'CÚ LỪA' LIVESTREAM: KOL 14 TRIỆU FOLLOWERS CHỈ BÁN ĐƯỢC 4 ĐƠN HÀNG VÌ NGƯỜI XEM TOÀN ... ROBOT

Ngành livestream đang trải qua giai đoạn thoái trào?

Năm 2018, khi ngành công nghiệp phát trực tiếp của Trung Quốc đang phát triển với tốc độ chóng mặt, Huang Xiaobing cảm thấy sự nghiệp làm người dẫn chương trình trực tuyến của mình bắt đầu gặp phải trở ngại.

Để cải thiện thu nhập, cô quyết định thành lập công ty riêng tại thành phố Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, tập trung vào lĩnh vực phát sóng trực tiếp giải trí, quản lý các streamer trực tuyến hát, nhảy hoặc trò chuyện với khán giả để đổi lấy quà tặng ảo có thể quy thành tiền. Công ty sẽ được hưởng một phần hoa hồng từ đó.

Trong vai trò này, cô đã giúp những người livestream mới trở nên nổi tiếng trong không gian trực tuyến đầy cạnh tranh. Một trong những cách phổ biến để đạt được điều này là mua quà ảo cho người phát trực tiếp dưới danh nghĩa người xem thật để tăng độ nổi tiếng “giả”, từ đó đánh lừa thuật toán của các nền tảng để đẩy các chương trình phát sóng này lên vị trí cao hơn trên trang đề xuất.

“Ai trong ngành cũng đều mua lưu lượng truy cập giả và quà tặng ảo bằng cách này hay cách khác”, Huang Xiaobing, cựu chủ sở hữu công ty môi giới nói. “Công ty sẽ chi khoảng 3.000 đến 5.000 nhân dân tệ (456 đến 760 đô la Mỹ) để lấp đầy màn hình phòng chat bằng những món quà ảo”.

Được biết, công ty của Huang từng quản lý và đào tạo tới 40 người có tầm ảnh hưởng vào thời kỳ đỉnh cao. Tuy nhiên, khi mọi thứ có vẻ xuống dốc, cô quyết định rời ngành này vào năm ngoái để ở nhà làm nội trợ.

Livestream thương mại điện tử tại Trung Quốc từng được coi là một trong những ngành phát triển nóng nhất của nền số hóa bán lẻ toàn cầu, với doanh thu thị trường lên tới hàng trăm tỷ USD và hàng triệu người livestream chuyên nghiệp. Tuy nhiên, những con số khổng lồ ấy đang bị đặt câu hỏi nghiêm túc khi ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy lưu lượng người xem, đơn hàng và tương tác trên livestream bị làm ảo quy mô lớn, tương tự như cách công ty của Huang từng can thiệp để hút view.

Theo báo cáo từ China Consumers Association (Hiệp hội Người tiêu dùng Trung Quốc), từng có phiên livestream ghi nhận 3,11 triệu người xem, song chỉ có 110.000 tài khoản là người dùng thật. Phần còn lại gần như hoàn toàn là tài khoản robot hoặc lượt xem ảo được tạo ra bằng phần mềm hoặc dịch vụ tăng tương tác.

Điều này cho thấy những con số lớn về lượt xem hay follower thường bị thổi phồng không phản ánh khách hàng thật sự quan tâm hay có nhu cầu mua sản phẩm. Từng có một MC nổi tiếng mang về 1.000 đơn hàng nhưng tỷ lệ trả hàng lên tới 76,4%, khiến người bán không chỉ lỗ vốn mà còn bị nền tảng cảnh cáo vì nghi ngờ gian lận giao dịch.

Các dữ liệu bị thao túng dẫn đến một nghịch lý: tài khoản có hàng triệu người theo dõi nhưng lại không đóng góp doanh số thật đáng kể. Nhiều nhà bán lẻ đã đầu tư số tiền lớn để thuê người nổi tiếng hoặc KOLs livestream sản phẩm nhưng cuối cùng lợi nhuận thực tế lại vô cùng khiêm tốn, thậm chí là lỗ.

