TRUNG QUỐC 'KHÁT' BẠC CHƯA TỪNG THẤY

Nhu cầu bạc tăng vọt tại Trung Quốc đã đẩy lượng nhập khẩu kim loại này từ nước ngoài lên mức cao nhất trong 8 năm vào đầu năm 2026, khi các nhà nhập khẩu gấp rút đáp ứng cả nhu cầu công nghiệp lẫn đầu tư.

Thị trường biến động chưa từng có

Theo số liệu hải quan công bố ngày 20/3, quốc gia tiêu thụ bạc lớn nhất thế giới đã nhập khẩu hơn 790 tấn trong 2 tháng đầu năm, trong đó riêng tháng 2 đạt gần 470 tấn, ghi nhận mức cao nhất từng ghi nhận trong 1 tháng. Lực cầu mạnh đã đẩy giá bạc nội địa lên cao hơn đáng kể so với các chuẩn giá quốc tế, đồng thời bào mòn lượng tồn kho vốn đã thấp trên các sàn giao dịch và hút thêm nguồn cung từ thị trường nước ngoài.

Thị trường bạc toàn cầu bước vào năm 2026 với biến động chưa từng có. Giá bạc tăng vọt khoảng 70% nhờ làn sóng đầu cơ từ Trung Quốc và nhiều khu vực khác, trước khi nhanh chóng đánh mất phần lớn thành quả vào cuối tháng 1. Tuy vậy, số liệu nhập khẩu tích cực cho thấy nhu cầu tiêu thụ bạc vật chất tại Trung Quốc vẫn duy trì vững vàng, bất chấp những thay đổi trong dòng chảy thương mại.

Động lực cầu đến từ cả hai phía: nhà đầu tư cá nhân đổ xô mua bạc thỏi như một lựa chọn thay thế cho vàng ngày càng đắt đỏ, và các nhà sản xuất năng lượng mặt trời đẩy mạnh sản xuất trước thời điểm bãi bỏ hoàn thuế xuất khẩu vào ngày 1/4. Ngành năng lượng mặt trời hiện tiêu thụ khoảng 1/5 nguồn cung bạc toàn cầu mỗi năm và phần lớn tập trung tại Trung Quốc.

“Nhu cầu bạc vật chất đang rất mạnh, trong khi các nhà sản xuất pin mặt trời hoạt động cực kỳ sôi động. Cùng lúc đó, tồn kho trên các sàn giao dịch Trung Quốc liên tục giảm, tạo thêm hiệu ứng tâm lý đối với thị trường”, bà Rhona O’Connell, Giám đốc phân tích thị trường khu vực EMEA và châu Á tại StoneX Group Inc., nhận định.

Phần lớn dòng bạc nhập khẩu đã đi qua Hồng Kông - cửa ngõ trung chuyển kim loại quý vào Trung Quốc đại lục - khi các nhà giao dịch tận dụng cơ hội kinh doanh chênh lệch giá. Trong hai tháng đầu năm, giá bạc thỏi lớn giao dịch tại đây có thời điểm cao hơn tới 8 USD/ounce so với chuẩn London, trong khi thông thường lại thấp hơn. Theo ông Stanley Cheung, Giám đốc điều hành AC Precious Metals Refinery Ltd., đây là mức chênh lệch hiếm thấy.

Dù lượng nhập khẩu của Trung Quốc tăng mạnh, thị trường London vẫn chưa bị xáo trộn đáng kể. Nguyên nhân là dòng bạc kỷ lục đã đổ vào trung tâm giao dịch toàn cầu này sau đợt khan hiếm lịch sử năm ngoái. Đồng thời, lượng bạc nắm giữ trong các quỹ ETF trên toàn cầu đã giảm hơn 1.900 tấn trong năm nay, góp phần giải phóng thêm nguồn cung cho thị trường.

