Một cơn “ớn lạnh” đe dọa các ngân hàng ở nhiều nơi trên khắp thế giới

(Ảnh minh họa).

Gần một năm sau cuộc khủng hoảng dẫn tới sự sụp đổ của 3 ngân hàng Mỹ cũng như xóa tên Credit Suisse ở châu Âu, một “cơn ớn lạnh” mới lại tràn qua các ngân hàng toàn cầu.

Điểm chung là sự thua lỗ này bắt nguồn từ các khoản cho vay trong lĩnh vực bất động sản thương mại, vốn đang chịu cảnh lay lắt dù bóng ma Covid-19 đã bị đẩy ra xa.

Hôm 31/1, cổ phiếu New York Community Bancorp (NYCB) giảm 38% sau khi báo cáo khoản lỗ 252 triệu USD trong quý vừa qua. Ngân hàng này đã phải dành 552 triệu USD trong quý 4 để dự phòng rủi ro, tăng 62 triệu USD so với quý trước. Ngân hàng này dự kiến sẽ lỗ lớn với các khoản vay dành cho một tòa nhà văn phòng.

Mức giảm của NYCB đã kéo bộ chỉ số KBW Regional Banking Index giảm 6%, mức giảm hàng ngày lớn nhất kể từ tháng 5 năm ngoái – tháng mà First Republic có trụ sở tại California trở thành ngân hàng thứ 3 của Mỹ sụp đổ.

Chỉ số này tiếp tục giảm 2,29% trong phiên giao dịch ngày 1/2, phục hồi so với mức giảm 4,8% trong phiên. Cùng với đó, cổ phiếu một loạt các ngân hàng của Mỹ cũng bị nhà đầu tư bán tháo.

Kể từ những “hỗn loạn” vào mùa xuân năm ngoái, các nhà đầu tư cũng như cơ quan quản lý cảnh giác cao độ trước những căng thẳng mới trong lĩnh vực ngân hàng, đặc biệt là mức độ tiếp xúc của mảng này với thị trường bất động sản thương mại đang ngày càng suy yếu.

Giá trị của nhiều tòa nhà đã giảm mạnh khi hàng triệu người lao động phải làm việc từ xa trong thời kỳ đại dịch, khiến một lượng lớn văn phòng bị bỏ trống hoặc không được sử dụng. Trong khi đó, lãi suất cao đã khiến các doanh nghiệp bất đổng sản, những người thường vay các khoản lớn để tài trợ cho các dự án, gặp khó khăn hơn trong việc hoàn trả các khoản nợ.

Hôm 1/2, Ngân hàng Aozora của Nhật Bản cho biết các khoản nợ xấu gắn liền với các văn phòng ở Mỹ là một phần nguyên nhân dẫn đến khoản lỗ hàng năm 190 triệu USD của doanh nghiệp này trong năm ngoái. Trước đây, ngân hàng dự kiến kiếm được lợi nhuận 160 triệu USD. Tin tức này đã ngay lập tức khiến cổ phiếu ngân hàng giảm 21%. Theo dự báo của Aozora, sẽ cần một hoặc 2 năm để thị trường văn phòng ở Mỹ có thể “ổn định”, khi nhiều người hơn trở lại văn phòng lạm việc và FED giảm dần lãi suất.

Ngoài ra, tổn thất cũng được ghi nhận ở châu Âu. Ngân hàng lớn nhất nước Đức là Deutsche Bank cũng trích lập 133 triệu USD để dự phòng rủi ro với các khoản vay trong lĩnh vực bất động sản thương mại ở Mỹ trong quý vừa qua. Con số này cao gấp 4 lần số tiền mà họ dự phòng rủi ro trong cùng quãng thời gian của năm 2022.

Philip Lawlor, lãnh đạo bộ phận nghiên cứu thị trường tại Wilshire Indexes, cho biết tình trạng hỗn loạn gần đây khó có thể tác động đến các ngân hàng lớn, có vốn hóa tốt trong thời gian này.