Một báo cáo cũng nhấn mạnh rằng các hoạt động mua traffic ảo và đơn hàng ảo không chỉ bóp méo thị trường mà còn làm mất niềm tin của người tiêu dùng — khi khách hàng dần nhận ra rằng nhiều trải nghiệm livestream không còn đáng tin cậy.

Một tiểu thương tên Chen, với mong muốn bứt phá doanh số, đã không ngần ngại chi ra 4.300 USD (khoảng 105 triệu đồng) cho một công ty môi giới để thuê blogger ẩm thực sở hữu tới 14 triệu người theo dõi. Tuy nhiên, kết quả nhận được thật ê chề.

Dù màn hình livestream hiển thị con số 599 đơn hàng thành công, kết quả kiểm tra hệ thống sau đó cho thấy có tới 586 đơn là “đơn hàng ma” do nhân viên của chính công ty dàn dựng. Sau khi trừ đi mọi chi phí và tỷ lệ hoàn hàng, ông Chen chỉ còn lại đúng 4 đơn hàng thực tế - một hiệu suất thấp đến mức khó tin.

Theo Rest of World, khi xu hướng livestream dần thoái trào tại Trung Quốc, nhiều người dẫn chương trình livestream cũng bị cắt giảm thu nhập. Công ty tư vấn iiMedia Research của Trung Quốc cho biết thu nhập các streamers đã giảm khoảng 30% từ năm 2022 đến năm 2023 tại các thành phố lớn như Hàng Châu, Thượng Hải và Bắc Kinh. Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu hơn và vì vậy, suy nghĩ rất kỹ trước khi xuống tiền.

“Bạn cần thuyết phục họ bằng giọng điệu chân thành nhất. Công việc bây giờ không chỉ mệt mỏi về thể xác mà còn mệt mỏi về tinh thần”, một streamer nói.

Suy thoái kinh tế rộng lớn đang thúc đẩy làn sóng sa thải nhân viên tại các công ty đứng sau nhiều nền tảng phát trực tuyến. Chính phủ Trung Quốc, lo lắng quá nhiều về sự bành trướng, đang dần đặt ra nhiều quy định đối với ngành công nghiệp truyền phát tỷ USD. Điều này càng khiến ‘bong bóng’ livestream đứng trước rủi ro nổ tung bất cứ lúc nào.

Bằng chứng là trong suốt 1 tháng, Hou Chunyu đều đặn dành 4 tiếng mỗi ngày livestream bán thực phẩm chức năng trên Douyin nhưng không hề hiệu quả. Để thu hút nhiều mắt xem ứng với từng khung giờ vàng, cô gái này đôi khi phải làm việc đến quá nửa đêm.

“Thực phẩm bổ sung này chứa 8 loại chất xơ, vitamin và khoáng chất”, Hou Chunyu lặp lại sau vài phút. “Ngay cả các phi hành gia cũng sử dụng loại thực phẩm tuyệt vời này. Tại sao bạn không thử chứ?”.

Thế nhưng, đến tận cuối tháng, Hou vẫn chưa bán được một sản phẩm nào. Kênh phát trực tiếp của cô có thời điểm chỉ có 4 người xem, trong đó 2 người là đồng nghiệp.

Chia sẻ với Rest of World , Hou cho biết mình đã cố gắng tương tác với khán giả song vẫn không nhận được bình luận nào về sản phẩm. Cô gái livestream thuê này quyết định nghỉ việc vì không can tâm.

“Tôi sẽ suy sụp tinh thần nếu tiếp tục làm điều này”, Hou tâm sự.

TRUNG QUỐC VỪA TẠO RA CÚ SỐC 1,2 NGHÌN TỶ USD CHO CẢ THẾ GIỚI

Khoản "lợi nhuận" 12 nghìn tỷ USD của Trung Quốc đang âm thầm lan ra khắp thế giới và có thể khiến thị trường toàn cầu biến động mạnh.

