THẾ GIỚI LO SỢ BONG BÓNG TỶ PHÚ: TRUNG BÌNH MỖI NGÀY CÓ THÊM 1 NGƯỜI GIA NHẬP, TỔNG TÀI SẢN ĐẠT GẦN 20.000 TỶ USD

Các tỷ phú trên toàn cầu đang giàu lên trông thấy!

Ngày 7 tháng 10, công ty mẹ của Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) tiết lộ sẽ rót 2 tỷ đô la vào công ty khởi nghiệp dự đoán thị trường Polymarket với mức định giá 9 tỷ đô la. Thương vụ đánh dấu một thắng lợi lớn cho một startup 5 năm tuổi cùng vị founder 27 tuổi Shayne Coplan - người ngay lập tức trở thành tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới.

Tuy nhiên, “triều đại” của anh ta chỉ kéo dài chưa đầy ba tuần.

Đó là bởi vì, vào ngày 27 tháng 10, công ty khởi nghiệp tuyển dụng dựa trên trí tuệ nhân tạo Mercor thông báo rằng họ đã huy động được vốn từ một số nhà đầu tư hàng đầu với mức định giá 10 tỷ đô la - đủ để đưa ba người đồng sáng lập trở thành những tỷ phú tự thân trẻ nhất mọi thời đại. Shayne Coplan theo đó bị soán ngôi, nhường chỗ cho 3 co-founder mới chỉ hơn 20 tuổi.

Cuộc cạnh tranh tương tự đã diễn ra cho danh hiệu nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất.

Taylor Swift, 36 tuổi, đã giữ vị trí hàng đầu kể từ năm 2023. Sau đó là Lucy Guo, đồng sáng lập Scale AI, khi đó 30 tuổi và tiếp tới là Luana Lopes Lara, 29 tuổi, một cựu vũ công ba lê đến từ Brazil, người đã giành lấy danh hiệu khi các nhà đầu tư tư nhân định giá công ty khởi nghiệp Kalshi của cô ở mức 11 tỷ đô la vào đầu tháng này.

Tốc độ tạo ra của cải trong năm 2025 thật đáng kinh ngạc.

Trong năm qua, hành tinh này đã có thêm hơn 340 tỷ phú mới – trung bình khoảng một người mỗi ngày – trên khắp nước Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga và những nơi xa xôi như St. Kitts và Nevis hay Albania. Hiện nay, số lượng tỷ phú nhiều hơn bao giờ hết: đạt kỷ lục 3.148 người, tăng gần 50% so với năm năm trước. Năm 1987, khi Forbes công bố bảng xếp hạng quốc tế đầu tiên, chúng ta chỉ tìm thấy 140 tỷ phú trên toàn cầu.

Về tổng tài sản, Forbes ước tính các tỷ phú đang nắm giữ 18,7 nghìn tỷ đô la, tăng 10 nghìn tỷ đô la so với năm 2020 và trung bình 5,,9 tỷ đô la so với 4 tỷ đô la hồi đó. Kỷ lục 19 người hiện là tỷ phú trăm tỷ đô la.

Tất cả sự giàu có này đã biến thành quyền lực to lớn. Khoảng 135 tỷ phú đã rót tiền cho cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024. Nhiều người trong số họ đã dành cả năm qua để ủng hộ vị tổng thống tỷ phú của nước Mỹ, quyên góp hàng triệu đô la cho lễ nhậm chức của ông cũng như dự án phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. Một số người thậm chí còn tham gia Nội các.

Mọi chuyện bắt đầu từ đỉnh cao. Elon Musk bắt đầu năm 2025 với khối tài sản trị giá 421 tỷ đô la, sau đó phá vỡ hàng loạt kỷ lục – trở thành người đầu tiên đạt 700 tỷ USD vào ngày 19 tháng 12 – khi cổ phiếu của hãng sản xuất ô tô điện của ông tăng gần 30% trong khi giá trị công ty tên lửa SpaceX tăng hơn gấp đôi, lên 800 tỷ đô la.

