CÁC ĐẠI GIA “NHÚNG CHÀM” & CHUYỆN THI HÀNH ÁN

Một số đại gia sau khi "nhúng chàm" đã thi hành án với số tiền hàng nghìn tỷ đồng, như Chủ tịch Tân Hoàng Minh Đỗ Anh Dũng (hơn 8.000 tỷ đồng), ông Phan Sào Nam (hơn 1.384 tỷ đồng).

Báo cáo của Bộ Tư pháp cho thấy, năm 2023, thu hồi tài sản án tham nhũng, kinh tế đạt kết quả cao kỷ lục. Trên 89.000 tỷ đồng tiền thi hành án dân sự đã được thu hồi, trong đó có trên 20.000 tỷ đồng từ thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án tham nhũng, kinh tế.

Kết quả công tác thi hành án dân sự 6 tháng (từ tháng 10/2023 đến hết tháng 3/2024) tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, đã thi hành xong 242.304 vụ việc với trên 47.595 tỷ đồng. Trong đó, kết quả thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế là 1.177 việc với hơn 10.000 tỷ đồng.

Trong những tháng đầu năm 2024, TAND các cấp đã chuyển giao cho các cơ quan thi hành án dân sự (THADS) 1.387 bản án hành chính. Các cơ quan THADS thực hiện theo dõi 1.387 bản án, số cũ chuyển sang là 776 việc, số tiếp nhận mới là 611 việc. Các cơ quan hành chính đã thi hành xong 400 việc, đang tiếp tục thi hành 979 bản án.

Tổng cục trưởng Tổng cục thi hành án dân sự Nguyễn Quang Thái từng khẳng định, toàn hệ thống thi hành án sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế. Đồng thời, rà soát, bổ sung, điều động nguồn lực là các chấp hành viên, thẩm tra viên có năng lực, trình độ đến những địa bàn trọng điểm để thi hành án.

Đại gia nộp hàng nghìn tỷ thi hành án dân sự

Một trong những người gần đây nhất đã thi hành xong phần dân sự số tiền lớn là ông Đỗ Anh Dũng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Tân Hoàng Minh, với hơn 8.000 tỷ đồng.

Theo cáo buộc, thông qua việc mua bán 9 gói trái phiếu trái pháp luật, Công ty Tân Hoàng Minh đã huy động được tổng số tiền hơn 13.972 tỷ đồng, cao hơn giá trị phát hành do chia nhỏ kỳ hạn so với kỳ hạn gốc, mua đi bán lại nhiều lần cao hơn giá trị phát hành.

Tại thời điểm khởi tố vụ án, tội phạm bị phát hiện, ngăn chặn, xác định toàn bộ số dư nợ gốc còn lại là hơn 8.643 tỷ đồng của 6.630 nhà đầu tư (người bị hại), là số tiền mà các bị cáo đã chiếm đoạt.

Trả lời thẩm vấn tại tòa, bị cáo Đỗ Anh Dũng và con trai Đỗ Hoàng Việt (Phó TGĐ Công ty Tân Hoàng Minh) thừa nhận, đa phần số tiền huy động được từ các nhà đầu tư đều không được sử dụng đúng mục đích.

Trước khi vụ án được đưa ra xét xử, ông Dũng xác nhận việc đã khắc phục 8.644 tỷ đồng, nhiều hơn con số cần khắc phục là hơn 1 tỷ đồng.

Dù số tiền nộp khắc phục hậu quả đã dư, song sau cam kết trả lãi phát sinh của hợp đồng mua bán trái phiếu đến hạn (trước thời điểm bị bắt), Chủ tịch Tân Hoàng Minh tiếp tục nộp thêm 2 tỷ đồng.

Luật sư Nguyễn Văn Tú, người bào chữa cho bị cáo Đỗ Hoàng Việt cho biết, ngay từ giai đoạn điều tra, vào tháng 8/2023, trong bối cảnh khó khăn nhất nhưng gia đình ông Dũng đã nỗ lực khắc phục 100% thiệt hại.

