 33.988 binh sĩ Nga thiệt mạng hoặc bị thương nặng, trong khi pháo binh và các cuộc tấn công khác đã loại bỏ thêm 1.363 người khác".

"Điều đó có nghĩa là hơn 35.000 người Nga thiệt mạng chỉ trong một tháng - và đây là những tổn thất được xác minh rõ ràng", ông khẳng định.

Tuyên bố này được đưa ra khi lực lượng Moscow tăng cường tấn công trên mặt trận phía Đông Nam khi mùa xuân đến, vì thời tiết ấm áp hơn tạo ra điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động chiến đấu tích cực.

Phát biểu với báo chí vào ngày 3/4, ông Zelensky cũng cho biết, theo tình báo Anh, tình hình chiến trường hiện nay thuận lợi nhất cho Ukraine trong 10 tháng qua.

Ukraine đã phát động một cuộc phản công vào cuối tháng 1 tại khu vực Oleksandrivka, ở phía Đông Nam, nơi giao nhau của các tỉnh Dnipropetrovsk, Zaporizhia và Donetsk.

Tổng Tư lệnh quân đội Ukraine, Oleksandr Syrsky, cho biết lực lượng Kiev đã giành lại quyền kiểm soát hơn 450km2 lãnh thổ sau hơn 2 tháng chiến dịch.

Những thắng lợi của Ukraine trên chiến tuyến cũng vấp phải sự chỉ trích từ các chuyên gia về thương vong nặng nề do thiếu thận trọng.

Emil Kastehelmi, một chuyên gia phân tích quân sự thuộc nhóm Black Bird Group có trụ sở tại Phần Lan, bày tỏ nghi ngờ về những bước tiến tiếp theo của Ukraine, nói rằng "tuyên bố về việc giành lại chừng 400km2 đã được lặp đi lặp lại nhiều lần trong vài tuần qua".

"Có vẻ như động lực đã mất đi. Và dường như người Ukraine không thực sự đạt được nhiều tiến bộ so với những gì họ đã đạt được vào tháng 2 và đầu tháng 3", ông Kastehelmi nói thêm.

MỸ, TRUNG, NGA CHI NGÀN TỶ USA DUA TÌM VÀNG NĂNG LƯỢNG MẶT TRĂNG 

Mỹ tái khởi động tham vọng Mặt Trăng

Trong khi Mỹ vừa khởi động lại các chuyến bay có người lái tới Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ, Trung Quốc và Nga cũng đang tăng tốc với các kế hoạch dài hạn nhằm xây dựng căn cứ thường trực. Đằng sau cuộc chạy đua tốn kém hàng trăm tỉ USD này không chỉ là uy tín quốc gia hay tham vọng không gian, mà còn là một mục tiêu thực dụng hơn nhiều: nguồn năng lượng helium-3, báo Nga News.ru đưa tin ngày 4/4.

Chương trình Artemis của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) vừa đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn 4 người bay quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II - chuyến bay có người lái đầu tiên kể từ thời Apollo năm 1972.

Tuy nhiên, kế hoạch đưa con người đổ bộ trở lại bề mặt Mặt Trăng đã bị lùi sang năm 2027 do các vấn đề kỹ thuật, đặc biệt là lớp chắn nhiệt của tàu Orion. Dù vậy, Washington vẫn thúc đẩy chương trình này với tốc độ cao, bao gồm cả việc xây dựng trạm quỹ đạo Lunar Gateway và một căn cứ nghiên cứu trên bề mặt.

Giới phân tích cho rằng, mục tiêu của Mỹ không chỉ là khoa học, mà còn nhằm khẳng định vị thế công nghệ và thiết lập chỗ đứng chiến lược ngoài Trái Đất.

Trung Quốc-Nga chọn cách tiếp cận dài hơi

Trái ngược với nhịp độ gấp gáp của Mỹ, Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược từng bước nhưng bài bản hơn.

Bắc Kinh dự kiến phóng tàu Chang’e -7 (Hằng Nga/Thường Nga-7) vào năm 2026 để thăm dò cực Nam Mặt Trăng - khu vực được cho là giàu tài nguyên. Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030, đồng thời hợp tác với Nga xây dựng Trạm quốc tế nghiên cứu Mặt Trăng trong giai đoạn 2030-2035.

Phía Nga cũng phát triển hàng loạt dự án hỗ trợ như tên lửa siêu nặng, tàu kéo hạt nhân và đặc biệt là các lò phản ứng nhỏ gọn để cung cấp năng lượng cho căn cứ trên Mặt Trăng

Trung Quốc và Nga đang từng bước vững chắc tiến lên Mặt Trăng, nghiên cứu khai thác nguồn năng lượng khổng lồ ở đó. Minh họa: News.ru.

Helium-3: “vàng năng lượng” trên Mặt Trăng

Điểm chung trong chiến lược của cả ba cường quốc không gian nằm ở một yếu tố then chốt: helium-3 , đồng vị hiếm gần như không tồn tại trên Trái Đất nhưng được cho là có trữ lượng lớn trên Mặt Trăng, nằm trong lớp bụi bề mặt.

Theo các tính toán, phản ứng nhiệt hạch sử dụng helium-3 có thể tạo ra năng lượng khổng lồ: 1 tấn helium-3 kết hợp với deuteri (một đồng vị của hydro) có thể tương đương 15 triệu tấn dầu. Trong khi đó, 1 tấn uranium chỉ tương đương khoảng 1,35 triệu tấn dầu.

