Nhiều tháng nay, công ty điều dưỡng "Pflegedienst Steffi Hose GmbH" tại Altenburg (bang Thüringen) đã không trả lương cho khoảng 40 Việtdu học nghề Việt Nam. Một du học nghề phải làm việc không lương và tìm cách sinh tồn trong suốt 8 tháng qua. Dù đã liên tục khiếu nại với công ty tuyển dụng về vấn đề lương, bản thân công ty còn bị thu hồi giấy phép đào tạo, các học sinh nghề vẫn tiếp tục bị phân công đi làm.
Để sống qua ngày, nhiều du học nghề Việt đã và đang phải vay mượn tiền từ gia đình và người quen trong thời gian không được trả lương. Nhiều người trong số đó cần tiền để chi trả các khoản phí sinh hoạt hằng ngày như vé tàu để đến chỗ làm.
Bên cạnh đó, các bạn ấy đang rất cần tiền để thuê phiên dịch cũng như luật sư khi trao đổi với công đoàn ver.di và tại các phiên tòa.

Bị đe dọa
Một số du học nghề Việt đã bị đe dọa. Rằng nếu họ không tiếp tục làm việc, họ sẽ bị "gửi về Việt Nam". Trong các tin nhắn với đồng nghiệp người Đức, họ bị cười nhạo và hạ thấp vì không chấp nhận điều kiện lao động như vậy. Nhiều người sợ bị ảnh hưởng đến Visa, quyền lưu trú và khoản nợ để chi trả phí dịch vụ tại Việt Nam. Vài người đã chọn tiếp tục làm việc vì mất phương hướng – mà không nhận được đủ lương.

Điều kiện nhà ở không bảo đảm
Sau khi đáp máy bay xuống Đức, rất nhiều học sinh nghề đã sống trong hai container tại sân đỗ xe của công ty. Mỗi container được chia làm hai phòng trọ. Tám người được chia vào mỗi phòng trọ khoảng 20 m². Chỉ có hai phòng trọ có bếp và nhà tắm. Mùa Hè, hai container nóng như đổ lửa. Còn mùa Đông, họ trông chờ vào chiếc lò sưởi nhỏ xíu.

Cuộc đình công
Giữa tháng Một, bốn du học nghề bị chủ lao động và nhân viên của công ty đuổi ra khỏi một căn hộ vì không được trả lương và chọn đình công. Một học sinh nghề đã bị tấn công và lôi ra ngoài – họ có video làm bằng chứng. Dù cảnh sát đã có mặt, Caritas đã tư vấn qua điện thoại, 4 người trẻ này vẫn phải đóng hành lý, đứng ngoài đường và không có nơi nương tựa trong cái lạnh giá của tháng Một.

Một vấn đề hệ thống
Đây không phải trường hợp hy hữu duy nhất. Hệ thống điều dưỡng tại Đức đang trông cậy vào lực lượng điều dưỡng đến từ nước ngoài. Nhưng sự an toàn và quyền cơ bản của họ thì ít được quan tâm. Người trẻ từ Việt Nam và các nước khác – rất nhiều trong số đó là phụ nữ – là đối tượng dễ bị nhắm đến, bị bóc lột sức lao động, gặp bạo lực tình dục và rơi vào tình huống bất hợp pháp.
Những người trẻ này không phải "lao động giá rẻ". Họ mới chính là những người đang giữ cho hệ thống này hoạt động. Họ là những người có cả ước mơ và sự kiên cường. Họ có quyền sống với đầy đủ phẩm giá, sự an toàn và công lý. Đây không phải một lần thất hứa duy nhất.

Tình hình hiện giờ
Khoảng 30 du học nghề Việt đã nỗ lực tìm được đơn vị đào tạo nghề mới. Tạm thời, 30 học sinh nghề này không bị trục xuất vì thị thực. Hiện họ đang kiện chủ lao đông cũ là "Pflegedienst Steffi Hose GmbH".
Trong lúc khủng hoảng, họ gần như phải tự xoay xở một mình. Họ không chỉ cần tiền để trang trải cuộc sống. Ngay lúc này, họ cần nhiều hỗ trợ hơn nữa từ công đoàn ver. Di đối với những thủ tục rườm rà, mất thời gian, để tìm được tư vấn pháp lý và một luật sư, để có phiên dịch cho mỗi phiên xét xử và trong các trao đổi liên quan thủ tục cấp thiết. Hệ thống pháp luật của Đức quá phức tạp, dù những du học nghề này đang cố gắng để tự vượt qua.
Bị đơn trong vụ kiện này đang cố gắng kéo dài quá trình xét xử. Điều này đang gây bất lợi và tạo sức ép tinh thần đối với các du học nghề. Việc tham gia vào các phiên xét xử sẽ khiến họ vắng mặt tại doanh nghiệp và trường nghề. Quá trình đào tạo mới, có thể lại bị ảnh hưởng tiếp. Những bất lợi này sẽ gián tiếp tác động tiêu cực đến thành tích học tập tại trường nghề mới và quá trình học nghề.
Họ đang một mình phải cân nhắc: Chúng ta chọn đấu tranh cho quyền lợi, nhân phẩm của mình đến cùng và bất chấp những nguy cơ có thể xảy ra đối với đơn vị học nghề mới? Hay chúng ta bỏ qua quá trình pháp lý, chịu sự bất công và tự gánh hậu quả tài chính?
Đã nhiều tháng đấu tranh trôi qua trong chế độ sinh tồn, áp lực vẫn đang lớn hơn mỗi ngày. Sức chịu đựng và sự kiên nhẫn của các du học nghề Việt Nam đang dần chạm đến giới hạn. Họ đang rất mệt và đuối sức. Cuộc đấu tranh vì công lý và phẩm giá này đang lấy đi sức lực của họ. Họ sẽ không thể duy trì được lâu nữa.                   

Họ đang cần hỗ trợ từ bên trong và bên ngoài của cộng đồng
Xin kêu gọi cộng đồng cùng chung tay quyên góp cho các du học nghề Việt Nam vượt qua thử thách trên, bằng cách mở đường Link:
=>  Support für vietnames. Azubis! HỖ TRỢ HỌC SINH NGHỀ VIỆT NAM, organized by Huong Nguyen 

Nguồn: Nguyễn Hương

Vũ Linh Ban Đối ngoại Ủy ban Thành phố Leipzig