Bào chữa cho Chủ tịch Tân Hoàng Minh, luật sư Giang Hồng Thanh cho hay, số tiền mà ông Dũng đã khắc phục phần nhiều là tiền mà ông vận động gia đình, bạn bè, người thân huy động. Đây là số tiền khắc phục hậu quả lớn nhất từ trước đến nay trong các vụ án xâm phạm quyền sở hữu.

Một đại gia khác từng được nhắc tên trong việc thi hành án dân sự với số tiền lớn là ông Phan Sào Nam. Người này từng được biết đến là Chủ tịch HĐQT Công ty VTC online, bị tuyên án 5 năm tù về 2 tội Tổ chức đánh bạc và Rửa tiền.

Liên quan đến việc giảm án, tha tù trước thời hạn cho ông Nam, hàng loạt cán bộ đã bị kỷ luật, trong khi đó ông Nam phải quay lại nhà tù sau khi vừa nhận chức giám đốc.

Thời điểm tháng 2/2022, từ Hà Nội, ông Nam được đưa đến một trại giam ở một địa phương miền Bắc để thực hiện nghĩa vụ chấp hành bản án nốt 20 tháng 21 ngày tù còn lại.

Trước đó, sau khi được tha tù trước thời hạn vào đầu năm 2021, ông Nam được Công ty CP Công nghệ và Dịch vụ Bản đồ số iMap ký hợp đồng lao động, để ngồi ghế giám đốc phát triển dự án với mức lương 30 triệu đồng/tháng.

Trong vụ án này, ông Nam phải thi hành án số tiền lớn, lên tới 1.475 tỷ đồng. Đến tháng 7/2022, ông Nam đã thi hành phần lớn trong tổng số tiền phải thi hành án (hơn 1.384 tỷ đồng).

Phát biểu tại cuộc họp báo gần đây của Bộ Tư pháp, ông Nguyễn Thắng Lợi - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự cho hay: "Thời gian vừa qua, Tổng cục Thi hành án đã phối hợp rất hiệu quả với VKSND tối cao trong việc xử lý thành công tài sản ở nước ngoài trong vụ án Phan Sào Nam".

130.000 NHÀ Ở XÃ HỘI NƯỚC RÚT VỀ ĐÍCH

Thống kê đến hết quý I/2024, cả nước mới có 13 dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành, khởi công xây dựng và được chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô 16.008 căn.

Năm 2024, Chính phủ giao mục tiêu cả nước hoàn thành 130.000 căn nhà ở xã hội. Tuy nhiên, thống kê đến hết quý I/2024, cả nước mới có 13 dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành, khởi công xây dựng và được chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô 16.008 căn. Trong số đó, mới chỉ có 5 dự án hoàn thành với quy mô 2.016 căn.

Tiến độ này cho thấy, mục tiêu hoàn thành 130.000 căn hộ nhà ở xã hội trong năm nay sẽ phải rất nỗ lực mới đạt được. Trước thực tế đó, Bộ Xây dựng đã chủ động đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy quỹ nhà ở này ngày từ đầu năm 2024.

Ông Hoàng Hải - Cục trưởng Cục Quản lý nhà ở và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) chia sẻ, năm 2024 sẽ có nhiều luật mới được đẩy nhanh thời hạn có hiệu lực. Thực tế hiện nay thị trường đang rất thiếu phân khúc về nhà ở phù hợp với người thu nhập thấp. Với Luật Nhà ở 2023 sắp có hiệu lực thi hành sẽ cơ bản giải quyết vấn đề này và tạo ra nguồn cung lớn.

Cộng với đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội được triển khai đồng loạt tại nhiều địa phương trên khắp cả nước cũng sẽ giúp tạo ra nguồn cung nhà giá rẻ và giải quyết được vấn đề về giá trên thị trường – ông Hải phân tích. Thêm vào đó, có nhiều yếu tố trợ lực để phát triển nhà ở xã hội nhưng vân cần quyết liệt hơn nữa thì mới đạt mục tiêu đề ra.

Điển hình như với Luật Đất đai, trước đây quy định, nhà ở xã hội được miễn tiền đất, xây được lợi nhuận 10%... Nhưng để miễn tiền đất thì phải làm thủ tục tính giá trị, tính tiền… rồi mới thực hiện được. Mà những thủ tục tính tiền cũng kéo dài, mất khá nhiều thời gian, khoảng 1 năm. Còn hiện giờ, theo Luật Đất đai 2024, quy định miễn tiền sử dụng đất được thực thi luôn.