Thặng dư thương mại kỷ lục mà Trung Quốc ghi nhận trong năm qua đang lan rộng khắp thế giới, nhưng không phải dưới dạng dự trữ ngoại hối quốc gia như trước đây.

Thay vào đó, phần lớn số tiền này đang chảy vào tay các công ty, cá nhân và ngân hàng nhà nước để đầu tư ồ ạt vào tài sản và chứng khoán nước ngoài. Đây là một sự dịch chuyển tài chính âm thầm nhưng có khả năng định hình lại hệ thống tài chính toàn cầu trong những năm tới.

Thay vì giữ phần lớn trong kho bạc nhà nước như truyền thống, khoảng 2/3 trong tổng số 1,2 nghìn tỷ USD thặng dư thương mại năm 2025 đã được giới đầu tư tư nhân của Trung Quốc sử dụng để mua cổ phiếu Mỹ, trái phiếu châu Âu, các quỹ đầu tư và mở rộng kinh doanh ra nước ngoài.

Dữ liệu từ cơ quan quản lý thị trường tiền tệ Trung Quốc cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2025, khối tài sản ở nước ngoài do các nhà đầu tư tư nhân Trung Quốc nắm giữ đã tăng hơn 1.000 tỷ USD, hơn gấp đôi tốc độ trung bình của một thập kỷ trước.

Tính riêng đầu tư vào chứng khoán nước ngoài, con số này đã tăng thêm 535 tỷ USD, cao hơn bất kỳ năm nào trong 2 thập niên gần đây. Đáng chú ý, hoạt động đầu tư gián tiếp như vậy thậm chí vượt xa tổng vốn đầu tư trực tiếp ra nước ngoài để xây nhà máy, kho bãi hay mở rộng hoạt động sản xuất.

Sự chuyển hướng dòng vốn ra khỏi sự kiểm soát của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) mở ra một thời kỳ mới trong cách Trung Quốc vận hành vai trò cường quốc thương mại toàn cầu.

Song, điều đó cũng tiềm ẩn những rủi ro lớn. Khi phần lớn dòng vốn ngoại tệ không còn do nhà nước kiểm soát, nguy cơ đảo chiều dòng vốn trở về nội địa có thể gây biến động lớn cho thị trường toàn cầu, đặc biệt nếu đồng nhân dân tệ tăng giá mạnh.

Đã xuất hiện những dấu hiệu của hiện tượng này. Theo số liệu chính thức, trong tháng 12/2025, Trung Quốc ghi nhận mức dòng vốn chảy vào nội địa cao nhất từ trước đến nay, với 128 tỷ USD, phần lớn đến từ việc doanh nghiệp bán USD để chuyển sang nhân dân tệ. Giới phân tích cảnh báo điều này có thể là khởi đầu của một chu kỳ đảo chiều dòng vốn lớn, với hệ quả là sự biến động mạnh về tỷ giá và bong bóng tài sản tại Trung Quốc.

Dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, chính sách thuế quan và rủi ro địa chính trị khiến Trung Quốc càng đẩy mạnh chủ trương “để người dân nắm giữ ngoại hối” - một chiến lược đã được manh nha từ 2 thập niên trước, nhằm thoát khỏi mô hình quản lý tập trung.

Thay vì bán USD cho ngân hàng trung ương đổi lấy nhân dân tệ như trước kia, các doanh nghiệp xuất khẩu giờ có thể giữ ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại hoặc tự nắm giữ.

Nhờ đó, tài sản ngoại tệ thuộc khu vực tư nhân Trung Quốc đã vượt tổng số nợ nước ngoài của nước này lần đầu tiên trong lịch sử. Tổng giá trị tài sản nước ngoài mà khu vực phi chính phủ Trung Quốc nắm giữ hiện đã đạt 7.800 tỷ USD, lớn hơn cả lượng tài sản đầu tư nước ngoài của Nhật Bản.

