V. Bảo hiểm ý tế, hưu trí và bảo hiểm xã hội, thay đổi từ 2027

Ngày 07.10.2026, Nội các Đức đã thông qua dự thảo điều chỉnh các ngưỡng tính đóng bảo hiểm xã hội (Sozialversicherungsrechengrößen) cho năm 2027.
Theo công báo ngày 08.10.2026, các ngưỡng trên vẫn cần được Thượng viện Bundesrat thông qua.

1. So sánh các ngưỡng bảo hiểm xã hội

Các con số năm 2027 là mức được nêu trong dự thảo công bố, chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ thủ tục lập pháp đã hoàn tất.

2. Những thay đổi này có ý nghĩa gì đối với chủ doanh nghiệp nhỏ?
- Nếu doanh nghiệp có nhân viên với mức lương thông thường, việc điều chỉnh các ngưỡng này thường không làm thay đổi trực tiếp mức đóng bảo hiểm của họ.
- Nếu doanh nghiệp trả lương cao cho quản lý hoặc nhân viên chuyên môn, phần thu nhập được dùng để tính đóng bảo hiểm có thể tăng.
- Khi tài khóa cho năm 2027, cần cập nhật phần mềm tính lương và bảng dự toán chi phí nhân sự lao động sau khi các quy định chính thức được ban hành.

3. Đối với chủ cửa hàng tự kinh doanh (Selbstständig)
Cần phân biệt rõ hai nhóm đối tượng:
- Nhóm 1: Chủ doanh nghiệp có sử dụng nhân viên
Ngoài trách nhiệm thuế kinh doanh, chủ doanh nghiệp còn phải quản lý các nghĩa vụ liên quan đến bảo hiểm xã hội, tiền lương và quyền lợi của người lao động.
- Nhóm 2: Chủ doanh nghiệp tự làm việc cho chính mình, nghĩa là không thuê lao động
Trách nhiệm tham gia và đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm hưu trí cũng như các loại bảo hiểm khác phụ thuộc vào tình trạng nghề nghiệp, hình thức pháp lý và loại bảo hiểm mà người đó đang tham gia.
Các ngưỡng tiền lương dành cho người lao động không tự động được áp dụng theo cùng một cách đối với thu nhập kinh doanh của chủ cửa hàng.
- Khuyến nghị: Nên trao đổi trực tiếp với Krankenkasse và Steuerberater để kiểm tra trường hợp cụ thể của mình, thay vì áp dụng máy móc các con số trong bảng trên.

VI. Thuế thu nhập, lương hưu và chính sách ưu đãi cho người về hưu tiếp tục làm việc

Một số chính sách đáng chú ý không bắt đầu từ tháng 10/2026 nhưng có thể ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính trong giai đoạn 2027–2028.

A. Cải cách thuế thu nhập dự kiến từ năm 2027
Ngày 02.09.2026, Nội các Đức đã thông qua dự thảo cải cách thuế thu nhập cho năm 2027.
Các nội dung được đề xuất bao gồm:
- Nâng mức thu nhập cơ bản được miễn thuế (Grundfreibetrag) lên 12.564 € trong năm 2027 và 12.900 € trong năm 2028.
- Tăng tiền trợ cấp trẻ em (Kindergeld) lên 267 €/tháng/trẻ từ năm 2027 và 272 €/tháng/trẻ từ năm 2028.
- Tăng khoản khấu trừ chi phí nghề nghiệp dành cho người lao động (Arbeitnehmer-Pauschbetrag) từ 1.230 € lên 1.430 €.
- Điều chỉnh biểu thuế thu nhập nhằm giảm gánh nặng thuế cho nhiều người có thu nhập thấp và trung bình.
Đây chỉ mới là những đề xuất đã được Nội các thông qua, cần phải trình Thượng viện xem xét.
Đối với doanh nghiệp nhỏ, những thay đổi này chủ yếu có thể ảnh hưởng đến thuế thu nhập cá nhân của chủ doanh nghiệp, thu nhập của nhân viên và mức lương thực nhận sau thuế.

Lưu ý đối với người tự kinh doanh:
Nếu là Einzelunternehmer hoặc đang tự kinh doanh, cần phân biệt rõ ba loại thuế:
- Einkommensteuer: Thuế thu nhập cá nhân.
- Gewerbesteuer: Thuế kinh doanh.
- Umsatzsteuer: Thuế giá trị gia tăng (VAT).
Việc điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân không đồng nghĩa với việc tất cả các loại thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh đều thay đổi theo.

B. Aktivrente – Ưu đãi cho người tiếp tục làm việc sau tuổi nghỉ hưu
Aktivrente là một chính sách đáng chú ý trong nhóm các thay đổi về thuế năm 2026.
Mục tiêu của chính sách là tạo ưu đãi thuế cho những người tiếp tục làm việc sau khi đạt tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Đối với chủ doanh nghiệp đang tuyển dụng nhân viên lớn tuổi hoặc muốn giữ lại những nhân viên có nhiều kinh nghiệm, đây là chính sách cần theo dõi.
Hãy trao đổi với Steuerberater về điều kiện áp dụng, loại hình việc làm và cách thể hiện trên bảng lương.
Không nên hiểu rằng chính sách này đồng nghĩa với việc tất cả những người đã đến tuổi nghỉ hưu đều được miễn toàn bộ thuế và bảo hiểm xã hội.

CÒN TIẾP

Tác giả: Thạc sỹ kinh tế Trần Thị Lan Anh, Aschaffenburg, Bayern và Tiến Sỹ Nguyễn Sỹ Phương, Leipzig, Sachsen. (Doanh nghiệp cần tìm hiểu chi tiết về khai báo thuế có thể liên hệ trực tiếp với Tòa soạn).