Tính đến ngày 22 tháng 12, Musk đã bổ sung thêm 333 tỷ đô la vào khối tài sản của mình trong năm nay, nhiều hơn toàn bộ tài sản của người giàu thứ hai thế giới là đồng sáng lập Google Larry Page với 255 tỷ đô la. Nói cách khác, Musk đã tích lũy được nhiều của cải chỉ trong năm 2025 hơn bất kỳ ai.

Musk không phải người mừng duy nhất. Khi cổ phiếu của gã khổng lồ phần mềm Oracle tăng vọt 36%, bất chấp việc công ty không đạt được cả kỳ vọng về doanh thu và lợi nhuận quý, Ellison, người sở hữu khoảng 40% cổ phần của Oracle, đã tăng thêm gần 100 tỷ đô la vào khối tài sản của mình - mức tăng tài sản trong một ngày lớn nhất lịch sử thế giới.

Page và người đồng sáng lập Google, Sergey Brin, cũng đã giàu thêm tổng cộng 185 tỷ đô la trong năm nay khi công ty mẹ của gã khổng lồ công nghệ này, Alphabet, ra mắt mô hình AI Gemini 3 để cạnh tranh với các đối thủ như Open AI và DeepSeek.

Trong khi đó, cổ phiếu của nhà sản xuất chip đồ họa Nvidia tăng 33% trong năm 2025—giúp tăng giá trị tài sản ròng của người đồng sáng lập Jensen Huang thêm 42 tỷ đô la. Ông trùm kinh doanh người Nhật Bản Masayoshi Son, người đã dẫn dắt tập đoàn đầu tư khổng lồ Softbank trở thành một trong những nhà đầu tư AI lớn nhất thế giới, thì giàu thêm 25 tỷ đô la.

Đã có sự bùng nổ của những tỷ phú mới, nổi lên nhờ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), Một số đang phát triển các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn, như Liang Wengfeng của Trung Quốc, người đã ra mắt DeepSeek vào năm 2023. Bảy cựu nhân viên của OpenAI rời đi để thành lập AI Anthropic cũng là những tỷ phú mới, khi công ty đứng sau chatbot Claude chứng kiến giá trị của mình tăng vọt từ 18 tỷ đô la lên 183 tỷ đô la—tất cả chỉ trong vòng một năm.

Bong bóng tỷ phú không chỉ giới hạn ở trí tuệ nhân tạo.

Vào tháng 6, Circle, công ty tiền điện tử đứng sau stablecoin USDC, đã trở thành nhà phát hành stablecoin đầu tiên niêm yết công khai, trong một đợt IPO đình đám đưa c0-founder Jeremy Allaire trở thành tỷ phú. Tháng sau, Dylan Field đưa công ty phần mềm thiết kế Figma của mình lên sàn chứng khoán và cũng trở thành tỷ phú.

Tóm lại, thế giới đã có thêm các tỷ phú mới với tổng tài sản trị giá 876 tỷ đô la trong 12 tháng qua, chiếm khoảng 5% tổng tài sản của các tỷ phú toàn cầu. Gần 40% số tỷ phú mới năm 2025 là người Mỹ và làn sóng này trải rộng khắp 32 quốc gia, bao gồm 35 công dân Trung Quốc, 15 người Ấn Độ và 15 người Nga.

Được biết, ⅘ trong số họ đang bước vào năm 2026 với khối tài sản tương đương hoặc lớn hơn so với năm trước. Điều này giúp tầng lớp tỷ phú có vị thế vững chắc để đón chờ thêm một năm bội thu - khi thế giới vẫn còn đang ‘phát cuồng’ với AI và công nghệ.

'CON DAO HAI LƯỠI' CỦA TRUNG QUỐC

Các chuyên gia cho rằng đồng nhân dân tệ đang bị định giá thấp để phục vụ xuất khẩu, nhưng về lâu dài điều này sẽ gây hại nền kinh tế của Trung Quốc.

