CHÂU ÂU HỌP KHẨN VỀ SỰ CỐ CẮT NGUỒN CUNG DẦU MỎ

Châu Âu xác nhận nhóm điều phối về dầu mỏ sẽ nhóm họp để thảo luận về tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng nghiêm trọng tại Hungary và Slovakia.

Ngày 24.2, Người phát ngôn Ủy ban châu Âu (EC) Anna Kaisa Itkonen xác nhận các chuyên gia thuộc nhóm điều phối dầu mỏ sẽ thảo luận về tình hình cung ứng tài nguyên năng lượng cho Hungary và Slovakia.

Theo bà Itkonen, nhóm điều phối dự kiến nhóm họp lúc 10h sáng ngày 25.2 nhằm kiểm kê và đánh giá chi tiết các diễn biến mới nhất. Đây là động thái phản hồi chính thức đầu tiên của châu Âu sau thời gian dài trì hoãn trước các đề nghị can thiệp từ Trung Âu.

Cuộc họp này đánh dấu lần tập hợp đầu tiên của nhóm chuyên gia sau hơn 1 tháng kể từ khi nguồn cung dầu mỏ qua đường ống Druzhba từ phía Ukraina bị đình chỉ hoàn toàn.

Việc cắt đứt dòng chảy năng lượng từ phía Ukraina đã đẩy Hungary và Slovakia vào thế khó, đe dọa trực tiếp đến hoạt động của các nhà máy lọc dầu lớn nhất khu vực. Sự chậm trễ trong việc tổ chức cuộc họp này đã làm dấy lên những làn sóng chỉ trích gay gắt từ giới chức Hungary và Slovakia đối với thái độ của Ủy ban châu Âu.

Trong suốt 1 tháng qua, sự im lặng của các cơ quan chức năng tại châu Âu đã gây ra nhiều tranh cãi về tính đoàn kết và công bằng trong khối. Hungary và Slovakia cáo buộc Kiev sử dụng hạ tầng năng lượng làm vũ khí chính trị để gây áp lực, đồng thời yêu cầu châu Âu phải có biện pháp can thiệp quyết liệt để bảo vệ quyền lợi chính đáng của các thành viên.

Các chuyên gia nhận định cuộc họp tới đây sẽ là phép thử quan trọng cho khả năng điều phối của EC trong việc bảo vệ an ninh năng lượng cho các quốc gia thành viên. Nếu không đưa ra được những giải pháp thực chất nhằm khôi phục nguồn cung, uy tín của Brussels đối với các quốc gia Trung và Đông Âu sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng. Đây cũng là cơ hội để các bên làm rõ trách nhiệm pháp lý của Ukraina trong việc duy trì dòng chảy năng lượng theo các hiệp định quá cảnh đã ký kết với các nước láng giềng.

Kết quả của cuộc thảo luận này được kỳ vọng sẽ làm rõ lộ trình khôi phục nguồn cung và các kịch bản dự phòng nếu tình trạng gián đoạn còn kéo dài.

Trong bối cảnh các quốc gia như Hungary đang nỗ lực tìm kiếm sự tự chủ thông qua việc xây dựng liên minh riêng, động thái từ phía Ủy ban châu Âu sẽ quyết định mức độ ổn định của thị trường năng lượng khu vực. Việc duy trì sự thống nhất trong chính sách năng lượng toàn khối đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết khi lợi ích quốc gia và địa chính trị đan xen phức tạp.

Sự kiện này cũng là hồi chuông cảnh báo cho toàn bộ khu vực về sự mong manh của các tuyến đường ống quá cảnh qua các vùng chiến sự. Châu Âu hiện đứng trước bài toán nan giải: Làm thế nào để vừa duy trì áp lực trừng phạt, vừa đảm bảo an ninh năng lượng thiết yếu cho chính các thành viên trong khối.

CHÂU ÂU ĐỐI MẶT VỚI NHỮNG THIẾU HỤT LỚN TRONG HỆ THỐNG PHÒNG THỦ

Theo báo cáo thường niên “Military Balance 2026” (tạm dịch “Cán cân quân sự 2026”) của Viện Nghiên cứu chiến lược Quốc tế (IISS), công bố ngày 24/2, châu Âu đang đối mặt với những "khoảng trống" đáng kể về năng lực quân sự, khiến lục địa này chưa sẵn sàng đối phó với các cuộc xung đột quy mô lớn.

Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu chiến lược Quốc tế (IISS), chi tiêu quốc phòng toàn cầu năm 2025 đạt 2,63 nghìn tỷ USD, tăng 2,5% so với năm trước, tuy nhiên tốc độ tăng chậm hơn so với giai đoạn trước đó. Ngược lại, châu Âu chứng kiến mức tăng kỷ lục với tổng chi tiêu quốc phòng lên đến 562,9 tỷ USD, tăng 12,6% so với năm 2024. Các nước NATO cũng đã cam kết tăng ngân sách quốc phòng lên mức 5% GDP vào năm 2035, nhằm củng cố khả năng phòng thủ. Tuy nhiên, IISS cảnh báo, nguồn lực tài chính hạn chế có thể cản trở mục tiêu này.

Theo IISS, trong năm 2025, châu Âu đầu tư chủ yếu vào việc mua sắm và nâng cấp các hệ thống phòng thủ then chốt bao gồm hệ thống phòng không, phòng thủ tên lửa và công nghệ không người lái để lấp đầy lỗ hổng phòng không và tăng cường an ninh sườn phía Đông của NATO. Tuy nhiên, ngay cả với việc tăng ngân sách quốc phòng và đầu tư mua sắm trang thiết bị hiện đại, châu Âu vẫn đối mặt với những lỗ hổng lớn trong hệ thống phòng thủ.

Những thiếu hụt này bao gồm sự yếu kém trong phòng không tích hợp, phòng thủ tên lửa và khả năng chống lại các hệ thống không người lái. Ngoài ra, các lực lượng vũ trang châu Âu được đánh giá là “thiếu hụt về năng lực” và “chưa được chuẩn bị  đầy đủ” trước kịch bản của một cuộc tấn công quy mô lớn.

Để khắc phục những thiếu hụt này, trong năm qua châu Âu đã khởi động một số sáng kiến như chương trình “Lá chắn bầu trời châu Âu” do Đức dẫn dắt nhằm tăng cường phòng không châu Âu thông qua việc mua sắm chung các hệ thống tên lửa tầm ngắn, tầm trung và tầm xa, đồng thời tăng cường khả năng răn đe và phòng thủ tập thể. Ngoài ra, các quốc gia Baltic, Ba Lan và Phần Lan cũng đã tham gia Chương trình "Bức tường máy bay không người lái" (UAV) Baltic nhằm thiết lập một hệ thống phòng thủ đa tầng để phát hiện và vô hiệu hóa các mối đe dọa, góp phần tăng cường an ninh khu vực.

Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) nhận định, châu Âu khó có thể khắc phục những thiếu hụt về năng lực quân sự trong ngắn hạn. Trong thời gian tới, bên cạnh việc tăng ngân sách quốc phòng, châu Âu cần đẩy mạnh hợp tác quân sự giữa các nước thành viên và đầu tư vào công nghệ để có thể từng bước lấp đầy “khoảng trống” về năng lực quân sự.

EU PHÊ DUYỆT KHOẢN VAY HƠN 100 TỈ USD CHO UKRAINE

Chủ tịch Nghị viện Châu Âu Roberta Metsola chính thức ký phê duyệt khoản vay trị giá 90 tỉ euro (106 tỉ USD) của EU dành cho Ukraine.

Động thái hôm 24-2 này cung cấp một nguồn hỗ trợ tài chính quan trọng, còn gọi là Khoản vay Hỗ trợ Ukraine (USL), cho Kiev trong bối cảnh nước này bước sang năm thứ 5 xung đột với Nga.

Tuy nhiên, dù đã được ký kết tại Nghị viện, khoản vay này vẫn cần phải được Hội đồng Châu Âu thông qua với sự nhất trí. Kết quả tiến trình này hiện vẫn chưa chắc chắn do Hungary và Slovakia đã công khai tuyên bố sẽ phủ quyết quyết định này.

Theo Kyiv Post, bà Metsola thông báo trên mạng xã hội X: "Thay mặt Nghị viện Châu Âu, tôi vừa ký duyệt Khoản vay Hỗ trợ Ukraine trị giá 90 tỉ euro".

Bà nhấn mạnh khoản tiền này nhằm duy trì hoạt động của các dịch vụ công thiết yếu và củng cố sức mạnh quốc phòng của Ukraine. Theo bà Metsola, khoản vay sẽ góp phần bảo vệ an ninh và tự do chung của châu Âu, giúp đạt được nền hòa bình thực sự, lâu dài và định hình tương lai của Ukraine trong châu Âu.

Trước đó, vào ngày 19-2-2025, Hội đồng châu Âu đã nhất trí cung cấp cho Ukraine khoản vay 90 tỉ euro cho giai đoạn 2026-2027. Khoản tiền này được huy động thông qua việc EU vay vốn trên các thị trường và được đảm bảo bằng ngân sách của liên minh. Vào thời điểm đó, Hungary, Slovakia và Cộng hòa Czech đã từ chối tham gia cơ chế này nhưng cam kết sẽ không cản trở.

