Nắng nóng toàn cầu, nhiều kỷ lục khí hậu bị phá vỡ, có phải lỗi của El Nino?

(Ảnh minh họa).

Nhiều kỷ lục về nhiệt độ, nắng nóng trên thế giới liên tiếp bị phá vỡ trong những ngày qua. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, El Nino không phải là “thủ phạm” duy nhất.

Theo CNN, trong hai ngày 3 và ngày 4/7, nhiệt độ trung bình toàn cầu liên tục phá vỡ kỷ lục. Cụ thể, vào ngày 3/7, nhiệt độ trung bình toàn cầu là 17,01 độ C. Đây là mốc nhiệt độ cao nhất theo dữ liệu của Trung tâm dự báo môi trường quốc gia Mỹ, kể từ năm 1979. Đến ngày 4/7, nhiệt độ còn tăng cao lên tới 17,18 độ C, trong khi kỷ lục trước đó được ghi nhận là 16,92 độ C vào tháng 8/2016.

Các chuyên gia cũng đưa ra cảnh báo rằng, kỷ lục về nhiệt độ có thể sẽ bị phá vỡ nhiều lần trong năm nay. Theo nhà khoa học Robert Rohde, người đứng đầu tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận Berkeley Earth, dự đoán rằng thế giới có thể sẽ trải qua những ngày nóng hơn trong vòng 6 tuần tới.

Tháng 7 thường là tháng nóng nhất trên toàn cầu, nhưng nhiệt độ đã tăng quá mức là một dấu hiệu cho thấy Trái đất đang bị nóng lên nhanh chóng khi có sự kết hợp giữa hiện tượng El Nino kết hợp với tác động của cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra.

Ngoài ra, nhiệt độ trung bình của mặt biển ở mức cao nhất từng ghi nhất và độ che phủ về băng biển Nam Cực ở mức thấp kỷ lục.

Cùng ngày 4/7, Tổ chức Khí tượng Thế giới đã tuyên bố El Nino bắt đầu và mở đường cho sự gi tăng về nhiệt độ toàn cầu, đồng thời gây ra rối loạn các mô hình thời tiết và khí hậu.

Vậy, chuyện gì đang xảy ra với khí hậu và tại sao nhiều kỷ lục đang liên tiếp bị phá vỡ?

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh ấm lên toàn cầu, El Nino được tăng cường hiệu ứng và đẩy nhiệt độ tới những mức cao kỷ lục.

Tuy nhiên, El Nino không phải là nguyên nhân duy nhất. Thay vào đó, El Nino trong điều kiện biến đổi khí hậu cùng với lượng aerosol giảm được cho là nguyên nhân khiến nhiều kỷ lục khí hậu bị phá vỡ trong những ngày qua. Aerosol là những hạt nhỏ có thể là chệch hướng bức xạ của Mặt Trời. Do đó, các chuyên gia cho rằng hai yếu tố này rất có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng nắng nóng kỷ lục ở trong bầu khí quyển và cả trong các đại dương.

Không chỉ là do El Nino

Trên thực tế, tình trạng nóng lên một cách nhanh chóng mà chúng ta đang chứng kiến phần lớn là do hiện tượng El Nino đang xảy ra, kèm với xu hướng ấm lên do lượng khí thải nhà kính từ các hoạt động của con người.

Các nhà khoa học phát hiện ra El Nino khi nhiệt độ mặt biển tại nhiều nơi ở Thái Bình Dương ấm lên đáng kể. Theo đó, nhiệt độ ấm hơn mức trung bình ở trên bề mặt đại dương góp phần làm cho nhiệt độ cao trên mức trung bình ở trên đất liền.

Trước đó, hiện tượng El Nino mạnh gần nhất là vào năm 2016. Tuy nhiên, con người đã thải ra 240 triệu tấn CO2 vào khí quyển kể từ đó. Các nhà nghiên cứu cho biết, El Nino vốn dĩ không tạo thêm nhiệt lượng nhưng lại tái phân bố lại nhiệt lượng hiện nay từ các đại dương vào khí quyển.

