NỮ THẨM PHÁN 5 LẦN ĐÁNH BẠI UNG THƯ – VIẾT LẠI LUẬT CHO NƯỚC MỸ

Có một người phụ nữ vóc dáng chỉ cao vỏn vẹn 1m50, nặng chưa đầy 45kg, nhưng mỗi khi bà cất tiếng nói, cả hệ thống pháp lý Hoa Kỳ phải nín thở lắng nghe. Đó chính là Ruth Bader Ginsburg (RBG) - huyền thoại Tòa án Tối cao Mỹ, một biểu tượng vĩ đại về lòng dũng cảm, kỷ luật thép và tư duy thay đổi thế giới.
Sinh ra trong một gia đình Do Thái nhập cư nghèo tại Brooklyn, New York, cuộc đời của cô bé Joan Ruth Bader đã sớm nhuốm màu thử thách khi người mẹ yêu quý - người luôn dạy bà phải "vị tha" và "độc lập" - qua đời vì ung thư ngay trước ngày bà tốt nghiệp trung học. Biến cố ấy không làm bà gục ngã mà trở thành ngọn lửa thúc đẩy bà bước vào giảng đường đại học.

Năm 1956, bà trở thành một trong chín nữ sinh duy nhất giữa hơn 500 nam sinh tại Trường Luật Harvard, nơi bà phải đối mặt với câu hỏi cay đắng từ hiệu trưởng: "Tại sao các cô lại ngồi vào chỗ đáng lẽ thuộc về một người đàn ông?". Ruth nuốt nước mắt, mỉm cười trả lời - rồi sau đó chuyển trường và tốt nghiệp thủ khoa, đồng hạng nhất tại Đại học Columbia. Trong suốt những năm tháng giảng đường gian truân đó, bà vừa học vừa chăm sóc chồng đang điều trị ung thư tinh  hoàn, vừa nuôi con gái mới 14 tháng tuổi.
Dù tốt nghiệp với thành tích xuất sắc nhất, Ruth vẫn bị toàn bộ các công ty luật tại New York từ chối chỉ vì định kiến giới tính, sắc tộc và thiên chức làm mẹ. Thay vì kiện tụng, bà chọn con đường giảng dạy và đồng sáng lập Dự án Quyền Phụ nữ tại ACLU vào năm 1972. Suốt hai thập kỷ sau đó, bà trực tiếp đưa 6 vụ kiện lên Tòa án Tối cao Mỹ và chiến thắng vẻ vang 5 vụ. Những chiến tích này đã trực tiếp xóa bỏ hàng loạt đạo luật lỗi thời, mang lại cho phụ nữ quyền tự do tài chính, vay vốn mua nhà và hưởng chế độ quân nhân bình đẳng như nam giới.
 

Đến năm 1993, Tổng thống Bill Clinton đã bổ nhiệm bà làm nữ thẩm phán Do Thái đầu tiên và là người phụ nữ thứ hai bước vào Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ. Trong 27 năm tại vị, những lập luận phản biện đanh thép trong các bản án của bà đã biến nữ thẩm phán 80 tuổi thành một biểu tượng văn hóa đại chúng độc nhất vô nhị với biệt danh "Notorious RBG".
Đằng sau sự nghiệp lập pháp lẫy lừng là một cuộc chiến sinh tử kéo dài hơn hai thập kỷ với bạo bệnh. Bà đã kiên cường trải qua 5 lần đối mặt và điều trị các đợt ung thư hiểm nghèo từ đại trực tràng, phổi, cho đến tuyến tụy và gan.
Tinh thần thép của bà thể hiện ở chỗ, ngay cả khi đã ngoài 85 tuổi, bà vẫn duy trì chế độ tập luyện khắc nghiệt với 20 cái chống đẩy truyền thống mỗi hiệp mà không cần quỳ gối. Bà hiếm khi bỏ lỡ một ngày làm việc nào, thậm chí tham gia tranh tụng ngay trên giường bệnh. Khi được hỏi về việc nghỉ hưu, bà chỉ mỉm cười nói rằng bà sẽ tiếp tục làm việc chừng nào còn có thể cống hiến hết mình cho công lý
 

Bà trút hơi thở cuối cùng vào năm 2020 ở tuổi 87, trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ được quàn tại Điện Capitol để người dân đến viếng. Di sản bà để lại không chỉ là những thay đổi sâu sắc về quyền lợi của phụ nữ hay các nhóm yếu thế, mà còn là một bài học bất hủ về niềm tin và sự kiên định.