Theo Financial Times, nhiều nhà kinh tế và nhà đầu tư trong và ngoài Trung Quốc đang kêu gọi Bắc Kinh cho phép đồng nhân dân tệ tăng giá mạnh hơn, cho rằng đồng tiền này đang bị định giá thấp đáng kể và vô hình trung trở thành công cụ trợ cấp cho xuất khẩu, góp phần tạo ra mức thặng dư thương mại kỷ lục 1.000 tỷ USD.

Trong năm qua, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) - cơ quan quản lý tỷ giá nhân dân tệ - đã cho phép đồng tiền này mạnh lên dần so với USD. Cuối năm 2025, tỷ giá lần đầu vượt mốc 7 nhân dân tệ đổi 1 USD kể từ năm 2023 và hiện giao dịch quanh mức 6,99 CNY/USD.

Tuy nhiên, do đồng USD suy yếu mạnh trong năm qua so với euro và nhiều đồng tiền lớn khác, hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang châu Âu lại trở nên cạnh tranh hơn đáng kể. Diễn biến này làm gia tăng căng thẳng thương mại và kéo theo các lời kêu gọi Bắc Kinh đẩy nhanh tốc độ nâng giá nhân dân tệ.

Dù đồng nhân dân tệ đã tăng khoảng 4,4% so với USD trong năm 2025 - trái với lo ngại về một đợt phá giá sau các tuyên bố áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump - nếu tính theo tỷ giá thực, đã điều chỉnh lạm phát và so sánh với rổ tiền tệ của các đối tác thương mại, đồng tiền này vẫn ghi nhận xu hướng suy yếu kéo dài kể từ năm 2021.

“Thực tế, nhân dân tệ đã giảm giá khoảng 15-20% theo giá trị thực kể từ năm 2021. Điều này trùng khớp với sự bùng nổ của thặng dư thương mại của nước này”, ông Brad Setser, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ và cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ, nhận định.

Theo ông, nếu không có thay đổi chính sách đáng kể, thặng dư thương mại của Trung Quốc nhiều khả năng còn tiếp tục tăng.

Sau khi Mỹ và Trung Quốc rút lại các mức thuế cực đoan nhất, nhân dân tệ bắt đầu nhích lên, trong khi PBOC được cho là đang kiểm soát chặt chẽ để tỷ giá giao dịch sát mức cố định hàng ngày so với USD.

Ông Hao Hong, Giám đốc đầu tư của quỹ Lotus Asset Management, cho rằng nhân dân tệ có thể tăng giá đáng kể trong năm 2026, qua đó hỗ trợ thị trường tài sản cũng như giảm bớt các chỉ trích từ phía bên ngoài.

Theo ông, việc sử dụng tỷ giá như một hình thức trợ cấp xuất khẩu sớm muộn cũng sẽ làm dấy lên phản ứng và các rào cản thương mại từ các nền kinh tế khác.

Tác động tại châu Âu đã trở nên rõ rệt. Việc đồng euro tăng giá mạnh trong năm qua so với cả USD và nhân dân tệ khiến hàng xuất khẩu của khu vực này kém cạnh tranh hơn, trong bối cảnh kinh tế vốn đã chịu nhiều áp lực.

Ông Mitul Kotecha, Trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối châu Á và thị trường mới nổi tại Barclays, cho rằng sự mất giá của nhân dân tệ so với euro đã thực sự gây tổn hại cho các nhà xuất khẩu châu Âu.

Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc Jens Eskelund cũng đã nêu vấn đề này trong những phát biểu hiếm hoi mang tính chỉ trích vào tháng 12 năm ngoái, khi cho rằng tỷ giá yếu là một trong những yếu tố khiến thâm hụt thương mại của châu Âu với đất nước này ngày càng lớn.