“Thị trường London đang vận hành rất ổn định, bất chấp nhu cầu mạnh từ Trung Quốc. Lần đầu tiên sau hơn một năm, thị trường có thể hấp thụ quy mô cầu lớn như vậy mà không gây ra biến động hay gián đoạn giá đáng kể”, ông Daniel Ghali, chiến lược gia hàng hóa cấp cao tại TD Securities Inc., cho biết.

Nguồn cung nới lỏng tại London cũng giúp chi phí vay bạc giảm xuống, dù các hợp đồng thuê dài hạn vẫn duy trì ở mức cao do biến động giá và tâm lý phòng ngừa nguy cơ khan hiếm trong tương lai.

Tuy nhiên, xét trên phạm vi toàn cầu, lượng tồn kho có thể quan sát (được theo dõi bởi các sàn giao dịch lớn từ New York đến Thượng Hải) vẫn đang giảm hoặc thấp hơn đáng kể so với mức trung bình dài hạn, cho thấy kim loại này vẫn khan hiếm trong hệ thống.

“Trung Quốc là một trong những thị trường quan trọng nhất thế giới, cả về tiêu thụ công nghiệp lẫn đầu tư bạc. Phản hồi từ thị trường cho thấy sự quan tâm rất lớn đối với các sản phẩm bạc vật chất”, bà Simone Knobloch, Giám đốc vận hành của nhà máy tinh luyện Valcambi SA (Thụy Sĩ), nhận định.

Có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn

Xu hướng coi bạc là lựa chọn thay thế rẻ hơn cho vàng đang ngày càng rõ nét. Tại chợ Shuibei ở Thâm Quyến, trung tâm giao dịch kim loại quý bán lẻ của Trung Quốc, các thỏi bạc đầu tư có trọng lượng từ 20 gram đến 1 kg đang trở nên phổ biến.

“Bạc đang trở thành lựa chọn ưa thích của cả nhà đầu tư cá nhân lẫn các nhà bán lẻ”, ông Song Jiangzhen, nhà nghiên cứu tại Học viện Thị trường Vàng miền Nam Quảng Đông, cho biết.

Theo ông, tâm lý người tiêu dùng đang thay đổi khi vàng ngày càng trở nên khó tiếp cận. Hiện bạc được giao dịch quanh mức 70 USD/ounce, trong khi giá vàng đã dao động quanh ngưỡng 5.000 USD/ounce sau một đợt tăng mạnh trong năm nay.

Sự dịch chuyển này cũng được các nhà kinh doanh kim loại quý hoan nghênh, bởi bạc có giá thấp hơn giúp giảm áp lực vốn. Theo ước tính, nhiều thương nhân đã tăng mạnh dự trữ bạc, nâng tổng lượng tồn kho tại Shuibei lên khoảng 300 tấn, gấp ba lần so với trước đó chỉ trong vài tháng.

Dù vậy, thị trường đang có dấu hiệu “hạ nhiệt” trong ngắn hạn. Giá bạc tại Trung Quốc đã giảm, trong khi nhu cầu từ ngành năng lượng mặt trời chậm lại khi thời hạn hoàn thuế đến gần.

“Trong ngắn hạn, thị trường đang chuyển sang trạng thái cung vượt cầu”, ông Yuan Zheng, nhà phân tích tại chi nhánh thương mại Thượng Hải của Tập đoàn Vàng và Chì Hà Nam Jinli, nhận định.

Diễn biến này đã phần nào thể hiện tại Thâm Quyến, nơi các quầy bạc dù vẫn trưng bày dày đặc nhưng lượng khách mua không còn sôi động như trước. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây chưa phải là hồi kết của xu hướng.

“Chỉ cần một đợt tăng giá nữa là đủ. Nhà đầu tư cá nhân thường có xu hướng chạy theo đà tăng, thay vì mua vào khi giá giảm”, ông Song cho hay.

IRAN TẤN CÔNG QATAR: THIỆT HẠI CHƯA TỪNG CÓ TRONG LỊCH SỬ, ÔNG TRUMP HÀNH ĐỘNG GẤP

Theo CEO QatarEnergy, các cuộc tấn công của Iran khiến 17% công suất LNG của Qatar bị tê liệt trong tối đa 5 năm.

