ÍT NHẤT 2.000 NGƯỜI BỊ CHÔN VÙI Ở PAPUA NEW GUINEA

Hơn 2.000 người bị chôn vùi trong vụ sạt lở đất ở Papua New Guinea hồi tuần trước. Cơ hội sống sót của những người này rất thấp do công tác tìm kiếm, cứu hộ gặp trở ngại bởi địa hình nguy hiểm.

Trong thư gửi Liên hợp quốc ngày 26/5, Trung tâm Thảm họa quốc gia Papua New Guinea cho biết, số người bị chôn vùi trong vụ lở đất ở Kaokalam, tỉnh Enga của nước này là hơn 2.000 người.

"Vụ lở đất đã chôn sống hơn 2.000 người, tàn phá nghiêm trọng các tòa nhà, vườn cây lương thực và gây tác động lớn đến huyết mạch kinh tế của đất nước", bức thư viết.

Cơ quan này cho biết thêm, cơ hội tìm thấy người sống sót rất thấp vì địa hình nguy hiểm nguy hiểm và khó khăn trong việc chuyển viện trợ đến nơi bị ảnh hưởng.

Trung tâm Thảm họa quốc gia Papua New Guinea nói rằng: "Tình hình vẫn không ổn định khi lở đất tiếp tục diễn biến chậm, gây nguy hiểm liên tục cho cả đội cứu hộ cũng như những người sống sót".

Các video trên mạng xã hội do dân làng và các nhóm truyền thông địa phương đăng tải cho thấy người dân đang trèo đá, đào bằng xẻng, gậy và tay không để tìm người sống sót. Đến nay, lực lượng cứu hộ mới tìm thấy 6 thi thể.

Trước đó, Serhan Aktoprak, người đứng đầu phái đoàn Tổ chức Di cư Quốc tế của Liên hợp quốc tại đảo quốc này, cho biết 670 người có thể đã thiệt mạng dựa trên tính toán của giới chức địa phương rằng hơn 150 ngôi nhà đã bị chôn vùi trong vụ lở đất.

Liên hợp quốc cho rằng, dữ liệu về số người thiệt mạng có thể còn thay đổi trong những ngày tới.

Theo Reuters, rất khó để ước tính chính xác dân số địa phương vì cuộc điều tra dân số đáng tin cậy gần đây nhất của Papua New Guinea là vào năm 2000, hơn nữa nhiều người sống ở các ngôi làng miền núi xa xôi, hẻo lánh.

Làng Kaokalam nằm ở tỉnh Enga, cách thủ đô khoảng 600km về phía bắc. Vụ sạt lở đất xảy ra khoảng 3h sáng 24/5.

TRUNG QUỐC VÀ BÀI TOÁN CỨU BẤT ĐỘNG SẢN

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng nhà đất đã kéo dài ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn được cho là sẽ không thể kết thúc trong một sớm một chiều...

Quyết định chi 300 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 41 tỷ USD) để hỗ trợ thị trường bất động sản mà Chính phủ Trung Quốc công bố vào tuần trước, kèm theo các biện pháp gồm nới lỏng quy định về vay thế chấp nhà và hối thúc các chính quyền địa phương hấp thụ bớt lượng nhà tồn, là gói giải cứu địa ốc lớn nhất từ trước đến nay của nước này. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng nhà đất đã kéo dài ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn được cho là sẽ không thể kết thúc trong một sớm một chiều.

Từng có quy mô lớn thứ hai thị trường bất động sản nhà ở tại Mỹ, thị trường địa ốc Trung Quốc đã trượt dốc không phanh suốt 3 năm qua, với doanh số bán nhà liên tục giảm với tốc độ hàng năm hai con số và hoạt động xây dựng đã gần như rơi vào ngưng trệ.