Phát biểu này được đưa ra không lâu sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo về các mất cân đối không bền vững trong quan hệ kinh tế EU - Trung Quốc.

Áp lực quốc tế tiếp tục gia tăng khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) kêu gọi Trung Quốc theo đuổi một cơ chế tỷ giá dựa trên thị trường và phản ánh các yếu tố nền tảng của kinh tế.

Dù vậy, nhiều nhà phân tích cho rằng kịch bản khả dĩ nhất vẫn là xu hướng cũ: nhân dân tệ tiếp tục tăng giá từ từ so với USD, nhưng không đủ để thu hẹp khoảng cách định giá thực.

Các nhà phân tích của Goldman Sachs ước tính đồng nhân dân tệ hiện bị định giá thấp hơn khoảng 25% theo giá trị thực và dự báo tỷ giá có thể đạt 6,85 CNY/USD vào cuối năm 2026 - mức tăng mạnh hơn so với dự báo trung vị trong khảo sát của Bloomberg.

Tuy nhiên, không phải tất cả giới chuyên gia đều đồng thuận. Một số nhà kinh tế cho rằng môi trường nội địa với tỷ lệ lạm phát thấp, thậm chí mang tính giảm phát, sẽ hạn chế khả năng tăng giá mạnh của đồng tiền này.

Ông Tai Hui, chiến lược gia thị trường châu Á tại JPMorgan Asset Management, cho rằng thặng dư thương mại lớn là một lý do hợp lý để nhân dân tệ mạnh hơn, nhưng trong bối cảnh nhu cầu trong nước yếu, việc tăng giá đồng tiền lại có thể gây bất lợi cho nền kinh tế.

Một câu hỏi khác được đặt ra là vì sao Mỹ chưa đặt vấn đề tỷ giá với đồng nhân dân tệ ở vị trí ưu tiên cao hơn trong các cuộc đàm phán thương mại. Theo ông Setser, chính quyền Mỹ có thể đang đánh giá quá cao hiệu quả của các biện pháp thuế quan, trong khi bỏ qua một yếu tố có ảnh hưởng sâu rộng hơn là chính sách tỷ giá của Bắc Kinh.

CHIẾN DỊCH TÌNH BÁO BẮT GIỮ ÔNG MADURO: NHỮNG BÍ ẨN CHƯA LỜI GIẢI

Một tuần sau cuộc đột kích chớp nhoáng bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, các chi tiết liên quan đến công tác tình báo của chiến dịch đang dần trở nên rõ ràng hơn, nhưng vẫn còn không ít bí ẩn chưa có lời giải.

Tình báo

Chiến dịch này được chuẩn bị trong nhiều tháng với quá trình thu thập tình báo công phu. Vào tháng Tám, CIA được cho là đã cử một nhóm sĩ quan hoạt động bí mật xâm nhập Venezuela.

Do Mỹ không có đại sứ quán hoạt động tại quốc gia này, nhóm sĩ quan không thể sử dụng vỏ bọc ngoại giao và phải làm việc trong "vùng cấm tiếp cận" (denied area) – theo cách gọi của giới tình báo. Họ có mặt trên thực địa để trinh sát mục tiêu và tuyển mộ những người có thể hỗ trợ chiến dịch.

Các quan chức Mỹ cho biết họ có một chân rết đặc biệt có khả năng cung cấp thông tin chi tiết về nơi ở và lịch trình của ông Maduro - yếu tố mang tính sống còn đối với chiến dịch.

Danh tính của những nguồn tin như vậy thường được bảo vệ cực kỳ nghiêm ngặt, nhưng nhanh chóng lộ ra rằng đây là một người cung cấp tin "trong chính phủ", hẳn phải rất thân cận với Maduro và thuộc vòng trong của ông ta mới có thể biết chính xác ông sẽ ở đâu, vào thời điểm nào.

Điều đó làm dấy lên nhiều đồn đoán về danh tính và số phận của người này, tuy nhiên, vẫn chưa có thông tin công khai nào.