Đại dương rộng lớn với lượng nước chiếm 70% bề mặt hành tinh xanh và có khả năng lưu trữ hoặc hấp thu lượng nhiệt khổng lồ. Đây cũng là lý do 90% lượng nhiệt dư thừa từ hiện tượng ấm lên toàn cầu đã được đại dương hấp thu.

Mặt khác, các dòng hải lưu tuần hoàn nhiệt giữa bề mặt Trái Đất và các đại dương sâu thẳm. Trong khi xảy ra El Nino, gió mậu dịch ở phía trên Thái Bình Dương sẽ yếu hơn, trong khi nước lạnh dâng lên bề mặt tại ven biển Thái Bình Dương của Nam Mỹ lại giảm đi. Điều này là nguyên nhân dẫn tới sự ấm lên tại các lớp phía trên của đại dương.

Bên cạnh đó, theo cac nhà nghiên cứu, một yếu tố khác góp phần vào sự ấm lên bất thường trên Trái Đất là do lượng aerosol giảm trên Đại Tây Dương. Aerosol vốn là những hạt nhỏ có thể là chệch hướng bức xạ Mặt Trời chiếu tới. Vì vậy, bơm aerosol vào tầng bình lưu chính là một trong những phương pháp địa kỹ thuật tiềm năng mà con người chúng ta có thể sử dụng để làm giảm bớt tác động của tình trạng ấm lên toàn cầu, mặc dù việc ngừng phát thải khí nhà kính vẫn tốt hơn.

Tuy nhiên, việc thiếu aerosol cũng có thể là nguyên nhân làm tăng nhiệt độ.

Mặt khác, theo một nghiên cứu vào năm 2018, 35% sự thay đổi nhiệt độ mặt nước biển hàng năm tại Đại Tây Dương vào mùa hè ở Bắc bán cầu có thể được giải thích bằng những thay đổi trong bụi sa mạc Sahara. Trên thực tế, lượng bụi của sa mạc Sahara ở trên Thái Bình Dương gần đây thấp một cách bất thường. Ngoài ra, các quy định quốc tế mới về lượng hạt lưu huỳnh có trong nhiên liệu tàu thủy được ban hành vào năm 2022, cũng dẫn tới lượng khí thải lưu huỳnh dioxide (SO2) và aerosol trên toàn cầu bị giảm.

Theo các chuyên gia, sự kết hợp của các yếu tố trên là nguyên nhân khiến nhiều kỷ lục nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu đang lung lay và bị phá vỡ. Khoảng thời gian để ngăn chặn những tác động nguy hiểm của biến đổi khí hậu đang nhanh chóng thu hẹp lại và cách duy nhất để ngăn chặn điều này xảy ra là cần cắt đứt sự phụ thuộc của con người vào nhiên liệu hóa thạch.

Kinh tế Trung Quốc vượt Mỹ: Dự báo không bao giờ trở thành hiện thực?

Ở thời điểm hiện tại, có không ít người hoài nghi liệu điều đó có thể xảy ra hay không. Tăng trưởng GDP của Trung Quốc gần đây chậm lại đáng kể.

20 năm trước, kinh tế Trung Quốc chỉ lớn bằng 14% kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, không lâu sau đó các chuyên gia kinh tế đã bắt đầu dự đoán khi nào thì GDP Trung Quốc sẽ vượt GDP Mỹ để trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trong 1 nghiên cứu nổi tiếng công bố năm 2003, ngân hàng Goldman Sachs dự báo phải đến năm 2041 Trung Quốc mới có thể vượt Mỹ. Khi khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-09 nổ ra, dự đoán này lại trở nên quá rụt rè.

Trên thực tế, khoảng cách giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã thu hẹp nhanh hơn rất nhiều so với dự đoán. Bởi những rắc rối mà kinh tế Mỹ gặp phải, tốc độ tăng trưởng thần tốc của Trung Quốc và đà tăng giá vững chắc của đồng nhân dân tệ.