Theo các chuyên gia của Bank of China International, xu hướng này có thể đánh dấu thời điểm Trung Quốc trở thành quốc gia chủ nợ lớn. Tuy nhiên, nó cũng đồng nghĩa với việc khu vực tư nhân trở nên nhạy cảm hơn với tỷ giá nhân dân tệ và lãi suất nội địa.

Điểm đặc biệt là phần lớn các khoản đầu tư này không chảy vào thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, nơi Trung Quốc từng là nhà đầu tư lớn, mà chủ yếu vào tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, thậm chí cho vay qua ngân hàng thương mại Trung Quốc tại nước ngoài.

Một số chuyên gia như Stephen Jen, CEO của Eurizon SLJ Capital, cảnh báo về khả năng xảy ra “trận lở tuyết tài chính” nếu các nhà đầu tư đồng loạt chuyển dòng tiền về Trung Quốc. Trong bối cảnh đồng nhân dân tệ mạnh lên và lãi suất tăng, xu hướng này sẽ càng rõ rệt, đẩy tỷ giá lên cao và làm tăng rủi ro mất ổn định trên thị trường tài chính nội địa.

Về phía PBOC, mặc dù cơ quan này vẫn đang cố gắng kiểm soát tốc độ tăng giá của đồng nội tệ, song giới quan sát cho rằng chiến lược hiện tại có thể không đủ để ngăn chặn biến động trong tương lai gần. Đặc biệt khi lượng tài sản ở nước ngoài trong tay khu vực tư nhân tiếp tục phình to.

Ở quy mô toàn cầu, nếu xu hướng hồi hương vốn diễn ra đột ngột, thị trường tài chính quốc tế có thể chứng kiến tình trạng thiếu thanh khoản tạm thời, giá tài sản rủi ro giảm mạnh và chi phí vay tăng vọt.

Do đó, Trung Quốc, vốn là một trong những nguồn cung thanh khoản chính cho hệ thống tài chính thế giới hiện nay, có thể vô tình trở thành tác nhân gây bất ổn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang phục hồi mong manh.

"SÓNG GIÓ" DỒN DẬP VỚI ÔNG ZELENSKY: CHUYỆN QUỐC HỘI CHƯA QUA, LẠI BỊ ÔNG TRUMP NÓI NẶNG

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rắng, chính Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang trì hoãn các cuộc đàm phán hoàn bình chứ không phải Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với Reuters rằng chính Ukraine, chứ không phải Nga, đang cản trở một thỏa thuận hòa bình tiềm năng - quan điểm hoàn toàn trái ngược với lập trường của các đồng minh châu Âu, những bên lâu nay cho rằng Moscow không thực sự quan tâm đến việc chấm dứt xung đột ở Ukraine.

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền tại Phòng Bầu dục hôm thứ Tư, ngày 14/1, ông Trump cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã sẵn sàng kết thúc cuộc chiến kéo dài gần bốn năm tại Ukraine, trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tỏ ra dè dặt hơn.

“Tôi nghĩ ông ấy sẵn sàng đạt được thỏa thuận,” ông Trump nói về Tổng thống Putin. “Còn Ukraine thì tôi nghĩ là chưa thực sự sẵn sàng.”

Khi được hỏi vì sao các nỗ lực đàm phán do Mỹ dẫn đầu đến nay vẫn chưa thể giải quyết cuộc xung đột trên bộ lớn nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến thứ hai, Tổng thống Trump trả lời ngắn gọn: “Zelensky”.

Theo Reuters, những phát biểu này cho thấy sự thất vọng ngày càng rõ rệt của ông Trump đối với nhà lãnh đạo Ukraine. Hai tổng thống từ lâu có mối quan hệ không mấy suôn sẻ, dù các tương tác giữa họ dường như đã được cải thiện phần nào trong năm đầu tiên ông Trump trở lại nắm quyền.

Tổng thống Trump đôi khi tỏ ra sẵn sàng tin vào các cam kết của Tổng thống Putin hơn so với quan điểm của một số đồng minh Mỹ. Cách tiếp cận này đã khiến Kiev, nhiều thủ đô châu Âu và các nhà lập pháp Mỹ — bao gồm cả một số nghị sĩ Cộng hòa — không khỏi thất vọng.