Toàn bộ thông tin từ các điệp viên trên thực địa được tổng hợp thành một "bức tranh tổng thể" về tình báo để lập kế hoạch chiến dịch, phối hợp với các nguồn tình báo kỹ thuật như bản đồ và hình ảnh vệ tinh.

Chiến dịch

Quy mô, tốc độ và mức độ thành công của chiến dịch là không tiền khoáng hậu.

"Chiến dịch này vận hành chính xác như đồng hồ vậy. Điều này không thường xảy ra," ông David Fitzgerald, cựu Trưởng bộ phận tác chiến CIA phụ trách khu vực Mỹ Latinh, người từng tham gia lập kế hoạch các chiến dịch với quân đội Mỹ, cho biết.

"Tính mấu chốt của chiến dịch không phải chiến thuật quân sự, mà là tình báo."

Khoảng 150 máy bay đã tham gia nhiệm vụ. Các trực thăng bay thấp chỉ cách mặt đất chừng hơn 30 mét để tiếp cận khu phức hợp của Maduro.

Tuy vậy, vẫn còn những bí ẩn. Một trong số đó là cách Mỹ đã khiến Caracas bị mất điện nhằm tạo điều kiện cho lực lượng đặc nhiệm tiếp cận.

"Ánh đèn ở Caracas phần lớn đã bị tắt nhờ một năng lực chuyên môn nhất định mà chúng tôi sở hữu – trời tối và nguy hiểm," Tổng thống Mỹ Donald Trump nói.

Việc Bộ Tư lệnh Không gian mạng Mỹ (US Cyber Command) được công khai cảm ơn vì vai trò trong chiến dịch đã làm dấy lên suy đoán rằng các tin tặc quân sự Mỹ đã xâm nhập trước vào các mạng lưới của Venezuela để đánh sập lưới điện đúng thời điểm. Tuy nhiên, các chi tiết vẫn rất hạn chế.

Sự thất bại của các hệ thống phòng không Trung Quốc và Nga cũng khiến dư luận đặt câu hỏi về loại công nghệ gây nhiễu hay tác chiến điện tử nào mà Mỹ đã triển khai trên không để hỗ trợ chiến dịch. Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ, đơn vị vận hành các vệ tinh, cũng được ghi nhận vì đã tạo ra một "hành lang" giúp lực lượng đặc nhiệm xâm nhập mà không bị phát hiện.

Máy bay không người lái tàng hình cũng được cho là đã được sử dụng. Những chi tiết chính xác về các năng lực này nhiều khả năng sẽ tiếp tục được giữ bí mật, song các đối thủ của Mỹ chắc chắn sẽ nỗ lực tìm hiểu xem rốt cuộc điều gì đã xảy ra.

Trận chiến

Những người từng lên kế hoạch cho các chiến dịch phức tạp cho rằng việc mọi thứ diễn ra đúng như dự tính là hết sức đáng kinh ngạc. Đây là một điều hiếm khi xảy ra.

Một chiếc trực thăng bị trúng đạn nhưng vẫn có thể bay tiếp, và không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng.

Hiện vẫn có rất ít thông tin về cuộc giao tranh tại khu phức hợp Fuerte Tiuna của ông Maduro.

Chính phủ Cuba cho biết 32 công dân nước này đã bị lực lượng Mỹ tiêu diệt. Đây là các vệ sĩ do Cuba – đồng minh của ông Maduro – cử sang để bảo vệ ông. Quốc đảo Caribe này không chỉ cung cấp vệ sĩ mà còn hỗ trợ an ninh rộng hơn cho chính quyền Venezuela.

"Trong vòng bảo vệ trực tiếp quanh ông Maduro, có lẽ không có sĩ quan an ninh Venezuela nào; ở vành đai bên ngoài thì có thể là sự pha trộn của cả hai," ông Fitzgerald nhận định.