Đến năm 2010, GDP Trung Quốc đã bằng 40% GDP Mỹ. Do đó Goldman Sachs đã thay đổi mốc thời gian từ đầu những năm 2040 đến cuối những năm 2020. Cùng nằm đó, Goldman tạo ra 1 biểu đồ cho phép người đọc tự dự báo về thời điểm Trung Quốc vượt Mỹ dựa trên các giả định của chính họ về tốc độ tăng trưởng, lạm phát và tỷ giá.

5 năm sau, dự báo lạc quan của Goldman một lần nữa lại trật lất. Không phải bởi vì kinh tế Trung Quốc tăng trưởng thấp hơn kỳ vọng, mà bởi vì tỷ giá nhân dân tệ (sau khi đã điều chỉnh theo lạm phát) đột ngột không còn tăng mạnh nữa. Năm 2015, Trung Quốc phá giá đồng nội tệ một cách vụng về và khiến nhà đầu tư hoảng sợ.

Ngày mà kinh tế Trung Quốc chiếm ngôi vị số 1 ngày càng lùi xa. Cuối năm 2015, EIU dự báo Trung Quốc sẽ không thể vượt Mỹ trước năm 2032, lùi 8 năm so với dự báo được đưa ra 1 năm trước đó.

Ở thời điểm hiện tại tức gần 10 năm sau, thậm chí có không ít người hoài nghi liệu điều đó có thể xảy ra hay không. Tăng trưởng GDP của Trung Quốc gần đây chậm lại đáng kể. Dân số già hóa dẫn đến lực lượng lao động co hẹp. UN dự báo bước sang những năm 2030, số dân Trung Quốc trong độ tuổi 15 đến 64 sẽ giảm hơn 100 triệu người.

Nếu GDP Trung Quốc không thể vượt Mỹ vào giữa thập kỷ đó, dự báo được Goldman Sachs đưa ra năm 2003 sẽ không bao giờ trở thành hiện thực, theo Capital Economics.

Vẫn có một số bên lạc quan hơn. OECD và Viện Lowy đưa ra mốc thời gian trong những năm 2030. EIU cho rằng điều đó sẽ xảy ra vào năm 2039 – giống với dự báo của Goldman Sachs 20 năm trước.

Trong 2 thập kỷ vừa qua, kinh tế Trung Quốc có thăng có trầm, do đó những dự báo thay đổi cũng là điều dễ hiểu.

Những khó khăn trước mắt

Sau 3 năm áp dụng chính sách Zero Covid hà khắc để chống dịch, từ cuối năm ngoái Chính phủ Trung Quốc đã dỡ bỏ hoàn toàn các biện pháp hạn chế với hi vọng nền kinh tế có thể bật tăng mạnh mẽ

Tuy nhiên, 6 tháng đầu năm, một loạt chỉ số kinh tế, trong đó có doanh số bán lẻ và tổng vốn đầu tư, đều tăng trưởng chậm hơn nhiều so với dự đoán. Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ chỉ đạt chứ không thể vượt mục tiêu khiêm tốn là GDP tăng trưởng 5% trong năm 2023.

Kinh tế Trung Quốc hiện đang phải đối mặt với nhiều cơn gió ngược. Thị trường bất động sản – lĩnh vực vốn là nguồn đóng góp nhiều nhất cho tăng trưởng GDP - hiện đang rất ảm đạm dù chính phủ đã có những biện pháp kích thích.

Người Hàn biểu tình phản đối Nhật xả nước phóng xạ

(Ảnh minh họa).

Hàng trăm người Hàn biểu tình ở Seoul để phản đối kế hoạch của Nhật về xả nước phóng xạ đã qua xử lý từ nhà máy Fukushima ra đại dương.

Dưới cái nóng gay gắt và sự giám sát chặt chẽ của cảnh sát, người biểu tình hôm 8/7 đi thành hàng dài qua khu thương mại ở trung tâm Seoul, cầm những tấm biển với nội dung "Chúng tôi phản đối xả nước thải hạt nhân của Fukushima ra biển", "Chúng tôi dùng tính mạng để phản đối".

Phần lớn người biểu tình thuộc Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc. Cuộc tuần hành diễn ra ôn hòa, không xảy ra các vụ đụng độ.

