CHUYỂN TIỀN QUA NGÂN HÀNG BỊ KHÓA HOẶC CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG

Rửa tiền

Bộ Tài chính Liên bang Đức ước tính có tới 100 tỷ Euro tiền bẩn bị rửa bất hợp pháp mỗi năm ở Đức. Rửa tiền được hiểu là các giao dịch tài chính được che giấu về nguồn gốc hoặc về sự tồn tại của tiền cũng như các tài sản khác khỏi các giao dịch bất hợp pháp, để sau đó đưa nó trở lại chu kỳ kinh tế thông thường.

Hiện nhiều ngân hàng Đức khóa tài khoản hoặc chấm dứt hợp đồng chuyển một khoản tiền lớn thừa kế hoặc vay từ Việt Nam

Trong thời gian gần đây, ngày càng nhiều người Việt tại Đức gặp tình trạng tài khoản ngân hàng bị khóa (Kontosperre) hoặc thậm chí bị chấm dứt hợp đồng (Kontokündigung) ngay sau khi nhận một khoản tiền từ gia đình ở Việt Nam.

Quy trình kiểm soát của ngân hàng Đức
Khi nhận được một khoản tiền lớn từ nước ngoài, cho dù là tiền bố mẹ cho tặng (Schenkung) để mua nhà, kinh doanh hay hỗ trợ cuộc sống... hệ thống chống rửa tiền tự động của các ngân hàng sẽ quét và đánh giá giao dịch này. Nếu giao dịch bị xếp vào diện “đáng ngờ”, ngân hàng có thể:
- Khóa tài khoản tạm thời (Kontosperre), nghĩa là không thể giao dịch qua tài khoản đó nữa, tức không thể nộp tiền, rút tiền, chuyển khoản.
- Chấm dứt hợp đồng tài khoản (Kontokündigung) nghĩa là ngân hàng đóng tài khoản hoàn toàn. Chủ tài khoản phải tìm ngân hàng mới nếu muốn giao dịch qua hệ thống ngân hàng.
- Ngân hàng báo cáo nghi ngờ (Verdachtsmeldung) cho FIU ( cơ quan tình báo tài chính Đức). Theo luật, ngân hàng không được phép thông báo cho chủ tài khoản về công đoạn này.
Ngân hàng buộc phải thực hiện quy trình trên theo Luật Chống rửa tiền (Geldwäschegesetz GwG). Nếu không tuân thủ, ngân hàng có thể sẽ bị phạt hàng triệu đến hàng tỷ Euro.
Theo quy định Luật dân sự, các ngân hàng tư nhân có quyền chấm dứt hợp đồng bất cứ lúc nào mà không cần nêu lý do, với thời hạn thông báo tối thiểu 2 tháng. Trong trường hợp có lý do quan trọng (như nghi ngờ rửa tiền), ngân hàng có thể hủy hợp đồng ngay lập tức (fristlose Kündigung).

Số lượng hủy tài khoản đơn phương

Trong ba năm qua, nước Đức đã tăng hơn 40% do các quy định chống rửa tiền nghiêm ngặt hơn. Ngân hàng ngày càng hành động thận trọng và họ chấp nhận thà cắt quan hệ sớm hơn chứ không để chậm trễ với những khách hàng rơi vào các bộ lọc tự động do ngờ vực rửa tiền.
Việc hủy tài khoản có thể xảy ra ngay cả khi không có nghi ngờ cụ thể rõ ràng, vì ngân hàng hành động để tự bảo vệ mình, tránh bị BaFin chú ý nếu bỏ sót các hoạt động rửa tiền thực sự.
Báo cáo nghi ngờ (Verdachtsmeldung) phải trình FIU và cấm thông báo cho khách hàng

Cơ sở pháp lý:
- Điều § 43 Đoạn 1 Luật GwG về trách nhiệm báo cáo.
- Điều § 47 Luật GwG, cấm tiết lộ (Tipping-off Verbot).
Trách nhiệm báo cáo áp dụng không phụ thuộc vào số tiền giao dịch và phương thức thanh toán. Ngân hàng không được thông báo cho đối tác giao dịch hoặc bên thứ ba về việc đã hoặc sẽ gửi báo cáo ngờ vực cho FIU.
Khi ngân hàng từ chối nêu lý do cho việc chặn giao dịch (theo § 47 GwG), rất có thể đang có nghi ngờ rửa tiền đối với khách hàng. Ngân hàng được bảo vệ khỏi yêu cầu bồi thường dân sự khi thực hiện báo cáo nghi ngờ, trừ khi báo cáo được gửi cố ý hoặc do sơ suất nghiêm trọng.