Tuy nhiên, ông này cảnh báo không nên chủ quan, nhất là khi những biến cố trong lĩnh vực ngân hàng đầu năm 2023 đều bắt nguồn từ những “gợn sóng nhỏ”.

Trung Quốc tự cường sản xuất máy bay, tìm mọi cách vượt Boeing và Airbus

Trung Quốc sẽ đầu tư mạnh mẽ để mở rộng năng lực sản xuất máy bay chở khách C919 do nước này tự chế tạo, nhằm giành thêm thị phần từ các ông lớn Airbus và Boeing.

Theo SCMP , ông Zhang Yujin, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (Comac), khẳng định nhà sản xuất máy bay thân hẹp thuộc sở hữu nhà nước này có kế hoạch tăng mạnh năng lực sản xuất trong năm nay.

Bên lề Đại hội nhân dân thành phố Thượng Hải diễn ra tuần trước, ông Zhang tiết lộ thêm rằng khoản đầu tư cho việc sản xuất máy bay C919 sẽ lên tới hàng chục tỷ nhân dân tệ trong vòng 3 đến 5 năm tới.

Máy bay C919 do Trung Quốc chế tạo được thiết kế để chở từ 140 đến 210 hành khách và có tầm bay là 5.555 km, nhằm mục đích cạnh tranh trực tiếp với dòng 737 của Boeing và A320 của Airbus.

Boeing và Airbus đều là những nhà sản xuất máy bay chú trọng cải tiến công nghệ nhằm tăng tính hiệu quả, độ bền, giảm tiếng ồn và khí thải cho các tàu bay của mình. Tuy nhiên, các chuyên gia Trung Quốc đánh giá chiếc C919 cũng trang bị nhiều kỹ thuật tiên tiến như bố cục khí động tiên tiến, động cơ tốn ít nhiên liệu, tiếng ồn thấp.

Ông Mike Yeomans, người đứng đầu bộ phận định giá tại công ty phân tích hàng không IBA có trụ sở tại Anh, đánh giá C919 đã được ứng dụng rất nhiều công nghệ mới nhất, hiện đại nhất.

Trong khi đó, nhà kinh tế Max J.Zenglein, người đứng đầu Viện nghiên cứu Trung Quốc Mercator (một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Berlin, Đức), nhận định dù sự ra đời của C919 đánh dấu điểm khởi đầu trong việc thách thức hai dòng máy bay thương mại phổ biến của Boeing và Airbus, nhưng có lẽ sẽ phải mất nhiều năm nữa mới có thể chứng kiến một sự thay đổi lớn trên thị trường toàn cầu.

Tính đến tháng 1/2024, Comac đã giao 4 máy bay C919 cho khách hàng đầu tiên của mình là China Eastern Airlines, hãng hàng không lớn thứ hai của Trung Quốc theo số lượng hành khách, chỉ sau hãng hàng không quốc gia Air China.

3 chiếc trong số này đã được đưa vào khai thác trên đường bay từ Thượng Hải đến thành phố Thành Đô (tỉnh Tứ Xuyên, Tây Nam Trung Quốc), sau chuyến bay thương mại đầu tiên vào cuối tháng 5/2023. Tính đến cuối năm ngoái, dòng máy bay này đã thực hiện 655 chuyến bay thương mại và vận chuyển gần 82.000 hành khách.

Đầu tháng này, China Eastern Airlines đã đưa máy bay C919 vào tuyến khứ hồi thường xuyên nối thủ đô Bắc Kinh với trung tâm kinh tế Thượng Hải, đánh dấu nỗ lực mở rộng thị trường nội địa. Đây là một trong những tuyến bay đông đúc nhất thế giới. Trên chặng bay này, C919 đạt tỷ lệ lấp đầy hành khách hơn 85% từ Thượng Hải và gần 100% trên hành trình khứ hồi từ Bắc Kinh.