Nguồn: FB RuthBaderGinsburg

TRUYỆN TẤM CÁM

Xưa có một cô bé,

Đẹp và rất có duyên.

Tên của cô là Tấm,

Một cái tên thật hiền.

Không may mẹ chết sớm,

Bố cô, lại không may,

Lấy thêm bà vợ nữa.

Đời cô khổ từ đây.

Rồi bố cô cũng chết,

Để lại cô trên đời

Với một bà mẹ ghẻ

Độc ác và khác người.

Bà này có cô Cám,

Là con riêng của bà.

Cũng trạc tuổi như Tấm,

Nhưng lười và chua ngoa.

Cảnh con chồng dì ghẻ

Đời nào cũng giống nhau.

Tấm thì luôn vất vả,

Làm việc nhà, chăn trâu.

Cám thì được chiều chuộng,

Chẳng động tay việc gì.

Chỉ biết ăn rồi uống,

Đi chơi rồi ngủ khì.

Một hôm, dì ghẻ bảo:

Cả hai đứa ra ao,

Cố bắt thật nhiều cá

Đem về đây cho tao.

Vốn chăm chỉ, cô Tấm,

Cứ mò bắt luôn tay.

Cuối buổi nhìn, cô thấy

Giỏ cá đã sắp đầy.

Trong khi đó cô Cám,

Vì lười, vì vụng về,

Nên chiếc giỏ rống rỗng,

Lại sắp đến lúc về,

Nên nhân lúc cô Tấm

Rửa tay bên ao đình,

Cô Cám lấy hết cá

Đổ sang giỏ của mình.

Quay lại, thấy mất cá

Cô Tấm không dám về

Vì sợ mẹ kế đánh,

Khóc, nước mắt dầm dề.

Bỗng có một ông Bụt

Râu trắng, mặt đỏ hồng:

“Cháu nhìn xem trong giỏ

Còn con cá nào không?”

Cô đáp: “Còn con bống.”

Ông Bụt cười, ân cần:

“Cháu thả nó xuống giếng,

Nhớ hàng ngày cho ăn.”

Nghe lời Bụt, từ đấy

Đứng bên giếng hàng ngày,

Cho cá ăn, cô Tấm

Gọi cá lên thế này:

“Bống bống bang bang, bống,

Lên mà ăn cơm vàng.

Đừng ăn cơm người khác,

Bang bang, bống bống, bang!”

Hai mẹ con cô Cám

Nhìn thấy thế sinh nghi,

Nên rình xem cô Tấm

Đang nói gì, làm gì.

Một hôm bà mẹ kế

Sai cô Tấm đi xa.

Rồi mụ bắt con bống,

Ăn, quẳng xương cho gà.

Về, gọi bống không thấy,

Tấm lại khóc, tức thì

Ông Bụt kia tốt bụng

Hiện lên, hỏi chuyện gì.

Nghe Tấm nói, ông Bụt

Bảo: “Cháu lấy ít xương

Còn sót lại của bống,

Đem chôn ở chân giường”.

Năm ấy vua mở hội,

Loan báo khắp đông tây.

Hai mẹ con nhà Cám

Chuẩn bị suốt mấy ngày.

Như các cô gái khác,

Cô Tấm cũng muốn đi.

Tiếc là cô nghèo đói,

Quần áo chẳng có gì.

Hơn thế, bà mẹ kế

Trộn đầy cả một nong

Thóc và gạo lẫn lộn,

Bảo cô phải nhặt xong.