"Ngoài việc xả nước ra biển, vẫn có lựa chọn để lưu trữ nước trên đất liền và có những lựa chọn khác đang được đề xuất", Han Sang-jin, người phát ngôn của liên đoàn, cho hay, thêm rằng việc cho phép Nhật Bản xả nước thải "giống như tội ác quốc tế".

Biểu tình diễn ra khi Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi đang thăm Seoul để thảo luận với quan chức cấp cao Hàn Quốc về kế hoạch xả nước thải của Nhật Bản. IAEA hôm 4/7 đã chấp thuận kế hoạch, nói rằng nước thải được xử lý sẽ đáp ứng tiêu chuẩn an toàn quốc tế và tác động không đáng kể đến môi trường, sức khỏe.

Trong cuộc biểu tình ở Seoul, người dân cũng giơ nhiều biển hiệu chỉ trích IAEA, như "IAEA không đủ điều kiện xác định tiêu chuẩn môi trường". "IAEA soạn thảo báo cáo dưới tác động của Nhật Bản", một người biểu tình nói trên micro.

Các nghị sĩ đối lập tiến hành chiến dịch để phản đối kế hoạch của Tokyo, một số người thậm chí đã tuyệt thực.

Biểu tình cũng diễn ra tại sân bay gần Seoul khi ông Grossi đến hôm 7/7, với sự tham gia của hàng chục người. Họ chỉ trích việc IAEA ủng hộ kế hoạch xả nước thải, giơ những tấm biển với nội dung "Giải tán IAEA!", "Nước thải từ Fukushima chắc chắn đưa nhân loại đến thảm họa!".

Chính phủ Hàn Quốc xác nhận kế hoạch xả nước thải của Nhật Bản an toàn, mức độ ô nhiễm của nước được bơm ra từ nhà máy nằm trong tiêu chuẩn chấp nhận được và không ảnh hưởng đáng kể đến các vùng biển của Hàn Quốc, miễn là các hệ thống xử lý của nhà máy làm việc hiệu quả. Tuy nhiên, điều này không thể giải quyết những lo ngại của nhiều người dân.

Trong ngày 9/7, ông Grossi sẽ gặp các nghị sĩ Dân chủ đối lập, đảng chỉ trích gay gắt kế hoạch của Nhật Bản và cáo buộc chính quyền Tổng thống Yoon Suk-yeol đặt sức khỏe của người dân vào nguy hiểm khi cố cải thiện quan hệ với Tokyo.

Nhật Bản tháng 3/2011 hứng chịu thảm họa kép động đất và sóng thần, khiến nhà máy điện hạt nhân Fukushima bị ảnh hưởng. Ba lõi lò phản ứng tan chảy, giải phóng lượng lớn phóng xạ vào môi trường xung quanh. TEPCO, đơn vị vận hành nhà máy, phải xử lý hàng trăm bể chứa hơn 1 triệu tấn nước ô nhiễm dùng để làm mát lò phản ứng trong sự cố.

Năm 2021, giới chức Nhật Bản dự đoán nhà máy Fukushima không còn đủ chỗ chứa nguồn nước thải và quyết định lên kế hoạch xả dần dần nước đã qua xử lý xuống biển.

Theo kế hoạch được IAEA phê duyệt, Nhật Bản sẽ bắt đầu xả hơn một triệu tấn nước, đủ để lấp đầy 500 bể bơi Olympic, được sử dụng để làm mát các thanh nhiên liệu của nhà máy sau khi nó bị sóng thần phá hủy. Việc xả nước sẽ được bắt đầu trong vài tuần tới và diễn ra trong 40 năm.

Ukraine tiếp tục tấn công đồng loạt trên 4 hướng, giao tranh ác liệt

Bộ Quốc phòng Nga cho biết, trong 24 giờ qua, Ukraine tiếp tục những nỗ lực tấn công ở các hướng Nam Donetsk, Donetsk, Zaporizhia và Krasny Liman nhưng đều thất bại với thiệt hại hơn 700 binh sĩ.

