LTS: Đặc biệt với biến thể Omicron, không chỉ những người chưa được tiêm phòng bị nhiễm mà cả những người đã khỏi bệnh và đã được tiêm phòng đều bị. Thậm chí tái nhiễm nhiều lần. Tại sao vậy? Và tại sao tiêm phòng vẫn quan trọng? Dưới đây là những câu hỏi và trả lời.

Nguy cơ tái nhiễm Covid-19 đến mức nào?

Khả năng bị tái nhiễm phụ thuộc rất nhiều các yếu tố cá nhân, như tuổi tác, các bệnh trước đây, tình trạng miễn dịch và các lần tiêm phòng Covid trước đó. Về nguyên tắc, có thể tái nhiễm một loại biến thể khác.

Tuy nhiên, cho đến nay nếu bị nhiễm một biến thể của Covid-19, sẽ được bảo vệ khỏi tái nhiễm trong một thời gian nhất định. Carsten Watzl Tổng thư ký Hiệp hội Miễn dịch học Đức cho biết: So với tiêm phòng, kháng thể chống tái nhiễm (đã bị nhiễm 1 lần rồi) vẫn đạt được 80% và trong khoảng thời gian khá dài khoảng 9 đến 10 tháng.

Watzl cho biết: “Nhưng cũng giống như các loại vắc-xin dựa trên vi rút ban đầu, không bảo vệ tốt trước Omicron, và nhiễm một biến thể nào trước đó cũng không bảo vệ được hoàn toàn trước Omicron.

Khi tiếp xúc với Omikron, hiệu quả bảo vệ giảm đáng kể nếu trước đó đã bị nhiễm các biến thể vi rút như alpha hoặc delta. Nhà miễn dịch học Watzl giải thích rằng, nhiễm Covid-19 sau khi chữa khỏi chỉ bảo vệ được 20 đến tối đa 40% chống lại nhiễm Omicron. Điều này có nghĩa xác suất bị lây nhiễm trở lại đã tăng lên đáng kể với Omikron.

Kết quả trên đã được xác nhận vào tháng 12.2022 bởi một nghiên cứu từ Áo. Và một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí chuyên ngành Cell đã nhấn mạnh những kết quả đó.

Các nhà khoa học đã kiểm tra 259 mẫu từ 128 người được tiêm phòng để kiểm tra kháng thể với delta và Omicron.

Kết luận của họ là: Tái nhiễm Omicron làm tăng hệ thống miễn dịch ít hơn đáng kể so với nhiễm biến thể Delta. Những người tái nhiễm biến thể Delta có hiệu quả kháng thể cao hơn 10,8 lần so với tái nhiễm Omicron. Điều này có nghĩa là: Nhiễm Omicron ít bảo vệ chống lại sự tái nhiễm với một biến thể vi rút khác.

Nghiên cứu của Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh (UK Health Security Agency) cũng chỉ ra theo hướng trên. Dữ liệu từ khoảng 18.000 nhân viên y tế từ ngày 01.12.2021 đến ngày 04.01.2022 cho thấy số ca tái nhiễm tăng nhanh trong giai đoạn này. Vì vậy, nhiều người đã khỏi bệnh lại tái nhiễm.

Số lượng tái nhiễm cao nhất được tìm thấy ở lứa tuổi 12 đến 16. Các nhà nghiên cứu khẳng định rằng các xét nghiệm thông thường ở trường học có thể làm sai lệch kết quả này. Ở các nhóm tuổi khác, số lần tái nhiễm không được báo cáo có thể cao hơn, vì không phải mọi trường hợp nhiễm dịch đều được phát hiện, đặc biệt là với các triệu chứng rất nhẹ.

Tại sao có thể tái nhiễm?

Nguy cơ tái nhiễm Omikron phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của người bệnh khi bị nhiễm lần đầu. Các nhà khoa học cho rằng trong trường hợp bị nhiễm Covid-19 sức mạnh của phản ứng miễn dịch tương quan với độ mạnh của các triệu chứng: diễn biến càng nhẹ, càng ít hình thành kháng thể hoặc khả năng mất kháng thể càng nhanh. Sau đó, không còn kháng thể miễn dịch Covid-19 nữa.

Hiện nay, diễn tiến bệnh Covid-19 bởi Omicron thường nhẹ hơn nhiều so với biến thể Alpha hoặc Delta. Nhà miễn dịch học Watzl cho biết tái nhiễm Omicron cũng sẽ dễ dàng hơn bởi thực tế có ít nhất hai chủng biến thể của Omicron đang hoạt động. Và hai chủng biến thể này đủ khác nhau để chúng có thể gây nhiễm lần lượt cho một người.

Chủng biến thể BA.2 Omicron hiện đang chiếm ưu thế ở Đức. Theo báo cáo hàng tuần của Viện Robert Koch (RKI), hiện nó đã chiếm 81% tổng số ca nhiễm mới. Kết quả, biến thể chủng BA.1 Omicron chiếm ưu thế trước đây bị đẩy lùi xa hơn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, chủng BA.2 không nguy hiểm hơn BA.1, nhưng dường như còn dễ lây lan nhanh hơn BA.2 nhiều.

Có thể tái nhiễm cùng một biến thể không?

