LỜI NGUYỀN DI TRUYỀN ĐEO BÁM GIA TỘC SAMSUNG: KHI QUYỀN LỰC VÀ HÀNG TỶ USD CŨNG KHÔNG THỂ HOÁ GIẢI

Rất nhiều thành viên gia tộc chaebol giàu có, quyền lực nhất Hàn Quốc cùng mắc chung một căn bệnh.

Trong thế giới của những người giàu có nhất hành tinh, gia tộc họ Lee tại Hàn Quốc luôn được xem là một biểu tượng của sự thành công tuyệt đối. Từ một cửa hàng nhỏ chuyên bán cá khô và trái cây với số vốn chỉ tương đương 600.000 đồng theo tỷ giá hiện nay, nhà sáng lập Lee Byung Chul đã gây dựng nên một đế chế Samsung hùng mạnh, chi phối mọi ngõ ngách đời sống tại xứ sở kim chi.

Thế nhưng, đằng sau sự hào nhoáng của những tòa nhà chọc trời và tầm ảnh hưởng chính trị sâu rộng, gia tộc này đang phải gánh chịu một lời nguyền sức khỏe dai dẳng, một bản án di truyền mang tên Charcot-Marie-Tooth (teo cơ Mác) mà ngay cả khối tài sản khổng lồ cũng không thể mua được cách cứu chữa hoàn toàn.

Căn bệnh di truyền trong dòng họ tỷ phú

Lịch sử vươn mình của Samsung là một câu chuyện thần kỳ về kinh tế. Sau khi ông Lee Byung Chul qua đời, người con trai thứ ba của ông là Lee Kun Hee đã tiếp quản và đưa tập đoàn vươn tầm thế giới. Các thành viên khác trong gia tộc cũng không hề kém cạnh khi nắm giữ những mảng kinh doanh cốt tử của Hàn Quốc như truyền thông (CJ Group), bán lẻ (Shinsegae) và xây dựng (Hansol).

Tuy nhiên, dường như ông trời không cho ai tất cả. Ngay từ những năm tháng đỉnh cao quyền lực, các thành viên cốt cán của gia tộc này đã bắt đầu xuất hiện những triệu chứng sức khỏe kỳ lạ, báo hiệu sự hiện diện của căn bệnh di truyền quái ác đã ăn sâu vào dòng máu họ Lee qua nhiều thế hệ.

Căn bệnh Charcot-Marie-Tooth (CMT) thực chất là một nhóm các rối loạn thần kinh ngoại biên di truyền. Nó tấn công vào các dây thần kinh điều khiển cử động và cảm giác của tay chân. Đối với người bình thường, việc đi lại hay cầm nắm là bản năng, nhưng với người mắc CMT, mỗi bước đi là một sự nỗ lực đau đớn.

Các dây thần kinh bị tổn thương khiến tín hiệu từ não bộ không thể truyền đến các cơ một cách toàn vẹn, dẫn đến tình trạng yếu cơ và mất cảm giác dần dần. Điều nghiệt ngã nhất là CMT không có thuốc chữa khỏi hoàn toàn, người bệnh chỉ có thể chọn cách sống chung với nó và nhìn cơ thể mình tàn phá từng ngày.

Nạn nhân tiêu biểu nhất của căn bệnh này trong gia tộc chính là cố Chủ tịch Lee Kun Hee. Dù là người đàn ông quyền lực nhất Hàn Quốc, ông đã phải dành nhiều năm cuối đời để chống chọi với những cơn đau và sự suy giảm chức năng vận động.

Tuy nhiên, người chịu ảnh hưởng nặng nề hơn cả là cháu nội của nhà sáng lập, ông Lee Jay Hyun - Chủ tịch tập đoàn CJ. Hình ảnh ông Lee Jay Hyun xuất hiện trong các cuộc điều tra pháp lý trên chiếc xe lăn, với gương mặt tiều tụy, đôi tay và đôi chân co quắp đã khiến dư luận không khỏi bàng hoàng. Biến chứng của bệnh khiến các khớp xương bị biến dạng, buộc ông phải sử dụng những loại giày y tế thiết kế riêng biệt để có thể đứng vững.