Khi được hỏi liệu ông có gặp Tổng thống Zelensky bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ vào tuần tới hay không, ông Trump cho biết sẽ gặp, nhưng cũng ngụ ý rằng chưa có kế hoạch cụ thể nào được xác định.

“Nếu ông ấy có mặt ở đó,” Tổng thống Trump nói. “Tôi sẽ có mặt”.

Trả lời câu hỏi vì sao ông tin rằng Tổng thống Zelensky đang trì hoãn các cuộc đàm phán, ông Trump không đưa ra giải thích chi tiết, chỉ nói: “Tôi chỉ nghĩ rằng ông ấy đang gặp khó khăn trong việc đạt được thỏa thuận”.

Trước đó một ngày, vào thứ Ba 13/1, các nhà lập pháp Ukraine đã không phê chuẩn việc bổ nhiệm ông Denys Shmyhal — Bộ trưởng Quốc phòng sắp mãn nhiệm — vào vị trí Bộ trưởng Năng lượng. Động thái bất ngờ trong thời chiến này được xem là dấu hiệu phản đối đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky, trong bối cảnh ông đang tìm cách cải tổ các lĩnh vực then chốt vào thời điểm mang tính bước ngoặt của cuộc chiến.

Khoảng hai chục nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền của Tổng thống Zelensky đã không tham gia bỏ phiếu. Theo nhà phân tích chính trị Ukraine Volodymyr Fesenko, điều này cho thấy kỷ luật nội bộ trong đảng đang suy yếu.

“Đây là dấu hiệu cho thấy ông ấy đang dần mất quyền kiểm soát Quốc hội,” ông Fesenko nhận định.

TRẢ TIỀN MỚI ĐƯỢC NHẬN XÁC NGƯỜI THÂN: BBC GHI NHẬN LỜI CHỨNG TỪ IRAN

Các gia đình có người thân thiệt mạng trong các cuộc biểu tình ở Iran nói với BBC rằng chính quyền đang đòi những khoản tiền rất lớn để trả lại thi thể cho thân nhân mai táng.

Nhiều nguồn tin cho BBC Tiếng Ba Tư biết các thi thể đang bị giữ tại nhà xác và bệnh viện, và lực lượng an ninh sẽ không bàn giao nếu thân nhân không nộp tiền.

Ít nhất 2.435 người đã thiệt mạng trong hơn hai tuần biểu tình trên khắp cả nước.

Một gia đình ở thành phố Rasht, miền bắc Iran, nói với BBC rằng lực lượng an ninh yêu cầu 700 triệu toman (khoảng hơn 130 triệu đồng) để trả lại thi thể người thân.

Thi thể người thân của họ đang được giữ tại nhà xác Bệnh viện Poursina, cùng với ít nhất 70 người biểu tình đã chết khác, theo lời gia đình này.

Trong khi đó, tại Tehran, gia đình của một công nhân xây dựng thời vụ người Kurd đến nhận thi thể con trai thì được thông báo phải trả một tỷ toman (khoảng 184 triệu đồng) mới được nhận.

Gia đình này nói với BBC rằng họ không đủ khả năng chi trả và buộc phải rời đi mà không mang được thi thể con trai về. Một công nhân xây dựng ở Iran thường chỉ kiếm được chưa đến 100 USD (khoảng hơn 2,6 triệu đồng) mỗi tháng.

Trong một số trường hợp, nhân viên bệnh viện đã gọi điện cho thân nhân người chết để báo trước, khuyên họ đến nhận thi thể nhanh chóng trước khi lực lượng an ninh tới và tống tiền.

BBC Tiếng Ba Tư được thông báo về trường hợp một phụ nữ – không nêu tên vì lý do an ninh – không hề biết chồng mình đã thiệt mạng cho đến khi bà nhận được một cuộc gọi của nhân viên bệnh viện vào ngày 9/1 từ chiếc điện thoại của chồng.