Lực lượng Ukraine mất hơn 700 binh sĩ ở 4 hướng trong 24 giờ qua

Sputnik dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Nga cho biết, lực lượng vũ trang Nga đã đẩy lùi 9 cuộc tấn công của quân đội Ukraine ở hướng Donetsk gần các thị trấn Druzhba, Severnoe, Marinka, Pervomaiskoe.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết: "Tổng thiệt hại của quân đội Ukraine [ở hướng Donetsk] lên tới 500 người thiệt mạng và bị thương, 3 xe tăng, 6 xe chiến đấu bộ binh, 4 xe bọc thép, 2 phương tiện cơ giới, 2 pháo tự hành M109 Paladin do Mỹ sản xuất cũng như lựu pháo D-30 đã bị phá hủy".

Ngoài ra, quân đội Nga đã loại khỏi vòng chiến hơn 170 quân nhân Ukraine, phá hủy 1 lựu pháo tự hành Caesar do Pháp chế tạo, 1 lựu pháo M777 do Mỹ sản xuất, 2 pháo Msta-B, 2 pháo D-20, 1 pháo tự hành Gvozdika ở Nam Donetsk và hướng Zaporizhia trong 24 giờ qua.

Theo hướng Krasny Lyman, quân đội Nga đã tiêu diệt hơn 60 binh sĩ Ukraine, phá hủy 3 xe bọc thép cùng 2 khẩu lựu pháo D-30 bằng các cuộc không kích và hỏa lực pháo binh.

Quân đội Nga ngăn chặn cuộc tấn công của lực lượng Ukraine ở hướng Zaporizhia

Chỉ huy của một đơn vị Lực lượng vũ trang Nga cho biết, trong ngày 8/7 đơn vị của mình đã bẻ gãy một cuộc tấn công của đối phương, phá hủy một khẩu súng cối đang yểm trợ hỏa lực cho các nhóm tấn công của Ukraine theo hướng Zaporizhia.

"Khi lực lượng Ukraine đang cố gắng tấn công vào các vị trí của chúng tôi, bằng phương tiện trinh sát trên không, chúng tôi đã phát hiện trận địa súng cối đối phương đang khai hỏa. Sau khi nhận được tọa độ mục tiêu, pháo binh Nga đã bắn một cách chính xác. Súng cối im bặt. Cuộc tấn công của Ukraine đã bị vô hiệu hóa", chỉ huy lực lượng Nga cho biết.

Ở phía ngược lại, trong một cuộc phỏng vấn trên Kênh YouTube Politeka, ông Denis Yaroslavsky - chỉ huy đơn vị trinh sát Ukraine, cho biết lữ đoàn 47 Ukraine đã chọc thủng phòng tuyến đầu tiên của Nga, đang phát huy chiến quả tiến về thành phố Tokmak nhằm kiểm soát các tuyến đường hậu cần quan trọng nhất.

Tuy nhiên, ông Yaroslavsky thừa nhận cuộc tiến công rất khó khăn do cách thức tổ chức phòng thủ của Nga khoa học, chặt chẽ, với 3 tuyến. Trong đó tuyến 1 chủ yếu gồm các bãi mìn, tuyến 2 là các khu vực phòng thủ kiên cố, còn tuyến 3 có nhiều hầm ngầm, công sự bằng bê tông cốt thép với xe tăng, thiết giáp ém quân ở đây.

Cuộc phản công của Ukraine ở các hướng nam Donetsk, Zaporizhia cũng như tại Artemovsk (Bakhmut) bắt đầu vào ngày 4/6, tập trung nỗ lực chính vào khu vực Zaporizhia bằng cách tung các lữ đoàn do NATO huấn luyện, được trang bị vũ khí của phương Tây, bao gồm cả xe tăng Leopard, vào tấn công.

Ngày 3/7, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoigu cho biết, trong một tháng tấn công bất thành, lực lượng Ukraine đã mất 18 máy bay và trực thăng, cùng 920 xe bọc thép, trong đó có 16 xe tăng Leopard, gần như 100% số xe tăng loại này do Ba Lan và Bồ Đào Nha cung cấp.