Việc lực lượng bảo vệ tỏ ra kém hiệu quả như vậy cũng làm dấy lên nghi vấn rằng một số thành phần trong chính quyền đã tạo điều kiện cho chiến dịch theo cách nào đó.

Lực lượng Mỹ cũng tiếp cận được tổng thống Maduro khi ông đang cố gắng khóa mình trong một phòng an toàn bằng thép nhưng không đóng cửa kịp.

Họ đã chuẩn bị sẵn đèn khò và thuốc nổ để phá cửa nếu cần, song tốc độ bắt giữ một lần nữa cho thấy mức độ thông tin cực kỳ chi tiết về cấu trúc và bố trí của khu phức hợp.

Kế hoạch

CIA đã tiến hành một đánh giá mật trước chiến dịch, xem xét những kịch bản có thể xảy ra nếu ông Maduro bị loại bỏ.

Các nhà phân tích xem xét nhiều phương án và, theo các nguồn tin, đi đến kết luận rằng hợp tác với một số thành phần của chính quyền hiện tại sẽ mang lại cơ hội ổn định cao hơn so với việc đưa phe đối lập lưu vong lên nắm quyền. Điều này góp phần củng cố quan điểm rằng Mỹ nên hợp tác với Phó Tổng thống Delcy Rodríguez.

Có thông tin cho rằng đã có các kênh tiếp xúc bí mật, không chính thức với một số nhân vật trong chính quyền ông Maduro trước chiến dịch, nhằm thảo luận việc các bên nên "định vị" ra sao trước những kịch bản kết cục khác nhau.

Chi tiết cụ thể của những tiếp xúc này vẫn còn là bí ẩn, nhưng nhiều khả năng vẫn giải thích được phần lớn lý do vì sao chiến dịch diễn ra, nguyên nhân thành công và kế hoạch tiếp theo sẽ là gì.

LÀM SAO ĐỂ ĐỊNH GIÁ GREENLAND?

Bất chấp việc Đan Mạch nhiều lần khẳng định Greenland không phải để bán, Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhóm trợ lý của ông vẫn đang “bàn thảo thương vụ mua bán tiềm năng”, theo lời một phát ngôn viên Nhà Trắng.

Giả định sẽ có một giao dịch diễn ra, một câu hỏi được nêu lên là làm thế nào để xác định được mức giá phù hợp với hòn đảo này.

“Không tồn tại thị trường mua bán các quốc gia”, ông Nick Kounis, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng ABN AMRO (Hà Lan), cho biết. Ông lưu ý rằng chưa có khuôn khổ nào để định giá một quốc gia hay vùng lãnh thổ.

Những nỗ lực tìm kiếm tiền lệ lịch sử làm mốc tham chiếu cho “mức giá trị hợp lý” cũng gặp nhiều trở ngại.

Năm 1946, Mỹ từng đề nghị mua hòn đảo Bắc cực rộng lớn, giàu tài nguyên khoáng sản này từ Đan Mạch với giá 100 triệu USD, nhưng bị bác bỏ vào thời điểm đó.

Nếu quy đổi theo giá hiện nay, con số này tương đương khoảng 1,6 tỷ USD. Tuy nhiên, mức giá này bị cho là quá thấp và không thể dùng làm chuẩn, vì cả nền kinh tế Mỹ và Đan Mạch đã tăng trưởng mạnh trong 8 thập kỷ qua. Nó không phản ánh bất kỳ “giá trị tương đối” nào của Greenland và tài nguyên của vùng đất này trong nền kinh tế toàn cầu hiện nay.

Các thương vụ khác của Mỹ trong lịch sử như mua Louisiana năm 1803 với giá 15 triệu USD hay mua Alaska từ Nga năm 1867 với giá 7,2 triệu USD cũng không phải là tiền lệ phù hợp.

