CHO MƯỢN CẢ TÌNH ANH

Đồng tác giả và ảnh
LA - Trần Thị Lan Anh., Aschaffenburg, Germany) và
MH - Musharraf Hussain (Goalpara, Assam, India).

LA:
Em xin mượn nửa vần thơ
Gửi vào gió nhẹ đợi chờ mùa xuân

MH:
Anh xin gửi trọn tình gần
Cho câu thơ ấy thêm phần yêu thương

LA:
Em xin mượn chút vấn vương
Cho tim bớt lạnh giữa đường gió bay

MH:
Anh xin giữ trọn từ nay
Con đường em bước mỗi ngày có anh

LA:
Em xin mượn chút mong manh
Một niềm tin nhỏ dịu lành trong tim

MH:
Anh xin giữ trọn lặng im
Để nghe nhịp đập con tim gọi nàng

LA:
Em xin mượn ánh trăng vàng
Đêm nay thắp sáng mộng vàng đôi ta

MH:
Dẫu đời gió cuốn phong ba
Anh còn đứng đợi trước nhà đêm trăng

LA:
Nếu em mượn cả vầng trăng...

MH:
Anh xin cho mượn... cả phần tình anh.

THẾ GIỚI LƯỢC SỬ: CỘNG HÒA LIÊN BANG ĐỨC

Đức, đất nước vĩ đại,
Quê hương nhiều thiên tài,
Có quá trình lịch sử
Phức tạp và lâu dài.

Dân số, tám ba triệu.
Diện tích nhỉnh hơn ta.
Mười sáu bang lớn nhỏ.
Khí hậu khá ôn hòa.

Văn minh và hùng mạnh,
Giữ vai trò đầu tàu
Cả chính trị kinh tế
Trong Liên minh Châu Âu.

Người Đức vốn nổi tiếng
Kỷ luật và hiền từ.
Nước Đức chỉ thua Mỹ
Về số dân nhập cư.

Cũng oái oăm, thật tiếc,
Dân tộc Đức hiền lành
Lại là người khởi xướng
Hai cuộc đại chiến tranh.

Vào thời kỳ đồ sắt,
Thời cổ đại Hy - La,
Đã có một vùng đất
Là Germania.

Đầu Công nguyên, người Ý
Sáp nhập vùng đất này
Vào đế chế của họ,
Ở miền Bắc, miền Tây.

Tướng Arminitus,
Bộ lạc Cherusker
Đánh đuổi quân La Mã.
Người German bấy giờ

Đã định cư đông đúc
Dọc theo hai con sông
Sông Rhine và Danube,
Đánh cá và làm nông.

Hết thế kỷ thứ nhất,
Dân các bộ lạc này
Chiếm phần lớn lãnh thổ
Của nước Đức ngày nay.

Khi La Mã suy yếu
Từ Ba Trăm Chín Lăm,
Họ lập một nước mới
Là Vương quốc Frank.

Vương quốc này sụp đổ
Vào năm Chín Không Không.
Hình thành một nước mới
Là Vương quốc Frank Đông.

Giữa thế kỷ mười bốn
Có dịch Cái Chết Đen
Và Nạn đói Khủng khiếp
Kéo dài nhiều năm liền.

Năm Một Năm Một Bảy
Martin Luther
Đưa ra một Tuyên bố
Gồm chín lăm luận đề,

Đòi cải cách tôn giáo,
Chống Giáo hội Rôma.
Nhiều người không đồng ý,
Và chiến tranh nổ ra.

Ba mươi năm dai dẳng,
Chết một phần ba dân.
Cả xã hội, kinh tế
Kiệt quệ và suy tàn.

Tiếp đến là giai đoạn
Vương quốc Phổ hình thành
Từ Một Bảy Không Một
Đến kết thúc chiến tranh

Thế chiến lần thứ nhất.
Đức trở thành quốc gia
Thống nhất và hùng mạnh,
Là Đế quốc Prussia.

Từ Một Chín Một Tám
Nền Cộng hòa Weimar
Được thành lập, tồn tại
Đến Một Chín Ba Ba

Là năm đảng Quốc xã
Của Adolf Hitler
Lên cầm quyền ở Đức,
Mấy năm sau bất ngờ

Phát động đại chiến mới.
Nước Đức thua, và rồi,
Trên hoang tàn đổ nát,
Bị phân chia làm đôi.