Lời nguyền này cũng không hề nương tay với những người phụ nữ trong gia tộc. Bà Lee Boo Jin, con gái thứ hai của cCvà là chủ nhân của chuỗi khách sạn Shilla sang trọng, cũng được cho là đang phải đối mặt với căn bệnh này. Dù luôn xuất hiện với thần thái sang trọng và phong cách thời trang đẳng cấp, bà đã phải âm thầm điều trị và kiểm soát các triệu chứng từ khi còn rất trẻ. Việc CMT xuất hiện ở cả hai giới trong gia đình cho thấy gen bệnh có sức mạnh di truyền vô cùng khủng khiếp, khiến mỗi thế hệ mới sinh ra đều phải đối mặt với nỗi lo sợ về việc cơ thể bị teo nhỏ.

Về mặt y khoa, các triệu chứng của CMT thường bắt đầu từ bàn chân và cẳng chân, sau đó mới lan dần lên bàn tay và cánh tay. Người bệnh sẽ nhận thấy vòm bàn chân của mình cao một cách bất thường, các ngón chân bắt đầu co quắp lại như hình móng chim. Cơ bắp ở bắp chân bị teo nhỏ khiến đôi chân có hình dáng giống như một chiếc chai rượu lộn ngược. Sự mất cảm giác khiến bệnh nhân dễ bị ngã, gặp khó khăn khi giữ thăng bằng và thường xuyên bị chuột rút dữ dội. Trong một số trường hợp nặng, người bệnh hoàn toàn không cảm nhận được nhiệt độ hay sự va chạm, dẫn đến các vết loét nghiêm trọng mà chính họ cũng không hay biết.

Đối mặt với thực tại nghiệt ngã, gia tộc Samsung đã đổ rất nhiều tiền bạc vào việc nghiên cứu y sinh. Họ không chỉ trang bị những hệ thống lọc không khí tiên tiến nhất trong dinh thự để bảo vệ hệ miễn dịch mà còn đầu tư mạnh mẽ vào các dự án chỉnh sửa gen. Hy vọng lớn nhất của gia đình họ Lee hiện nay là công nghệ CRISPR hoặc các liệu pháp thay thế gen có thể giúp loại bỏ đoạn mã lỗi trong ADN của thế hệ tương lai. Cuộc chiến của gia tộc Samsung với bệnh tật là minh chứng rõ nhất cho việc sức khỏe là tài sản vô giá, thứ mà ngay cả những đế chế kinh tế hùng mạnh nhất cũng phải bất lực cúi đầu.

Hiện nay, bên cạnh việc điều trị triệu chứng, các thành viên gia tộc họ Lee vẫn đang phải duy trì chế độ vật lý trị liệu nghiêm ngặt để giữ cho các khớp không bị cứng lại hoàn toàn. Câu chuyện về "lời nguyền teo cơ" của gia tộc Samsung vẫn luôn là lời nhắc nhở cay đắng về sự hữu hạn của con người trước quy luật của tạo hóa và di truyền.

5 CÂU HỎI LỚN VỀ KINH TẾ TRUNG QUỐC NĂM 2026

Trung Quốc đối mặt nhiều thách thức kinh tế trong nước cũng như áp lực từ căng thẳng thương mại quốc tế trong năm 2026...

Trung Quốc bước vào năm 2026 với thỏa thuận “đình chiến” thương mại với Mỹ đang có hiệu lực, nhưng áp lực bên ngoài có xu hướng gia tăng khi nhiều nước ở châu Âu và Mỹ Latin dọa áp thuế quan mới với hàng hóa từ quốc gia này...

Trong nước, dù thặng dư thương mại lập kỷ lục khoảng 1 nghìn tỷ USD, Bắc Kinh vẫn cam kết thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, thị trường bất động sản suy yếu và tỷ lệ thất nghiệp ở người trẻ ở mức cao đang kìm hãm chi tiêu của hộ gia đình. Trong khi đó, đầu tư vào bất động sản, hạ tầng và chế biến - chế tạo được cho là sắp ghi nhận năm suy giảm đầu tiên trong 36 năm.

Dưới đây là 5 diễn biến đáng chú ý cần theo dõi với kinh tế Trung Quốc trong năm nay.

Trung Quốc sẽ đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 ở mức nào?

Trung Quốc nhiều khả năng đã đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP 5% trong năm 2025, vì tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này tăng đạt mức tăng 5,2% trong 9 tháng đầu năm. Như vậy, 2025 là năm thứ ba liên tiếp Bắc Kinh đặt mục tiêu GDP tăng “khoảng 5%”.

