Án quyết tòa án Hiến pháp Liên bang bác bỏ Nghị định Chính phủ tái phân bổ 60 tỉ Euro

Phán quyết “gây chấn động”

Tòa Hiến pháp Liên bang Đức hôm 15.11 đã ra phán quyết rằng việc Chính phủ Liên bang ra nghị định tái phân bổ khoản tín dụng thời đại dịch Covid-19 trị giá 60 tỷ Euro chưa sử dụng vào năm 2021 là vi hiến.

Cùng với phán quyết trên, Tòa Hiến pháp cũng đặt ra những câu hỏi rộng hơn về tài trợ cho các dự án công nghiệp lớn lẽ ra phải được hỗ trợ bằng công quỹ.

Hậu họa đối với ngành thép

Trong số các dự án này có các kế hoạch của Tập đoàn thép đa quốc gia ArcelorMittal, có trụ sở chính ở thành phố Luxemburg, chi 2,5 tỷ Euro để khử cacbon cho các nhà máy thép ở Đức. Giờ đây những phần phụ thuộc vào sự hỗ trợ của chính phủ trở nên không chắc chắn.

Đối thủ của ArcelorMittal là Tập đoàn SHS Stahl-Holding-Saar của Đức cũng chưa nhận được cam kết chính thức từ Chính phủ về việc hỗ trợ dự án đầu tư 3,5 tỷ Euro nhằm cắt giảm đáng kể lượng khí thải CO2 tại các lò nung của mình.

Ngoài 2 khoản đầu tư tổng trị giá 6 tỷ Euro vào ngành thép, các lĩnh vực khác có khả năng bị ảnh hưởng bởi phán quyết của Tòa Hiến pháp bao gồm 4 tỷ Euro trong lĩnh vực vi điện tử và 20 tỷ Euro để sản xuất pin.

Đối với thỏa thuận bảo vệ khí hậu

Nhằm giúp ngành công nghiệp tự bảo vệ mình trước sự biến động giá điện, văn bản cho biết. Những khoản này trước đây được ước tính là 68 tỷ Euro.

Đối với cam kết tài trợ cho các dự án lớn

Phán quyết của Tòa Hiến pháp ngăn chặn việc tái sử dụng số tiền chưa sử dụng từ đại dịch để đầu tư xanh đã làm dấy lên nghi ngờ về số phận các cam kết tài trợ cho các dự án lớn, bao gồm liên doanh sản xuất chip mới bên ngoài thành phố Dresden giữa nhà sản xuất chip TSMC của Đài Loan (Trung Quốc) và các công ty chip châu Âu là NXP (Hà Lan) và Infineon và Bosch (Đức). Tổng chi phí cho liên doanh này dự kiến là 10 tỷ Euro, với các khoản trợ cấp chiếm khoảng một nửa số tiền đó.

Đối cạnh tranh trên thị trường châu Á và Mỹ

Tệ hơn, tình trạng bất ổn về ngân sách tạo ra một lớp vấn đề mới khi Đức đang vật lộn để giành được đầu tư tại các địa điểm ở châu Á và Mỹ, đồng thời đối mặt với nguy cơ các công ty công nghiệp lớn chuyển địa điểm ra nước ngoài.

Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) của Mỹ đã cung cấp cho các công ty các khuôn khổ pháp lý rõ ràng, bao gồm cả lĩnh vực hydro còn non trẻ. Trong khi đó, đây vốn là chìa khóa cho những nỗ lực của Đức nhằm làm cho ngành công nghiệp của quốc gia Tây Âu trung hòa carbon.

“Nếu có ấn tượng… rằng không an toàn khi đi theo con đường này với các công ty Đức… thì các nhà sản xuất sẽ tìm đến IRA và các dự án khác ở Mỹ, đơn giản vì ở đó có sự an toàn đầu tư”, ông Bernhard Osburg, CEO của Thyssenkrupp Steel Europe, cho biết.

Trong khi có những lo ngại về ý nghĩa của lỗ hổng ngân sách đối với các dự án trong ngắn hạn, thì ngày càng có nhiều lo ngại rằng nó có thể làm suy yếu khả năng đồng tài trợ của Đức cho quá trình chuyển đổi dài hạn các ngành công nghiệp của nước này.