Khói bốc lên ở khu công nghiệp Doha, theo nhà chức trách, nguyên nhân là do mảnh đạn rơi, trong bối cảnh căng thẳng trong khu vực. (Nguồn: Reuters)

Các cuộc tấn công của Iran đã làm tê liệt 17% công suất xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar, gây thiệt hại ước tính khoảng 20 tỷ USD doanh thu mỗi năm và đe dọa nguồn cung cho châu Âu và châu Á, theo Giám đốc điều hành của QatarEnergy kiêm Bộ trưởng Năng lượng Qatar chia sẻ với Reuters vào 19/3.

Ông Saad al-Kaabi cho biết hai trong số 14 dây chuyền LNG của Qatar cùng một trong hai nhà máy chuyển khí thành nhiên liệu lỏng (GTL) đã bị hư hại trong các cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ. Việc sửa chữa sẽ khiến gián đoạn khoảng 12,8 triệu tấn LNG mỗi năm trong vòng từ 3 đến 5 năm.

Ông Kaabi nói rằng ông chưa từng nghĩ Qatar và cả khu vực lại phải hứng chịu một cuộc tấn công như vậy, đặc biệt là từ một quốc gia Hồi giáo “anh em” trong tháng Ramadan.

Trước đó vài giờ, Iran tiến hành hàng loạt cuộc tấn công vào các cơ sở dầu khí vùng Vịnh sau khi Israel tấn công vào hạ tầng khí đốt của Iran.

Do hai dây chuyền bị hư hại, QatarEnergy sẽ phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng (force majeure) đối với các hợp đồng dài hạn cung cấp LNG cho Italia, Bỉ, Hàn Quốc và Trung Quốc trong thời gian lên tới 5 năm. Ông cho biết trước đây công ty đã từng tuyên bố "tình huống bất khả kháng" nhưng chỉ trong ngắn hạn, còn lần này sẽ kéo dài tùy theo thời gian khắc phục.

QatarEnergy trước đó cũng đã tuyên bố "tình huống bất khả kháng" đối với toàn bộ sản lượng LNG sau các cuộc tấn công vào trung tâm sản xuất Ras Laffan, nơi tiếp tục bị tấn công vào 19/3. Ông Kaabi nhấn mạnh rằng để khôi phục sản xuất, trước hết cần phải chấm dứt xung đột.

Tập đoàn dầu khí Mỹ ExxonMobil là đối tác trong các cơ sở LNG bị hư hại, trong khi Shell là đối tác tại nhà máy GTL bị ảnh hưởng, dự kiến mất đến một năm để sửa chữa.

ExxonMobil sở hữu 34% cổ phần tại dây chuyền LNG S4 và 30% tại S6. Việc gián đoạn tại S4 ảnh hưởng đến nguồn cung cho công ty Edison của Italia và EDFT tại Bỉ, trong khi S6 ảnh hưởng đến KOGAS của Hàn Quốc cũng như EDFT và Shell tại Trung Quốc.

Tác động không chỉ dừng lại ở LNG. Xuất khẩu condensate của Qatar dự kiến giảm khoảng 24%, LPG giảm 13%, helium giảm 14%, còn naphtha và lưu huỳnh đều giảm khoảng 6%. Những thiệt hại này ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực, từ LPG sử dụng trong các nhà hàng tại Ấn Độ cho đến ngành sản xuất chip tại Hàn Quốc, nơi sử dụng helium.

Các cơ sở bị hư hại có chi phí xây dựng khoảng 26 tỷ USD.