Mục tiêu tăng trưởng cho năm 2026 sẽ được công bố tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 3 tới. Nhiều nhà kinh tế dự báo Bắc Kinh sẽ giữ mốc 5%, nhưng kịch bản này vẫn chưa chắc chắn.

Theo ông Zhennan Li, nhà kinh tế cấp cao phụ trách châu Á tại công ty quản lý tài sản Pictet Wealth Management, Bắc Kinh có thể chọn khoảng 4,5-5%. Mức này vẫn đủ để nước này bám sát cam kết dài hạn là đến năm 2035, thu nhập bình quân đầu người tăng gấp đôi so với năm 2020.

Theo một khảo sát của tờ báo Nikkei Asia, các nhà kinh tế dự báo GDP thực của Trung Quốc tăng 4,5% trong năm 2026. Đây cũng là năm mở đầu Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 - “đề cương” định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 - của nước này.

Câu hỏi lớn nhất là liệu Bắc Kinh có thể chặn đà giảm của doanh số bất động sản - xu hướng mà các nhà phân tích dự báo sẽ còn tiếp diễn trong năm nay - hay không. 

Trong tháng 11, lượng nhà ở mới tồn kho trên thị trường nước này tăng lên mức kỷ lục. Một ước tính cho thấy nếu giữ nguyên tốc độ bán của tháng 11, thị trường cần khoảng 27,4 tháng - tức hơn 2 năm - để tiêu thụ hết tồn kho nhà ở mới.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng Trung Quốc tháng 10 ở mức 89, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng 100 - mốc phân định giữa lạc quan và bi quan.

Xuất khẩu sẽ tiếp tục tăng?

Bất chấp lo ngại về tác động từ thuế quan đối ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, xuất khẩu vẫn là điểm tựa lớn của nền kinh tế Trung Quốc. Tính đến hết tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu của nước này tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu đi xuống càng khiến thặng dư thương mại trong 11 tháng phình to lên mức chưa từng thấy 1 nghìn tỷ USD.

Để bù phần xuất khẩu sang Mỹ suy yếu, Trung Quốc tăng tốc đẩy hàng sang các thị trường khác như châu Âu, Đông Nam Á và châu Phi. Điểm mạnh then chốt của Trung Quốc vẫn là lợi thế cạnh tranh về giá.

Chuyến thăm Trung Quốc dự kiến của ông Trump vào tháng 4 tới có thể giúp giảm bớt áp lực lên xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ. Tuy nhiên, khả năng duy trì tăng trưởng của Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào việc xử lý căng thẳng địa chính trị và thương mại đang lan rộng ở các thị trường khác.

Từ tháng 1/2026, Mexico áp thuế quan lên tới 50% đối với xe nhập khẩu từ Trung Quốc và các nước mà Mexico chưa có hiệp định thương mại.

Trong bài viết đăng trên tờ báo Financial Times vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Trung Quốc cần xử lý các mất cân đối trong nước; nếu không, châu Âu sẽ buộc phải chuyển sang lập trường bảo hộ cứng rắn hơn.

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia nhận định triển vọng xuất khẩu của Trung Quốc vẫn khó đoán. Ngân hàng Goldman Sachs dự báo xuất khẩu thực của nước này có thể tăng 5-6% mỗi năm trong vài năm tới, trong khi ngân hàng J.P. Morgan cho rằng tăng trưởng xuất khẩu sẽ chậm lại từ năm 2026 do căng thẳng thương mại leo thang.

Bắc Kinh sẽ đẩy nhanh thúc đẩy tiêu dùng nội địa?

Trung Quốc xác định kích cầu tiêu dùng là một ưu tiên lớn nhưng thị trường nhìn chung nhận định Bắc Kinh sẽ chưa triển khai chương trình kích thích quy mô lớn.

Tháng 12 năm ngoái, giới chức nước này tái khẳng định định hướng “chính sách tài khóa chủ động” và “chính sách tiền tệ nới lỏng ở mức vừa phải” cho năm 2026, với cách diễn đạt tương tự các thông điệp trong năm 2025. So với năm 2024, cụm từ về duy trì “mức thâm hụt ngân sách phù hợp” cũng mang sắc thái thận trọng hơn.