China Eastern Airlines hiện đã hoàn tất thỏa thuận mua thêm 100 máy bay C919, tổng trị giá gần 10 tỷ USD, mặc dù đơn hàng sẽ phải mất nhiều năm mới hoàn thành.

Nhà phân tích Li Taoyang từ China Securities cho biết, những chiếc C919 hiện có chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu trên 5 tuyến bay hàng đầu của China Eastern Airlines.

"Với hơn 4.000 chuyến bay của China Eastern Airlines và nhu cầu thị trường đáng kể của các hãng hàng không Trung Quốc khác, rất nhiều dư địa cho nhu cầu thay thế máy bay nội địa bằng C919 trong tương lai" , ông Li nói.

Comac cho biết họ hiện đã nhận được 1.061 đơn đặt hàng cho C919. Hãng hàng không quốc gia Air China vào tháng trước đã công bố mua 6 máy bay C919, dự kiến giao hàng từ năm 2024 đến năm 2025.

Nỗ lực mở rộng thị trường hàng không nội địa của Trung Quốc cũng được thúc đẩy bởi sự phục hồi hậu COVID-19 của thị trường hàng không toàn cầu.

Để đáp ứng nhu cầu di chuyển hàng không trong dịp Tết Nguyên Đán 2024 ở Trung Quốc, China Eastern Airlines đã huy động 783 máy bay hoạt động trong suốt tuần nghỉ lễ và thực hiện 3.280 chuyến bay chở khách mỗi ngày - tăng 42% so với bình thường.

Trung Quốc cũng đang nỗ lực đưa ngành hàng không trong nước ra toàn cầu. Trong tháng 1, Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc cam kết hợp tác với Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh Châu Âu để giúp đưa máy bay của nước này vào các kế hoạch của lục địa.

Theo công ty tư vấn quản lý Oliver Wyman của Mỹ, tổng số máy bay dân dụng trên thế giới có thể đạt tới 36.305 chiếc vào năm 2033, tăng 32,57% so với cách đây một thập kỷ. Công ty dự đoán Trung Quốc, Bắc Mỹ và Tây Âu là 3 thị trường có nhu cầu sử dụng máy bay cao nhất.

Chạy đua đàm phán giữa cảnh khói lửa trong, ngoài Gaza

(Ảnh minh họa).

Ngoại trưởng Mỹ lại sắp tới Trung Đông trong nỗ lực ngăn chặn cuộc chiến Gaza lan rộng hơn nữa, giữa lúc Hamas xem xét một đề xuất ngừng bắn.

Một quan chức Mỹ ngày 31.1 cho biết Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken dự kiến đến Trung Đông "trong những ngày tới", nhưng không tiết lộ địa điểm hay thời gian cụ thể, theo AFP. Đây sẽ là chuyến công du Trung Đông thứ 5 của nhà ngoại giao hàng đầu Mỹ kể từ khi chiến sự Hamas - Israel bùng nổ ở Gaza gần 4 tháng trước.

Nỗ lực ngoại giao tăng tốc

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden cũng như bản thân ông Blinken đang đối mặt sức ép ngày càng lớn vì cuộc chiến ở Gaza, nơi cư trú của khoảng 2,3 triệu người Palestine trước chiến sự. Mỹ, đồng minh lớn nhất của Israel, đến nay không ủng hộ đình chiến nhưng cũng bất đồng với Israel trong nhiều vấn đề, bao gồm tương lai Gaza.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Matthew Miller mới đây cho hay Washington đang "tích cực theo đuổi" việc thành lập một nhà nước Palestine độc lập, bất chấp thực tế rằng Thủ tướng Benjamin Netanyahu của Israel nhiều lần tuyên bố phản đối việc này. Theo trang Axios, Ngoại trưởng Blinken đã yêu cầu cấp dưới tiến hành đánh giá và đưa ra các lựa chọn chính sách về khả năng Mỹ và quốc tế công nhận một nhà nước Palestine sau khi chiến sự kết thúc.