Tương tự, ông Hải dẫn chứng, trong Luật Nhà ở, trước đó có quy định 3 điều kiện đối với người được mua nhà ở xã hội gồm: không có nhà ở, thu nhập cũng phải ở mức dưới chịu thuế thu nhập cá nhân và phải ở nơi đó. Bây giờ, quy định mới đã giảm các điều kiện đi. Người ở đâu cũng được, Quảng Ninh sang Hải Phòng mua nhà ở cũng được. Nhưng mỗi người chỉ được hưởng chính sách mua xã hội một lần, chứ không thể cứ đi nhiều tỉnh để kia mua nhà khiến người khác mất cơ hội.

Cùng đó, điều kiện quy định về mức thu nhập cũng tăng lên để có nhiều cơ hội tiếp cận hơn. Ưu đãi cho chủ đầu tư cũng được hỗ trợ tốt hơn để họ vẫn tham gia với lợi nhuận ở mức vừa phải, chấp nhận được. Bởi trên thực tế, các ưu đãi về chính sách khác sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư quan tâm đầu tư nhà ở xã hội hơn trong bối cảnh Nhà nước chưa đủ kinh phí để đầu tư mà phải huy động từ nhiều nguồn lực khác.

Bên cạnh đó, những năm gần đây đầu tư được chú trọng và phát triển đường sá, xây dựng các thiết chế về xã hội như trường học, bệnh viện, sân bay… Điều này kết nối các dự án tiếp cận giao thông tốt hơn nên người mua cũng thuận tiện hơn chứ không phải bị dồn đến những nơi thiếu hạ tầng.

Đặc biệt, vấn đề tài chính tín dụng được xem là một trong những đột phá khi chưa năm nào mà tiền vay để mua nhà có lãi suất thấp như hiện nay, thông qua nhiều gói tín dụng ưu đãi. Nhà nước đã hỗ trợ các gói cho vay để cả người mua hay chủ đầu tư được vay khi thực hiện làm nhà ở xã hội, với mức lãi suất giảm nhiều. Thậm chí, các thủ tục cũng đơn giản hơn để tạo điều kiện cho vay. Trước đây có 4-5 điều kiện thì bây giờ chỉ cần 2 điều kiện.

Theo ông Hoàng Hải, đây là sự quyết tâm rất lớn từ Trung ương đến địa phương. Trước đây, dư luận e ngại về tâm lý sợ sai, đùn đẩy rồi có những tiêu cực trong quá trình triển khai thực hiện các thủ tục hành chính của dự án. Nhưng hiện nay, các cấp chính quyền mời doanh nghiệp đến để bàn, trao đổi. Bộ Xây dựng chỉ mong giải quyết được ngay khó khăn, còn không phải thẩm quyền thì kiến nghị để xử lý bằng điều chỉnh pháp luật.

NẮNG NÓNG CHƯA QUA, NGẬP LỤT ĐÃ TỚI

Những cơn mưa ngắn ngủi đầu mùa chưa kịp hạ nhiệt những tháng nắng nóng khủng khiếp, đã lại khiến người dân TP.HCM thấp thỏm lo ngập.

Vừa cầu mưa vừa sợ ngập

Trưa 5.5, nhiều khu vực tại TP.HCM có mưa kèm sấm sét, gió giật mạnh. Trong khi các khu vực H.Nhà Bè, Q.7, Q.Bình Thạnh mưa chỉ đủ ướt đường thì phía ngoại ô như Q.12, Q.Bình Tân, TP.Thủ Đức, mưa kéo dài, khá nặng hạt. Chưa kịp mừng được trận mưa "đã đời" sau chuỗi ngày nắng nóng đằng đẵng, rất nhiều người dân di chuyển qua các khu vực trên đã phải chịu cảnh lội nước khi một số tuyến đường ngập sâu. Tại khu vực chợ Thủ Đức và một số tuyến đường như Tô Ngọc Vân, Dương Văn Cam… xảy ra ngập cục bộ.