Ông Kaabi nhấn mạnh rằng nếu Israel tấn công Iran thì đó là vấn đề giữa hai quốc gia này và không liên quan đến Qatar hay khu vực. Ông cũng kêu gọi tất cả các bên trên thế giới, bao gồm Israel, Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào khác, tránh xa các cơ sở dầu khí.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19/3 cho biết đã yêu cầu Israel không tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng khí đốt tự nhiên của Iran, trong bối cảnh căng thẳng leo thang đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo. Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi Iran thực hiện các cuộc tấn công trả đũa vào Khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar.

NƯỚC CỜ CAO TAY CỦA IRAN Ở HORMUZ - DẦU MỎ ĐỔI LẤY NHÂN DÂN TỆ: ĐIỀU GÌ SẼ XẢY RA VỚI ĐỒNG ĐÔ LA?

Truyền thông phương Tây đưa tin, Iran có ý định chỉ cho phép tàu chở dầu của những quốc gia không phải là “đồng minh của những kẻ xâm lược” đi qua eo biển Hormuz, với điều kiện các giao dịch dầu mỏ sẽ không được thực hiện bằng đô la Mỹ mà bằng đồng nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc. Các chuyên gia tin rằng, Iran đã quyết định làm như vậy để đẩy nhanh quá trình phi đô la hóa toàn cầu, báo Nga News.ru nhận định ngày 19/3.

Đe dọa đồng đô la và nền kinh tế Mỹ

Eo biển Hormuz có thể sẽ được mở cửa trở lại cho một số loại tàu thuyền nhất định, CNN dẫn các nguồn tin từ Chính phủ Iran. Theo đó, Iran sẵn sàng cho phép tàu chở dầu đi qua nếu dầu từ các tàu này được bán lấy NDT của Trung Quốc.

Các nhà phân tích cho rằng, đây là một trong những phương án phản ứng kinh tế - quân sự bất đối xứng của Iran nhắm vào Mỹ. Nếu phương án này được thực hiện, nhu cầu sử dụng đô la Mỹ trong các giao dịch dầu mỏ quốc tế có thể giảm 20%, tương đương 1.000 tỷ USD kim ngạch hằng năm.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, tuyên bố sẽ cho phép các tàu “không liên quan đến kẻ xâm lược” đi qua eo biển Hormuz. Động thái này đã cho phép tàu chở dầu Karachi của Pakistan vận chuyển dầu từ Abu Dhabi vào ngày 16/3, The Guardian đưa tin.

Các nước phương Tây đang cố gắng đàm phán riêng rẽ với Iran. Theo The Financial Times, Italy và Pháp đã yêu cầu Iran cho phép tàu chở dầu của họ đi qua eo biển.

Theo các chuyên gia trả lời phỏng vấn của News.ru, chính những cuộc đàm phán này, cùng với việc Pháp từ chối tham gia các hành động quân sự chống lại Iran, rất có thể đã gây ra phát ngôn gay gắt của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắm vào Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, đại loại ông “sẽ sớm rời khỏi vị trí của mình”.

Trao đổi với News.ru, nhà chính trị học chuyên về Mỹ, ông Alexander Antoshin, cho rằng, việc bán dầu lấy NDT sẽ là một điều khá khó chịu đối với ông Trump và nước Mỹ, không chỉ vì mối đe dọa đối với đồng đô la, mà còn vì những nguyên nhân kinh tế phức tạp hơn.

“Thanh toán dầu mỏ qua eo biển Hormuz sẽ củng cố đáng kể đồng NDT và nền kinh tế Trung Quốc nói chung. Về mặt kinh tế, điều này đồng nghĩa với việc giá cả hàng hóa Trung Quốc tăng lên, bao gồm cả ở thị trường châu Âu và Mỹ. Giá của tất cả các mặt hàng, không chỉ những mặt hàng liên quan đến dầu mỏ. Đương nhiên, người tiêu dùng Mỹ sẽ không cảm ơn ông Trump vì những biến động giá cả như vậy. Về mặt chính trị, tình hình này chắc chắn sẽ bị đảng Dân chủ lợi dụng để nói với cử tri rằng, ông Trump đang củng cố nền kinh tế của Trung Quốc, quốc gia mà ông vẫn gọi là đối thủ địa chính trị hàng đầu của Mỹ. Vì vậy, người đứng đầu Nhà Trắng có lý do chính đáng để lo lắng”, ông Antoshin nhận định.