“Các nhà hoạch định chính sách hài lòng với tình hình hiện tại và chưa thấy cần phải cấp bách tăng cường kích thích”, ông Larry Hu, nhà kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại ngân hàng Macquarie, nhận xét trong một báo cáo công bố tháng trước.

Bộ Tài chính Trung Quốc cho biết sẽ dành 62,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương 8,94 tỷ USD, từ nguồn phát hành trái phiếu kho bạc đặc biệt kỳ hạn siêu dài để kéo dài chương trình trợ cấp “đổi cũ lấy mới” cho hàng tiêu dùng. Quy đổi theo quy mô cả năm, ngân sách của chương trình vào khoảng 250 tỷ nhân dân tệ, thấp hơn mức 300 tỷ nhân dân tệ của năm 2025.

Giới phân tích đang chờ thêm các biện pháp kích thích chi tiêu cho dịch vụ, trong bối cảnh nhiều người tiêu dùng Trung Quốc đã sớm mua điện thoại thông minh và ô tô mới nhờ chương trình hiện hành.

Ngoài ra, Trung Quốc đã bắt đầu chi trợ cấp chăm sóc trẻ em, tối đa 3.600 nhân dân tệ mỗi năm, tương đương 515 USD - một động thái hiếm hoi khi chuyển tiền mặt trực tiếp cho các hộ gia đình. Các nhà kinh tế dự báo Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất trong năm nay.

Bắc Kinh có thể kìm hãm dư thừa công suất?

Năm 2025, Chính phủ Trung Quốc triển khai  chiến dịch chống cạnh tranh tiêu cực nhằm hạn chế cuộc đua hạ giá quá mức - yếu tố bị cho là đang làm trầm trọng thêm áp lực giảm phát của nền kinh tế. Dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nhích lên trong tháng 11, chỉ số giá sản xuất (PPI) - phản ánh giá xuất xưởng tại cổng nhà máy - đã ở trong trạng thái suy giảm suốt hơn 3 năm qua.

Dù vậy, Bắc Kinh vẫn theo đuổi mục tiêu củng cố năng lực sản xuất. Gần đây, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) - cơ quan hoạch định kinh tế của Bắc Kinh - công bố thành lập 3 quỹ đầu tư với số vốn dự kiến khoảng 50 tỷ nhân dân tệ mỗi quỹ. Theo một quan chức cấp cao, các quỹ này sẽ tập trung rót vốn cho các doanh nghiệp công nghệ cao ở giai đoạn đầu phát triển ở những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học và năng lượng.

Các biện pháp trong chiến dịch chống cạnh tranh tiêu cực được dự báo sẽ nhắm vào những lĩnh vực đã xuất hiện dư thừa công suất, nhằm hạn chế tác động bất lợi đến tăng trưởng.

Trung Quốc có thể ngăn chặn đà giảm đầu tư?

Đầu tư tài sản cố định của Trung Quốc đang đứng trước nguy cơ giảm lần đầu tiên kể từ năm 1989, sau khi giảm 2,6% trong 11 tháng đầu năm 2025. Lực cản chủ yếu đến từ bất động sản, khi đầu tư vào lĩnh vực này giảm 16%.

Ở các lĩnh vực khác, đà tăng đầu tư vào chế tạo và hạ tầng cũng chậm lại. Trong tháng 11/2025, dư nợ cho vay bằng nhân dân tệ chỉ tăng 6,4% so với cùng kỳ năm trước, mức thấp kỷ lục, phản ánh nhu cầu tín dụng suy yếu.

Một số nhà kinh tế cho rằng số liệu đầu tư sụt giảm mạnh có thể liên quan đến việc điều chỉnh số liệu chưa được công bố. Dù vậy, tháng 12/2025, Bắc Kinh phát tín hiệu lo ngại khi cam kết ngăn chặn đà giảm đầu tư. Giới chức cho biết sẽ đẩy mạnh xây dựng hạ tầng phục vụ tiêu dùng như bãi đỗ xe và trạm sạc xe điện, đồng thời tăng đầu tư chăm sóc người cao tuổi và trẻ em.

NHẬT BẢN THIẾT LẬP KỶ LỤC SỐC VỀ DÂN SỐ

Những số liệu này nhấn mạnh cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đang bao trùm nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới.