Nỗ lực ngoại giao đã tăng tốc trong những ngày gần đây, khi giới chức Mỹ, Israel và Ả Rập gặp nhau tại Paris (Pháp) và vạch ra kế hoạch về việc tạm thời ngừng bắn ở Gaza để giải cứu con tin. AFP đưa tin ông Ismail Haniyeh, lãnh đạo của Hamas, dự kiến đến Cairo (Ai Cập) trong ngày 1.2 để đàm phán về kế hoạch này. Theo một nguồn tin Hamas, kế hoạch 3 giai đoạn sẽ bắt đầu bằng 6 tuần ngừng bắn đầu tiên để trao đổi con tin và tù nhân, cũng như đưa thêm hàng cứu trợ vào Gaza.

Tại Washington D.C hôm 31.1, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan đã gặp ông Ron Dermer, quan chức hàng đầu Israel và thân cận với Thủ tướng Netanyahu, để thảo luận tình hình Gaza, theo Nhà Trắng. Cùng ngày, Lầu Năm Góc cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin có cuộc hội đàm với người đồng cấp Anh Grant Shapps với trọng tâm là các mối đe dọa về an ninh tại Trung Đông.

Bom đạn chưa dừng

Trong lúc đó, quân đội Israel hôm qua cho biết đang tiếp tục các hoạt động chiến đấu ở bắc và trung Dải Gaza, bao gồm trung tâm TP.Gaza, cũng như tại TP.Khan Younis ở phía nam. Trong vòng 24 giờ trước đó, lực lượng Israel đã tiêu diệt "hàng chục" tay súng Hamas, cũng như phá hủy một bệ phóng tên lửa tầm xa, theo báo The Times of Israel.

Bên ngoài Gaza, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm qua thông báo lực lượng này đã tấn công và phá hủy 10 máy bay không người lái (UAV) mà họ cho là sắp được phóng từ Yemen. Ngoài ra, tàu chiến của Mỹ cũng bắn hạ 3 UAV (do Iran sản xuất) và 1 tên lửa đạn đạo chống hạm của Houthi ở vịnh Aden, theo tuyên bố. Trước đó, trong ngày 31.1, Houthi cho biết đã tiến hành vụ tấn công nhắm vào một tàu buôn Mỹ ở vịnh Aden sau khi bắn tên lửa về phía tàu khu trục Gravely của Hải quân Mỹ.

Ukraine đối mặt thách thức mới đáng lo ngại

Các lực lượng Ukraine đang đối mặt với thách thức mới ngoài những trận chiến khốc liệt ở chiến trường là căng thẳng gia tăng giữa các nhà lãnh đạo hàng đầu, các chuyên gia cho biết.

Những đồn đoán tràn lan bùng lên trong những ngày qua về việc Tổng thống Volodymyr Zelensky sẽ sa thải chỉ huy quân sự hàng đầu, Tư lệnh quân đội Valery Zaluzhny, càng đẩy Kiev vào tình thế đáng lo ngại giữa thời điểm bấp bênh của cuộc chiến.

Ngoài việc đang đau đầu chờ xem liệu các đồng minh phương Tây có phê duyệt hơn 100 tỷ USD viện trợ rất cần thiết hay không, chính phủ ở Kiev đang phải đối mặt với một sự xao lãng ngày càng nhức nhối: sự hỗn loạn trong hàng ngũ cấp cao tập trung vào số phận của người chỉ huy quân sự hàng đầu.

Tuần này, đồn đoán đã nổ ra trong giới chính trị và quân sự khi các phương tiện truyền thông và trực tuyến đưa tin Tổng thống Zelensky đã sa thải tướng Zaluzhny. Thông tin đồn đoán lan rộng đến mức văn phòng tổng thống buộc phải đưa ra lời phủ nhận công khai. Người phát ngôn của tổng thống, Serhiy Nikiforov, nói với truyền thông Ukraine hôm 29/1: "Không có chuyện sa thải".