Cách thức phi đô la hóa kinh tế thế giới

Ông Alexei Gromsky, chuyên gia phân tích hàng đầu của Cơ quan Truyền thông Chính trị và Kinh tế của Nga, cho rằng, việc thanh toán dầu mỏ bằng NDT cũng tiềm ẩn nguy cơ cho chính Iran.

“Trong ngắn hạn, Tehran có thể phải trả giá bằng việc trở thành mục tiêu số một của Mỹ. Washington có được một cái cớ thuận tiện, dễ hiểu với mọi cử tri để tiếp tục các cuộc tấn công vào Iran: ‘Chúng tôi đang bảo vệ giá dầu thế giới, sự ổn định của ví tiền của các bạn và giá cả tại trạm xăng cũng như cửa hàng bằng sức mạnh của đồng đô la’. Tuy nhiên, có vẻ như Tehran ý thức rõ về những rủi ro này, và giới chức Cộng hòa Hồi giáo cho rằng, sự ổn định chính trị của họ đủ để theo đuổi một cuộc chiến kéo dài. Do đó, một bước đi như vậy là hoàn toàn có thể xảy ra”, chuyên gia Gromsky nói.

Theo ông Gromsky, không nên nghĩ rằng nếu ngày mai Iran đưa ra quyết định như vậy thì đồng đô la sẽ sụp đổ ngay lập tức. “Về nguyên tắc, đây là một cấu trúc khá phức tạp và tinh tế, được tính toán cho nhiều năm tới. Đó không phải là việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, mà là một công việc tỉ mỉ: sàng lọc tàu thuyền, lộ trình riêng, kế hoạch ngân hàng, bảo hiểm, phòng thủ trước các cuộc tấn công. Điều này cho thấy câu chuyện này sẽ còn kéo dài. Và do đó, quá trình phi đô la hóa kiểu Iran sẽ mang tính chất từ từ, xói mòn, không phá hủy hệ thống hiện tại ngay lập tức mà sẽ làm xói mòn đồng tiền dự trữ thế giới trong dài hạn, có thể là trong nhiều năm”, ông giải thích.

Theo nhà chính trị học Antoshin, trong 30 năm qua, hệ thống tài chính thế giới đã thay đổi rất nhiều và không theo hướng có lợi cho sự độc tôn của đồng đô la.

“Vào những năm 90 của thế kỷ trước, đồng đô la Mỹ không có đối thủ cạnh tranh. Còn bây giờ, chúng ta thấy rằng một phần thị trường tài chính thế giới dành cho đồng euro, một phần dành cho đồng NDT, và đồng rupee Ấn Độ cũng đang dần trở nên phổ biến. Nga với quá trình phi đô la hóa của mình đã đóng góp không nhỏ vào tình hình hiện tại. Đây là một quá trình cực kỳ chậm chạp, không nên chờ đợi kết quả ngay ngày mai. Nhưng xét đến việc đối với ông Trump, phi đô la hóa là một rủi ro mà chính ông đã nhiều lần đề cập, bức tranh toàn cảnh dành cho chính quyền Mỹ đang trở nên vô cùng khó chịu. Không quá nhiều vì những hậu quả kinh tế hay tài chính trước mắt, mà vì nó giáng thêm một đòn nữa vào hình ảnh của trực tiếp của tổng thống Mỹ và đội ngũ của ông ấy”, ông Antoshin nhận xét.

Trung Quốc sẽ phản ứng thế nào trước đòn đánh vào đồng đô la?

Trong toàn bộ câu chuyện này, không hiểu sao không ai quan tâm đến quan điểm của Trung Quốc, trong khi đây là một trong những nhân tố then chốt quyết định sự thành công của sáng kiến Iran, ông Antoshin nói.