Ông Shoigu nói thêm rằng Ukraine đã không đạt được mục tiêu của mình theo bất kỳ hướng nào, giới lãnh đạo Kiev, trước sức ép nặng nề của phương Tây, yêu cầu tiếp tục tấn công, bất kể tổn thất.

“Cái bắt tay” giữa Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ trước thời cuộc Trung Đông

(Ảnh minh họa).

Trong một diễn biến đáng chú ý ở khu vực Trung Đông, mới đây, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đã nâng cấp quan hệ ngoại giao và trao đổi đại sứ sau một thập kỷ quan hệ ngoại giao căng thẳng.

Động thái này sẽ khởi động một lộ trình đối thoại sâu rộng về quan hệ song phương, cũng như các vấn đề khu vực và quốc tế hai nước cùng quan tâm. “Cái bắt tay” của Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ được cho tác động đến môi trường ngoại giao và an ninh ở Trung Đông vốn đang được thúc đẩy bởi xu hướng đối thoại và hòa giải.

Động lực Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập xích lại gần nhau

Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đạt được sự hiểu biết đầy đủ về các hồ sơ liên quan đến quan hệ song phương và các vấn đề khu vực cùng quan tâm. Kết quả này là cả một quá trình lâu dài bằng đối thoại và liên lạc giữa các cơ quan hai nước từ hơn hai năm trước. Hai bên có sự tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau, sẵn sàng tìm hiểu mọi khả năng hợp tác vì lợi ích của hai bên.

Lý do để hai nước bình thường hóa mối quan hệ là sự đan xen giữa các yếu tố địa chính trị và kinh tế. Hai bên nhận thấy sự hợp tác là cần thiết sau những hậu quả của đại dịch Covid-19, ảnh hưởng của xung đột giữa Nga-Ukraine, căng thẳng và xung đột ở khu vực như Sudan, Yemen, Libya, Syria, Israel - Palestine, vấn đề dầu mỏ và khí đốt trên biển Địa Trung Hải… Điều này buộc tất cả các bên quốc tế và khu vực phải xem xét lại mối quan hệ để thích ứng với hậu quả của đại dịch và trật tự thế giới mới đang được định hình lại. Những diễn biến này đã ảnh hưởng đến Trung Đông và áp đặt một khuôn mẫu quan hệ mới, khi các quốc gia trong khu vực bắt đầu tìm cách giảm thiểu tổn thất và tối đa hóa lợi ích càng nhiều càng tốt. Một Trung Đông mới và một trật tự thế giới mới đang hình thành.

Đặc biệt, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ muốn đóng một vai trò trong việc định hình trật tự đó và các quốc gia trong khu vực cũng đang tìm cách có vai trò trong việc xác định tương lai của khu vực, từ đó dẫn đến việc nối lại quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ - Ai Cập. Ngoài thực tế địa chính trị mới này, còn có yếu tố kinh tế, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ chịu áp lực kinh tế to lớn và cần sự cởi mở, hợp tác kinh tế, thương mại để giúp vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế mà hai nước đang phải gánh chịu.

Kỳ vọng của hai bên

Sự hợp tác này sẽ mang lại cho cả hai nước về nhiều mặt từ chính trị tới lợi ích kinh tế. Hai nước đều có vị trí địa chiến lược quan trọng ở khu vực, điều đó sẽ giúp hai nước có vai trò và ảnh hưởng hơn trong việc cùng giải quyết các vấn đề ở Trung Đông như tình hình Syria, Lybia, Sudan, hay tình hình ở Đông Địa Trung Hải, đập Đại phục hưng ở Ethiopia, vấn đề an ninh lương thực… kể cả những nỗ lực chung của hai nước trong thúc đẩy hòa giải Nga và Ukraine. Trong đó, sự hợp tác và chung tay cũng góp phần hỗ trợ hòa bình và ổn định trong khu vực, bao gồm giải quyết cuộc khủng hoảng Syria và ở Libya nhưng cũng vì lợi ích của cả hai nước.