Số lượng người tại Nhật Bản từ 100 tuổi trở lên đã tăng lên mức kỷ lục gần 100,000 người theo thông báo mới nhất từ chính phủ. Bộ Y tế cho biết tính đến tháng 9/2025, số lượng người sống thọ trăm tuổi đạt mức 99,763 người, thiết lập kỷ lục mới trong năm thứ 55 liên tiếp.Trong tổng số này, phụ nữ chiếm tỷ lệ áp đảo lên đến 88%.

Những số liệu này nhấn mạnh cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đang bao trùm nền kinh tế lớn thứ tư thế giới khi dân số già đi và giảm sút.

Thống kê chi tiết về dân số già hóa

Nhật Bản hiện là quốc gia có tuổi thọ trung bình cao nhất thế giới và thường là nơi sinh sống của người cao tuổi nhất hành tinh. Đây cũng là một trong những xã hội già hóa nhanh nhất với đặc trưng là chế độ ăn uống lành mạnh nhưng tỷ lệ sinh thấp. Người cao tuổi nhất Nhật Bản hiện nay là bà Shigeko Kagawa 114 tuổi đến từ vùng ngoại ô thành phố Nara. Trong khi đó, cụ ông cao tuổi nhất là Kiyotaka Mizuno 111 tuổi sống tại thành phố ven biển Iwata.

Bộ trưởng Y tế Takamaro Fukoka đã gửi lời chúc mừng đến 87,784 cụ bà và 11,979 cụ ông về sự trường thọ của họ. Ông cũng bày tỏ sự biết ơn đối với những đóng góp của họ cho sự phát triển của xã hội trong suốt nhiều năm qua. Các số liệu này được công bố ngay trước Ngày của Người cao tuổi tại Nhật Bản vào ngày 15 tháng 9. Trong ngày lễ quốc gia này, những người mới bước sang tuổi 100 sẽ nhận được thư chúc mừng và cốc bạc từ thủ tướng. Bộ Y tế cho biết có 52,310 cá nhân đủ điều kiện nhận vinh dự này trong năm nay.

Sự thay đổi ngoạn mục qua các thập kỷ

Vào những năm 1960, Nhật Bản từng có tỷ lệ người trên 100 tuổi thấp nhất trong số các quốc gia G7. Tuy nhiên tình hình đã thay đổi đáng kể trong những thập kỷ sau đó. Khi chính phủ bắt đầu cuộc khảo sát về những người sống thọ trăm tuổi vào năm 1963, cả nước chỉ có 153 người. Con số này đã tăng lên 1,000 người vào năm 1981 và chạm mốc 10,000 người vào năm 1998.

Tuổi thọ cao chủ yếu nhờ vào việc giảm tỷ lệ tử vong do bệnh tim và các loại ung thư phổ biến như ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt. Nhật Bản có tỷ lệ béo phì thấp nhờ chế độ ăn ít thịt đỏ nhưng lại nhiều cá và rau củ. Tỷ lệ béo phì đặc biệt thấp ở phụ nữ, điều này phần nào giải thích lý do tại sao phụ nữ Nhật có tuổi thọ cao hơn hẳn nam giới.Trong khi lượng đường và muối gia tăng trong chế độ ăn ở nhiều nơi trên thế giới, Nhật Bản lại đi theo hướng ngược lại. Các thông điệp y tế công cộng đã thành công trong việc thuyết phục người dân giảm tiêu thụ muối.

Người dân Nhật Bản có xu hướng duy trì hoạt động thể chất cho đến cuối đời thông qua việc đi bộ và sử dụng phương tiện công cộng. Radio Taiso là một bài tập thể dục nhóm hàng ngày đã trở thành một phần của văn hóa Nhật Bản từ năm 1928. Hoạt động này được thiết lập nhằm khuyến khích tinh thần cộng đồng cũng như sức khỏe cộng đồng. Bài tập kéo dài ba phút được phát sóng trên truyền hình và được thực hiện tại các nhóm cộng đồng nhỏ trên khắp cả nước.

Những nghi vấn về tính chính xác của số liệu

Mặc dù vậy, một số nghiên cứu đã đặt dấu hỏi về tính xác thực của số lượng người sống thọ trăm tuổi trên toàn cầu. Các sai lệch có thể xuất phát từ lỗi dữ liệu, hồ sơ công cộng không đáng tin cậy hoặc thiếu giấy khai sinh. Một cuộc kiểm toán của chính phủ đối với sổ đăng ký gia đình vào năm 2010 đã phát hiện hơn 230,000 người ghi danh trên 100 tuổi nhưng không thể xác định được tung tích. Thực tế có những trường hợp đã qua đời từ hàng thập kỷ trước đó.

