- Văn nghệ

Cháy trong mắt một lần nhìn rất lặng,
Cháy trên môi một chờ đợi mong manh.
Cháy vào tay nỗi run mềm chưa chạm,
Cháy vào tim vết nhớ chẳng chịu lành.
Cháy qua đêm bóng hình xưa quay lại,
Cháy trong mơ mùi tóc gió thu sang.
Cháy nơi gối một lời thương còn ngại,
Cháy giữa đời chút ấm áp muộn màng.
Cháy theo bước những ngày xưa khờ dại,
Cháy trong tay dư vị buổi tàn phai.
Cháy bên hiên tiếng thở dài rất nhẹ,
Cháy cuối chiều màu nắng úa trên vai.
Cháy lên nhớ giữa đôi bờ xa vắng,
Cháy âm thầm như lửa mọc trong tim.
Cháy theo gió dẫu trôi về lãng quên,
Cháy mãi mãi một mối tình kín tiếng.
Cháy qua năm tháng, tình không phai nhạt,
Cháy giữa đời thường, qua những buồn vui.
Cháy bởi yêu thương, ta còn ở lại,
Cháy mãi bên nhau đến cuối cuộc đời.
Đồng tác giả: Thi Lan Anh Tran-Aschaffenburg, Germany
& Musharraf Hussain-Assam, India

Đúng, tiền không mua được
Hạnh phúc và tình yêu.
Nhưng cái tiền mua được
Quả thật cũng rất nhiều.
Không tiền nào có thể
Mua thời gian, tất nhiên.
Nhưng mướn người làm hộ
Thì cần phải có tiền.
Không mua được giấc ngủ,
Nhưng tiền mua được giường.
Mà nằm giường dễ chịu
Hơn năm bên vệ đường.
Không mua được kiến thức,
Có tiền, kẻ ngu đần
Có thể thuê tiến sĩ
Viết luận án, luận văn.
Không mua được sức khỏe,
Nhưng ốm, không có tiền,
Sẽ không được chữa trị.
Lúc ấy sẽ rất phiền.
Người nhiều tiền, lắm của,
Dẫu bất chính, bất tài,
Được nhiều người nể trọng,
Chí ít ở bề ngoài…
Không mua được hạnh phúc
Và tình yêu, tất nhiên,
Nhưng tình yêu, hạnh phúc
Không thể sống thiếu tiền.
Vậy tiền tốt hay xấu?
Nghèo đói dù có tài
Và ngu nhưng giàu có,
Thực chất ai hơn ai?
Câu hỏi này thật khó.
Tiền vừa chẳng là gì,
Nhưng lại là tất cả.
Tốt hay xấu còn tùy.
Ta ngại ngùng thừa nhận
Một thực tế hiển nhiên -
Cái ta mong muốn nhất,
Rốt cục vẫn là tiền.
Không ai giàu ba họ.
Không ai khó ba đời.
Vận may và giàu có
Cũng tùy lúc, tùy thời.
Nghèo mà biết tiết kiệm
Chưa hẳn đã là nghèo.
Nhưng chắc chắn là nghèo
Người giàu mà keo kiệt.
Nghèo không đáng xấu hổ.
Đáng xấu hổ là nghèo
Mà không có ý chí
Để vươn lên thoát nghèo.
Khi một người nghèo khổ
Không ghen ghét người giàu
Thì người nghèo khổ ấy
Thực sự đã rất giàu.
Không biết kiềm dục vọng
Là tai hai nhất đời.
Chỉ mưu toan vơ vét
Cũng tai hại nhất đời.
Người tầm thường trọng lợi.
Người đức độ trọng thơm.
Người suốt đời nghèo khổ
Chỉ nghĩ về miếng cơm.
Khi nhà văn, nghệ sĩ
Đem cái giàu ra khoe,
Tức vô tình họ nói
Họ đang thay đổi nghề.
Sang không ở chức tước.
Giàu không ở nhiều tiền.
Cao không ở tầm vóc.
Nhịn chưa hẳn là hèn.
Thường thì sự giàu có,
Chứ không phải cái nghèo,
Sẽ mang đến tai họa,
Dồn dập và rất nhiều.
Cái nghèo không làm yếu
Những tâm hồn thanh cao.
Sự giàu có không thể
Nâng thằng lùn lên cao.
Người giàu chỉ thỉnh thoảng
Mới nghĩ đến chuyện tiền.
Người nghèo nghĩ đến nó
Day dứt và thường xuyên.
Việc nghĩ đến tiền bạc
Không xấu, cũng không sai.
Nhưng vấn đề ở chỗ
Nghĩ đến tiền của ai.
Không phải là từ thiện
Ta quẳng cái xương to
Cho một con chó đói
Khi bản thân ta no.
Từ thiện chỉ đích thực
Là khi đang đói ăn,
Chia chiếc bánh ta có
Cho người bên đang cần.
Có nhiều tiền là tốt,
Khi ta biết tiêu tiền.
Có nhiều tiền không tốt,
Khi không biết tiêu tiền.