Cô Tấm ôm mặt khóc.

Ông Bụt hiện ra ngay.

Ông gọi bầy chim sẻ

Đến giúp cô việc này.

Chỉ một loáng, thóc, gạo

Được tách thành hai bên.

“Giờ thì lọ xương cá,

Cháu hãy vào lấy lên.”

Cô làm theo lời Bụt.

Trong chiếc lọ - lạ thay,

Có đủ quần áo đẹp,

Còn thêm một đôi giày.

Lại có cả con ngựa,

Bé xíu, thật dễ thương.

Lập tức nó to lớn,

Đủ hàm thiếc, yên cương.

Cô Tấm liền tắm rửa,

Thay quần áo, đi giày.

Tất cả đều vừa khít,

Lên ngựa, phóng như bay.

Khi đi ngang vũng nước,

Một chiếc giày của cô

Bị rơi, không kịp nhặt.

Rồi cô tới kinh đô.

Xe của vua lúc ấy

Đi qua vũng nước này.

Con voi không chịu bước

Thúc mấy cũng đứng ngây.

Vua thấy lạ, sai lính

Xuống tìm hiểu sự tình.

Cuối cùng chúng tìm thấy

Một chiếc giày thật xinh.

Thật xinh và thật bé.

Vua nhìn nó, băn khoăn:

“Ai nhỉ? Ai đi nó

Chắc phải đẹp tuyệt trần.”

Rồi vua cho thông báo:

“Ai đi vừa giày này

Sẽ trở thành hoàng hậu.

Mời mọi người thử ngay!”

Vậy là chen nhau thử.

Ôi, các bà, các cô.

Ai cũng háo hức thử,

Nhưng chân họ quá to.

Cả mẹ con cô Cám

Cũng nhất quyết không thua.

Tiếc là họ thử mãi

Mà không thành vợ vua.

Đến lượt cô Tấm thử,

Thật nhẹ nhàng, lạ chưa -

Cả vua quan trố mắt -

Chân cô đi rất vừa!

Vua sai đoàn thị nữ

Rước cô Tấm vào cung,

Tấn phong làm hoàng hậu,

Hạnh phúc đến tột cùng.

Sống trong cung sung sướng,

Nhưng đến ngày giỗ cha,

Là người con có hiếu,

Cô xin về thăm nhà.

Mẹ ghẻ và cô Cám

Thấy Tấm giờ cao sang,

Thì vô cùng khó chịu,

Nên ghen ghét với nàng.

Mụ mẹ bảo con gái:

“Đừng lo, từ hôm nay

Con sẽ là hoàng hậu,

Thay cho con ranh này.”

Rồi mụ vợ ngon ngọt,

Bảo cô Tấm: “Bố con

Xưa thích ăn trầu lắm,

Nay nhà cau không còn,

Vậy giờ con chịu khó

Leo lên cây cau cong,

Hái một buồng cúng bố

Cho bố con vui lòng.

Vì thương cha, cô Tấm

Vội leo lên hái cau.

Mụ dì ghẻ chặt gốc,

Cô ngã, chết, dập đầu.

Mụ thay áo cho Cám

Rồi đưa lên kinh thành,

Nói cô chị chết đuối,

Giờ em thay chị mình.

Vua nghe, không vui lắm,

Cũng thấy hơi lạ lùng,

Nhưng vốn yêu thương Tấm,

Nên cho Cám vào cung.

Lại nói cô Tấm chết,

Hóa thành chim vàng anh.

Vua đâu, nó bay đấy,

Líu ríu khắp cung thành.

Một hôm, thấy cô Cám

Phơi áo vua bên ao,

Nó nói: “Phơi cẩn thận,

Kẻo rách áo chồng tao!”

Vua nghe, liền bảo nó:

“Này, vàng anh, vàng anh,

Hãy chui vào ống áo,

Nếu em là vợ anh.”

Con chim chui vào áo.

Từ đó vua ngày đêm

Chỉ vui chơi với nó,

Không đoái hoài cô em.

