'CƠN LỐC' TOÀN CẦU TỪ HỒ SƠ EPSTEIN

Từ hoàng gia đến giới trí thức, từ chính trị gia đến các ông trùm thể thao, tài phiệt công nghệ và các lãnh đạo tập đoàn, đợt công bố tài liệu mới từ cuộc điều tra tỷ phú tai tiếng Jeffrey Epstein đã phơi bày một mạng lưới ảnh hưởng toàn cầu rộng lớn đến choáng ngợp.

Ngày 30/1, Bộ Tư pháp Mỹ công bố kho tài liệu mới gồm gần 3 triệu văn bản của chính phủ liên quan đến Epstein, người đã chết năm 2019 khi đang chờ xét xử về tội buôn bán tình dục.

Nhà tài chính này từ lâu đã bị cáo buộc là kẻ môi giới tình dục các thiếu nữ cho một số người đàn ông quyền lực nhất thế giới. Tên một người xuất hiện trong hồ sơ này không đồng nghĩa với việc người đó có hành vi sai trái. Tuy nhiên, những tài liệu được công bố cho thấy ít nhất đã tồn tại mối liên hệ giữa Epstein hoặc những người thân cận với ông ta với một số nhân vật công chúng, dù họ trước đây gạt đi hoặc phủ nhận sự tồn tại của những mối quan hệ như vậy.

Bộ hồ sơ mới nhất cho thấy những mối quan hệ cực kỳ rộng mà Epstein đã xây dựng với những nhân vật quyền lực bậc nhất trên thế giới, phơi bày mặt tối của tầng lớp tinh hoa toàn cầu. Từ doanh nhân tỷ phú Peter Thiel, nữ chủ ngân hàng Ariane de Rothschild đến cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak, Epstein đã tiếp cận và xây dựng các mối quan hệ đó bằng những lời đề nghị có mục tiêu, kiểu “đo ni đóng giày”.

Ông ta tìm cách thiết lập quan hệ với các nhà lãnh đạo chính trị, đặc biệt là ở Pháp, khi hỏi nhiều người quen xem họ có mối quan hệ nào với Tổng thống Emmanuel Macron, cựu Bộ trưởng Kinh tế Bruno Le Maire hay cựu Tổng thống Nicolas Sarkozy hay không. Các mối quan hệ của Epstein vượt qua mọi ranh giới ý thức hệ, từ nhân vật cực hữu Mỹ Steve Bannon đến nhà trí thức cánh tả có nhiều ảnh hưởng Noam Chomsky.

Liên tục tuyển mộ các cô gái trẻ là cách ông ta xây dựng và duy trì các mối quan hệ. Số tài liệu mới công bố cho thấy sự tồn tại của mạng lưới trung gian với nhiệm vụ tìm kiếm và giới thiệu các “trợ lý” cho Epstein. Số tài liệu kèm theo hình ảnh phụ nữ khỏa thân cho thấy Epstein có thái độ kỳ thị phụ nữ, phân biệt chủng tộc và kỳ thị đồng tính.

Hàng loạt cái tên lớn

Dù Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ không thấy có căn cứ để khởi tố thêm vụ án mới, nhưng số tài liệu công bố đợt này vẫn gây ra hệ lụy nghiêm trọng với những người có tên trong hồ sơ.

Tại Mỹ, cựu Tổng thống Bill Clinton và cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton cuối cùng đã đồng ý trả lời chất vấn trước một ủy ban của Quốc hội về mối quan hệ với Epstein. Trong tuần này, Brad Karp - chủ tịch của Paul Weiss, một trong những hãng luật doanh nghiệp hàng đầu tại Mỹ, từ chức sau khi các email giữa ông và Epstein bị tiết lộ.

Ở Anh, cựu bộ trưởng và cựu Ủy viên Thương mại EU Peter Mandelson – người bị cách chức đại sứ tại Washington từ năm ngoái, đang bị cảnh sát điều tra, giáng thêm một đòn mạnh vào vị thế vốn đã lung lay của Thủ tướng Keir Starmer.