Đông Đức phe cộng sản.
Tây Đức phe Đồng minh.
Nửa Đông thì nghèo đói.
Nửa Tây giàu, văn minh.

Nước Đức tái thống nhất
Ngày mồng Ba tháng Mười,
Ngày lịch sử trọng đại,
Năm Một Chín Chín mươi.

Ở ĐỨC: ĐI LÀM HÃNG HAY TỰ HÀNH NGHỀ? ÁNH HÀO QUANG VÀ CÁI GIÁ ÍT AI DÁM NÓI

Sang Đức rồi mới hiểu: Chẳng có con đường nào toàn hoa hồng. Có những đêm mùa Đông lạnh buốt, ngồi một mình trong căn nhà nhỏ nơi đất khách, người ta chợt tự hỏi: “Mình đã gồng mình từng ấy năm… rốt cuộc vì điều gì?” Ở đây có một vòng lặp rất lạ. Người đi làm hãng nhìn những người làm chủ bằng ánh mắt ngưỡng mộ. Thấy xe đẹp, thấy tiệm đông khách, thấy những bức ảnh check-in sang trọng, họ nghĩ: “Làm chủ sướng thật! Muốn làm lúc nào thì làm, không phải chịu ai quản lý”.
Đúng, muốn làm lúc nào thì làm. Nhưng cũng vì vậy mà có những người sáng 8 giờ mở cửa, tối 9–10 giờ mới tắt đèn. Có những cuối tuần đáng lẽ dành cho gia đình lại nằm trong cửa hàng. Có những ngày lễ người khác nghỉ ngơi, còn mình vẫn phải làm để giữ khách.

Còn người làm chủ đôi khi lại nhìn người đi làm hãng mà thèm đến nao lòng. Thèm cảm giác hết giờ là được về nhà. Thèm lúc mệt có thể xin nghỉ mà vẫn có chế độ. Thèm cuối tháng nhìn tài khoản có đồng lương ổn định. Thèm một giấc ngủ không phải giật mình khi nghĩ đến thư vàng từ Sở Tài chính Finanzamt, hóa đơn chưa thanh toán hay một tháng kinh doanh không thuận lợi. Bởi con người luôn có một điều rất lạ: Thường nhìn thấy sự tự do của người khác, nhưng ít khi nhìn thấy cái giá họ đang âm thầm trả.

Nhiều người Việt sang Đức mang theo một giấc mơ rất quen thuộc: Cố chịu khó vài năm, học tiếng, tích góp tiền, rồi một ngày mở một tiệm nail, một nhà hàng, một cửa hàng của riêng mình. Bởi trong suy nghĩ của nhiều người, đi làm hãng là sự ổn định, nhưng có một công việc đứng tên mình mới là thành công, mới là “nở mặt nở mày”. Nhưng nước Đức dạy cho người ta một điều rất rõ: Làm chủ không chỉ mua được sự tự do, mà còn phải trả giá bằng trách nhiệm.
Người ngoài nhìn thấy khách đông, doanh thu tốt. Nhưng người trong cuộc nhìn thấy cả một dàn “ông chủ giấu mặt” đang chờ mình: Ông cho thuê cửa hàng đầu tháng đã gõ cửa đòi tiền; ông Sở Thuế với những lá thư vàng khiến nhiều người hồi hộp; ông Bảo hiểm, điện nước, hóa đơn đều đặn đến đúng ngày; và những “với khách hàng là thượng đế ”dù có lúc mệt mỏi vẫn phải giữ nụ cười trên môi.