Tuy nhiên, Thủ tướng Hungary Viktor Orbán và Bộ trưởng Ngoại giao Péter Szijjártó mới đây cho rằng Budapest sẽ phủ quyết thỏa thuận và áp đặt thêm các lệnh trừng phạt cho đến khi đường ống Druzhba dẫn dầu Nga được mở lại. Động thái này đã vấp phải sự chỉ trích từ các quan chức EU và các quốc gia thành viên.

Trong cuộc họp báo ở Kiev ngày 24-2, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết đã đạt được thỏa thuận về việc Ukraine sẽ đánh giá công việc cần thiết để khôi phục đường ống dẫn dầu Druzhba bị hư hại trong cuộc tấn công của Nga vào ngày 27-1, theo hãng tin Interfax-Ukraine.

Cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen đã đến Kiev, đánh dấu chuyến thăm thứ 10 của bà kể từ khi xung đột nổ ra.

Bà viết trên X: "Có mặt tại Kiev lần thứ 10 kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu. Để tái khẳng định rằng châu Âu luôn kiên định sát cánh cùng Ukraine, cả về tài chính, quân sự, cũng như cùng nhau vượt qua mùa đông khắc nghiệt này. Động thái nhấn mạnh cam kết bền bỉ của chúng tôi đối với cuộc đấu tranh của Ukraine".

'TIN VUI 500 TRIỆU USD' TỪ CHÂU ÂU VỪA BÁO VỀ

Xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang EU đã tăng 3 lần so với năm 2021.

Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025, xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Liên minh châu Âu (EU) đạt hơn 477 triệu USD, tăng 3 lần so với năm 2021. Giai đoạn 2021–2025, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng thêm 322,7 triệu USD, tương ứng mức tăng 208%, với tốc độ tăng trưởng kép bình quân khoảng 43%/năm. Riêng năm 2025 so với 2024, kim ngạch tăng 52,75%, cho thấy EU tiếp tục là điểm đến tăng trưởng nhanh và ổn định.

Đáng chú ý, tăng trưởng không còn tập trung vào một vài mặt hàng truyền thống mà đã có sự đa dạng hóa rõ rệt. Trong nhóm sản phẩm chủ lực, chanh leo tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch tăng từ 41,6 triệu USD năm 2021 lên 112,8 triệu USD năm 2025, tương ứng mức tăng 171%. Tuy nhiên, tỷ trọng trong tổng kim ngạch giảm nhẹ từ 27% xuống 24%, phản ánh sự gia tăng đóng góp của các nhóm hàng khác.

Hạt dẻ cười trở thành điểm sáng khi kim ngạch tăng từ 5,3 triệu USD lên 82,7 triệu USD, tức tăng hơn 15 lần sau 4 năm. Tỷ trọng mặt hàng này tăng từ 3,4% lên 17,3%, trở thành một trong những nhóm tăng nhanh nhất tại thị trường EU.

Xoài cũng ghi nhận mức tăng ấn tượng, từ 23 triệu USD lên 72,8 triệu USD (tăng 216%), duy trì tỷ trọng quanh 15%. Nhóm dừa và sản phẩm từ dừa tăng từ 164% đến 249% tùy dòng sản phẩm, cho thấy xu hướng tiêu thụ mạnh các sản phẩm nhiệt đới tại châu Âu.

Ở chiều ngược lại, một số mặt hàng như thanh long gần như đi ngang về giá trị so với năm 2021, khiến tỷ trọng giảm từ 12,1% xuống còn 3,7%. Chanh và ngô vẫn tăng về kim ngạch tuyệt đối nhưng thị phần trong cơ cấu chung thu hẹp.

Theo số liệu năm 2022 của Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), EU với 27 quốc gia thành viên đang là thị trường nhập khẩu hàng rau quả lớn nhất toàn cầu, chiếm 35,71% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này của thế giới. Hàng năm, bên cạnh nguồn cung nội khối, khu vực này nhập khẩu khối lượng lớn rau quả các loại với tổng kim ngạch hàng chục tỷ USD.

Với quy mô gần 480 triệu USD vào năm 2025, EU tiếp tục là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh của rau quả Việt Nam. Tuy nhiên, theo các chuyên gia nông nghiệp, đây cũng là khu vực có tiêu chuẩn cao và cạnh tranh gay gắt. Để duy trì đà tăng trưởng, các chuyên gia cho rằng ngành rau quả cần tiếp tục tái tổ chức vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, liên kết chuỗi chặt chẽ, thu hút doanh nghiệp đầu tư chiều sâu cho chế biến và xây dựng thương hiệu tại thị trường sở tại.

Nguồn: Lao Động; VOV; CafeF; Soha