Áp lực cũng gia tăng đối với cựu Hoàng tử Andrew, sau khi xuất hiện những bức ảnh mới cho thấy ông chụp cùng một cô gái trẻ và có các trao đổi với Epstein. Các email cho thấy, ông Andrew đã đứng ra bảo chứng cho Epstein tham gia chuyến thăm cấp nhà nước của Nữ hoàng Elizabeth II đến UAE năm 2010. Một email cho thấy Epstein đã trực tiếp gặp Bộ trưởng Ngoại giao UAE và Quốc vương Dubai chỉ vài tuần trước đó. Một số email mà bà Sarah Ferguson - vợ cũ của Andrew, gửi cho Epstein gọi tỷ phú này là “người anh” mà bà “luôn mơ ước”.

Bộ Tư pháp Mỹ bị chỉ trích vì công bố tài liệu làm lộ danh tính của các nạn nhân (sau đó đã rút lại). Kho tài liệu cũng hé lộ lịch trình chi tiết và sự thận trọng cao độ của Epstein. Ông ta thường gọi điện thoại và gặp trực tiếp thay vì trao đổi bằng thư từ, tin nhắn.

Một số thành viên hoàng gia khác trên khắp châu Âu cũng trở thành tâm điểm soi xét của dư luận. Mối quan hệ chưa từng được biết đến giữa Epstein với Thái tử phi Na Uy Mette-Marit gây tổn hại nghiêm trọng đến danh tiếng của bà.

Nhiều người từng hạ thấp hoặc phủ nhận mối quan hệ với Epstein, trong đó có cựu tỷ phú Bill Gates, cựu Thủ tướng Na Uy Thorbjorn Jagland và Chủ tịch Ban tổ chức Olympic Los Angeles Casey Wasserman, đều bị nghi ngờ.

Một số người đã từ chức sau đợt công bố tài liệu mới nhất: cựu cố vấn an ninh quốc gia của thủ tướng Slovakia Miroslav Lajcak; nhà sản xuất điện ảnh Pháp Caroline Lang - con gái của cựu bộ trưởng Jack Lang. Na Uy cũng đã cách chức nhà ngoại giao cấp cao Mona Juul khỏi vị trí đại sứ tại Jordan.

TƯƠNG LAI MƠ HỒ VỚI LÁ CHẮN VÒM VÀNG CỦA ÔNG TRUMP

Dự án phòng thủ Vòm Vàng của Mỹ đang gặp khó do thiếu kế hoạch chi tiết cùng những rủi ro chính trị, dù ngân sách nhiều tỷ USD đã sẵn sàng.

Tổng thống Donald Trump đầu năm ngoái từng hứa hẹn với đất nước về một hệ thống phòng thủ tên lửa ấn tượng mang tên "Vòm Vàng" mà quân đội sẽ xây dựng với tốc độ chưa từng có.

Nhưng một năm trôi qua cùng hàng tỷ USD đã được chi, giấc mơ của ông Trump về "lá chắn siêu việt" vẫn còn khá xa vời.

Theo truyền thông Mỹ, mục tiêu của dự án Vòm Vàng là phát triển hệ thống vệ tinh hoạt động ở quỹ đạo thấp và trung ở quanh Trái Đất, nhằm phát hiện, theo dõi và đánh chặn tên lửa siêu vượt âm cùng các mối đe dọa tinh vi khác.

Dự án được so sánh với Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược dưới thời cựu tổng thống Mỹ Ronald Reagan. Sáng kiến này có mục đích bảo vệ Mỹ khỏi đòn tấn công bằng vũ khí hạt nhân, song cuối cùng bị hủy bỏ do vấn đề chi phí và hạn chế công nghệ.

Theo các nguồn tin nội bộ, một phần do tính chất phức tạp của dự án, Bộ Quốc phòng Mỹ đến nay vẫn chưa thể triển khai mạng lưới cảm biến và thiết bị đánh chặn quy mô lớn bởi Nhà Trắng chưa giải ngân hàng tỷ USD mà quốc hội đã phân bổ để thiết kế Vòm Vàng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc ngành công nghiệp quốc phòng chưa thể bắt đầu thực hiện kế hoạch một cách thực sự nghiêm túc.

"Toàn bộ dự án đang gặp rủi ro", một cựu quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng cho hay.