Điều đáng nói là cả Pháp và Nga khi đó đã chủ động lựa chọn bán các vùng lãnh thổ đó. Ngoài ra, các con số trên nếu tính theo giá hiện nay sẽ cao hơn rất nhiều, và cao hơn bao nhiêu lại phụ thuộc vào việc tính đến những yếu tố nào, như lạm phát, giá đất tăng, hay tăng trưởng kinh tế địa phương.

Vậy nếu thử áp phương pháp định giá tương tự như một thương vụ thâu tóm doanh nghiệp, dựa trên thu nhập mà “mục tiêu” có thể tạo ra thì sao? Cách này cũng không dễ.

Ngân hàng trung ương Đan Mạch ước tính GDP của Greenland - chủ yếu dựa vào đánh bắt cá, đạt 3,6 tỷ USD năm 2023, bằng khoảng 1/10 GDP của Iceland - quốc gia Bắc cực láng giềng nhỏ hơn. Nếu coi đây là điểm khởi đầu cho việc định giá, vẫn chưa biết dùng hệ số nhân nào để có kết quả phù hợp.

Nhiều tham số

Dù Tổng thống Trump phủ nhận việc Mỹ nhắm tới tài sản khoáng sản và năng lượng của Greenland, báo chí gần đây đưa tin rằng chính quyền của ông đã bàn bạc về khả năng nắm cổ phần tại Critical Metals Corp - công ty đang có kế hoạch triển khai dự án đất hiếm lớn nhất tại đây.

Theo một số đánh giá, trữ lượng khoáng sản và năng lượng của Greenland trị giá hàng trăm tỷ đô la hoặc hơn. Các nghiên cứu địa chất đầy đủ trên toàn bộ hòn đảo vẫn chưa được hoàn tất, nhưng một khảo sát năm 2023 cho thấy 25 trong số 34 loại khoáng sản mà Ủy ban châu Âu xếp vào nhóm “nguyên liệu thô then chốt” đều có ở Greenland.

Các công ty khai khoáng và năng lượng đã quen với việc định giá tài sản. Nhưng trong trường hợp này có ít nhất hai vấn đề phức tạp nảy sinh.

Thứ nhất, khai thác dầu mỏ và khí đốt bị cấm tại Greenland vì lý do môi trường, và việc phát triển ngành khai khoáng cũng gặp nhiều thách thức vì thủ tục hành chính rườm rà và phản đối của người dân. Liệu đây có phải yếu tố để bên mua đòi giảm giá, và nếu có thì giảm bao nhiêu?

Thứ hai , các thỏa thuận khai khoáng và năng lượng không bao gồm việc chuyển giao chủ quyền lãnh thổ. Trong trường hợp này còn phức tạp hơn bởi Greenland là nơi sinh sống của người Inuit Greenland, những người khẳng định quyền sở hữu riêng của họ.

“Khi bạn đưa vào những khái niệm vô hình như văn hóa và lịch sử của người bản địa, hoàn toàn không có cách nào để định giá được. Đó là lý do vì sao ý tưởng này thật nực cười”, ông Andreas Østhagen, Giám đốc Nghiên cứu về Chính trị Bắc cực và Đại dương tại Viện Fridtjof Nansen (Na Uy), cho biết.

Hiện tại, chính quyền Tổng thống Trump cho biết mọi phương án đều được đặt lên bàn, bao gồm cả hành động quân sự, nhằm giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ mà họ cho là tối quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ, nơi Washington đã có sự hiện diện quân sự quy mô nhỏ.

Cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio với các lãnh đạo Đan Mạch dự kiến vào tuần tới có thể cung cấp thêm manh mối về kế hoạch của Mỹ đối với Greenland.

Ông Kounis của ABN AMRO cho rằng ông Trump có thể đang sử dụng chiến thuật quen thuộc, giống như khi đàm phán thuế đối ứng: Đưa ra một kịch bản cực đoan để ép đối phương phải nhượng bộ, nhằm đạt được mục tiêu mà Mỹ muốn.

Nguồn: Soha; Zing News; BBC; CafeF