Họ nói bà nên nhanh chóng đến nhận thi thể trước khi lực lượng an ninh xuất hiện và đòi tiền để trả xác.

BBC Tiếng Ba Tư có được thông tin này từ người thân của bà, hiện sống tại London và đã nói chuyện với bà.

Người phụ nữ sau đó đưa hai con tới bệnh viện để tìm thi thể chồng. Bà đặt thi thể lên thùng sau của một chiếc xe bán tải và ngồi trên xe suốt bảy tiếng đồng hồ về quê nhà ở miền tây Iran để chôn cất.

"Tôi ngồi ở thùng sau xe, khóc bên thi thể ông ấy suốt bảy tiếng, trong khi các con tôi ngồi ở ghế trước," bà kể với người thân ở London.

BBC Tiếng Ba Tư cũng nhận được thông tin rằng các quan chức tại nhà xác Behesht-e Zahra ở Tehran nói với các gia đình rằng nếu họ khai con mình là thành viên lực lượng bán quân sự Basij và bị người biểu tình giết, thì thi thể sẽ được trả lại mà không phải trả tiền.

Một người thân nói với BBC trong tin nhắn: "Chúng tôi được yêu cầu tham gia một cuộc mít tinh ủng hộ chính quyền và mô tả thi thể như một liệt sĩ. Chúng tôi đã không đồng ý."

Trong một trường hợp khác ở Tehran, một nguồn tin cho BBC Tiếng Ba Tư biết rằng một số gia đình đã xông vào nhà xác để lấy thi thể vì lo sợ chính quyền sẽ giữ lại hoặc chôn cất mà không thông báo cho họ.

"Một số gia đình, lo ngại rằng chính quyền có thể giữ thi thể hoặc chôn cất mà họ không hay biết, đã phá cửa nhà xác và kéo các thi thể ra khỏi xe cứu thương," nguồn tin nói với BBC.

Sau đó, các gia đình đã canh giữ thi thể ngay trên mặt đất ở sân bệnh viện trong nhiều giờ, để ngăn không cho ai đưa họ đi, cho đến khi họ tìm được xe cứu thương tư nhân để vận chuyển, nguồn tin cho biết.

Việc không có internet và đường dây liên lạc gây khó khăn vô cùng cho việc thu thập bức tranh đầy đủ về những gì đang diễn ra trên thực địa.

Các tổ chức nhân quyền quốc tế không có quyền tiếp cận trực tiếp vào Iran và chính quyền nước này không cho phép BBC, cùng với các hãng tin quốc tế khác, tác nghiệp tại chỗ.

Các cuộc biểu tình bắt đầu ở thủ đô Tehran vào ngày 29/12, sau khi đồng tiền Iran mất giá mạnh so với đồng USD. Khi phong trào lan ra hàng chục thị trấn và thành phố khác, các cuộc biểu tình chuyển sang phản đối giới lãnh đạo giáo sĩ của Iran, và lực lượng an ninh đã tiến hành một cuộc đàn áp bạo lực.

Các cuộc biểu tình leo thang mạnh mẽ từ hôm 8/1 và vấp phải phản ứng bằng vũ lực chết người từ phía nhà chức trách.

Theo Cơ quan Thông tấn các Nhà Hoạt động Nhân quyền (HRANA) có trụ sở tại Mỹ, ít nhất 2.435 người biểu tình đã bị giết kể từ khi bất ổn nổ ra, cùng với 13 trẻ em và 153 người thuộc lực lượng an ninh hoặc nhân viên chính phủ. Cơ quan này cho biết thêm 18.470 người biểu tình khác đã bị bắt.

Trong khi đó, các vụ bắt giữ vẫn tiếp diễn trên khắp cả nước. Lực lượng an ninh và các đơn vị tình báo của Vệ binh Cách mạng đã bắt giữ các nhà hoạt động, luật sư và cả thường dân.

Nguồn: CafeF; Kenh14; Soha; BBC