Cô em, tức cô Cám,

Rất tức giận, thế là

Bắt vàng anh làm thịt,

Lông thì vứt sau nhà.

Chỗ lông chim bị vứt,

Liền mọc một cây xoan,

Che cho vua nghỉ mát,

Đọc sách lúc thư nhàn.

Cô Cám liền cho chặt,

Đốt cả cây l ẫn cành

Rồi đem tro của nó

Ra đổ ngoài cổng thành.

Chỗ ấy mọc cây thị,

Lớn rất nhanh hàng ngày,

Đến mùa đậu một quả,

Chỉ một quả trên cây.

Có một bà bán nước,

Nhân có việc đi ngang,

Liền giơ bị và nói

Với quả thị chín vàng:

“Thị ơi, hãy rụng xuống,

Rụng xuống bị của bà.

Bà không ăn, chỉ ngửi,

Rồi bà đem về nhà.”

Quả nhiên thị rụng xuống.

Bà đem cất, hàng ngày

Lấy ra ngửi và ngắm,

Rồi mân mê trên tay.

Một hôm bà đi vắng

Lúc quay về, bất ngờ

Thấy nhà cửa sạch sẽ,

Cơm nấu sẵn đang chờ.

Ai thế nhỉ, thật lạ?

Bà tự thầm hỏi mình.

Những ngày tiếp cũng thế.

Rồi bà quyết định rình.

Thì ra một cô gái

Từ quả thị chui ra.

Cô đảm đang lo liệu

Hết mọi việc trong nhà.

Đó chính là cô Tấm.

Bà ôm chặt, không buông.

Từ đây hai bà cháu

Sống chung nhà, chung buồng.

Bà ngồi quán bán nước,

Cô Tấm lo têm trầu.

Trầu cô têm thật đẹp,

Miếng nào cũng đều nhau.

Một hôm, vua đi dạo,

Mà lòng buồn, buồn sao.

Khi đi ngang quán nước,

Vua khát, liền ghé vào.

Khi ăn trầu, uống nước,

Vua ngạc nhiên hỏi bà:

“Ai têm trầu đẹp thế?”

Bà dẫn Tấm đi ra.

Thế là vua gặp lại

Người vợ cũ của mình.

Ngài rơm rớm nước mắt

Nghe vợ kể sự tình.

Vua nghe xong, tức giận

Truyền quân lính ra đi

Bắt mẹ con cô Cám

Để trị tội tức thì.

Vốn là người nhân hậu,

Lại xét tình người nhà,

Cô Tấm xin nương nhẹ,

Nên cuối cùng vua tha.

Thế là chúng thoát chết,

Bị đuổi đi, dọc đường

Chúng bị hổ ăn thịt,

Mà không ai xót thương

Nguồn: FB Thái Bá Tân

THU ĐÃ CHẠM

Mình hẹn nhau dường như Thu đã chạm
Nắng nhạt nhoà tháng tám mới vừa sang
Chiếc lá khô cơn gió cuốn bẽ bàng
Mưa bất chợt chen ngang mùa ngâu tới.

Có phải chăng mình còn xa vời vợi
Nửa câu thề nghĩ ngợi thoáng chênh chao
Đêm giật mình rơi rớt giấc chiêm bao
Mùi hương Ổi ngọt ngào bay theo gió.

Tháng tám về câu thơ tình để ngỏ
Thu chạm rồi nghiêng ngó rạn mắt Na
Bưởi hồng đào Mẹ vừa hái hôm qua
Cha còng lưng thồ ra phiên chợ huyện.

Thu chạm rồi hạ vẫn còn lưu luyến
Nắng cong chiều hòa quyện với tình thơ
Con chữ nào vì ai đó ngẩn ngơ
Con chữ nào thẫn thờ trong trăn trở.

Bởi chúng ta đời này là duyên nợ
Nên trong lòng….
Mãi nhung nhớ…..
Vấn vương !

Nguồn: FB Hồng Giang

Đức Việt Online