Những nhóm ngành được miễn học phí, cấp học bổng ở đại học

Ngoài khối công an, quân đội, sư phạm, sinh viên nhiều chuyên ngành khoa học xã hội, tự nhiên, nghệ thuật được miễn hoặc giảm tới 70% học phí.

Khối ngành Sư phạm

Chính sách miễn học phí với sinh viên sư phạm căn cứ Luật giáo dục năm 1998 nhằm thể hiện giáo dục là quốc sách hàng đầu, thu hút học sinh giỏi vào ngành này.

Đến năm học 2021-2022, theo Nghị định 116 của Chính phủ, nhóm này được nhận thêm hỗ trợ chi phí sinh hoạt với mức 3,63 triệu đồng mỗi tháng. Thời gian hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt theo số tháng thực tế học tập tại trường, nhưng không quá 10 tháng một năm học.

Sinh viên ra trường phải cam kết theo nghề, trong hai năm kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp. Nếu không, họ phải bồi hoàn kinh phí hỗ trợ. Trường hợp chuyển sang ngành khác, bỏ học, không hoàn thành chương trình, nhóm này cũng phải bồi hoàn.

Nếu bồi hoàn chậm, sinh viên phải chịu lãi suất tối đa với tiền gửi không kỳ hạn do Ngân hàng nhà nước quy định (với khoản tiền chậm bồi hoàn). Trường hợp không thực hiện, cơ quan thu hồi kinh phí có quyền khởi kiện.

Khối công an, quân đội

Học viên trường công an và quân đội được miễn học phí và hỗ trợ toàn bộ chi phí sinh hoạt. Sau khi tốt nghiệp, họ được bố trí công tác trong ngành. Năm nay, 23 trường quân đội tuyển 5.420 học viên. 8 trường công an tuyển 2.070 người.

Thí sinh lưu ý hệ dân sự của các trường công an, quân đội không được hưởng chính sách trên. Nhóm này đóng học phí bình thường và không được bố trí việc làm sau khi ra trường.

Nhóm ngành về điện hạt nhân

Chính phủ hôm 19/5 ban hành nghị định 179 quy định chính sách ưu đãi với giảng viên, sinh viên trong lĩnh vực điện hạt nhân. Theo đó, sinh viên cam kết về làm việc ở các nhà máy điện hạt nhân sau khi tốt nghiệp sẽ được miễn học phí, ký túc xá, nhận sinh hoạt phí bằng hai lần mức lương cơ sở, tương đương hơn 5 triệu đồng mỗi tháng (kể từ 1/7). Thời gian hưởng không quá 10 tháng mỗi năm.

Ngoài ra, nhóm này được cấp học bổng bằng 1,5-2,5 lần mức lương cơ sở (3,8-6,3 triệu đồng) nếu xếp loại học lực khá, giỏi, xuất sắc. Các em cũng được cấp giáo trình chuyên ngành, ưu tiên thực tập ngắn hạn trong và ngoài nước nếu đạt loại giỏi trong năm cuối...

Sinh viên các chuyên ngành liên quan vận hành nhà máy điện hạt nhân nhận hỗ trợ tương tự. Riêng học bổng khuyến khích thấp hơn, bằng 0,75-1,25 lần lương cơ sở, tùy mức khá, giỏi, xuất sắc.

Một số chuyên ngành khác

Sinh viên các chuyên ngành Mác-Lê nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh được miễn học phí, theo nghị định 238/2025 của Chính phủ.

Nhóm sinh viên ngành nghệ thuật truyền thống và đặc thù được giảm 70% học phí, gồm: nhạc công kịch hát dân tộc, nhạc công truyền thống Huế, đờn ca tài tử Nam Bộ, diễn viên sân khấu kịch hát, nghệ thuật biểu diễn dân ca, nghệ thuật ca trù, nghệ thuật bài chòi, biểu diễn nhạc cụ truyền thống, nhã nhạc cung đình, chèo, tuồng, cải lương, múa, xiếc.

Với khối ngành sức khỏe, Luật Khám chữa bệnh quy định nhà nước hỗ trợ toàn bộ học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt toàn khóa học cho sinh viên chuyên ngành tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, truyền nhiễm và hồi sức cấp cứu. Tuy nhiên, ở bậc đại học, sinh viên học đa khoa, các trường chỉ chia chuyên ngành như trên ở bậc sau đại học.