Vất vả lội nước dưới cơn mưa tầm tã đã khổ, nước mưa còn quện với nước cống đục ngầu, hôi thối khiến nhiều người di chuyển qua đường Quách Điêu (H.Bình Chánh) ám ảnh. "Tôi ngồi ở Nhà Bè, hóng thấy trên các trang mạng xã hội, người dân từng quận lên bài báo có mưa mà chờ mãi chẳng thấy mưa tới chỗ mình. Mưa có tí lại tạnh, vừa khao khát được như người ta thì thấy họ bắt đầu đưa hình ngập nước đen ngòm, cũng hãi. Phía Nhà Bè cũng có vài tuyến đường hễ mưa là ngập. Thành thử, vừa cầu mưa lại vừa sợ ngập", chị Minh An (ngụ H.Nhà Bè) chia sẻ.

Liên tiếp những ngày sau, TP.HCM có mưa trên diện rộng, tập trung ở các quận trung tâm và khu vực phía đông, tiếp tục gây ngập cục bộ một số tuyến đường. Đơn cử, đường Lê Văn Việt (TP.Thủ Đức) chiều 7.5, đoạn dài gần 1 km từ Lã Xuân Oai đến Đình Phong Phú, nước ngập 30 - 40 cm, xe cộ qua lại khó khăn, hàng loạt phương tiện chết máy. "Đoạn đường này trũng thấp nên thường xuyên ngập nặng vào mùa mưa, đi lại rất vất cả", anh Tâm, ngụ TP.Thủ Đức, nói.

Cách đó gần 10 km ở khu vực giáp TP.Thủ Đức và Bình Dương, nhánh hầm chui trên QL1 đoạn trước Bến xe Miền Đông bị ngập do máy bơm bị sự cố. Đây là một hạng mục thuộc dự án cầu vượt, hầm chui trước bến xe, đang khai thác tạm cho xe máy lưu thông. Nước ngập khoảng 30 cm, nhiều người phải quay đầu xe đi lên phần đường phía trên.

Qua theo dõi tình hình mưa và ngập nước các năm 2022 và 2023, Trung tâm quản lý hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (Sở Xây dựng) dự báo mùa mưa năm nay, trên địa bàn TP.HCM sẽ có 26 điểm ngập do tác động của mưa lớn và triều cường trên tổng số 735 tuyến đường trục chính tại địa bàn TP.

Trong đó có 19 điểm ngập do mưa, gồm 5 điểm ngập sau mưa kéo dài trên 30 phút, bao gồm: đường Nguyễn Văn Khối, Song hành QL22, Bà Triệu, Võ Văn Kiệt, Hồ Ngọc Lãm. Có 14 điểm ngập tức thời trong mưa và ngập sau mưa không quá 30 phút, gồm: đường Phạm Văn Chiêu, Lê Văn Thọ, Lê Đức Thọ, Phan Huy Ích, Phan Văn Hớn, Song hành QL22, Nguyễn Văn Quá, Ung Văn Khiêm, Đinh Bộ Lĩnh, Bạch Đằng, Trường Sơn, Phan Anh, An Dương Vương, QL50. Ngoài ra, Trung tâm cũng dự báo khi đỉnh triều đạt mức cao nhất trên 1,74 m sẽ có 7 điểm ngập, gồm: đường Trần Xuân Soạn, Đào Sư Tích, Lê Văn Lương, QL50, Phạm Hữu Lầu, Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Bình.

"Nhằm đảm bảo thoát nước cho mùa mưa năm nay, chúng tôi đang tổ chức sửa chữa các vị trí cống xuống cấp, nạo vét lòng cống, miệng thu, kênh rạch, cửa xả. Đồng thời, đơn vị cho kiểm tra vận hành các van ngăn triều, trạm bơm cố định đã được lắp đặt tại các cửa xả. Khi xảy ra ngập hoặc nhận thấy diễn biến thời tiết có nguy cơ cao gây ngập, sẽ triển khai các phương án, kế hoạch ứng phó nhằm mục tiêu làm giảm nhẹ tối đa mức độ ngập như độ sâu, phạm vi và thời gian ngập", đại diện Trung tâm quản lý hạ tầng kỹ thuật TP.HCM thông tin thêm.