Tuy nhiên, phản ứng cộc lốc này lại chỉ làm tăng thêm sự suy đoán. Và cả Ukraine hiện vẫn đang bị phân tâm xem vị tướng này sẽ ở lại hay đi. Trong khi đó, văn phòng tổng thống lẫn bộ chỉ huy quân sự đều không cung cấp bất kỳ thông tin mới nào.

Trong khi đó, hàng loạt tờ báo Anh phỏng đoán ông Zelensky sắp cách chức ông Zaluzhny dù Kiev đã bác bỏ thông tin tương tự mà báo chí Ukraine đăng tải trước đó.

"Cho đến nay, ông Zelensky vẫn chưa thông báo về việc sẽ thay thế vị tướng này. Nhưng điều đó không có nghĩa là chiếc ghế của tướng Zaluzhny đã an toàn. Có thể đơn giản chỉ là chưa có người thay thế ông ấy", báo Economist viết ngày 30/1. Báo này còn viết, ông Zaluzhny được đề nghị làm Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Ukraine vào ngày 29/1 nhưng đã từ chối.

Trong khi đó, 4 nguồn thạo tin của Financial Times nói ông Zelensky đã đề xuất ông Zaluzhny nhận vị trí mới là cố vấn quốc phòng. Theo 2 trong 4 nguồn tin, ông Zelensky đã nói rõ rằng dù tướng Zaluzhny có nhận lời hay không, ông vẫn sẽ bị cách chức khỏi vị trí Tổng Tham mưu trưởng.

Một cựu quan chức cấp cao Ukraine cho biết chính phủ của ông Zelensky đã lên kế hoạch cách chức vị tướng này, nhưng đã tạm hoãn vào tối 29/1 khi tin tức này bị rò rỉ.

Quan chức này cho biết bây giờ họ chỉ đang làm chậm quá trình này. Một thành viên Quốc hội Ukraine, người đã được thông báo về kế hoạch cũng đưa ra lời giải thích tương tự, nói rằng Tổng thống Zelensky và tướng Zaluzhny đã gặp nhau vào tối 29/1 nhưng không có quyết định nào được đưa ra. Người này cho biết, một trong những điểm khó khăn đối với chính phủ là không có vị tướng có thể thay thế ngay lập tức.

Hôm 31/1, Nga cũng cho biết đang theo dõi diễn biến xung quanh tin đồn Tổng thống Zelensky tìm cách bãi nhiệm tướng Zaluzhny.

Cho đến nay vẫn chưa rõ tình hình hiện tại như thế nào. Có thông tin cho rằng ông Zelensky vẫn có thể bãi nhiệm và thay thế ông Zaluzhny, quy trình cần sự ủng hộ của Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov. Ứng viên nhiều khả năng thay thế tướng Zaluzhny trên vai trò Tổng tham mưu trưởng quân đội là tướng Kyrylo Budanov, người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội Ukraine.

Sự hỗn loạn trong giới lãnh đạo thời chiến của Ukraine xảy ra khi Nga vẫn đang duy trì thế tấn công liên tục xung quanh thị trấn Avdiivka phía đông, nơi lực lượng của Moscow đã gia tăng hết làn sóng tấn công này đến làn sóng tấn công khác kể từ đầu tháng 10/2023.

Tuần trước, binh sĩ Nga đã đột nhập vào rìa phía nam thành phố, sử dụng các đường hầm thoát nước để vào phía sau lực lượng phòng thủ và phục kích lực lượng Ukraine.

Các trận chiến khốc liệt hiện đang diễn ra khi Ukraine đang nỗ lực đánh bật quân Nga. Những binh sĩ chiến đấu xung quanh thành phố, nơi có khoảng 1.000 thường dân vẫn ở lại sinh sống, nói rằng mũi tấn công của Nga chưa đe dọa các tuyến tiếp tế quan trọng nhưng thực tế hiện tại cho thấy Moscow đang nỗ lực hết mình để giành quyền kiểm soát thành phố này.