“Trung Quốc đã thực hiện chính sách kinh tế ‘đồng NDT yếu’ trong nhiều năm. Điều này làm giảm giá hàng hóa Trung Quốc một cách đáng kể và giúp cho hoạt động xuất khẩu quy mô lớn, toàn cầu trở nên khả thi. Tôi không nghĩ rằng Bắc Kinh muốn tỷ giá đồng tiền của mình tăng đột biến. Liệu Trung Quốc có muốn đồng NDT trở thành một đồng tiền dự trữ khác của thế giới, ít nhất là trong lĩnh vực dầu khí riêng lẻ hay không - đó là câu hỏi chính. Nếu muốn, dự án của Iran sẽ được Bắc Kinh ủng hộ, và đây sẽ là một viên gạch nữa trong quá trình xây dựng phi đô la hóa nền kinh tế thế giới. Nếu không, thì như tôi đã nói ở trên, quá trình phi đô la hóa vẫn đang dần dần diễn ra, chỉ là âm thầm và êm ả hơn mà thôi”, nhà chính trị học nhận định.

Theo ông Gromsky, đối với Trung Quốc, việc tăng cường vai trò của đồng NDT trong thương mại dầu mỏ là cơ hội để thoát ra khỏi cái bóng đô la và biến đồng tiền của mình thành một trong những công cụ thanh toán chính của phương Đông, nhưng nó cũng đi kèm với những rủi ro nhất định.

“Mỗi lô dầu mới được bán lấy NDT lại đưa Trung Quốc đến gần hơn với vị trí trung tâm của một hệ thống tài chính thay thế. Nhưng tốc độ của quá trình này, trong trường hợp Iran thực hiện bước đi như vậy, cũng làm gia tăng rủi ro. Đồng NDT càng lên cao, thế giới càng lớn tiếng yêu cầu Bắc Kinh phải chơi theo luật chung: hội nhập sâu hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu, trở nên cởi mở hơn, làm cho thị trường nội địa của mình mang tính thị trường và tự do hơn. Và điều đó có nghĩa là phải chấp nhận các cuộc khủng hoảng và bão giá tiền tệ. Liệu Trung Quốc có cần điều đó hay không là một câu hỏi lớn”, vị chuyên gia Nga nói.

Nếu Trung Quốc tham gia vào cuộc chơi này, hệ thống tài chính của nước này sẽ phải đối mặt một sự lựa chọn không mấy dễ chịu. “Cuộc hành quân quá nhanh tới ‘đồng NDT dự trữ của thế giới’ có thể khiến Bắc Kinh mất kiểm soát hệ thống tài chính của chính mình; quá chậm thì cánh cửa cơ hội sẽ đóng lại, và Iran, Nga cùng những nước khác sẽ hiểu rằng, NDT cuối cùng vẫn chưa thể trở thành sự thay thế thực sự cho đồng đô la, đồng nghĩa với việc đặt cược vào nó sẽ bị giới hạn về quy mô và thời gian. Và ở đây, vấn đề thậm chí không phải là Trung Quốc sẽ chọn gì, mà là liệu họ có muốn đặt mình vào tình thế phải lựa chọn như vậy hay không”, ông Gromsky nói.

ĐỘI QUÂN ROBOT HÌNH NGƯỜI ĐƯỢC GỬI ĐẾN THAM CHIẾN Ở TIỀN TUYẾN TẠI UKRAINE

Các robot hình người đã được triển khai cho mục đích trinh sát tại tiền tuyến của Ukraine trong cuộc xung đột quân sự với Nga.

Cuộc xung đột vũ trang kéo dài giữa Ukraine và Nga đang trở thành một “bãi thử nghiệm” cho các công nghệ quân sự mới, nơi nhiều công ty quốc phòng phương Tây đưa sản phẩm tới để kiểm chứng trong điều kiện thực chiến.