Điều này đồng nghĩa helium-3 có tiềm năng vượt xa nhiên liệu hạt nhân hiện nay về hiệu suất và độ sạch, do phản ứng của nó ít tạo ra chất thải phóng xạ hơn.

Các nhà khoa học ước tính, Mặt Trăng có thể chứa hàng triệu tấn helium-3, khiến nó trở thành “kho năng lượng” hấp dẫn nhất trong hệ Mặt Trời gần Trái Đất.

Deuteri được coi là một trong những chìa khóa cho năng lượng sạch trong tương lai, vì có nhiều trong nước biển, khi phản ứng nhiệt hạch sẽ tạo năng lượng lớn, ít chất thải nguy hiểm hơn so với phân hạch.

Lý do phải xây căn cứ trên Mặt Trăng

Để khai thác helium-3, các quốc gia không thể chỉ thực hiện các chuyến bay thăm dò đơn lẻ. Việc này đòi hỏi căn cứ lâu dài trên bề mặt, hệ thống khai thác và xử lý bụi Mặt Trăng, hạ tầng vận chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trăng.

Đây chính là lý do các dự án như trạm quỹ đạo, tàu vận tải không gian hay lò phản ứng hạt nhân ngoài không gian được phát triển song song.

Nếu giải quyết được bài toán vận chuyển logistics, chi phí năng lượng trên Trái Đất có thể giảm mạnh, thậm chí mở ra khả năng nguồn năng lượng gần như vô hạn.

Trong bối cảnh đó, việc ai quay lại Mặt Trăng trước không còn là câu hỏi quan trọng nhất. Thay vào đó, cuộc cạnh tranh thực sự nằm ở chỗ ai kiểm soát được khai thác công nghiệp trên Mặt Trăng trước.

Mỹ đang tăng tốc để giành lợi thế sớm, trong khi Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược dài hạn, tập trung vào hạ tầng và khai thác tài nguyên. Dù cách tiếp cận khác nhau, điểm chung là cả ba đều coi Mặt Trăng không còn là biểu tượng khoa học, mà là chìa khóa cho an ninh năng lượng trong tương lai.

MỸ CHO IRAN 48 GIỜ PHẢI MỞ CỬA EO BIỂN HORMUZ

Đe dọa xóa sổ

Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên nền tảng Truth Social ngày 4-4: Còn nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở eo biển Hormuz không?. "Thời gian đang cạn dần. Còn 48 giờ trước khi mọi hậu quả khủng khiếp sẽ giáng xuống họ" - nhà lãnh đạo Mỹ nêu cảnh báo.

Theo Hãng tin AFP, ban đầu, vào ngày 21-3, ông Trump đã đe dọa sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện của Iran, bắt đầu với nhà máy điện lớn nhất của nước này, "nếu Iran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ".

Tuy nhiên, hai ngày sau, ông cho biết "các cuộc nói chuyện rất tốt đẹp và hiệu quả" đang được tổ chức với phía Iran. Ông đã hoãn mọi cuộc tấn công vào các nhà máy điện Iran trong vòng 5 ngày.

Sau đó ông tiếp tục gia hạn, kéo dài đến 20h tối 6-4 theo giờ Mỹ.

"Quân đội của chúng tôi, lực lượng vĩ đại và hùng mạnh nhất ở bất cứ đâu trên thế giới, thậm chí còn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại ở Iran. Tiếp theo sẽ là các cây cầu, rồi đến các nhà máy điện!" - ông Trump viết trên Truth Social hôm 2-4.

Những ngày qua ông Trump liên tục dọa sẽ giáng đòn mạnh vào Iran. Các chuyên gia cho rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự có thể cấu thành "tội ác chiến tranh".

Iran phản ứng

Hôm qua, ngày 04.04, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đang hướng tới việc đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Mỹ và Israel theo hướng "toàn diện và lâu dài". Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định lập trường của Iran đang bị một số phương tiện truyền thông Mỹ "diễn giải sai lệch", đồng thời nhấn mạnh Tehran không từ chối tham gia các cuộc đàm phán tại Islamabad (Pakistan) như một số thông tin trước đó. 

Ông Araghchi nêu rõ điều quan trọng đối với Iran không phải là địa điểm đàm phán mà là các điều kiện bảo đảm chấm dứt "cuộc chiến phi pháp" một cách dứt điểm và bền vững.

Trong diễn biến khác, Nga đã bắt đầu đợt sơ tán theo kế hoạch đối với 198 công nhân khỏi nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở Iran, ngay sau khi một quả đạn do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel rơi xuống gần cơ sở này.

"Đúng như kế hoạch, chúng tôi đã bắt đầu giai đoạn chính của cuộc sơ tán hôm nay (4-4)" -  Hãng thông tấn Tass của Nga dẫn lời ông Alexey Likhachev, tổng giám đốc Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom của Nga.

Đây là đợt sơ tán thứ ba khỏi cơ sở này và hiện vẫn còn khoảng 100 nhân viên Nga ở lại đây. 

Nằm gần thành phố Bushehr trên bờ tây nam Vịnh Ba Tư, nhà máy điện hạt nhân Bushehr là cơ sở điện hạt nhân duy nhất của Iran đang hoạt động và đóng vai trò trung tâm trong chương trình năng lượng dân sự của nước này.

Nguồn: Dân trí; Soha; Tuổi tre

Đức Việt Online