Thực tế các ngân hàng Đức bị xử lí

Trách nhiệm ngân hàng phải giám sát, nếu không sẽ bị chế tài. Trong vòng 10 năm qua, hàng loạt ngân hàng lớn ở châu Âu đã bị phạt hàng tỷ Euro vì không ngăn chặn được rửa tiền. Đây là lý do căn bản khiến mọi ngân hàng Đức ngày nay chọn chính sách “thà khóa tài khoản nhầm còn hơn bỏ sót”.
- Commerzbank bị phạt nhiều lần
Năm 2015: Commerzbank phải trả 1,5 tỷ USD cho các cơ quan của Mỹ vì vi phạm lệnh cấm vận với Iran và rửa tiền từ 2002 đến 2013.
Năm 2024: bị BaFin phạt thêm 1,45 triệu Euro vì không cập nhật dữ liệu khách hàng đúng hạn sau khi sáp nhập Comdirect. Từ đó, Commerzbank trở thành một trong những ngân hàng nghiêm ngặt nhất với giao dịch quốc tế.
Đó cũng là lý do vì sao rất nhiều khách hàng bị Commerzbank chấm dứt hơp đồng cung cấp dịch vụ ngân hàng khi nhận một số tiền lớn từ nước ngoài vào.
Ngoài ra với Commerzbank, khi làm các khoản vay mua nhà, nếu số tiền Eigenkapital (vốn tự có) là khoản quà tặng từ nước ngoài, khả năng bị bộ phận tuân thủ (Compliance) tuýt còn và từ chối cấp khoản vay là rất cao.
- Ngân hàng N26 Bank GmbH bị phạt 4,25 triệu Euro
Năm 2021, BaFin phạt Ngân hàng N26 tổng cộng 4,25 triệu Euro theo Điều § 56 Đoạn 1, khoản. 69 Luật GwG. Quyết định xử phạt liên quan đến các vi phạm trong năm 2019 và 2020. Trước đó vào tháng 5/2019, BaFin đã yêu cầu ngân hàng N26 cải thiện nhân sự và kỹ thuật để chống rửa tiền, nhưng ngân hàng không thực hiện đầy đủ, dẫn đến BaFin cử đặc trách Sonderbeauftragter kiểm tra vào tháng 5/2021. Bị BaFin hạn chế nhận khách mới (2021–2022) vì thiếu sót trong phòng chống rửa tiền.
- Ngân hàng J.P. Morgan SE: Bị phạt 45 triệu
Năm 2025, hệ thống báo cáo nghi ngờ rửa tiền (Verdachtsmeldungen) theo Điều §43 Luật GwG, bị gửi muộn một cách có hệ thống.
- Deutsche Bank AG
Bị phạt khoảng 40 triệu và các khoản phạt khác vì vi phạm trách nhiệm phòng chống rửa tiền.
- Helaba (Landesbank Hessen-Thüringen) bị phạt 20.000 Euro (2025): Hệ thống giám sát giao dịch điện tử (EDV-Monitoring-System) chỉ đạt mức đáp ứng hạn chế.
- Kreissparkasse Groß-Gerau bị phạt 10.000 Euro
Năm 2023, thực hiện giao dịch khi chưa có sự đồng ý của FIU mặc dù đã có báo cáo nghi ngờ rửa tiền theo Điều §46 GwG.
Cần lưu ý rằng theoquy định, BaFin có quyền ẩn danh tên tổ chức tín dụng khi công bố quyết định xử phạt nếu việc công khai có thể gây thiệt hại không tương xứng. Do đó, số vụ vi phạm thực tế được cho là cao hơn đáng kể so với những trường hợp được công bố.
- Danske Bank rửa tiền lớn nhất lịch sử châu Âu
Từ 2007 đến 2015, khoảng 200 tỷ Euro tiền bẩn từ Nga và các nước Đông Âu đã được rửa qua chi nhánh Estonia của Danske Bank (ngân hàng lớn nhất Đan Mạch). Nhân viên ngân hàng dùng công ty bình phong để che giấu nguồn gốc. Kết quả: Danske Bank bị phạt hơn 2 tỷ USD, CEO từ chức, chi nhánh Estonia bị đóng cửa vĩnh viễn, trong đó cũng có ngân hàng ở Đức liên quan đến vụ việc này.
- Vụ ngân hàng Wirecard bê bối lớn nhất nước Đức
Năm 2020, Wirecard, công ty thanh toán điện tử từng nằm trong DAX, phá sản sau khi bị phát hiện 1,9 tỷ Euro không hề tồn tại. CEO bị bắt, COO bỏ trốn. BaFin bị chỉ trích nặng nề vì không phát hiện gian lận suốt nhiều năm. Vụ này dẫn đến cải tổ toàn diện hệ thống giám sát tài chính Đức.

CÒN TIẾP

Nguồn: FB THANH NGUYEN