Đưa nhiều dự án chống ngập về đích trong năm nay

Ngay trong những ngày đầu tiên của mùa mưa, UBND TP.HCM đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình chống ngập và xử lý nước thải TP.HCM giai đoạn 2024 - 2025, trong đó có kế hoạch xóa các tuyến đường ngập do mưa ở TP.

Theo đó, về giải quyết ngập do mưa (đối với 13 tuyến đường còn lại), TP.HCM khởi công 3 dự án trên địa bàn Q.Gò Vấp gồm: Cải tạo hệ thống thoát nước đường Nguyễn Văn Khối, Lê Văn Thọ; cải tạo hệ thống thoát nước đường Quang Trung (từ Phạm Văn Chiêu đến cầu Chợ Cầu); cải tạo hệ thống thoát nước đường Lê Đức Thọ (từ Phạm Văn Chiêu đến Cầu Cụt). Đồng thời, chuẩn bị đầu tư cho 7 dự án: Cải tạo hệ thống thoát nước đường Thảo Điền - Quốc Hương - Xuân Thủy - Nguyễn Văn Hưởng và cải tạo hệ thống thoát nước khu vực chợ Thủ Đức (TP.Thủ Đức); nạo vét trục thoát nước rạch bà Lớn (H.Bình Chánh); rạch Bàu Trâu (Q.6); cải tạo hệ thống thoát nước đường Bạch Đằng (Q.Tân Bình); hệ thống thoát nước QL1A và xây dựng hệ thống thoát nước đường Phan Anh (Q.Tân Phú).

Về giải quyết ngập do triều, TP.HCM đặt mục tiêu giải quyết ngập cho khu vực Q.7, H.Nhà Bè và H.Bình Chánh bằng cách hoàn thành dự án giải quyết ngập do triều có xét đến biến đổi khí hậu (giai đoạn 1). Còn tuyến đường Nguyễn Văn Hưởng (TP.Thủ Đức) sẽ được khắc chế ngập do triều sau khi hoàn thành dự án bờ tả sông Sài Gòn (từ rạch Cầu Ngang đến Khu đô thị mới Thủ Thiêm).

Ngoài ra, TP sẽ tập trung xây dựng nhà máy xử lý nước thải, nâng công suất của Nhà máy xử lý nước thải Bình Hưng từ 141.000 m³/ngày lên 469.000 m³/ngày; hoàn thành Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc - Thị Nghè giai đoạn 2. Về giải pháp trung hạn và dài hạn, thời gian tới TP sẽ khởi công và hoàn thành nhiều dự án xây dựng hệ thống thoát nước.

Thực tế, trong suốt 1 thập kỷ qua, TP.HCM đã lên kế hoạch triển khai hàng trăm dự án chống ngập lớn, nhỏ, song hầu hết các dự án đều ì ạch, chậm tiến độ. Các tuyến đường cứ tới mùa mưa lại ngập. Vì thế, thông tin mỗi dự án khởi công hay khánh thành đều mang đến hy vọng cho người dân TP. Đơn cử ngay trước thềm nghỉ lễ 30.4 - 1.5 vừa qua, hàng ngàn hộ dân sinh sống dọc tuyến đường Võ Văn Ngân (TP.Thủ Đức) đã mừng rỡ thở phảo nhẹ nhõm khi cuối cùng công trình xây dựng hệ thống thoát nước đường Võ Văn Ngân và hệ thống thoát nước dọc đường ray xe lửa P.Linh Đông đã hoàn thành. Công trình khởi công cuối năm 2020, dự kiến hoàn thành sau 17 tháng nhưng liên tục lùi tiến độ.

Trong suốt quá trình thi công, đường không những ngập nặng hơn mà còn bị cày nát, tạo thành những "hố tử thần" vô cùng nguy hiểm, nhếch nhác. Đến nay, vỉa hè dọc tuyến đường đã được lát đá phẳng đẹp. Hơn hết, mùa mưa năm nay đường Võ Văn Ngân sẽ không còn lo ngập nước, đặc biệt là đoạn từ đường Đặng Văn Bi đến vòng xoay chợ Thủ Đức.