Các nguồn tin cảnh báo rằng mong muốn của Tổng thống Trump tạo ra một kỳ tích phi thường như vậy chỉ trong vòng ba năm còn bị cản trở bởi những khó khăn khi làm việc với doanh nghiệp. Mặt khác, một số rào cản về công nghệ và hậu cần mà chương trình đang đối mặt gần như không thể vượt qua.

Ví dụ, các thiết bị đánh chặn đặt ngoài không gian là trọng tâm trong kế hoạch ban đầu của ông Trump. Thiết bị phức tạp này được thiết kế để bắn hạ tên lửa chỉ vài phút sau khi phóng, nhưng việc đáp ứng khung thời gian ngắn ngủi đó là cực kỳ khó khăn.

Ngay cả khi Mỹ có thể xây dựng được mạng lưới phát hiện và đánh chặn tin cậy, tên lửa đặt dưới mặt đất vẫn có chi phí sản xuất rẻ hơn nhiều. Vì thế, đối phương hoàn toàn có thể phóng hàng loạt tên lửa cùng lúc để dễ dàng làm tê liệt hệ thống.

Dù vậy, Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định văn phòng phụ trách dự án Vòm Vàng vẫn tiếp tục hoàn thành các mục tiêu được nêu trong sắc lệnh về dự án, thêm rằng các yếu tố nền tảng của cấu trúc này đã được thiết lập xong.

Tướng Michael Guetlein của Lực lượng Không gian cho biết Bộ Quốc phòng đang lên kế hoạch thử nghiệm thiết bị đánh chặn đặt ngoài không gian vào năm 2028, song chưa rõ nội dung thử nghiệm hay mức độ phức tạp của nó đến đâu.

Dù còn nhiều bất định, các nhà thầu quốc phòng không thể bỏ qua khoản ngân sách khổng lồ mà dự án được phân bổ, đồng thời đang chạy đua để chứng minh hệ thống của họ phù hợp với tầm nhìn của Tổng thống Trump về lá chắn Vòm Vàng.

Bộ Quốc phòng đã giải ngân các hợp đồng nhỏ để bắt đầu phát triển thiết bị đánh chặn đặt ngoài không gian với kỳ vọng rằng các công ty sẽ tự bỏ vốn trong giai đoạn phát triển để giành được những hợp đồng sản xuất lớn về sau.

Nhưng các doanh nghiệp đang rất thất vọng khi Lầu Năm Góc vẫn chưa giải ngân khoản ngân sách 23 tỷ USD đã được quốc hội phê duyệt vào mùa hè năm ngoái để phát triển Vòm Vàng.

"Thực tế thì các doanh nghiệp đang khá sốt ruột", một đại diện trong ngành quốc phòng nói. "Việc đặt ra các điều kiện để được nhận hợp đồng thay vì ký trực tiếp với các công ty trong khi hàng tỷ USD đã sẵn sàng là điều rất khó hiểu".

Các doanh nghiệp cũng rất dè chừng khi phải bỏ ra quá nhiều vốn đầu tư ban đầu cho dự án. Họ lo ngại chương trình này khó có thể được duy trì sau khi ông Trump mãn nhiệm và hợp đồng sản xuất thiết bị đánh chặn đặt ngoài không gian có lẽ sẽ không bao giờ thành hiện thực.

Vòm Vàng - lá chắn gần 550 tỷ USD bảo vệ nước Mỹ

"Tôi không nghĩ có ai trong ngành tin rằng dự án đánh chặn không gian sẽ tồn tại đến nhiệm kỳ sau", đại diện một công ty quốc phòng nói. "Thay vào đó, nhiều khả năng họ sẽ tận dụng những kết quả nghiên cứu và phát triển sẵn có rồi trông chờ chính quyền Trump đẩy nhanh tiến độ giải ngân để lấy thành tích".

Nhưng ngay cả điều đó cũng khiến các nhà thầu quốc phòng phải gánh chịu những rủi ro không nhỏ.

"Họ không hẳn đã hiểu làm thế nào để kết nối tất cả lại thành một hệ thống khả thi", cựu giám đốc ngân sách Bộ Quốc phòng Elaine McCusker nhận định. "Có rất nhiều mảng công việc khác nhau, một số đang được đưa ra đấu thầu, số khác chính phủ lại dự định tự thực hiện. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là họ sẽ xoay xở thế nào?".