Theo dữ liệu của Công ty nghiên cứu Keyan ở Thượng Hải, trong cuộc khủng hoảng này đã có hơn 50 doanh nghiệp phát triển bất động sản Trung Quốc (gồm những “ông lớn” như China Evergrande và Country Garden) vỡ nợ trái phiếu quốc tế và khoảng 500.000 người lao động mất việc làm. Bất động sản và các lĩnh vực liên quan đóng góp khoảng 1/4 sản lượng kinh tế Trung Quốc, nên cuộc khủng hoảng bất động sản đang đè nặng lên triển vọng tăng trưởng vốn dĩ đã kém sáng sủa sau đại dịch Covid-19.

Trong gói kích cầu mới được đưa ra, số tiền 41 tỷ USD sẽ do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) bơm cho các chính quyền địa phương để mua bớt số căn hộ bị ế tại các dự án bất động sản. Kế hoạch cũng bao gồm dỡ bỏ mức lãi suất tối thiểu đối với các khoản vay thế chấp nhà và giảm mức đặt cọc đối với người mua nhà. Bắc Kinh dường như tin rằng việc chính quyền trở thành “người mua cuối cùng” cho hàng triệu căn hộ tồn sẽ giúp vực dậy các doanh nghiệp đang bên bờ vực vỡ nợ, hấp thụ bớt lượng nhà tồn và thuyết phục được người dân có ý định mua nhà xuống tiền.

Hy vọng lớn hơn nữa là gói giải cứu này sẽ đặt dấu chấm hết cho cuộc khủng hoảng, từ đó khuyến khích người tiêu dùng Trung Quốc mở hầu bao trở lại, mở ra một triển vọng sáng sủa hơn cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, giới phân tích bày tỏ quan điểm dè dặt hơn, cho rằng gói giải cứu vừa được Bắc Kinh công bố khó có thể tạo ra được một bước ngoặt cho thị trường bất động sản Trung Quốc, bởi lẽ số tiền của kế hoạch là không thấm vào đâu so với mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng. Với một lượng khổng lồ nhà tồn và dự án dang dở, số vốn cần thiết để hoàn thiện tất cả các dự án đó và mua hết số nhà mà các chủ đầu tư không bán được có thể lên tới hàng nghìn tỷ USD. “Số tiền này chỉ là một giọt nước giữa đại dương nếu xét đến số nhà tồn”, nhà phân tích Harry Murphy Cruise nhận định về kế hoạch của Bắc Kinh.

Sự thận trọng để tránh rủi ro bong bóng

Một báo cáo của Ngân hàng Goldman Sachs ước tính dựa trên giá vốn, số bất động sản tồn ở Trung Quốc (gồm nhà ở đã xây hoàn thiện và đất) có tổng trị giá khoảng 30 nghìn tỷ Nhân dân tệ, tương đương 10 lần số lượng bán được trong năm 2023.

Trước khi kế hoạch giải cứu bất động sản mới nhất được đưa ra, Trung Quốc từ năm ngoái đã triển khai nhiều biện pháp để vực dậy thị trường, từ giảm lãi suất và nới lỏng các quy định về mua nhà, hay các ngân hàng quốc doanh cấp hạn ngạch tín dụng cho chủ đầu tư bất động sản, nhưng về cơ bản chưa mang lại kết quả đáng kể nào. Tại một số thành phố như Hàng Châu và Nam Ninh, chính quyền đã bắt tay vào việc mua lại các dự án bất động sản tư nhân và chuyển đổi thành nhà ở xã hội, nhưng thị trường tại các địa phương đó cũng chưa có được sự khởi sắc.

“Dù tính theo cách nào, quy mô và phạm vi của khủng hoảng bất động sản Trung Quốc đều lớn hơn rất nhiều so với kế hoạch mà Chính phủ Trung Quốc vừa đưa ra. Phép tính nào cũng cho thấy tình trạng thừa cung quá mức trên thị trường bất động sản nước này”, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc của Goldman Sachs, ông Hui Shan nhận xét.

Việc Bắc Kinh không tung ra một chương trình kích cầu bất động sản táo bạo hơn vào thời điểm này đã cho thấy sự thận trọng tương tự như sự thận trọng của các nhà hoạch định chính sách mấy năm trước, khi họ bắt đầu kiểm soát sự phát triển quá nóng của các doanh nghiệp địa ốc tư nhân. Nếu một gói kích cầu mạnh mẽ hơn được đưa ra, rủi ro bong bóng sẽ xuất hiện trở lại, đảo ngược những nỗ lực nhằm kiềm chế vai trò quá lớn của lĩnh vực bất động sản trong nền kinh tế Trung Quốc.