Ông Mai Hữu Quyết, Phó chủ tịch UBND TP.Thủ Đức, cho biết: "Trong thời gian tới, UBND TP.Thủ Đức sẽ tập trung chỉ đạo, triển khai các công trình trọng điểm, phấn đấu khởi công và hoàn thành 7 công trình nâng cấp bờ bao chống ngập, 36 công trình thoát nước, mở rộng hẻm và chỉnh trang đô thị trên địa bàn TP.Thủ Đức, tất cả hoàn thành trong năm 2024".

Thách thức quy hoạch khi TP.HCM đang "chìm" dần

Chưa dứt điểm được ngập do mưa, triều, TP.HCM còn phải đối mặt với thách thức rất lớn từ nguy cơ sụt lún. Tại buổi giám sát UBND TP mới đây của Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP về việc thực hiện các quy định pháp luật về quy hoạch đô thị và quy hoạch nông thôn trên địa bàn giai đoạn 2010 - 2023, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đã đặt vấn đề về việc quy hoạch đô thị ngầm của TP trong bối cảnh sụt lún ngày càng gia tăng. Theo ông Nghĩa, quy hoạch không gian ngầm đối với một đô thị cực kỳ quan trọng. Với một đại đô thị như TP.HCM, không gian ngầm là một nguồn lực, vừa là tài nguyên để phát triển

KT-XH. Phát triển không gian đô thị phải tính cả đi lên, đi xuống, chứ không chỉ chăm chăm mở rộng theo phương ngang. Singapore là điển hình. Tuy nhiên, những báo cáo về quy hoạch đô thị TP hiện nay về vấn đề này còn nhiều ngổn ngang. Trong khi đó, các tài liệu đã cho thấy mức độ báo động về tình trạng sụt lún tại TP.HCM, đi cùng với đó là tình trạng ngập nước. Mặt khác, các công trình bất động sản (BĐS) vẫn ồ ạt "cắm rễ", có nhiều sự "chỏi" nhau giữa câu chuyện phát triển BĐS và quy hoạch không gian ngầm. Một bên là những khối bê tông 60 - 70 tầng đua nhau mọc lên, một bên thì cứ sụt lún, dẫn đến những thách thức trong công tác chống ngập.

"Từ 20 năm trước, chúng tôi đã đặt vấn đề nếu cho khai thác nước ngầm, TP.HCM sẽ không chỉ mất nguồn nước ngầm mà còn phải đối mặt với nguy cơ sụt lún khủng khiếp. Biến đổi khí hậu là một phần, nhưng không thể phủ nhận một trong những nguyên nhân tác động lớn là do khai thác nước ngầm và phát triển ồ ạt BĐS không theo quy hoạch. Đây có phải những trở ngại phát sinh trong quá trình quy hoạch đô thị ngầm của TP.HCM? Có những cái không sửa được thì giải pháp thế nào? Tình hình sụt lún sẽ ảnh hưởng thế nào đến phát triển của TP trong 20 - 30 năm nữa?", ĐBQH Trương Trọng Nghĩa nêu hàng loạt câu hỏi.

Trả lời vấn đề này, Phó giám đốc Sở QH-KT Trương Trung Kiên thừa nhận TP.HCM đang sụt lún. Quá trình điều chỉnh quy hoạch đã thống kê đầy đủ quá trình sụt lún của TP.HCM từ năm 2008 đến nay. Cụ thể, độ sụt lún trung bình từ năm 2005 đến năm 2017 là 23,27 cm, có nơi cao nhất là 81 cm, tốc độ lún trung bình là 1,99 cm/năm. Cũng theo ông Kiên, TP.HCM đang gặp tình trạng lượng nước mưa tăng đột biến, mực nước sông dâng cao hơn bình thường. Những việc này đặt ra yêu cầu TP.HCM cần giải quyết vấn đề ngập úng và cải thiện hệ thống thoát nước. Chiều dài hệ thống thoát nước của TP hiện nay là hơn 4.500 km. Hiện TP có 4 nhà máy xử lý nước thải, công suất xử lý nước đạt 71%.