Một số lo ngại rằng kế hoạch giảm giá điện cho ngành công nghiệp, nỗ lực quan trọng nhằm duy trì khả năng cạnh tranh của các công ty hóa chất lớn như BASF và Wacker Chemie, cũng có thể bị trật bánh.

Các ngành công nghiệp quan trọng ở Đức, như sản xuất hóa chất hoặc thép, cần mức giá cạnh tranh đối với năng lượng tiêu thụ”, ông Oliver Blume, CEO của hãng sản xuất ô tô hàng đầu châu Âu Volkswagen. “Chúng tôi hiện không có khả năng cạnh tranh trên quy mô toàn cầu”.

Thượng viện Đức bác bỏ Dự luật về Cơ hội tăng trưởng

Ngày 24.11, Thượng viện Đức đã bác dự luật giảm hàng tỷ euro thuế thu nhập đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ được Chính phủ đề xuất nhằm kích thích đầu tư trong bối cảnh nhu cầu bên ngoài yếu và lãi suất tăng.

Hầu hết các nghị sĩ tại Thượng viện Đức đã bỏ phiếu nhất trí chuyển dự luật trên, có tên gọi Đạo luật về Cơ hội tăng trưởng, tới một ủy ban hòa giải của quốc hội. Hiện vẫn chưa rõ thời điểm ủy ban này nhóm họp về dự luật này.

Đạo luật về Cơ hội tăng trưởng đề xuất giảm khoảng 7 tỷ euro (7,63 tỷ USD) tiền thuế doanh nghiệp mỗi năm kể từ năm 2024 và tổng cộng hơn 32 tỷ euro cho đến năm 2028.

Với dự luật này, các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể khấu trừ khoản lỗ vào bất kỳ khoản lợi nhuận nào trong cùng năm tài chính để được giảm thuế.

Các doanh nghiệp sẽ nhận được một khoản trợ cấp tương đương 15% số tiền mà họ đầu tư cho các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Dự luật này là được Hạ viện Đức thông qua vào tuần trước.

Chính phủ dỡ bỏ “phanh nợ” trước cuộc khủng hoảng ngân sách chưa từng có

Mới đây, ngày 24.11, Chính phủ Đức đã quyết định dỡ bỏ các quy định hạn chế về nợ công của mình, xóa bỏ biện pháp “phanh nợ” nhằm tìm kiếm một thỏa thuận bù đắp cho khoản ngân sách thâm hụt 60 tỷ euro. Nếu điều này được áp dụng, đây sẽ là năm thứ 4 liên tiếp Chính phủ Đức phải hoãn thực thi biện pháp “phanh nợ”, được sử dụng để giảm các thâm hụt liên quan đến nợ công của chính phủ.

Với quyết định mới, Bộ trưởng Tài chính Đức Christian Lindner cho biết chính phủ liên bang sẽ có cơ sở trình ngân sách bổ sung vào tuần tới để đảm bảo về mặt hiến pháp cho các khoản chi tiêu công trong năm 2023.

Ông nói: Tôi coi nhiệm vụ của mình là phải làm rõ mọi việc. Chúng ta không thể nói về năm 2024 và những năm tiếp theo cho đến khi chúng ta có được một tình huống chắc chắn và đáng tin cậy về mặt pháp lý được Hiến pháp bảo đảm. Vì vậy, chúng tôi sẽ trình một dự thảo ngân sách bổ sung cho năm 2023 vào tuần tới.

Theo ông Lindner, cùng với kế hoạch tài khóa mới, chính phủ sẽ đưa ra nghị quyết trước quốc hội để tuyên bố “tình trạng khẩn cấp đặc biệt” tạo cơ sở pháp lý để đình chỉ biện pháp “phanh nợ”. Quy định về giới hạn nợ đã được ghi trong Hiến pháp từ năm 2009, nhưng nó đã bị đình chỉ nhiều lần kể từ năm 2020 để giải quyết các tình trạng khẩn cấp quốc gia.