Án lệ Toà Bảo hiến Đức: Truyền thông nhà nước không thuộc nhà nước

Theo đó, truyền thông công cộng do nhà nước quản lý không phải là truyền thông dành riêng cho nhà nước. Vì vậy, thành phần đại diện của nhà nước và đảng phái chỉ được chiếm tối đa 1/3 hội đồng quản trị các hãng.

Oái oăm chính nhà nước chống lại nhà nước

Trong một nhà nước pháp quyền, toà án sinh ra chỉ để xử kiện, nghĩa là phải có người hay tổ chức đâm đơn kiện (nguyên đơn) chống lại phiá bên kia (bị đơn), do quyền lợi mình bị thiệt hại do bị đơn gây ra. Điều lạ lẫm là nguyên đơn vụ kiện này không phải người dân hay tổ chức chống lại nhà nước mà chính nội bộ bộ máy nhà nước. Đơn kiện do 2 tiểu bang Rheinland-Pfalz và Hamburg đệ trình lên Toà án Hiến pháp chống lại việc nhà nước tác động quá nhiều lên đài truyền hình nhà nước ZDF.

Lập luận của Toà

Theo Toà, nhiều quy định trong hợp đồng giữa nhà nước với hãng ZDF vi phạm hiến pháp. Các tiểu bang được toà cho phép thời gian 1 năm tính từ ngày phán quyết để chuẩn bị thay đổi hợp đồng giữa nhà nước với các hãng truyền thông nhà nước.

Hội đồng quản trị phải đảm bảo đủ thành viên không „thuộc người nhà nước“. Tòa cũng giải thích khái niệm „thuộc người nhà nước“ không chỉ các chính trị gia chuyên nghiệp (hưởng lương do đảng họ trả), mà cả những công chức, lãnh đạo, hay người do đảng tiến cử. Các thành viên không thuộc nhà nước gồm đại diện các nhóm xã hội như nhà thờ, hội đoàn, công đoàn, hiệp hội chủ lao động. Quy định tỷ lệ thành viên hội đồng quản trị không „thuộc người nhà nước“, nhằm hạn chế việc nhà nước sử dụng đài truyền thông như một công cụ của mình. Hiện hội đồng quản trị Đài truyền hình ZDF có 77 thành viên, trong đó 44% đại diện thuộc về nhà nước. 6 trong số 14 thành viên của Ban Giám đốc cũng thuộc nhà nước và đảng phái.

Đơn kiện của 2 tiểu bang Rheinland-Pfalz và Hamburg khởi nguồn từ cuộc tranh cãi xung quanh vụ chấm dứt hợp đồng Tổng biên tập cũ của ZDF Nikolaus Brender. Ông không đảng phái, là Tổng Biên tập ZDF nổi tiếng từ năm 2000. Đến năm 2010, hết hạn hợp đồng làm Tổng Biên tập, ông không được Hội đồng quản trị gia hạn tiếp. Trong 14 thành viên Hội đồng quản trị, đảng CDU/CSU lại chiếm đa số, dặc biệt Phó chủ tịch Hội đồng quản trị lại chính là Chủ tịch Đảng CDU, Thủ hiến Tiểu bang Hessen có tiếng nói rất trọng lượng.

Phán quyết Toà bảo hiến đã đưa ra một thông điệp mang chế tài: ARD và ZDF là đài truyền hình nhà nước nhưng không phục vụ cho riêng pháp nhân nào cả, mà thuộc về khán thính giả!

Đức Việt Online