Việc bình thường hóa quan hệ cũng được kỳ vọng sẽ làm tăng khối lượng trao đổi thương mại và đầu tư, du lịch của Thổ Nhĩ Kỳ vào Ai Cập. Ai Cập đã miễn thị thực nhập cảnh cho người Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy một giai đoạn hợp tác giữa hai nước trên tất cả các lĩnh vực.

Bất chấp những khó khăn, năm 2022, hai nước đã ghi nhận kim ngạch thương mại song phương 9,7 tỷ USD, trong đó Thổ Nhĩ Kỳ nhập khẩu khí đốt từ Ai Cập trị giá 2,6 tỷ USD. Hai nước đang tăng cường hội nhập kinh tế, đặc biệt là hậu cần và vận chuyển hàng hải giữa hai nước rất dễ dàng. Điều này hy vọng thương mại song phương sẽ tăng lên trong những năm tới, đạt 20 tỷ USD. Đầu tư của Thổ Nhĩ Kỳ vào Ai Cập tăng và tạo nhiều cơ hội việc làm cho người lao động Ai Cập.

Ngoài ra, trong số các vấn đề nổi cộm là vấn đề khí đốt ở phía đông Địa Trung Hải, nơi Thổ Nhĩ Kỳ không đồng ý với Ai Cập, cũng như Hy Lạp và Síp, về biên giới, tài nguyên biển ở khu vực này. Sự hợp tác mới giữa Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tạo ra một bầu không khí cho phép các bên đối thoại để giải quyết những bất đồng. Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ tham gia vào diễn đàn hợp tác Đông Địa Trung Hải. Điều này sẽ giúp ích rất nhiều trong việc tăng cường vai trò của hai nước trong an ninh năng lượng với châu Âu và toàn cầu.

Tác động đến khu vực

Là hai quốc gia có tiếng nói ở khu vực, hai cường quốc quân sự lớn nhất ở Đông Địa Trung Hải, “cái bắt tay” của Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập được kỳ vọng có khả năng thay đổi động lực địa chính trị trong khu vực và có thể giải quyết các vấn đề bế tắc chính.

Với việc nối lại quan hệ hợp tác sau 10 năm bị cắt đứt, một số vấn để nổi cộm của khu vực mà cả Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đều rất quan tâm được kỳ vọng sẽ được tháo gỡ và giải quyết. Trước hết là nước láng giềng Lybia của Ai Cập. Dư luận cho rằng sự hợp tác này là tín hiệu tích cực cho Lybia bởi Ai Cập thân với lực lượng miền Đông trong khi Thổ Nhĩ Kỳ lại thân với lực lượng miền Tây. Do đó, cả Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ có thể giúp các bên ở Lybia ngồi vào bàn đàm phán và tiến tới tổ chức bầu cử, thống nhất quốc gia. Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân đội tới Lybia cũng là một mối lo ngại về an ninh đối với Ai Cập nhưng sự hợp tác mới sẽ giảm lo ngại của Ai Cập về điều đó.

Thứ hai, sự hợp tác này cũng thúc đẩy các bên giải quyết căng thẳng liên quan tới biên giới trên biển và việc tìm kiếm, khai thác các mỏ khí đốt trên biển đông Địa Trung Hải. Thứ ba, Syria vừa quay trở lại là thành viên của Liên đoàn Arab, điều đó cũng giúp thúc đẩy đối thoại Syria - Thổ Nhĩ Kỳ mà Ai Cập có thể làm trung gian. Qua đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng bớt lo ngại về việc các nhóm, tổ chức khủng bố từ Syria tấn công vào biên giới nước này và cũng có thể Thổ Nhĩ Kỳ sẽ rút quân khỏi biên giới Syria mà nước này đang kiểm soát. Thứ tư, quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ và Israel cũng đang được thúc đẩy. Điều đó cũng góp phần thúc đẩy cùng Ai Cập trong giải quyết xung đột Israel - Palestine và có thể tìm ra một giải pháp mới cho vấn đề này. Thứ năm, hợp tác Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ tăng cường găn chặn và chống các nhóm khủng bố, đồng thời góp phần mang lại ổn định an ninh trong khu vực.

Nguồn: CafeF; Soha; Vnexpress; Dân Trí; VOV