Việc sa thải tướng Zaluzhny cũng có thể dẫn đến một vấn đề chính trị gai góc đối với Tổng thống Zelensky. Vị chỉ huy quân sự này hiện được đánh giá cao hơn tổng thống trong một số cuộc thăm dò ý kiến, và việc sa thải ông sẽ bị xem là động thái nhằm hạ thấp vị tướng này như một đối thủ chính trị tiềm năng. Bởi trong 2 năm chiến sự khốc liệt, tướng Zaluzhny đã trở thành hiện thân của sự đoàn kết cần thiết trên khắp đất nước.

Các thành viên Quốc hội Ukraine cho biết, tình trạng hỗn loạn ở cấp cao nhất đã lan rộng khắp quân đội Ukraine, ảnh hưởng đến tinh thần cấp bậc cũng như công việc của các sĩ quan cấp cao với các đối tác từ các nước đồng minh. Bất ổn và lo lắng bao trùm khi không ai rõ liệu các mệnh lệnh do tướng Zaluzhny ban hành có được tổng thống ủng hộ hay không. Và điều này gây mất lòng tin vào hệ thống chỉ huy.

Dọc theo chiến tuyến, Ukraine đang giao tranh dữ dội và đẫm máu hàng ngày, một số binh sĩ than thở về vấn đề này. "Tướng Zaluzhny có quyền lực rất cao trong quân đội nên việc sa thải vị tướng này sẽ là "một tín hiệu cho các chỉ huy các cấp: Dù bạn có làm tốt công việc của mình đến đâu, bạn vẫn có thể bị cách chức mà không cần lý do", trung úy Pavlo Velychko, người đang phục vụ trong Lữ đoàn phòng thủ lãnh thổ số 101 của Ukraine, nói.

Houthi mở thêm nhiều cuộc tấn công trên Biển Đỏ

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ tại Trung Đông (CENTCOM) cho biết trong ngày hôm qua (1/2), liên minh hải quân quốc tế đã đánh chặn thành công một loạt cuộc tấn công bằng cả tên lửa, máy bay không người lái và xuồng tự sát của nhóm Al Houthi ở Yemen nhằm vào tuyến hàng hải trên Biển Đỏ.

Theo đó, các chiến hạm của Mỹ và đồng minh đã bắn hạ một máy bay không người lái, phá hủy một chiếc xuồng không người lái mang thuốc nổ và vô hiệu hóa hai quả tên lửa đạn đạo đối hạm do nhóm Al Houthi phóng đi từ đất liền để tấn công các tàu hàng trên Biển Đỏ.

Tuy nhiên, cho đến đêm qua, Al Houthi mới chỉ xác nhận thực hiện cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào một tàu hàng của Anh trên Biển Đỏ. Thông báo do một người phát ngôn của nhóm này cho biết, con tàu bị tấn công khi đang di chuyển đến một cảng của Israel. Trước đó, hôm 31/1, Al Houthi cũng tuyên bố đã tiến hành cuộc tập kích tên lửa nhằm vào một tàu chở hàng của Mỹ trên Biển Đỏ khi phương tiện này đang di chuyến đến Israel.

Khoảng một tháng rưỡi sau khi Israel phát động chiến dịch tấn công vào dải Gaza hôm 7/10/2023, nhóm Al Houthi liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công bằng cả tên lửa, máy bay không người lái và tiếp cận trực tiếp nhằm vào các tàu trên Biển Đỏ với lí do đưa ra là gây sức ép buộc Israel chấm dứt chiến dịch quân sự.

Khoảng một tháng sau đó, Mỹ cùng các đồng minh lập ra liên minh hải quân để đối phó với các mối đe dọa từ Al Houthi. Đến ngày 11/1 vừa qua, Mỹ và đồng minh bắt đầu triển khai chiến dịch không kích vào Yemen, chính thức mở ra mặt trận đối đầu quân sự với nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn.

Nguồn: CafeF; Soha; Thanh Niên; Dân Trí; VOV