Quốc hội cũng đang rất giận dữ trước tiến độ chậm trễ từ Bộ Quốc phòng. Các nghị sĩ vẫn chưa nhận được kế hoạch chi tiết về việc Bộ Quốc phòng định chi tiêu 23 tỷ USD như thế nào cho Vòm Vàng.

Các quan chức phân bổ ngân sách chỉ trích Lầu Năm Góc vì tình trạng thiếu thông tin liên quan đến dự án. Họ yêu cầu Bộ phải cung cấp kế hoạch chi tiêu toàn diện cho dự án trong vòng 60 ngày kể từ khi luật ngân sách quốc phòng hàng năm có hiệu lực.

Lầu Năm Góc trong khi đó lý giải rằng việc giữ bí mật một phần là để bảo vệ kế hoạch trước các đối thủ. Tướng Guetlein tháng trước cho hay nhiều thế lực xấu đã xâm nhập hệ thống các tập đoàn quốc phòng nhằm tìm kiếm thông tin, khiến các quan chức càng phải "kín mồm kín miệng" về Vòm Vàng.

Bộ Quốc phòng Mỹ hồi tháng 8/2025 đã tổ chức một hội nghị để thảo luận về kế hoạch xây dựng Vòm Vàng, nhưng tướng Guetlein cho biết họ không định tổ chức thêm sự kiện nào tương tự vì Mỹ đã bị lộ quá nhiều thông tin. Thay vào đó, người đứng đầu dự án Vòm Vàng đang gặp riêng từng công ty để trao đổi về nhu cầu của mình.

Dự án Vòm Vàng cũng cần đồng thuận từ các đồng minh then chốt như Canada và Greenland để sử dụng radar cũng như không phận vùng Bắc Cực nhằm theo dõi tên lửa đang bay tới. Tuy nhiên, các cuộc chiến thương mại đã làm cản trở quá trình trao đổi giữa tướng Guetlein với các đồng minh, theo lời ông chia sẻ tuần trước, điều này càng khiến nỗ lực thực hiện dự án thêm phần phức tạp.

MỸ - NGA THẢO LUẬN GÓI HỢP TÁC KINH TẾ 12.000 TỈ USD?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 7-2 tiết lộ Nga đã đề xuất một gói hợp tác kinh tế trị giá 12.000 tỉ USD với Mỹ, theo tờ Kyiv Post.

Phát biểu với các phóng viên trong một cuộc họp kín, ông Zelensky cho biết tình báo Ukraine đã thu thập được thông tin về sự tồn tại của đề xuất này, vốn được gọi là "gói Dmitriev" theo tên của nhà đàm phán người Nga Kirill Dmitriev. Ông Dmitriev cũng là người điều hành quỹ đầu tư quốc gia của Nga.

Tờ Kyiv Post dẫn lời tổng thống Ukraine tiết lộ: "Tình báo đã cho tôi xem cái gọi là "gói Dmitriev" do ông ấy trình bày tại Mỹ. Đề xuất đó có giá trị 12.000 tỉ USD".

Ông Zelensky nói thêm: "Đây được cho là một gói hợp tác kinh tế giữa Mỹ và Nga. Vì vậy, chúng tôi đang nghe nói về khả năng ký kết các văn kiện song phương tương tự như vậy giữa Mỹ và Nga".

Diễn biến này cho thấy Moscow đang tích cực mở rộng đối thoại với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hiện tại, Ukraine và Nga đều đang tìm kiếm sự ủng hộ từ Washington khi phía Mỹ đang thúc đẩy một giải pháp ngoại giao.

Đáng chú ý, 12.000 tỉ USD gấp hơn bốn lần toàn bộ tổng sản phẩm quốc nội (GDP) dự kiến năm 2025 của Nga.

Việc hợp tác kinh tế giữa Moscow và Washington đã trở thành một chủ đề thường trực trong các cuộc đàm phán dưới thời chính quyền ông Donald Trump nhiệm kỳ thứ hai. Trong bối cảnh đó, Điện Kremlin muốn khai thác tối đa hướng đi mới của Nhà Trắng là ưu tiên những thỏa thuận thực tế và có lợi cho đôi bên.

Một bản đề xuất hòa bình gồm 28 điểm bị rò rỉ vào năm ngoái do ông Dmitriev và đặc phái viên của tổng thống Mỹ, ông Steve Witkoff, soạn thảo (được trang Axios công bố vào tháng 11-2025) đã phác thảo các bước để dần dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga và khởi động các sáng kiến đối tác kinh tế dài hạn, bất chấp sự phản đối gay gắt từ Kiev về việc giảm bớt áp lực kinh tế lên Điện Kremlin.

Cũng trong tháng 11-2025, tờ The Wall Street Journal đưa tin rằng các doanh nhân lớn của Mỹ đã tổ chức các cuộc họp bí mật với các nhà tài phiệt Nga có liên hệ với Tổng thống Vladimir Putin về các thỏa thuận tiềm năng trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và năng lượng.

Theo các nguồn tin của The Wall Street Journal và các quan chức tình báo châu Âu, các cuộc đàm phán đã đề cập đến khoáng sản đất hiếm, khai thác khí đốt và thậm chí là việc khôi phục đường ống dòng chảy phương Bắc (Nord Stream).

Mặc dù các thỏa thuận kinh tế song phương với Mỹ là một phần của các cuộc đàm phán rộng lớn hơn, ông Zelensky cảnh báo rằng bất kỳ sự sắp xếp nào như vậy cũng không được vi phạm hiến pháp của Ukraine.

"Có lẽ một số vấn đề trong quan hệ Mỹ - Nga không liên quan đến chúng tôi. Nhưng nếu bằng cách nào đó ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, người dân Ukraine, hay lãnh thổ của chúng tôi, thì chúng tôi muốn được biết rõ, để không có rắc rối nào xảy ra về sau. Điều này chắc chắn không được đi ngược lại lợi ích của người dân Ukraine" - ông Zelensky khẳng định.

Trong cùng buổi họp báo, ông Zelensky cũng tiết lộ Nhà Trắng đã đặt ra thời hạn chót đạt được thỏa thuận hòa bình là vào tháng 6, ngay cả khi các cuộc đàm phán vẫn đang rơi vào bế tắc do các vấn đề về quyền kiểm soát lãnh thổ.

CHIẾN LƯỢC LIÊN THỦ VỀ ĐẤT HIẾM CỦA WASHINGTON

Đối với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, việc thành lập 'Liên minh đất hiếm' là một thành quả quan trọng.

Đại diện chính quyền Mỹ cho biết đến thời điểm hiện tại đã có khoảng 50 nền kinh tế trên thế giới tham gia liên kết này.

Theo những gì được phía Mỹ công bố, liên minh này nhắm tới 3 mục đích.

Thứ nhất, đây là một dạng dự trữ chiến lược về đất hiếm chung cho nhiều quốc gia giống như dự trữ chiến lược về dầu hỏa. Nó đảm bảo cho các nước tham gia không bao giờ rơi vào tình trạng khủng hoảng về cung ứng đất hiếm.

Thứ hai, liên minh giúp bình ổn giá cung ứng đất hiếm cho các bên tham gia. Nhờ đó, họ có thể ngăn chặn khả năng bị đối tác cung ứng bên ngoài ép giá, đồng thời đảm bảo cho các hãng của các quốc gia trong liên minh, đặc biệt những hãng tham gia khai thác và tinh chế đất hiếm trong khuôn khổ liên minh không bị cạnh tranh không lành mạnh bởi các hãng bên ngoài.

Thứ ba, liên minh giúp gây dựng chuỗi cung ứng ổn định bền vững về đất hiếm cho các nước tham gia.

Thực chất, việc thành lập được liên minh này còn là bước tiến thủ thế và tạo thế rất đắc dụng cho Mỹ trong cuộc cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc. Nó giúp Mỹ về lâu dài giảm được đáng kể sự lệ thuộc vào cung ứng đất hiếm từ Trung Quốc.

Trong cuộc chiến thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc mà chính phía Mỹ đã phát động, Trung Quốc đã khiến Mỹ phải tính toán về chuyện cung ứng đất hiếm. Liên minh này sẽ tạo nên cục diện mới liên quan đến cung ứng đất hiếm với hai nhân tố quan trọng là Mỹ và Trung Quốc. Chính trị thế giới, kinh tế và thương mại vì thế cũng sẽ bị tác động mạnh mẽ.

Nguồn: CafeF; Vnexpress; Soha; Thanh Niên