Đối với phát triển không gian ngầm đô thị gồm 2 thành phần là không gian công cộng và không gian ngầm của các dự án, công trình. Những thành phần này sẽ được tính toán để không chồng chéo.

"Trong đồ án quy hoạch chung đô thị đang điều chỉnh, nội dung về không gian ngầm sẽ được làm đầy đủ. TP.HCM sẽ xác định khu nào khuyến khích phát triển, khu nào cần hạn chế, khu vực nào không được làm theo cả chiều ngang, chiều dọc, chiều sâu. Đồng thời, chúng tôi cũng tính toán việc kết nối không gian ngầm các công trình với không gian ngầm công cộng", lãnh đạo Sở QH-KT thông tin thêm.

Theo lãnh đạo UBND TP.HCM, hiện UBND TP đang làm 2 đồ án quy hoạch, cơ bản hoàn thành, dự kiến sẽ báo cáo HĐND TP trong kỳ họp tháng 5 này. Trong 2 đồ án sẽ bao gồm những tồn tại trước đây như không gian ngầm, chất thải rắn, sụt lún, thoát nước, chống ngập… Thời gian tới, TP.HCM sẽ công bố công khai minh bạch để tiếp tục góp ý và xin ý kiến thẩm định của Bộ Xây dựng.

TP.HCM ĐANG NGHÈO DẦN CÂY XANH

Theo đánh giá của Bộ xây dựng thì tỉ lệ đất cây xanh công cộng tại TP.HCM thấp nhất trong các đô thị của cả nước, chỉ đạt khoảng 0,55m2/người trong khi đó tiêu chuẩn cây xanh đô thị đặc biệt khoảng 15m2/người.

Dù đang quá thiếu nhưng thời gian qua, nhiều dự án giao thông triển khai đã di dời, đốn hạ rất nhiều cây xanh. Diện tích trồng mới chưa đủ bù được số cây xanh bị đốn hạ khiến mảng xanh của TP.HCM đã thiếu lại càng thiếu.

Những tiếng máy cưa hoạt động hết công suất để có thể đốn hạ hàng cây xanh trên đoạn đường Hoàng Hoa Thám, Quận Tân Bình nhằm phục vụ cho việc mở rộng đường vào sân bay Tân Sơn Nhất. Chỉ sau vài hôm, cả con đường giờ đây đã vắng hoàn toàn bóng mát, chỉ còn những căn nhà nằm trơ trọi dưới cái nắng bỏng rát của Sài Gòn.

Chị Nguyễn Thị Xê làm nghề sửa quần áo trên tuyến đường Hoàng Hoa Thám hơn chục năm qua, chứng kiến những công nhân tiến hành cắt bỏ những cây xanh dọc tuyến đường này khiến chị không khỏi tiếc nuối. Cây me tây cổ thụ đã che mát cho chị trong suốt thời gian qua để rồi giờ đây chị phải ngồi nép mình làm việc dưới cái ô để che nắng che mưa.

Chị chia sẻ: "Tiếc lắm chớ, tại vì những cái cây đó họ đã trồng lâu năm lắm rồi, nhiều người ở đây nói nhiều cây cổ thụ cả trăm nay, đốn rồi tiếc nắng nôi lắm mà cái đó là chỉ thị của nhà nước thì mình phải chịu thôi chứ biết sao giờ, đâu có làm gì khác được đâu. Cô mong muốn người ta làm đường xong sẽ trồng lại cây mới cho nó mát đường phố, đường phố thì phải có cây xanh chứ để như vầy thì nắng nóng lắm luôn".

Gắn bó với tuyến đường này hơn 30 năm qua, đối với ông Nguyễn Hồng Thái thì cây xanh còn là những kỷ niệm của người dân nơi đây: "Những cái cây mấy trăm tuổi mà giờ đốn thì nó còn là kỷ niệm đối với người dân nhưng mà cái đó là trách nhiệm của nhà nước, nếu thấy không giữ được thì phải đốn".

Trước đó khi triển khai công trình cầu Ba Son, hàng cây cổ thụ trên trục đường Tôn Đức Thắng cũng phải bị đốn bỏ để giờ đây cả đoạn đường dài hơn 200m trơ trọc, không một bóng mát.

