Mỹ, Iran nêu bất đồng trong đàm phán

"Chúng tôi đã rất dễ tính. Tổng thống Donald Trump nói rằng 'các vị cần đến đây với thiện chí và nỗ lực hết sức để đạt được thỏa thuận'. Chúng tôi đã làm như vậy, thật không may là không thể đạt được bất kỳ tiến triển nào", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với báo giới trước khi rời Pakistan sáng nay.

Phó tổng thống Mỹ cho rằng vấn đề mấu chốt chính là Iran từ chối chấm dứt chương trình hạt nhân. "Chúng tôi rời khỏi đây với một đề xuất rất đơn giản, đó là đề nghị cuối cùng và tốt nhất của Mỹ. Hãy chờ xem liệu Iran có chấp nhận nó hay không", ông nói.

"Chúng tôi cần thấy cam kết rằng họ sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân và không tìm kiếm các công cụ cho phép nhanh chóng sở hữu được vũ khí hạt nhân. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó và hy vọng sẽ thấy", ông Vance nói khi được CNN hỏi cụ thể về những điều khoản mà Iran từ chối.

Phó tổng thống Mỹ thêm rằng trong suốt 21 giờ đàm phán với Iran, ông liên tục trao đổi với Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao như Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động tác chiến của Mỹ tại Trung Đông.

Hãng tin Tasnim của Iran cũng xác nhận cuộc đàm phán với Mỹ tại Pakistan đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, cho rằng "những yêu cầu quá đáng của Washington" đã gây cản trở nỗ lực này. Đài truyền hình Press TV đưa tin rằng trong những điểm bất đồng có vấn đề về quyền đi lại qua eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận bất đồng về "hai hoặc ba vấn đề then chốt" đã ngăn cản Tehran và Washington tiến tới thỏa thuận. Theo ông, hai bên đã đồng thuận về một số vấn đề, nhưng vẫn còn "khoảng cách về quan điểm" trong những chủ đề khác.

Hãng thông tấn Iran IRNA sau đó dẫn lời ông Baqaei nói rằng "ngoại giao không bao giờ kết thúc" khi được hỏi liệu các hoạt động đối thoại có chấm dứt hay không. "Bộ máy ngoại giao là công cụ để bảo vệ và duy trì lợi ích quốc gia", người phát ngôn Baqaei nói, thêm rằng những cuộc tham vấn với Pakistan và các nước láng giềng thân thiện vẫn tiếp tục.

Phái đoàn Mỹ và Iran đàm phán suốt 21 giờ và kết thúc rạng sáng 12/4, với sự tham gia của bên trung gian là Pakistan. Khác với thông lệ, các quan chức Mỹ và Iran gặp mặt trực tiếp cùng với giới chức Pakistan, chứ không thông qua trung gian đi lại giữa các phòng. Hai bên đều có quan điểm riêng trước đàm phán, khẳng định chỉ nhượng bộ những điều có thể chấp nhận.

Cuộc đàm phán diễn ra trong lúc căng thẳng ở eo biển Hormuz leo thang. Mỹ tuyên bố đã điều tàu chiến qua eo biển để mở đường cho chiến dịch rà phá thủy lôi, trong khi Iran dọa sẽ "xử lý nghiêm" tàu quân sự ở đây.

Tổng thống Trump lệnh Hải quân Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz

Theo Al Jazeera, ngày 12-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu áp đặt phong tỏa đối với mọi tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz "ngay lập tức", chỉ ít giờ sau khi các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad - Pakistan thất bại.

Phát biểu trên nền tảng Truth Social, ông Trump nhấn mạnh lực lượng Mỹ sẽ ngay lập tức bắt đầu tiến trình phong tỏa tất cả tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển chiến lược này. Ông cũng khẳng định Mỹ sẽ không bao giờ khuất phục trước sự "tống tiền" của Iran.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, dù hai bên đã đạt được tiến triển trong nhiều vấn đề nhưng bất đồng cốt lõi liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran vẫn chưa được giải quyết. 

Phó Tổng thống JD Vance, trưởng đoàn đàm phán Mỹ, cho biết Washington đã thể hiện lập trường linh hoạt nhưng Iran không đưa ra cam kết từ bỏ chương trình hạt nhân hiện tại và tương lai.

Ông Donald Trump nhấn mạnh: "Iran không có ý định từ bỏ tham vọng hạt nhân. Họ không nhượng bộ ở vấn đề quan trọng nhất. Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân".

Liên quan đến eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ cáo buộc Iran không thực hiện cam kết mở lại tuyến đường này, "gây bất ổn, hỗn loạn và đau khổ cho các quốc gia trên thế giới".

Ông cũng tiết lộ đã chỉ đạo Hải quân Mỹ truy tìm và chặn mọi tàu thuyền đã trả phí cho Iran trong vùng biển quốc tế, đồng thời cảnh báo không tàu nào trả phí bất hợp pháp được đảm bảo an toàn khi lưu thông.

Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã triển khai hai tàu khu trục đến khu vực và phối hợp rà phá thủy lôi. Tuy nhiên, quyết định phong tỏa đánh dấu bước leo thang đáng kể trong chiến lược của Washington.

Tờ Chosun cho biết Tổng thống Trump còn đưa ra cảnh báo cứng rắn rằng bất kỳ hành động tấn công nào từ phía Iran nhằm vào tàu dân sự sẽ bị đáp trả mạnh mẽ. 

Ông thậm chí tuyên bố lực lượng hải quân và không quân Iran đã bị vô hiệu hóa, đồng thời cho biết các hệ thống phòng không và radar của nước này không còn hiệu quả.

"Bất cứ ai ở Iran khai hỏa vào các tàu hòa bình hoặc kích hoạt thủy lôi ở eo biển sẽ bị tống xuống địa ngục" - ông Donald Trump viết.

Mỹ vạch lằn ranh đỏ, Iran cảnh báo nóng về phong tỏa Hormuz

“Trái ngược với những tuyên bố sai sự thật của một số quan chức đối phương, eo biển Hormuz đang được kiểm soát và quản lý một cách sáng suốt, mở cửa cho hoạt động đi lại vô hại của các tàu phi quân sự theo các quy định cụ thể”, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố hôm 12/4.

“Bất kỳ tàu quân sự nào tìm cách tiếp cận eo biển Hormuz với bất kỳ lý do hay cái cớ nào đều sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị xử lý nghiêm khắc và dứt khoát”, IRGC cảnh báo.

Trong một bài viết đăng trên mạng xã hội cùng ngày, IRGC cho biết lực lượng an ninh Iran đã kiểm soát hoàn toàn tuyến hàng hải ở eo biển Hormuz, cảnh báo đối phương sẽ bị mắc kẹt trong “vòng xoáy chết người” nếu có bất kỳ tính toán sai lầm nào.

“Tất cả giao thông… đều nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của lực lượng vũ trang (Iran)”, hải quân IRGC tuyên bố sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa hải quân eo biển Hormuz.

“Đối thủ sẽ bị mắc kẹt trong vòng xoáy chết người ở eo biển nếu mắc sai lầm”, IRGC cảnh báo, đăng kèm một video cho thấy các tàu nằm trong tầm ngắm.

Cùng ngày, Phó Tổng thống Iran Mohammad Reza Aref tuyên bố Iran “kiên quyết” giữ vững quyền kiểm soát eo biển Hormuz và đòi bồi thường từ Mỹ và Israel về những thiệt hại gây ra trong chiến tranh.

Trước đó, Tổng thống Trump ngày 12/4 đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ ngay lập tức phong tỏa eo biển Hormuz.

Ông Trump khẳng định, “đến một thời điểm nào đó”, eo biển Hormuz sẽ hoàn toàn mở cửa với tất cả tàu thuyền.

Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo, “bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng ta hoặc vào các tàu thuyền hòa bình, đều sẽ bị hủy diệt”.

Tổng thống Trump khẳng định cuộc phong tỏa eo biển Hormuz “sẽ sớm bắt đầu” và các quốc gia khác “cũng sẽ tham gia vào cuộc phong tỏa này”.

Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan vào cuối tuần qua không đạt được thỏa thuận.

Báo Times of Israel dẫn một tuyên bố được cho là của một quan chức Mỹ cho biết, Mỹ đã vạch lằn ranh đỏ  cho Iran trong các cuộc đàm phán.

Theo đó, Iran cần phải chấm dứt mọi hoạt động làm giàu uranium, tháo dỡ tất cả các cơ sở làm giàu hạt nhân quy mô lớn, thu hồi uranium được làm giàu ở mức độ cao, chấp nhận một khuôn khổ hòa bình, an ninh và giảm leo thang rộng hơn bao gồm các đồng minh trong khu vực, chấm dứt tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm như Hamas, Hezbollah và Houthi, và mở hoàn toàn eo biển Hormuz, không thu phí qua eo biển.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox New, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và các quốc gia khác sẽ gửi tàu quét mìn đến eo biển Hormuz để rà phá các loại thủy lôi mà Mỹ cho là do Iran để lại. Tehran nhiều lần bác bỏ cáo buộc này.

Tổng thống Trump nói “sẽ mất một chút thời gian” để Mỹ thực hiện kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz. Ông tuyên bố NATO cũng muốn giúp Mỹ khơi thông eo biển.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ ngày 12/4 thông báo 2 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân đã bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz. Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đang “bắt đầu quá trình dọn sạch eo biển Hormuz”.

Nguồn tham khảo: Vnexpress; Cafef

Đức Việt Online