“Đây không phải là cuộc khủng hoảng tài chính mà ở đó Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ra tay mua tất cả các tài sản xấu của các định chế tài chính. Những gì Trung Quốc đang làm có trọng điểm hơn nhiều, vì nước này vẫn phải đang xử lý rủi ro đạo đức và thận trọng để không khiến bong bóng xuất hiện trở lại”, nhà phân tích Leonard Law của Công ty phân tích Lucror Analytics ở Singapore nhận định.

Tại một cuộc họp báo ở Bắc Kinh khi kế hoạch cứu bất động sản mới được công bố, từ “thị trường hóa” - một cách nói giảm nói tránh khi đề cập đến sự cần thiết phải theo đuổi các nguyên tắc định hướng thị trường trong hoạch định chính sách - được đề cập 15 lần. Theo ông Law, những nguyên tắc này được thể hiện rõ trong tất cả các biện pháp mà Chính phủ Trung Quốc đã đưa ra để ứng phó với cuộc khủng hoảng bất động sản và đều có nghĩa rằng biện pháp nào “cũng phải mang lại lợi nhuận hoặc ít nhất không gây thua lỗ cho bất kỳ cơ quan chính phủ nào triển khai việc hỗ trợ”.

“Một mũi tên trúng hai đích”

Một báo cáo của Ngân hàng Morgan Stanley nhận định rằng các biện pháp mới “tạo được sự cân bằng tốt giữa một bên là tạo ra một nệm đỡ để chu kỳ bất động sản tự đi đến hồi kết mà không làm gia tăng rủi ro đối với các doanh nghiệp và ngân hàng quốc doanh”. Tuy nhiên, giá nhà giảm liên tục đang đặt ra rủi ro tài chính ngày càng lớn trong bối cảnh khủng hoảng đã kéo dài 3 năm ròng rã. Tháng 4/2024 vừa qua, giá nhà mới ở Trung Quốc giảm 2,2% so với cùng kỳ năm ngoái, mức giảm mạnh nhất trong 9 năm.

Theo ước tính của Goldman Sachs, ngoài số nhà tồn chưa bán được, Trung Quốc còn có 90-100 triệu căn nhà thuộc “nguồn cung ẩn” - là những căn nhà thường được mua để đầu cơ thay vì để ở. “Hệ thống tài chính của Trung Quốc chủ yếu là ngân hàng và các khoản vay ngân hàng ở nước này được thế chấp bằng bất động sản là chủ yếu. Đó có thể là một lý do vì sao họ nhận thấy rằng hãm đà giảm của giá nhà là một việc rất quan trọng”, chuyên gia Shan của Goldman Sachs nói...

“KẾ HOẠCH 100 TỶ” DÀNH CHO UKRAINE GÂY CHIA RẼ LỚN TRONG NATO

Các thành viên NATO đang ngày một chia rẽ về kế hoạch 100 tỷ euro dự kiến dành cho Ukraine. Cuộc xung đột đã bước sang năm thứ 3 giữa Nga và Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu lắng dịu. Trong khi đó các cuộc bầu cử sắp tới tại Mỹ và Liên minh châu Âu cũng dự báo những thay đổi lớn trên bản đồ chính trị toàn cầu.

Bản kế hoạch là một phần nỗ lực của NATO nhằm chuẩn bị cho kịch bản cựu Tổng thống Donald Trump, vốn hoài nghi EU và Ukraine tái đắc cử trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới tại Mỹ. Tuy nhiên, ngay cả một số đồng minh Đông Âu gần gũi hơn với Ukraine cũng ngày một dè dặt đối với bản kế hoạch. Câu hỏi đặt ra là nguồn tiền khổng lồ như vậy sẽ được lấy từ đâu và bằng cách nào khi chỉ còn vài tuần nữa là các nhà lãnh đạo NATO sẽ gặp nhau ở Washington vào tháng 7 tới.