Cho đến nay, chỉ có một số nghiên cứu xác nhận tình trạng tái nhiễm các biến thể Omicron khác nhau. Một nghiên cứu ở Đan Mạch được báo cáo vào cuối tháng 2.2022, trong đó các nhà nghiên cứu đã đánh giá tổng cộng 1,8 triệu trường hợp dương tính từ tháng 11.2021 đến tháng 02.2022. Họ chỉ tìm thấy 187/1,8 triệu trường hợp cùng một người đã nhiễm Covid-19 hai lần, cách nhau từ 20 đến 60 ngày, và cả hai trường hợp tái nhiễm đều do một chủng của biến thể Omicron hoặc cả hai chủng của biến thể này. Điều đó có nghĩa là rất hiếm khi bị tái nhiễm cùng một biến thể hay cùng một chủng của một biến thể.

Với các biến thể Covid-19 khác như Alpha và Delta, cũng có thể bị tái nhiễm cùng một biến thể, nhưng số trường hợp được báo cáo là không đáng kể.

Khác biệt nào đối với biến thển Omicron?

Khác với các biến thể trước đó, biến thể Omicron xâm nhập chủ yếu vào phế quản. Trong một nghiên cứu chưa được thử nghiệm, các nhà nghiên cứu tại Đại học Hồng Kông đã đưa ra kết luận rằng biến thể Omicron lây lan ở phế quản và nhanh hơn nhiều so với biến thể Delta, gấp khoảng 70 lần, nhưng bản thân phổi lại ít bị ảnh hưởng.

Các nhà nghiên cứu coi đó là lý do diễn tiến bệnh nhẹ hơn các biến thể trước đó. Theo một nghiên cứu của Anh , nguy cơ nhập viện thấp hơn tới 75% so với biến thể Delta. Nếu những người bị nhiễm bệnh vẫn phải đến bệnh viện, thời gian lưu trú trung bình ngắn hơn. Mặt khác, kể từ khi biến thể Omicron xuất hiện, việc tái nhiễm xảy ra thường xuyên hơn nhiều so với các biến thể trước đó.

Theo một nghiên cứu dựa trên dữ liệu từ Qatar, người bị nhiễm Covid-19 chỉ có 56% khả năng bảo vệ khỏi tái nhiễm Omicron. Trong khi đó, nguy cơ tái nhiễm với biến thể Delta chỉ 8%.

Tiêm phòng, hồi phục chống lây nhiễm như thế nào?

Đặc biệt, đối với những người chưa tiêm phòng, khả năng tái nhiễm sau khi bị nhiễm Omicron cao hơn đáng kể. Bởi tiên lượng bệnh cũng rất nhẹ, nên cơ thể không thể xây dựng được khả năng miễn dịch hiệu quả từ lần nhiễm trước.

Do đó, những người chưa được tiêm phòng có thể dễ dàng bị nhiễm lại Omicron. Tuy nhiên, sự tái nhiễm này sẽ làm tăng khả năng miễn dịch đến mức có thể sẽ không tái nhiễm lần 3 với Omicron. Watzl nhấn mạnh rằng mức độ tiếp xúc của một người nào đó với những người mang nhiều vi rút, thì phải có khả năng miễn dịch tốt hơn đáng kể để không bị tái nhiễm. Điều đó có nghĩa là ngay cả khi còn trẻ, khỏe mạnh và đã bị nhiễm Omicron trước đó, vẫn có thể bị nhiễm lần thứ hai nếu tiếp xúc với đủ loại biến thể.

Tuy nhiên, khả năng miễn dịch của những người được tiêm tăng cường (liều 3, 4) vẫn bảo vệ rất tốt chống lại bệnh hiểm nghèo, ngay cả khi nhiễm nặng.

Theo một nghiên cứu từ Hoa Kỳ, xác suất những người chưa tiêm phòng bị nhiễm cao hơn gấp đôi so với những người đã khỏi bệnh cũng như đã được tiêm phòng đầy đủ.

Một nghiên cứu gần đây từ Áo đã đưa ra kết luận tương tự: Ngay cả khi những người không tiêm phòng vẫn khỏi bệnh sau nhiễm Omicron, thì kháng thể so với những người tiêm phòng, hoặc phục hồi thấp hơn đáng kể. Kết luận: Khả năng người khỏi bệnh chống lại tái nhiễm Covid-19 thấp, vì vậy việc tiêm phòng có ý nghĩa cả đối với những người đã khỏi bệnh.

Diễn tiến bệnh khi tái nhiễm như thế nào?

Theo quy luật, diễn biến bệnh Covid-19 nhẹ hơn trong trường hợp tái nhiễm so với lần đầu tiên. Điều này là do thực tế các kháng thể và tế bào T đã được hình thành để bảo vệ chống lại vi rus lần đầu tiên. Tuy nhiên, ở đây cũng có những trường hợp ngoại lệ: Ví dụ, nếu lần lây nhiễm ban đầu đã lâu hoặc chỉ có một số kháng thể và tế bào T được hình thành lần đầu tiên do diễn biến bệnh gần như không thể nhận biết được.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Miễn dịch học Đức, Reinhold Förster, dự báo khi các biện pháp thiết yếu Covid-19 hết hiệu lực, một làn sóng lây nhiễm sẽ đến với chúng ta. Rất có thể những người đã bị nhiễm vào tháng 12 cũng có thể bị nhiễm Omicron vào tháng 4. Förster cho rằng tái nhiễm nhiều lần cũng như phòng ngừa ba lần có thể góp phần hình thành miễn dịch cộng đồng, giống như cúm mùa.

(Xem thêm:

=> Khuyến cáo tiêm vắc xin Covid-19: Tiêm liều 4 khi nào, ai cần tiêm, và hiệu quả ra sao ?).

Đức Việt Online