Thực ra thì tiền tỉ
Không bằng một nụ cười
Hay một bàn tay nhỏ
Mang hơi ấm tình người.
Ta muốn sống hạnh phúc
Phải cần tiền, tất nhiên.
Nhưng làm nên hạnh phúc
Là cái không phải tiền.
Một lời nói an ủi
Dành cho người không may
Thực ra còn đáng quí
Hơn một mâm cỗ đầy.
Thường thì chỉ trọc phú
Và mấy bác nhà quê
Muốn trở thành nổi tiếng
Bằng cách đem tiền khoe.
Xe khủng và cưới khủng
Chỉ là trò lòe đời.
Kẻ ngu dốt ngưỡng mộ,
Người khôn ngoan chê cười.
Thực sự đáng kính trọng
Là những người nhiều tiền
Mà sinh hoạt giản dị,
Ẩn mình và giấu tên.
Đáng kính trọng hơn nữa -
Biết dùng tiền của mình
Vào mục đích từ thiện
Hay quốc kế, dân sinh.
Người nhiều tiền không biết
Ăn quá nhiều một lần,
Những thứ quá béo bổ
Là hại cho bản thân.
Vì chúng, thứ béo bổ
Chỉ làm họ phát phì,
Khí huyết sẽ suy giảm,
Đầu óc sẽ ù lỳ.
Ăn ít và đạm bạc
Là cách của người khôn.
Nó thực sự bổ ích
Cho thể xác, tâm hồn.
Nguồn: FB Thái Bá Tân

Khi người tài làm Bộ trưởng Giáo dục, trong 4 tháng họ làm được gì?
Người trong hình là giáo sư Hoàng Xuân Hãn, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và mỹ thuật của chính phủ Trần Trọng Kim năm 1945. Thành tựu của cụ trong 4 tháng làm Bộ trưởng ngắn ngủi là làm ra cho nước ta chương trình trung học đầu tiên dạy bằng Việt ngữ. Cụ cũng là người làm ra cuốn sách các danh từ khoa học bằng tiếng Việt đầu tiên giúp người Việt có các từ này để sử dụng tới bây giờ.
Cụ Hoàng Xuân Hãn sinh năm 1908, quê làng Yên Hồ, huyện La Sơn, Đức Thọ, Hà Tĩnh. Thuở nhỏ cụ học chữ Hán và chữ Quốc ngữ tại nhà. 18 tuổi, cụ đậu bằng Thành chung, ra HN học trung học tại trường Bưởi, sau đó 19 tuổi cụ chuyển qua học Toán ở trường Lycée Albert Sarraut. Một năm sau, cụ đỗ thủ khoa tú tài toàn phần Pháp và nhận học bổng qua Pháp học. Cụ theo học tại trường Bách khoa Paris, sau đó học trường École Nationale des Ponts et Chaussées (Trường Cầu đường Paris). Từ năm 1934 đến năm 1936 Hoàng Xuân Hãn trở lại Pháp sau 4 tháng về nước, học và đậu cử nhân toán 1935 và thạc sĩ toán 1936 tại khoa Toán trường Đại học Sorbonne.
Học cao hiểu rộng, năm 1936 cụ về nước dạy trường Bưởi, hoàn tất cuốn Danh từ khoa học đầu tiên của VN, "một công trình rất đặc sắc để “khai đường mở lối” cho nền học thuật bằng tiếng Việt và chữ Quốc ngữ. Năm 1942, sách ra đời.
Năm 1943, Hội Khuyến học Nam kỳ (SAMIPIC) tặng giải thưởng" (theo giáo sư Nguyễn Đình Đầu)
Năm 1945, cụ được mời là Bộ trưởng Giáo dục và Mỹ thuật đầu tiên của chính phủ Trần Trọng Kim.
Vừa nhậm chức, nhận thấy chương trình trung học ở ta khi đó còn dạy theo lối Pháp, giáo sư Hoàng Xuân Hãn liền họp các giáo sư trung học và yêu cầu lập chung một chương trình có tính cách hoàn toàn quốc gia Việt Nam.
Cụ kể lại “Tôi tự đặt ra một số nguyên tắc mới, mà sau này chính chương trình Trung học Pháp cũng theo (như vượt lên về toán, lý, hóa, bỏ chia trung học ra hai phần. . .). Chính tôi đã đặt ra những từ: Phổ thông và Chuyên khoa. Nhất là như tôi đã nói, tôi thấy về văn học ta thiếu những người học sâu về cổ văn, để hiểu và dạy quốc văn nghiêm túc, và nhận văn bản đúng hay sai. Vì lẽ ấy tôi đã đặt Ban chuyên khoa cổ văn như trong các chương trình Âu châu.
Trong những người có công lớn trong việc cải cách, có Tạ Quang Bửu, Đào Duy Anh, Nguyễn Huy Bảo, Đoàn Nồng, Tôn Quang Phiệt, Nguyễn Thúc Hào, Phạm Đình Ái, Nguyễn Dương Đôn… Cuối tháng 6, lần đầu mở kỳ thi trung học bằng tiếng Việt tại Huế. Những bài làm rất tốt, kể cả bài thi triết học".