Việc đếm sai này được cho là do lưu trữ hồ sơ lỏng lẻo và nghi vấn một số gia đình cố tình che giấu cái chết của người thân để tiếp tục nhận tiền lương hưu. Cuộc điều tra quốc gia đã được khởi động sau khi hài cốt của cụ Sogen Koto được tìm thấy tại nhà riêng. Cụ được cho là người đàn ông thọ nhất Tokyo ở tuổi 111, nhưng hài cốt được phát hiện sau khi cụ đã qua đời được 32 năm.

SAU VENEZUELA, QUỐC GIA NÀO CÓ THỂ NẰM TRONG TẦM NGẮM CỦA TRUMP?

Nhiệm kỳ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang được định hình bởi những tham vọng trong chính sách đối ngoại.

Ông Trump đã thực hiện các lời đe dọa đối với Venezuela bằng việc bắt giữ hai vợ chồng tổng thống nước này từ khu dinh thự được canh phòng nghiêm ngặt ở Caracas trong một cuộc đột kích trong đêm đầy kịch tính.

Khi mô tả chiến dịch này, ông Trump đã viện dẫn Học thuyết Monroe năm 1823 – với lời hứa về sự thống trị của Mỹ tại Tây Bán cầu – và đổi tên thành "Học thuyết Donroe".

Dưới đây là một số cảnh báo mà ông Trump đã đưa ra đối với các quốc gia khác nằm trong quỹ đạo của Washington trong những ngày gần đây.

Greenland

Mỹ đã có một căn cứ quân sự ở Greenland - Căn cứ Không gian Pituffik - nhưng ông Trump muốn toàn bộ hòn đảo.

"Chúng tôi cần Greenland từ góc độ an ninh quốc gia", ông nói với các nhà báo, cho rằng khu vực này "đầy rẫy tàu chiến Nga và Trung Quốc ở khắp nơi".

Hòn đảo rộng lớn ở Bắc Cực này, thuộc Vương quốc Đan Mạch, nằm cách Mỹ khoảng 3.200km về phía đông bắc.

Greenland giàu khoáng sản đất hiếm, rất quan trọng cho việc sản xuất điện thoại thông minh, xe điện và thiết bị quân sự.

Hiện tại, sản lượng đất hiếm của Trung Quốc vượt xa so với Mỹ.

Greenland cũng chiếm một vị trí chiến lược quan trọng ở Bắc Đại Tây Dương, cho phép tiếp cận Vòng Bắc Cực - khu vực ngày càng có ý nghĩa chiến lược.

Khi băng ở hai cực tan chảy trong những năm tới, các tuyến đường vận chuyển mới dự kiến ​​sẽ được mở ra.

Thủ tướng Greenland Jens Frederik Nielsen đã đáp lại ông Trump, nói rằng ý tưởng Mỹ kiểm soát hòn đảo là một "ảo tưởng".

"Không còn áp lực nữa. Không còn những lời bóng gió nữa. Không còn những ảo tưởng về việc sáp nhập nữa. Chúng tôi sẵn sàng đối thoại. Chúng tôi sẵn sàng thảo luận. Nhưng điều này phải được thực hiện thông qua các kênh chính thống và tôn trọng luật pháp quốc tế," ông nói.

Colombia

Chỉ vài giờ sau chiến dịch ở Venezuela, ông Trump đã cảnh báo Tổng thống Colombia Gustavo Petro rằng "hãy coi chừng".

Colombia, quốc gia láng giềng phía tây của Venezuela, sở hữu trữ lượng dầu mỏ đáng kể và là nhà sản xuất lớn vàng, bạc, ngọc lục bảo, bạch kim và than đá.

Colombia cũng là một trung tâm quan trọng đối với hoạt động buôn bán ma túy trong khu vực - đặc biệt là cocaine.

Kể từ khi Mỹ bắt đầu tấn công các tàu thuyền ở vùng biển Caribe và phía đông Thái Bình Dương vào tháng Chín - với lý do, nhưng không có bằng chứng, là các tàu này đang chở ma túy - ông Trump đã vướng vào một cuộc tranh chấp ngày càng leo thang với vị tổng thống cánh tả của Colombia.

Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông Petro vào tháng 10, nói rằng ông ta đang cho phép các băng đảng ma túy "phát triển mạnh".

Phát biểu trên chuyên cơ Air Force One hôm Chủ nhật (4/1), ông Trump nói rằng Colombia đang được "điều hành bởi một kẻ bệnh hoạn thích sản xuất cocaine và bán cho Hoa Kỳ".

"Ông ta sẽ không làm được điều đó lâu đâu," Tổng thống Mỹ nói.

Khi được hỏi liệu Mỹ có tiến hành một chiến dịch nhắm vào Colombia hay không, ông Trump trả lời, "Nghe có vẻ hay đấy".

Trong lịch sử, Colombia là đồng minh thân cận của Washington trong cuộc chiến chống ma túy, nhận hàng trăm triệu đô la viện trợ quân sự hàng năm để đối phó các băng đảng ma túy.

Iran

Iran hiện đang đối mặt với các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn, và ông Trump đã cảnh báo trong đêm rằng chính quyền nước này sẽ "bị trừng phạt rất nặng" nếu có thêm người biểu tình thiệt mạng.

"Chúng tôi đang theo dõi tình hình rất sát sao. Nếu họ bắt đầu giết người như họ đã từng làm trong quá khứ, tôi nghĩ họ sẽ bị Hoa Kỳ trừng phạt rất nặng," ông nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One.

Về lý thuyết, Iran nằm ngoài phạm vi được xác định trong cái gọi là "Học thuyết Donroe", nhưng ông Trump trước đây vẫn nhiều lần đe dọa sẽ có thêm hành động nhằm vào chính quyền Iran, sau khi Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của nước này vào năm ngoái.

Các cuộc không kích đó diễn ra sau khi Israel phát động một chiến dịch quy mô lớn nhằm vô hiệu hóa năng lực phát triển vũ khí hạt nhân của Iran, đỉnh điểm là cuộc xung đột Israel–Iran kéo dài 12 ngày.

Trong cuộc gặp tại Mar-a-Lago giữa ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vào tuần trước, Iran được cho là trọng tâm trong chương trình nghị sự.

Truyền thông Mỹ cũng đưa tin rằng ông Netanyahu đã nêu khả năng tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran vào năm 2026.

Mexico

Việc ông Trump lên nắm quyền năm 2016 gắn liền với lời kêu gọi "Xây tường" dọc biên giới phía nam với Mexico.

Vào ngày đầu tiên trở lại nhiệm kỳ năm 2025, ông đã ký một sắc lệnh hành pháp đổi tên Vịnh Mexico thành "Vịnh châu Mỹ".

Ông thường xuyên cáo buộc rằng chính quyền Mexico không làm đủ để ngăn chặn dòng chảy ma túy hoặc người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ.

Phát biểu hôm 4/1, ông nói rằng ma túy đang "tuôn ồ ạt" vào Mexico và "chúng ta sẽ phải làm gì đó", đồng thời nói thêm rằng các băng đảng ma túy ở đó "rất mạnh".

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã công khai phản đối bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ trên lãnh thổ Mexico.

Cuba

Quốc đảo này, chỉ cách Florida 145km về phía nam, đã bị Mỹ trừng phạt từ đầu những năm 1960.

Nước này có quan hệ mật thiết với Venezuela của ông Nicolás Maduro.

Hôm Chủ nhật (4/1), ông Trump gợi ý rằng can thiệp quân sự của Mỹ ở Cuba là không cần thiết, vì Cuba "sắp sụp đổ".

"Tôi không nghĩ chúng ta cần bất kỳ hành động nào. Có vẻ như nó đang sụp đổ", ông nói.

"Tôi không biết liệu họ có thể cầm cự được không, nhưng Cuba hiện không có nguồn thu nhập nào cả. Tất cả thu nhập của họ đều đến từ Venezuela, từ dầu mỏ của Venezuela", ông nói thêm.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - vốn là con của người nhập cư Cuba - từ lâu đã kêu gọi thay đổi chế độ ở quốc đảo này, nói với các nhà báo hôm thứ Bảy: "Khi tổng thống phát biểu, các bạn nên coi trọng lời ông ấy nói."

"Nếu tôi sống ở Havana và tôi ở trong chính phủ đó, tôi sẽ lo lắng - ít nhất là một chút," ông nói.

Nguồn: Kenh14; VnEconomy; Soha; BBC