Luật lương tối thiếu Mindestlohngesetz MiLoG được Đức ban hành và áp dụng lần đầu tiên vào năm 2015, với mức 8,50 Euro/giờ, gọi là lương tối thiểu theo luật định gesetzlicher Mindestlohn (gọi tắt là lương tối thiểu). Kể từ đó, mức lương tối thiểu đã được nâng lên nhiều lần theo đề xuất của Ủy ban Tiền lương Tối thiểu Mindestlohnkommission. Đầu năm nay, ngày 01.01.2022 mức lương tối thiểu được nâng từ 9,60 Euro lên hiện tại l9,82 Euro/giờ. Đến ngày 01.07.2022, mức lương tối thiểu này lại được nâng tiếp lên 10,45 Euro/giờ. Tới 01.10.2022, tăng tiếp lên 12 Euro/giờ.

Mức lương tối thiểu và chênh lệch giữa các ngành

Mức lương tối thiểu áp dụng chung toàn Liên bang. Tuy nhiên mức lương tối thiểu ở từng công ty hoặc ngành lĩnh vực có thể cao hơn theo thoả thuận giữa chủ lao động và người lao động trong phạm vi công ty, hoặc theo hợp đồng tập thể trong từng ngành nghề lĩnh vực Branchenmindestlohn được quy định tại Luật Hợp đồng tập thể Tarifvertragsgesetzes hoặc Luật chuyển giao lao động Arbeitnehmer-Entsendegesetzes.

Quyết định điều chỉnh mức lương tối thiểu năm nay

Quy định tăng mức lương tối thiểu lên 12 Euro/giờ do Hạ viện và Thượng viện Đức Bundestag và Bundesrat thông qua, ban hành đầu tháng 06.2022 này được coi là một ngoại lệ. Thông thường, theo luật Lương tối thiểu, Ủy ban Tiền lương tối thiểu độc lập quyết định và đề xuất mức lương tối thiểu. Tuy nhiên, riêng lần này, Chính phủ đã tự thiết lập mức lương tối thiểu và nhấn mạnh rằng Ủy ban lương tối thiểu lần tiếp theo sẽ tiếp tục quyết định điều chỉnh.

Theo đó, cứ hai năm một lần, Ủy ban này đưa ra đề xuất có nên điều chỉnh mức lương tối thiểu hay không và nếu điều chỉnh thì ở mức nào. Ủy ban Tiền Lương tối thiểu gồm 9 thành viên đã họp lần cuối cùng vào tháng 06.2020.

Quy định hoạt động của Uỷ ban Tiền lương Tối thiểu

Ủy ban bao gồm 1 chủ tịch và 6 thành viên có quyền bỏ phiếu cộng 2 hai thành viên tư vấn không có quyền bỏ phiếu. Các thành viên bỏ phiếu bao gồm 3 đại diện công đoàn và 3 đại diện chủ lao động (doanh nghiệp). Ủy ban được bổ nhiệm lại 5 năm một lần. Trong bổ nhiệm, Chính phủ Liên bang tuân theo các khuyến nghị của các Hiệp hội lớn nhất Spitzenverbände của Chủ lao động và người lao động (Công đoàn).

- Chủ tịch hiện nay: Jan Zilius.

- Đại diện các công đoàn lớn: Andrea Kocsis, Robert Feiger, Stefan Körzell.

- Đại diện chủ lao động: Brigitte Faust, Steffen Kampeter, Karl-Sebastian Schulte

- Các thành viên khoa học: Lars Feld, Claudia Weinkopf

Ngoại lệ so với mức lương tối thiểu (tức thấp hơn)

Về nguyên tắc, mức lương tối thiểu áp dụng cho tất cả lao động từ 18 tuổi, bao gồm người về hưu, người làm thêm, lao động nước ngoài, lao động thời vụ, sinh viên, học sinh đủ tuổi lao động volljährige Schüler (tức từ 18 tuổi). Tuy nhiên, Đạo luật Tiền lương tối thiểu cũng quy định các trường hợp ngoại lệ dưới đây không áp dụng Luật Lương tối thiểu:

- Học sinh học nghề (kể từ 01.01.2020).

- Tình nguyện viên (ehrenamtlich Tätige).

- Thanh niên dưới 18 tuổi chưa hoàn thành khóa đào tạo nghề.

- Thất nghiệp dài hạn trong 6 tháng đầu tiên.

- Tự hành nghề Selbstständige (tức kinh doanh trả lương cho chính mình).

- Người giúp việc gia đình theo Đạo luật Công việc phụ giúp gia đình Heimarbeitsgesetz.

- Người làm dịch vụ tự nguyện (freiwilliger Dienst).

- Người tham gia chương trình thực tập bắt buộc (theo các luật về trường học, đại học, học nghề, giáo viên dạy nghề).

- Những người thực tập tự nguyện trong vòng tối đa 3 tháng để định hướng học nghề hoặc để vào đại học nếu như trước đó chưa từng thực hiện.

- Những người thuộc diện bồi dưỡng nghề nghiệp theo Điều § 54 a SGB III hoặc chuẩn bị cho học nghề theo Luật Đào tạo nghề Berufsbildungsgesetz.

- Những người tham gia chương trình hỗ trợ tìm việc Maßnahme der Arbeitsförderung như chương trình việc làm 1 Euro (1-Euro-Jobs).

- Người khuyết tật làm việc theo Luật làm việc như người lao động "arbeitnehmerähnliche Rechtsverhältnis").

Những khoản tiền thù lao sau đây có thể được cộng vào mức lương tối thiểu

Kể từ tháng 01.2022, mức lương tối thiểu được ấn định 9,82 Euro/giờ, nghĩa là tiền lương không được phép thấp hơn mức đó. Tuy nhiên, mức lương đó chủ lao động có thể trả thấp hơn, sau đó trả bổ sung bằng các khoản khác để tổng cộng tối thiểu bằng 9,82 Euro/giờ được gọi là tiền lương bổ sung zusätzliche Lohnbestandteile dưới đây:

- Tiền bổ sung hoặc phụ cấp, do làm việc trong những thời gian, điều kiện đặc biệt, như: làm thêm giờ, trong ngày chủ nhật, ngày lễ, làm việc trong điều kiện khó khăn hoặc nguy hiểm như phụ cấp bụi bẩn hoặc nguy hiểm, nhiều công việc hơn trên một đơn vị thời gian, kết quả công việc cao hơn so với mức trung bình.

- Các khoản thanh toán một lần, chẳng hạn như tiền thưởng Giáng sinh hoặc tiền nghỉ phép bổ sung, chúng được cộng vào lương tối thiểu đúng ngày trả lương.

- Tiền bổ sung và phụ cấp trả cho những công việc lâu dài hoặc định kỳ ghi trong hợp đồng, mà lúc thực hiện chưa trả.

- Việc thỏa thuận tiền lương giữa chủ lao động và người lao động cho từng khoản công việc, hay lương hàng tháng được cho phép nếu đảm bảo rằng mức lương tối thiểu cho số giờ thực sự làm việc đạt được trong kỳ kế toán đúng mức lương tối thiểu quy định.

(Chú ý: Có những khoản tiền chủ lao động trả bổ sung cho người lao động không được tính vào lương tối thiểu. Đó là những khoản không liên quan tới kết qủa lao động của nhân viên mà theo những mục đích khác do luật khác điều chỉnh, chẳng hạn tiền làm đêm, hay tiền chủ đóng lương hưu xí nghiệp cho nhân viên...).

(Còn tiếp)

Đức Việt Online