Bà Nguyễn Thị An bán nước trên trục đường này bồi hồi nhớ về những gốc cây xưa: "Trước đây thì ở đây có hàng cây rất lớn, 3 người ôm không hết luôn, mát ơi là mát, bởi vậy bán mới có khách. Còn bây giờ thì con đường này nó rất là nắng đâu ai ngồi ăn uống gì đâu".

Không chỉ tuyến đường Hoàng Hoa Thám mà sắp tới đây, sẽ có hơn 400 cây xanh đã bị đánh dấu để chặt hạ nhằm phục vụ cho việc xây dựng tuyến Metro số 2, một dự án được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hệ thống giao thông công cộng của thành phố.

Đây là một quyết định khó khăn, khi mà những cây xanh này không chỉ mang lại bóng mát cho người dân trong những ngày nắng nóng gay gắt mà còn là phần của diện mạo, bản sắc của thành phố.

Khi nghe thông tin, người dân sinh sống bên cạnh những tán cây không khỏi bàng hoàng.

Ông Trần Việt Hải đã bày tỏ sự tiếc nuối khi những "báu vật xanh" tới đây sẽ bị chặt hạ: "Trước khi mình đốn bỏ những cây này thì mình phải trồng cây nhỏ khác cho nó lên, để khi mình đốn những cây này thì cây nhỏ mình trồng khoảng 1 – 2 năm sau nó vươn lên tạo bóng mát cho người dân, làm cho không khí nó trong lành thì điều đó cũng tốt, hay hơn việc bây giờ mình nói mà mình làm liền, tôi nghĩ nên có sự chuẩn bị trước".

Với việc thiếu hụt mảng xanh của thành phố hiện tại, và trong tương lai sẽ có thêm nhiều cây xanh buộc phải đốn hạ nhường chỗ cho các công trình giao thông thì theo ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng Dự báo, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ cho rằng việc sớm có những quy hoạch cụ thể để phát triển độ che phủ cây xanh đối với Thành phố này là điều cần thiết.

"Hiện nay đối với TP.HCM tốc độ đô thị hoá cao nếu tính độ che phủ trên tổng diện tích thì nó vẫn còn ít, cho nên việc chúng ta tích cực tối đa hoá mảng xanh đối với đô thị là việc làm hết sức cần thiết. Tôi nghĩ ngay cả những văn phòng hay những hộ gia đình chúng ta cũng cần tận dụng những khoảng không có thể để trồng cây, nếu không thể trồng những cây lớn thì chúng ta cũng có thể trồng những cây nhỏ để có thể bảo vệ môi trường và tạo mảng xanh che phủ bóng mát", ông Quyết cho biết.

Về việc phát triển mảng xanh của thành phố trong tương lai, ông Vũ Văn Điệp – Giám đốc Trung tâm quản lý hạ tầng kỹ thuật – Sở xây dựng TP.HCM cho biết: "Trung tâm hạ tâng đang phối hợp với lại ban quản lý hạ tầng đô thị cùng các quận, huyện rà soát quy hoạch đầu tư các công viên lớn trong các năm tiếp theo. Ví dụ như khu vực quận 12 đã có những quy hoạch sẽ có những công viên rất lớn".

Khi những luồng ý kiến giữa phát triển và bảo tồn là một cuộc tranh luận không có hồi kết. Nhưng một điều chắc chắn, sự tiếc nuối của người dân TP.HCM khi nhìn thấy những hàng cây bị chặt đi là một lời nhắc nhở về giá trị không thể thay thế của thiên nhiên trong cuộc sống đô thị.

Có thể việc đốn bỏ một cái cây chỉ tốn khoảng một buổi hay một ngày nhưng để trồng và chăm sóc cho nó phát triển thì cần cả chục có những khi hàng trăm năm. Đó là một bài học quý giá cho tất cả các thành phố đang phát triển trên thế giới, trong đó có TP.HCM: Sự phát triển bền vững phải luôn đi đôi với việc bảo tồn và tôn trọng môi trường sống.

Nguồn: Vietnamnet; CafeF; Thanh Niên; VOV Giao Thông