Không được miễn học phí nhưng sinh viên một số nhóm ngành được nhà nước cấp học bổng riêng, như Vi mạch bán dẫn hay 15 ngành khối khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược. Mức chi là 37-55 triệu đồng một năm, đủ để sinh viên đóng học phí theo mức ở hầu hết trường công. Với nhóm này, danh sách ngành cụ thể sẽ được các trường công bố sau.

Đến tháng 5, hơn 50 đại học công bố học phí dự kiến năm học 2026-2027 với mức từ hơn 17 đến 150 triệu đồng, phổ biến là 20-40 triệu. So với năm ngoái, hầu hết trường tăng học phí trong khoảng 10%.

Luật Đất đai (sửa đổi): Giá đất không nguy hiểm bằng giá đất không thể giải thích

Một trong những mục tiêu quan trọng của Luật Đất đai sửa đổi là xây dựng cơ chế giá đất minh bạch, tiệm cận thị trường và tạo niềm tin cho các chủ thể tham gia nền kinh tế. Tuy nhiên, điều thị trường thực sự quan tâm không chỉ là giá đất cao hay thấp mà là liệu mức giá đó có thể được giải thích một cách thuyết phục hay không. Bởi trong một môi trường đầu tư hiện đại, điều tạo ra niềm tin không phải là con số, mà là khả năng hiểu được vì sao con số đó được hình thành.

Ở bài viết trước, chúng tôi cho rằng điều thị trường cần nhất không phải là thêm quy định mà là khả năng tiên liệu pháp lý. Nhìn từ góc độ đất đai, khả năng tiên liệu đó bắt đầu từ một câu hỏi rất cụ thể: người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể dự đoán được chi phí đất đai của mình hay không.

Đây tưởng như là một câu hỏi kỹ thuật nhưng thực chất lại là một câu hỏi về niềm tin.

Mỗi lần chính sách đất đai thay đổi, điều được quan tâm nhiều nhất thường là giá đất sẽ tăng hay giảm, tiền sử dụng đất sẽ biến động ra sao, doanh nghiệp có còn đủ điều kiện để phát triển dự án hay không và người dân có còn đủ khả năng hợp thức hóa tài sản của mình hay không. Những băn khoăn đó hoàn toàn dễ hiểu bởi giá đất không chỉ là một thông số quản lý mà còn là nền tảng của hàng loạt quyết định liên quan đến đầu tư, tín dụng, nhà ở, sản xuất và phát triển đô thị.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào bản chất của vấn đề, có lẽ điều làm thị trường lo ngại không chỉ là một mức giá cao. Điều đáng lo hơn là một mức giá được xác định theo cách mà người dân không hiểu, doanh nghiệp không dự đoán được và cơ quan thực thi gặp khó khăn khi giải thích một cách thuyết phục.

Một mức giá cao nhưng có dữ liệu rõ ràng, có phương pháp minh bạch và có khả năng kiểm chứng vẫn có thể được thị trường chấp nhận. Ngược lại, một mức giá dù không quá cao nhưng được hình thành theo cách khó giải thích lại rất dễ tạo ra tâm lý nghi ngờ.

Đó là lý do có thể nói rằng: Giá đất cao chưa chắc tạo ra bất an. Giá đất không thể giải thích mới là điều tạo ra bất an.

Một người dân khi nhận được thông báo nghĩa vụ tài chính tăng mạnh thường không chỉ quan tâm đến số tiền phải nộp. Điều họ muốn biết hơn là vì sao con số đó xuất hiện. Một doanh nghiệp chuẩn bị triển khai dự án không chỉ quan tâm đến giá đất hiện tại mà còn cần biết chi phí đất đai sẽ được xác định theo nguyên tắc nào trong suốt vòng đời của dự án. Một địa phương khi xác định giá đất cho một dự án hạ tầng cũng không chỉ cần một con số mà cần một cơ sở đủ vững để giải thích và bảo vệ quyết định của mình.

Đằng sau một con số về giá đất không chỉ là bài toán tài chính. Đó có thể là kế hoạch xây nhà của một gia đình, là quyết định đầu tư của một doanh nghiệp hoặc là tiến độ của một dự án hạ tầng mà hàng nghìn người đang chờ đợi.

Chính vì vậy, một thị trường trưởng thành không được đo bằng việc mọi người đều đồng ý với giá đất mà bằng việc mọi người hiểu vì sao mức giá đó được hình thành.

Trong thực tế, giá đất chịu ảnh hưởng đồng thời bởi vị trí, hạ tầng, quy hoạch, mục đích sử dụng, dữ liệu giao dịch và kỳ vọng phát triển trong tương lai. Điều đó cho thấy thị trường không cần một con số đúng tuyệt đối bởi trong nhiều trường hợp không tồn tại một con số như vậy. Điều thị trường cần là một cơ chế xác định giá đủ minh bạch để mọi chủ thể có thể hiểu vì sao con số đó được hình thành.

Vấn đề càng trở nên phức tạp khi khái niệm “giá thị trường” không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác giá trị thực của đất đai. Trong một thị trường còn tồn tại hiện tượng đầu cơ, sốt đất cục bộ, tin đồn quy hoạch hoặc các giao dịch thiếu minh bạch, dữ liệu giá có thể bị méo mó trong ngắn hạn. Nếu mọi biến động ngắn hạn đều được phản ánh trực tiếp vào nghĩa vụ tài chính dài hạn, nền kinh tế sẽ phải gánh thêm chi phí của sự bất ổn.

Khi người dân không thể dự đoán nghĩa vụ tài chính của mình, họ sẽ trì hoãn quyết định. Khi doanh nghiệp không thể dự đoán chi phí đất đai, họ sẽ cộng thêm chi phí phòng thủ vào kế hoạch đầu tư. Khi cơ quan thực thi không có đủ dữ liệu để bảo vệ quyết định của mình, họ sẽ có xu hướng thận trọng hơn. Và khi tất cả cùng trở nên thận trọng, thị trường bắt đầu chậm lại.

Một dự án có thể bị kéo dài không chỉ vì thiếu vốn mà vì chi phí đất đai thay đổi ngoài khả năng dự đoán. Một gia đình có thể trì hoãn hoàn thiện thủ tục pháp lý không phải vì không muốn tuân thủ pháp luật mà vì không biết nghĩa vụ tài chính cuối cùng sẽ là bao nhiêu. Một địa phương có thể chậm đưa ra quyết định không phải vì thiếu quy định mà vì thiếu một cơ chế định giá đủ chắc chắn để bảo vệ quyết định đó trước những tranh luận phát sinh về sau.

Đây chính là chi phí vô hình rất lớn của nền kinh tế. Chính vì vậy, Luật Đất đai sửa đổi cần nhìn giá đất như một vấn đề quản trị thị trường chứ không chỉ là một bài toán kỹ thuật. Một cơ chế giá tốt không chỉ nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách mà còn phải giúp người dân hiểu được nghĩa vụ của mình, giúp doanh nghiệp dự báo được chi phí đầu tư, giúp nhà đầu tư tính toán được dòng tiền và giúp người thực thi có đủ cơ sở để đưa ra quyết định.

Muốn làm được điều đó, dữ liệu định giá phải đủ tin cậy, phương pháp định giá phải đủ minh bạch và quy trình xác định giá phải có khả năng kiểm chứng. Đồng thời, cần có cơ chế phản biện phù hợp để các chủ thể liên quan có thể hiểu, góp ý và kiểm tra nền tảng hình thành giá.

Minh bạch không có nghĩa là mọi người đều đồng ý với cùng một mức giá. Minh bạch có nghĩa là dù còn tranh luận, các bên vẫn hiểu được logic tạo ra mức giá đó.

Nếu bài viết trước đặt ra vấn đề rằng thị trường không định giá điều luật mà định giá cách điều luật được áp dụng, thì câu chuyện giá đất chính là minh chứng rõ nhất cho nhận định đó. Người dân không chỉ nhìn vào con số, doanh nghiệp không chỉ nhìn vào con số và nhà đầu tư cũng không chỉ nhìn vào con số. Điều họ thực sự đánh giá là cơ chế tạo ra con số đó có đáng tin cậy hay không.

Sửa đổi Luật Đất đai vì vậy không chỉ là sửa cách tính giá đất. Sâu xa hơn, đó là sửa cách thị trường đặt niềm tin vào giá đất. Một mức giá có thể tiếp tục tạo ra tranh luận nhưng nếu có dữ liệu, có phương pháp và có khả năng giải thích rõ ràng, nó vẫn có thể trở thành nền tảng cho những quyết định dài hạn.

Bởi cuối cùng, điều thị trường cần không phải là một mức giá hoàn hảo mà là một cơ chế định giá đủ minh bạch để mọi chủ thể có thể hiểu, dự đoán và kiểm chứng. Đó cũng chính là cách để giá đất trở thành công cụ điều tiết nguồn lực hiệu quả thay vì trở thành nguồn tạo ra bất an cho thị trường.

Quy định mới về tạm trú đã chính thức có hiệu lực, người dân cần nắm rõ

Mới đây, Bộ Công an chính thức đưa vào vận hành hệ thống phần mềm khai báo tạm trú mới dành cho người nước ngoài, thống nhất triển khai trên toàn quốc.

Từ ngày 21/5 vừa qua, Bộ Công an chính thức đưa vào vận hành hệ thống phần mềm khai báo tạm trú mới dành cho người nước ngoài, thống nhất triển khai trên toàn quốc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý cư trú, đồng thời tạo thuận lợi cho cơ sở lưu trú, tổ chức và cá nhân trong quá trình thực hiện khai báo trực tuyến.

Người dân truy cập hệ thống tại: Https://tbltkbtt.bocongan.gov.vn và thực hiện các bước sau:

+ Đăng ký, kích hoạt tài khoản trên hệ thống

+ Đăng nhập và xác thực bằng ứng dụng Authenticator

+ Thực hiện khai báo tạm trú cho người nước ngoài

+ Tra cứu, chỉnh sửa thông tin đã khai báo

+ Theo dõi tình trạng tiếp nhận, xác nhận hồ sơ

Cơ quan chức năng đề nghị các cơ sở lưu trú, chủ hộ và cá nhân có người nước ngoài tạm trú chủ động theo dõi video hướng dẫn để thực hiện đúng quy định của pháp luật; bảo đảm việc khai báo được thực hiện kịp thời, chính xác, tránh ảnh hưởng đến các thủ tục về xuất nhập cảnh, thị thực và thẻ tạm trú cho người nước ngoài.

Giao diện mới - thao tác thuận tiện; khai báo trực tuyến nhanh chóng; đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc.

Tất cả người dân có sổ đỏ cần đặc biệt chú ý

Các đối tượng lừa đảo đã lợi dụng chủ trương số hóa dữ liệu đất đai để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người dân cần cảnh giác.

Ngày 2/6, Công an tỉnh Ninh Bình phát cảnh báo, trong thời gian gần đây, các đối tượng lừa đảo đã lợi dụng việc triển khai ứng dụng định danh điện tử VNeID và chủ trương số hóa dữ liệu đất đai để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Các đối tượng thường giả danh cán bộ Công an, cán bộ cơ quan nhà nước hoặc nhân viên hỗ trợ kỹ thuật, gọi điện, nhắn tin qua Zalo, SMS, Facebook thông báo người dân cần cập nhật hoặc đồng bộ thông tin sổ đỏ trên ứng dụng VNeID.

Thủ đoạn của đối tượng

Giả danh cán bộ Công an, cán bộ cơ quan nhà nước hoặc nhân viên hỗ trợ kỹ thuật để liên hệ với người dân qua điện thoại, tin nhắn, Zalo, Facebook và các nền tảng mạng xã hội khác.

Thông báo người dân cần cập nhật, đồng bộ thông tin sổ đỏ hoặc dữ liệu đất đai trên ứng dụng VNeID nhằm tạo tâm lý lo lắng và tin tưởng.

Gửi các đường link giả mạo, yêu cầu người dân truy cập để thực hiện việc cập nhật thông tin hoặc xác thực hồ sơ.

Yêu cầu người dân cung cấp các thông tin cá nhân như số CCCD, tài khoản ngân hàng, mật khẩu đăng nhập, mã OTP hoặc cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Sau khi thu thập được thông tin, các đối tượng chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng, thực hiện giao dịch chuyển tiền, chiếm đoạt tài sản hoặc sử dụng thông tin cá nhân vào các mục đích vi phạm pháp luật.

Cơ quan công an nhấn mạnh, VNeID không gửi đường link yêu cầu cập nhật thông tin cá nhân hoặc dữ liệu đất đai qua tin nhắn, Zalo, Facebook, vì vậy, người dân cần:

Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số CCCD, tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc mã OTP cho bất kỳ cá nhân nào qua điện thoại hoặc mạng xã hội.

Không truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thống.

Chỉ thực hiện các thủ tục hành chính và cập nhật thông tin theo hướng dẫn chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn lừa đảo, cần dừng ngay mọi thao tác, không chuyển tiền, đồng thời liên hệ cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ.

Chủ động tuyên truyền, nhắc nhở người thân, bạn bè, đặc biệt là người cao tuổi, nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.

Nguồn: Vnexpress; Luật Sư Việt Nam; Soha; CafeF