Một quan chức cấp cao châu Âu viện dẫn tính nhạy cảm của vấn đề, hối thúc Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cung cấp một sự rõ ràng hơn đối với bản kế hoạch.

Một rào cản nữa đến từ Pháp và Đức, 2 trong số các thành viên cốt lõi của liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương. Pháp muốn duy trì chi tiêu quốc phòng trong EU hơn là NATO. Trong khi đó, Thủ tướng Đức Olaf Scholz không sẵn lòng chi tiêu nhiều hơn mức đã cam kết hồi tháng 2/2022 ngay sau khi cuộc xung đột tại Ukraine nổ ra. Các cuộc đàm phán đang diễn ra, đặc biệt liên quan đến số tiền và cách phân bổ số tiền đó.

Người đứng đầu Uỷ ban quân sự NATO Rob Bauer mới đây thừa nhận, nguồn tài trợ dành cho Ukraine có thể cạn kiệt nếu không có các cam kết mang tính ràng buộc.

“Ukraine đã chứng minh cho thế giới thấy rằng nước này có khả năng đạt được thành công chưa từng có trên chiến trường. Không có gì họ không thể làm được. Tất cả những gì họ cần là sự giúp đỡ của chúng ta”, ông Bauer nói.

Theo kế hoạch ban đầu của ông Jens Stoltenberg, các đồng minh NATO cam kết chi 100 tỷ euro trong thời gian 5 năm, coi đây là minh chứng cho Mỹ thấy rằng châu Âu đang đóng góp phần của mình trong việc ủng hộ Ukraine. Tuy nhiên, một cuộc xung đột kéo dài ngay cửa ngõ Liên minh châu Âu cũng đồng nghĩa với cuộc chiến “hao mòn”.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban hồi tuần trước tuyên bố nước này đang xem xét lại tư cách thành viên trong NATO nhằm đảm bảo đất nước không bị lôi kéo vào các cuộc chiến bên ngoài. Các thành viên châu Âu cũng tỏ ra miễn cưỡng với đề xuất của Mỹ sử dụng tài khoản đóng băng của Nga để đảm bảo khoản hỗ trợ lên tới 50 tỷ euro cho Ukraine. Các quốc gia như Pháp và Đức lo ngại chính người nộp thuế của họ mới là đối tượng chịu ảnh hưởng chính nếu Ukraine không thể trả lại số tiền đó khi xung đột kết thúc.

Trong một diễn biến liên quan, phát biểu trong chuyến thăm Belarus hồi cuối tuần trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nêu điều kiện nối lại đàm phán với Ukraine, trong đó nhấn mạnh các cuộc thảo luận phải dựa trên nhận thức chung chứ không phải những tối hậu thư.

“Chúng tôi nhận thấy rằng, giờ là lúc để nối lại đàm phán, để các bên quay lại bàn thảo luận. Tuy nhiên, đàm phán không phải dựa trên những gì 1 bên muốn, mà dựa trên những thoả thuận đã đạt được về nguyên tắc tại ác cuộc đàm phán tại Belarus và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như tính đến tình hình thực tế”, ông Putin nhấn mạnh.

Tháng 4/2022, cùng với phái đoàn Ukraine, Nga đã soạn thảo một thỏa thuận hòa bình có tính đến các yêu cầu của phía Ukraine - bao gồm những yêu cầu về đảm bảo an ninh trong tương lai. Trưởng đoàn Ukraine đã ký tắt những nội dung chính của dự thảo. Tuy nhiên, các chính trị gia Ukraine sau đó đã "rút khỏi quá trình đàm phán”.

HAMAS TẤN CÔNG, MIỀN TRUNG ISRAEL RUNG CHUYỂN VÌ 'MƯA TÊN LỬA'

Lữ đoàn al-Qassam, cánh vũ trang của Phong trào Hồi giáo Hamas tuyên bố đã xúc tiến vụ tấn công tên lửa quy mô lớn vào Tel Aviv, miền trung Israel.

Theo báo Times of Israel, quân đội Israel đã phát đi cảnh báo không kích ở Tel Aviv hôm nay (26/5), lần đầu tiên trong 4 tháng qua. Khoảng một giờ sau đó, tiếng còi báo động cũng vang rền ở nhiều thành phố và thị trấn khác ở miền trung, bao gồm cả Herzliya và Petah Tikva, cũng như các khu vực dân cư của Israel giáp biên giới Dải Gaza.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết có khoảng 10 tên lửa đã nã từ khu vực Rafah, miền nam Gaza vào trung tâm nước này. Tuy nhiên, theo IDF, các hệ thống phòng không của họ đã bắn hạ nhiều tên lửa trong số đó. Không có ai bị thương vong trong sự cố.

IDF từng nhận định Hamas có khả năng tiến hành tập kích bằng tên lửa vào miền trung Israel từ Rafah và khi quân đội Israel tiến sâu hơn vào thành phố này, khả năng xảy ra điều đó càng cao.

Trong một tuyên bố mới đăng tải trên kênh Telegram ngày 26/5, lữ đoàn al-Qassam, cánh vũ trang của Hamas đã nhận trách nhiệm về đợt không kích trên, đồng thời giải thích động thái nhằm đáp trả “những vụ thảm sát nhằm vào dân thường”.

Diễn biến xảy ra chỉ 2 ngày sau khi Tòa Công lý quốc tế (ICJ) hôm 24/5 ra phán quyết yêu cầu Israel ngay lập tức chấm dứt chiến dịch tấn công quân sự vào Rafah. ICJ cũng lệnh cho Tel Aviv mở cửa khẩu giữa thành phố miền nam Gaza này với Ai Cập để cho phép viện trợ nhân đạo vào vùng đất đang bị bao vây. Tòa án hàng đầu của Liên Hợp Quốc đồng thời yêu cầu nhà chức trách Israel phải cho phép các nhà điều tra tiếp cận Rafah và báo cáo lại tiến trình trong vòng một tháng.

Tong khi Hamas hoan nghênh phán quyết của ICJ, các quan chức ở Tel Aviv tuyên bố sẽ không chấp nhận các yêu cầu của tòa, viện dẫn lí do nước này đang hành động dựa trên quyền bảo vệ lãnh thổ và công dân mình “phù hợp với các giá trị đạo đức và tuân thủ luật pháp quốc tế”.

200 XE TẢI CHỞ HÀNG CỨU TRỢ SẮP VÀO GAZA

Khoảng 200 xe tải chở hàng viện trợ, trong đó có 4 xe chở nhiên liệu, dự kiến sẽ vào Gaza hôm 26/5 qua cửa khẩu Kerem Shalom, ông Khaled Zayed, người đứng đầu Hiệp hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Ai Cập ở Bắc Sinai, nói với Reuters.

Đài truyền hình Al Qahera News TV trực thuộc nhà nước Ai Cập đã chia sẻ video trên trang mạng xã hội X về điều họ nói là xe tải viện trợ khi chúng tiến vào cửa khẩu.

Cửa khẩu biên giới Rafah, vốn là cửa khẩu chính chuyển hàng viện trợ và thương mại vào Gaza, đã bị đóng cửa gần ba tuần, kể từ khi Israel nắm quyền kiểm soát phía cửa khẩu của người Palestine khi nước này tăng cường tấn công quân sự trong khu vực hôm 6/5.

Một số hàng thực phẩm cho Gaza đã bắt đầu bị hỏng vì cửa khẩu Rafah bị đóng cửa.

Văn phòng Tổng thống Ai Cập cho biết, hôm 24 tháng 5, Ai Cập và Mỹ đã đạt được thỏa thuận gửi viện trợ qua cửa khẩu Kerem Shalom gần đó của Israel cho đến khi đạt được các thỏa thuận pháp lý để mở lại Rafah từ phía Palestine.

Một cơ quan giám sát nạn đói toàn cầu đã cảnh báo về nạn đói sắp xảy ra tại nhiều khu vực ở Gaza, nơi sinh sống của 2,3 triệu người.

Nguồn: Dân Trí; VnEconomy; Soha; Vietnamnet; VOA