Mới đây, Foundation, một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực robot có trụ sở tại San Francisco (Mỹ), đã chuyển tới Ukraine hai robot hình người Phantom MK-1 do doanh nghiệp này phát triển. Đây được xem là mẫu robot hình người đầu tiên trên thế giới hướng tới mục đích chiến đấu.

Ông Mike LeBlanc, đồng sáng lập Foundation và là người có 14 năm phục vụ trong lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ, cho biết việc triển khai các robot này nhằm đánh giá khả năng vận hành trong môi trường chiến trường, đồng thời phản ánh xu hướng gia tăng vai trò của robot trong chiến tranh hiện đại.

“Chúng tôi tin rằng có trách nhiệm đạo đức trong việc đưa robot tham gia chiến đấu, thay thế con người ở những vị trí nguy hiểm”, ông LeBlanc chia sẻ.

Theo ông LeBlanc, các robot Phantom MK-1 sẽ đảm nhiệm nhiệm vụ trinh sát và thực hiện những công việc rủi ro cao ngoài tiền tuyến, qua đó giảm thiểu nguy cơ cho binh sĩ. Ông cũng cho biết mẫu robot này đang được phát triển để có thể tích hợp và sử dụng các loại vũ khí tương tự như con người.

Bên cạnh đó, Foundation đang làm việc với Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ nhằm đề xuất sử dụng Phantom MK-1 cho hoạt động tuần tra tại khu vực biên giới phía Nam, phục vụ mục tiêu kiểm soát nhập cư trái phép. Ngoài ra, mẫu robot này cũng được quân đội Mỹ thử nghiệm trong các nhiệm vụ xử lý vật liệu nổ.

Đội quân robot cho mục đích quân sự gây lo ngại

Trước khi robot Phantom MK-1 được gửi đến tiền tuyến, trang công nghệ Futurism dẫn lời các nguồn tin từ quân đội Ukraine cho biết quốc gia này đã từng triển khai robot ngoài chiến trường, chủ yếu cho các hoạt động hậu cần như vận chuyển đạn dược, vũ khí và vật tư…

Foundation cho biết công ty đang đẩy nhanh việc phát triển các robot hình người cho mục đích quân sự, với kế hoạch sản xuất đến 50.000 robot vào cuối năm 2027.

Phantom MK-1 được Foundation giới thiệu lần đầu tiên vào tháng 10 năm ngoái. Mẫu robot hình người này được thiết kế cho mục đích công nghiệp và quốc phòng.

Robot Phantom MK-1 có chiều cao khoảng 1,8m, nặng 80kg, có thể mang tải trọng tối đa 40kg. Thiết bị được thiết kế với khả năng vận động linh hoạt, có thể hoạt động tự động nhờ trí tuệ nhân tạo hoặc được điều khiển từ xa bởi con người.

Theo giới thiệu của nhà phát triển, Phantom MK-1 được tối ưu để hoạt động trong các môi trường khắc nghiệt và nguy hiểm đối với con người. Robot có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như trinh sát, xử lý bom mìn, làm việc trong khu vực có hóa chất độc hại hoặc vận chuyển hàng hóa tại tiền tuyến.

Foundation cho biết không bán đứt sản phẩm mà hướng tới mô hình cho thuê, với chi phí khoảng 100.000 USD mỗi năm. Cách tiếp cận này được cho là có thể hình thành một dạng “đội quân robot cho thuê” trong tương lai.

Tuy vậy, việc phát triển robot hình người phục vụ mục đích quân sự cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất kiểm soát, khi các hệ thống tự động có thể gây ra rủi ro ngoài ý muốn.

Trước những băn khoăn này, Foundation khẳng định robot được thiết kế theo nguyên tắc con người vẫn giữ quyền kiểm soát đối với các quyết định mang tính sát thương. Cụ thể, robot có thể tự vận hành và di chuyển trên chiến trường, nhưng các hành động liên quan đến sử dụng vũ lực sẽ do người điều khiển quyết định.

Nguồn: VietnamFinance; Soha; CafeF; Dân Trí