Người đi làm hãng hết ca là rời khỏi công việc. Còn người làm chủ? Đóng cửa, tắt đèn xong đôi khi mới bắt đầu “ca thứ hai”: Ngồi trước máy tính tính sổ, kiểm tra giấy tờ, tính tháng này có đủ trả tiền thuê, trả lương, đóng thuế hay không. Ban ngày là hình ảnh một người chủ thành đạt, nhưng ban đêm có khi chỉ còn một con người đang lo lắng cho ngày mai.
Cái giá lớn nhất của người làm chủ nhiều khi không phải là tiền, mà là sự cô đơn. Khách phàn nàn, nhân viên nghỉ, kinh doanh khó khăn… cuối cùng người đứng ra chịu trách nhiệm vẫn là chủ. Nhưng làm chủ không sai. Rất nhiều người Việt ở Đức đã đổi đời nhờ sự gan lì đó. Từ hai bàn tay trắng, họ xây dựng cửa hàng, lo cho con cái, tạo dựng cuộc sống tốt hơn. Chỉ là những người đi được đường dài đều hiểu: muốn có sự tự do mà người khác nhìn thấy, phải chấp nhận những gánh nặng mà người khác không nhìn thấy.

Còn đi làm hãng thì sao? Có phải là không có chí tiến thủ? Không. Rất nhiều người đi làm hãng có một cuộc sống mà không ít người làm chủ cũng ao ước. Một công việc ổn định, một khoản lương đều đặn, bảo hiểm khi đau ốm, ngày nghỉ phép trọn vẹn, những buổi tối thật sự dành cho gia đình. Có thể họ không có xe sang, không có cửa hàng riêng, không có những con số doanh thu để khoe. Nhưng họ có một thứ rất quý: sự bình yên. Mà ở một nơi xa quê như nước Đức, bình yên đôi khi là một tài sản vô giá.
Năm 2026 đã khác rất nhiều. Chi phí tăng, luật lệ chặt hơn, cạnh tranh nhiều hơn. Làm chủ không còn chỉ là giỏi nghề, mà còn là bài toán về quản lý, thuế, công nghệ và khả năng thích nghi. Còn đi làm hãng, nếu không học hỏi, không nâng cao bản thân, cũng ngày càng khó khăn khi cuộc sống trở nên đắt đỏ hơn.
Dù đi làm hãng hay làm chủ, suy cho cùng tất cả đều đang dùng những năm tháng khỏe mạnh nhất của mình để đổi lấy Euro. Đi làm hãng là đổi thời gian lấy sự ổn định. Làm chủ là đổi sự ổn định lấy cơ hội, nhưng kèm theo áp lực và rủi ro. Chẳng ai hơn ai, chẳng ai nhàn hơn ai.

Điều đáng tiếc nhất là người đời thường nhìn vào cái vỏ bên ngoài để phán xét nhau. Thấy ai mở tiệm thì nói: “Giàu rồi, sướng rồi”. Thấy ai đi làm hãng thì nói: “Bao nhiêu năm vẫn làm công ty”. Nhưng có người lái xe đắt tiền mà đêm nào cũng mất ngủ. Có người đi chiếc xe bình thường nhưng tối nào cũng được ăn cơm nóng cùng gia đình. Có người kiếm rất nhiều tiền nhưng gần như bỏ lỡ tuổi thơ của con. Có người thu nhập vừa phải nhưng vẫn còn sức khỏe, còn thời gian và còn những khoảnh khắc bình yên.

Sau nhiều năm xa xứ mới hiểu: Tiền rất quan trọng. Nhưng tiền không mua lại được tuổi trẻ, không mua lại được những năm tháng con lớn lên mà mình vắng mặt, càng không níu giữ được cha mẹ già đang ngày một yếu đi nơi quê nhà.
Ở Đức, người giàu nhất đôi khi không phải là người có tiệm lớn nhất hay tài khoản nhiều nhất. Mà là người sau tất cả những năm tháng bươn chải vẫn còn một mái ấm để trở về, còn sức khỏe để tận hưởng, còn gia đình để yêu thương và còn sự bình yên trong lòng.
Bởi làm chủ cuộc đời mình chưa bao giờ chỉ là kiếm được bao nhiêu Euro. Mà là sau những nhọc nhằn ấy, bạn còn giữ lại được bao nhiêu điều thật sự quý giá.

Rồi một ngày nào đó, khi chúng ta không còn đủ sức để chạy theo những con số nữa, có lẽ điều khiến mình mỉm cười không phải là đã kiếm được bao nhiêu tiền, mà là đã từng có một hành trình đáng tự hào trên đất khách. Còn bạn, bạn chọn sự ổn định hay chọn thử thách? Và điều gì mới thật sự là thành công đối với bạn?

Nguồn: FB Nguyệt Nhu

Đức Việt Online