Chương trình trung học của Hoàng Xuân Hãn được các Bộ Giáo dục VNDCCH và VNCH áp dụng rất lâu. Mà nơi lâu nhất là VNCH dùng tới 1972. Các chương trình sau đó có cải cách nhưng vẫn nằm cơ bản trong nền tảng của chương trình này.
Sau ngày chính phủ Trần Trọng Kim từ nhiệm, Hoàng Xuân Hãn trở về dạy và viết sách toán bằng tiếng Việt, cùng cứu vãn những sách cũ, sách cổ bị đưa bán làm giấy lộn khắp đường phố Hà Nội. Sau 1945, ông tham gia phong trào diệt giặc dốt và nghĩ ra phương pháp học chữ Quốc ngữ rất mau, viết trong 1 cuốn sách của ông. Cuốn sách này đã giúp người mù chữ chỉ sau 3-6 tháng thì đọc thông viết thạo.
Nhận xét về giáo sư Hoàng Xuân Hãn, giáo sư Nguyễn Đình Đầu viết: “Ông đã có công lớn trong việc dùng tiếng Việt và chữ Việt ở mọi cấp bậc học ở nước ta: Chúng ta không còn phải mượn tiếng người, chữ người nữa, tiếng Việt là vấn đề khỏi bàn, còn chữ Việt đây là chữ Quốc ngữ La tinh hóa. Ông đã mổ xẻ Quốc ngữ ra từng chữ i chữ tờ rồi đề nghị mở rộng cách ghi âm Quốc ngữ làm cho tiếng Việt phong phú hơn, đặc biệt về mặt khoa học.
Ông rút kinh nghiệm của cả Tàu lẫn Nhật. Ông dịch các danh từ khoa học thông thường như Tàu. Ông phiên âm các danh từ khoa học chuyên môn như Nhật. Song với chữ Quốc ngữ La tinh hóa, thì việc Phiên âm các danh từ khoa học chuyên môn – mà đa số là tiếng La tinh rồi – được thuận tiện hơn tiếng Nhật và chữ Nhật nhiều. Từ dạng chữ đến cách đọc Việt Nam sẽ rất gần với cách ghi âm và phát âm quốc tế. Ông lại phục sinh nền quốc học và cho gắn liền với chương trình giáo dục. Việc đào tạo nhân cách Việt Nam phải bắt đầu bằng tiếng ta, chữ ta, văn hóa ta. Ông không chỉ sáng tạo Danh từ khoa học, chỉ đặt Chương trình Trung học, mà còn trước tác rất nhiều công trình khoa học có giá trị lớn để làm mẫu mực cho việc giáo dục và quốc học nước ta. Giáo sư Hoàng Xuân Hãn có công lớn lắm vậy”.
Cụ Hoàng Xuân Hãn năm 1951 quay lại Paris sinh sống và học tiếp để trở thành kỹ sư nguyên tử. Cụ tiếp tục nghiên cứu về văn hóa VN. Năm 1996, cụ mất tại Paris. Tháng 8 năm 2011, Trường Đại học Ponts et Chaussées (Trường Cầu đường Paris), một trong những đại học có uy tín hàng đầu của Pháp đã chọn giáo sư Hoàng Xuân Hãn đặt tên cho giảng đường đại học thuộc trường. Trước đó, nhân kỷ niệm 100 năm truyền thống Trường Cầu đường Paris, Giáo sư Hoàng Xuân Hãn được Nhà trường vinh danh là một trong 100 sinh viên tiêu biểu nhất trong lịch sử của Trường.
Thật kính trọng tài năng và đức độ của cụ. Chỉ 4 tháng ngắn ngủi trong cương vị Bộ trưởng Bộ Giáo dục, cụ đã làm được những việc vô cùng ý nghĩa cho nền giáo dục của đất nước.
Tác giả Nguyễn Thị Bích Hậu
Đức Việt Online
Câu chuyện gia đình tôi ở Berlin 2010: Con gái 14 tuổi đòi đến Trung tâm SOS Kinder; Churchill; Có một mùa… thương
Kiếp sau xin chớ muộn màng; Ba chiếc rừu; Người trên 65 tuổi nên tránh 10 thói quen âm thầm hại sức khỏe
Một lần sống thật; Truyện trê cóc; 70 tuổi, tôi mới nhận ra 4 sự thật phũ phàng về tuổi già
Đồng tiền; Bố thí mắt tôi; Trường đời của người Hoa
Kiếp sau xin chớ muộn màng; Ta cho đời lòng tốt; 8 tâm thái sau tuổi 60 – Bí quyết sống an yên, trường thọ
5/6 người vừa nhận Huân chương cao nhất nước Mỹ là dân nhập cư; Laguardia; Một thuở yêu người – Phần II
Tuổi thất thập còn giữ được 6 thói quen này là phúc lớn; Luân hồi; Chút lãng mạn với áo dài… hồn Việt
7 cái sướng khi về già, ai cũng mong mà không phải ai cũng có; Yết Kiêu; Đêm trăng nhớ mẹ
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá