10 hành vi bị xác định là trốn thuế có hiệu lực từ 1.7

Theo luật Quản lý thuế 2025 (có hiệu lực từ 1.7.2026), có 10 hành vi bị xác định là trốn thuế. Nếu có dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế sẽ tiến hành thu thập thông tin và tạm giữ tài liệu liên quan.

10 hành vi bị xác định là trốn thuế như sau:

Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của luật này dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn.

Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.

Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế.

Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp.

Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp.

Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế phải nộp theo quy định.

Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.

Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.

Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.

Về hành vi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ, chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú phân tích, thực tiễn có những trường hợp giao dịch có thật nhưng doanh nghiệp phát hành hóa đơn sau đó bị xác định vi phạm.

Quản lý thuế cần tập trung vào dòng tiền, hàng hóa, hợp đồng... thay vì chỉ nhìn vào trạng thái pháp lý của hóa đơn.

"Nếu giao dịch, hàng hóa và thanh toán có thật, cần xem xét đầy đủ khía cạnh với doanh nghiệp mua hàng. Trường hợp doanh nghiệp bán hàng vi phạm, không thể mặc nhiên để toàn bộ rủi ro dồn sang bên mua nếu không chứng minh được sự thông đồng, gian dối", ông Tú nói.

Xử lý thế nào khi có dấu hiệu trốn thuế?

Cũng theo luật này, đối với trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế sẽ áp dụng 2 biện pháp, gồm: thu thập thông tin và tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế.

Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trả lời trực tiếp. Cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, máy tính tiền của người nộp thuế có dấu hiệu trốn thuế.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân được yêu cầu cung cấp thông tin có trách nhiệm cung cấp thông tin đúng nội dung, thời hạn, địa chỉ được yêu cầu và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin đã cung cấp.

Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế, trưởng đoàn kiểm tra thuế quyết định tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế.

Việc tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế được áp dụng khi cần căn cứ xác định hành vi trốn thuế.

Khi tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, trưởng đoàn kiểm tra thuế phải lập biên bản tạm giữ và có trách nhiệm bảo quản tài liệu tạm giữ.

Cơ quan quản lý thuế phải giao một bản quyết định tạm giữ, biên bản tạm giữ liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế cho tổ chức, cá nhân có tài liệu bị tạm giữ.

Nhiều quy định mới về căn cước, cư trú áp dụng từ 1.7

Luật sửa đổi 10 luật về an ninh trật tự, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1.7.2026. Trong số các luật được sửa đổi, có luật Căn cước và luật Cư trú.

Bảo đảm quyền về ở với cha mẹ của trẻ dưới 6 tuổi

Trong lĩnh vực cư trú, kể từ 1.7 tới, luật nghiêm cấm giải quyết cho đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú khi biết rõ người đăng ký không sinh sống tại chỗ ở đó, trừ trường hợp đăng ký cho trẻ em dưới 6 tuổi về với cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ.

Trẻ dưới 6 tuổi sẽ được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mẹ, người giám hộ mà không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó.

Khi làm hồ sơ đăng ký thường trú, tờ khai thay đổi thông tin về cư trú không cần có ý kiến đồng ý cho đăng ký thường trú của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp hoặc người được ủy quyền.

Nghiên cứu khoa học cho thấy, 6 năm đầu đời là "giai đoạn vàng" phát triển của trẻ em, cả về thể chất, tinh thần và trí tuệ. Do vậy, trẻ cần được hưởng các chính sách ưu tiên, bao gồm các quyền về cư trú, được chung sống cùng với cha, mẹ, người giám hộ.

Quy định mới bảo đảm trẻ được chăm sóc toàn diện ngay từ những năm đầu đời, đồng thời đơn giản hóa, thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính cho trẻ dưới 6 tuổi.

Luật cũng quy định khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện, các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.

Nếu cá nhân, thành viên hộ gia đình không có mặt tại chỗ ở đó thì người đến lưu trú có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú. Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết việc thông báo lưu trú.

Thêm trường hợp cấp thẻ căn cước trực tuyến

Trong lĩnh vực căn cước, luật bổ sung hành vi bị nghiêm cấm gồm: yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ đã được tích hợp vào căn cước điện tử, ứng dụng định danh quốc gia để giải quyết thủ tục hành chính, trừ trường hợp thông tin công dân cung cấp không thống nhất với thông tin đã được tích hợp hoặc pháp luật có quy định khác.

Nếu người được cấp căn cước điện tử đã xuất trình căn cước điện tử theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thì cơ quan, tổ chức, cá nhân đó không được yêu cầu người được cấp căn cước điện tử xuất trình giấy tờ hoặc cung cấp thông tin đã được tích hợp vào căn cước điện tử.

Luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết về trình tự, thủ tục khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; lộ trình và thời hạn hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu này.

Ngoài ra, luật còn quy định cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tuyến trên cổng dịch vụ công, ứng dụng VNeID hoặc trực tiếp tại nơi làm thủ tục đối với các trường hợp sau: khi thông tin thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính; bị mất thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước bị hư hỏng không sử dụng được.

Cơ quan quản lý căn cước sử dụng thông tin về ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt đã được thu nhận lần gần nhất và các thông tin hiện có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước để cấp lại thẻ căn cước.

Tài khoản ngân hàng của người dân sẽ bị kiểm tra trong trường hợp sau

Lực lượng công an thời gian qua đã phát đi cảnh báo về tình trạng các đối tượng lợi dụng việc thành lập doanh nghiệp và mở tài khoản ngân hàng để phục vụ hoạt động phạm pháp.

Thực tế điều tra cho thấy nhiều người trẻ đã bị dụ dỗ đứng tên thành lập doanh nghiệp hoặc mở tài khoản ngân hàng để nhận tiền công, nhưng sau đó vô tình tiếp tay cho các đường dây lừa đảo, rửa tiền và đánh bạc trên không gian mạng.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, tài khoản thanh toán, dữ liệu tài khoản ngân hàng, thông tin định danh của doanh nghiệp và thông tin phục vụ giao dịch điện tử phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, đúng chủ thể và bảo đảm an toàn.

Hành vi thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán hoặc công khai trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng có thể bị xử lý hình sự theo Điều 291 Bộ luật Hình sự. Trường hợp sử dụng doanh nghiệp hoặc tài khoản ngân hàng để che giấu nguồn gốc tài sản bất hợp pháp, thực hiện giao dịch cho tổ chức, cá nhân phạm tội hoặc phục vụ các hành vi lừa đảo, đánh bạc… người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi liên quan theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, việc thành lập doanh nghiệp nhưng không nhằm mục đích kinh doanh thực chất, cho thuê hoặc cho mượn tư cách pháp nhân, chuyển giao quyền quản lý tài khoản doanh nghiệp hay cung cấp thông tin xác thực giao dịch cho người khác sử dụng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, cơ quan công an khuyến cáo người đại diện theo pháp luật cần trực tiếp quản lý việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán; quản lý chặt chẽ chữ ký số, thư điện tử và các thiết bị xác thực giao dịch; không chuyển quyền kiểm soát tài khoản cho tổ chức, cá nhân không có thẩm quyền.

Để phòng ngừa vi phạm pháp luật, lực lượng công an khuyến nghị người dân tuyệt đối không cho thuê, cho mượn hoặc mua bán giấy tờ cá nhân, thông tin pháp nhân và tài khoản ngân hàng dưới bất kỳ hình thức nào; không đứng tên thành lập doanh nghiệp hoặc mở tài khoản ngân hàng theo đề nghị của người khác khi không trực tiếp quản lý hoạt động.

Bên cạnh đó, người dân không nên bàn giao sim điện thoại, email, mã OTP, chữ ký số hoặc thông tin đăng nhập tài khoản cho bất kỳ cá nhân nào. Doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát hoạt động tài khoản ngân hàng, kiểm tra nhật ký giao dịch điện tử và phân quyền truy cập hệ thống để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.

Khi phát hiện việc sử dụng trái phép thông tin doanh nghiệp hoặc tài khoản thanh toán, người dân cần nhanh chóng thông báo cho ngân hàng và cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ xử lý.

Hướng dẫn thủ tục sang tên sổ đỏ từ cha mẹ sang con

Bạn đọc Nguyễn Anh (Hà Nội) hỏi: "Hiện nay, thủ tục sang tên sổ đỏ từ cha mẹ sang con năm 2026 được thực hiện như thế nào?".

Bộ phận tư vấn pháp luật Báo Lao Động trả lời: Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, khi thực hiện thủ tục sang tên sổ đỏ từ cha mẹ sang con thì phải công chứng hoặc chứng thực hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho.

Thủ tục công chứng hợp đồng sang tên sổ đỏ từ cha mẹ sang con

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Căn cứ Điều 42 Luật Công chứng 2024, các bên cần chuẩn bị những giấy tờ sau:

Đối với cha, mẹ: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở; giấy tờ tùy thân như thẻ căn cước hoặc hộ chiếu; giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân như giấy đăng ký kết hôn.

Đối với con: Giấy tờ tùy thân như thẻ căn cước hoặc hộ chiếu; giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân.

Bước 2: Công chứng viên thực hiện công chứng hợp đồng

Lưu ý: Các bên có thể lựa chọn hình thức chứng thực hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho nhà, đất tại UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất.

Khai thuế, lệ phí trước bạ và đăng ký biến động

Một số lưu ý: Cha mẹ tặng cho nhà, đất cho con được miễn thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ. Trường hợp chuyển nhượng thì chỉ được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Dù được miễn thuế, lệ phí, người dân vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế, lệ phí.

Việc khai thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ thường được thực hiện cùng thời điểm nộp hồ sơ đăng ký biến động. Nói cách khác, người dân cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định và nộp cùng nhau.

Sau khi công chứng hoặc chứng thực hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày chuyển nhượng, tặng cho phải đăng ký biến động, tức sang tên sổ đỏ. Nếu không thực hiện đúng thời hạn, người dân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.

Trình tự khai thuế, lệ phí và đăng ký biến động

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ gồm: Đơn đăng ký biến động; Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho nhà, đất có công chứng hoặc chứng thực; Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp; Giấy tờ liên quan đến thủ tục sang tên sổ đỏ từ cha mẹ sang con, ví dụ văn bản của ngân hàng đồng ý cho bên thế chấp được thực hiện việc tặng cho, chuyển nhượng sang người khác nếu sổ đỏ đang được thế chấp tại ngân hàng; Tờ khai thuế thu nhập cá nhân;

Các giấy tờ làm căn cứ xác định thuộc đối tượng được miễn thuế, lệ phí trước bạ như sổ hộ khẩu, giấy khai sinh của con; Bản chính tờ khai lệ phí trước bạ.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Người dân nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.

Bước 3: Tiếp nhận, giải quyết và trả hồ sơ

Người thực hiện thủ tục sang tên sổ đỏ từ cha mẹ sang con nộp 1 bộ hồ sơ nêu trên đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ.

Khi hồ sơ đầy đủ, các bên sẽ được thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ mang tên người được tặng cho hoặc nhận chuyển nhượng. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan tiếp nhận sẽ trả hồ sơ và có văn bản nêu rõ lý do.

Trong quá trình giải quyết thủ tục này, nếu có nhu cầu đo đạc lại thì người có yêu cầu phải nộp chi phí đo đạc hoặc nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích đất tăng thêm sau khi đo đạc, nếu có, và lệ phí trước bạ theo thông báo của cơ quan thuế.

Thời gian giải quyết: Thời gian giải quyết khi thay đổi thông tin về người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là không quá 10 ngày làm việc.

Trường hợp sang tên sổ đỏ từ cha mẹ sang con tại các xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn thì thời gian giải quyết là không quá 20 ngày làm việc.

Nguồn: Thanh Niên; CafeF; Lao Động