LAN TỎA TIẾNG VIỆT TẠI MALAYSIA

Việc giảng dạy tiếng Việt tại Đại học Malaya - ngôi trường lâu đời nhất của Malaysia - không chỉ là hoạt động giáo dục đơn thuần mà còn là cây cầu kết nối tình hữu nghị giữa Việt Nam và Malaysia.

Tại trường Đại học Malaya (UM) - trường đại học quốc gia hàng đầu của Malaysia, tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam được giảng dạy như hai môn học tự chọn thuộc Khoa Ngôn ngữ và Ngôn ngữ học.

Hai môn học này thường xuyên thu hút từ 100-140 sinh viên mỗi khóa, trong đó chủ yếu là sinh viên Malaysia, Trung Quốc, Indonesia, Ấn Độ…

Mặc dù tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam là hai môn học khác nhau, nhưng lại bổ sung cho nhau, tạo nên một không gian học tập thú vị, nơi sinh viên có thể thực hành ngôn ngữ và bồi đắp tình yêu với bộ môn này.

Việc giảng dạy tiếng Việt tại ngôi trường danh tiếng và lâu đời nhất của Malaysia không chỉ là hoạt động giáo dục đơn thuần, mà còn là cây cầu kết nối tình hữu nghị giữa Việt Nam và Malaysia.

Tại buổi giao lưu văn hóa Việt Nam-Malaysia nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập Khoa Ngôn ngữ và Ngôn ngữ học năm 2024, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Malaya, Giáo sư-Tiến sỹ Yvonne Lim Ai Lian khẳng định: “Tại UM, chúng tôi tin rằng giáo dục không chỉ giới hạn trong sách giáo khoa và lớp học. Giáo dục còn bao gồm sự trân trọng sâu sắc đối với các nền văn hóa đa dạng tạo nên thế giới của chúng ta.

Nhờ sự trân trọng đó, chúng ta có thể xây dựng những cộng đồng mạnh mẽ và nhân ái hơn. Các sự kiện giao lưu văn hóa không chỉ là dịp để kỷ niệm, mà còn là cơ hội quý báu để học tập và kết nối.”

Thật vậy, ngôn ngữ là phương tiện truyền tải văn hóa, còn văn hóa được thể hiện sống động qua ngôn ngữ. Trong quá trình hội nhập quốc tế, việc lan tỏa ngôn ngữ Việt cũng đồng nghĩa với việc đưa văn hóa Việt vươn xa hơn trên bản đồ thế giới.

Hiện nay, Khoa Ngôn ngữ và Ngôn ngữ học tại UM cung cấp chương trình cử nhân với chín chuyên ngành ngôn ngữ gồm tiếng Arab, Trung, Anh, Pháp, Đức, Italy, Nhật, Tây Ban Nha và Tamil. Bên cạnh đó là một số môn học lựa chọn, trong đó có tiếng Việt, khoa học kỹ thuật và y khoa.

Chuyên gia đối ngoại và an ninh thuộc UM, ông Collins Chong Yew Keat, khẳng định ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng trong quan hệ hợp tác song phương.

Ông nhấn mạnh: "Văn hóa và mối quan hệ giữa con người với con người là nền tảng cho mối quan hệ toàn diện giữa hai quốc gia.

Ngoài sự hợp tác học thuật cấp cao, chúng tôi quan tâm tới sự tương tác trong tất cả các lĩnh vực bao gồm giáo dục, thể thao, du lịch cũng như các chương trình văn hóa và ngôn ngữ.

Tất cả những điều này đang được cộng hưởng, được cảm nhận có sự gần gũi hơn, dễ dàng hơn giữa người dân của cả hai quốc gia.

Các chương trình trao đổi và văn hóa mà chúng tôi có ở đây đều hướng đến việc để các sinh viên của chúng tôi có hiểu biết thêm về Việt Nam - về lịch sử và con người, văn hóa, ngôn ngữ, ẩm thực Việt Nam.

Những điều phổ biến này có thể dễ dàng bị bỏ qua nếu chúng tôi không có các nền tảng cần thiết cho sinh viên có thể học hỏi.”

Theo ông, khi người học đã thành thạo hoặc ít nhất biết về ngôn ngữ, họ sẽ dễ dàng tìm hiểu các khía cạnh khác như văn hóa, con người... Ngôn ngữ và văn hóa là điểm khởi đầu cho mọi kết nối.

Tương tự như vậy, đối với sinh viên Việt Nam, hiểu được ngôn ngữ, và con người Malaysia cũng là nền tảng để tăng cường tương tác thực chất và sâu sắc hơn trong tương lai.

Nói về giảng viên tiếng Việt Nguyễn Thụy Thiên Hương, Giáo sư Surinderpal Kaur - Trưởng Khoa Ngôn ngữ và Ngôn ngữ học tại UM, cho biết trước đây, Khoa có một giảng viên, Giáo sư người Việt đồng hành từ những ngày đầu thành lập. Tuy nhiên, sau khi giảng viên này nghỉ hưu vào năm 2017, việc giảng dạy tiếng Việt đã tạm ngừng.

Phải đến năm 2023, bộ môn tiếng Việt và văn hóa Việt Nam mới được đưa vào giảng dạy trở lại sau khi Khoa tuyển chọn được một thạc sỹ ngôn ngữ học người Việt, cô giáo Nguyễn Thụy Thiên Hương.

Cô Hương được đánh giá là một giảng viên xuất sắc và có nhiều kinh nghiệm. Nhờ có cô, không khí học tập và tình yêu dành cho văn hóa Việt trong sinh viên trở nên sâu sắc hơn. Nhà trường nói chung và Khoa nói riêng rất phấn khởi khi tiếng Việt được đưa trở lại giảng dạy.

Chia sẻ sau tiết học tiếng Việt, sinh viên Muhammad Aimil Iman bin Hamizon người Malaysia hồ hởi nói bằng tiếng Việt rằng bạn mong muốn tìm việc làm tại Việt Nam, do vậy thành thạo ngôn ngữ Việt là điều cần thiết. Ngoài ra, khám phá văn hóa Việt Nam cũng là một trải nghiệm thú vị khiến các buổi học thêm hấp dẫn.

Trong khi đó, sinh viên Ong Zhi Yen tự tin cho biết học tiếng Việt không quá khó. Xuất phát từ mong muốn khám phá ẩm thực Việt vì cho rằng ẩm thực Việt có rất nhiều rau xanh, tốt cho sức khỏe…, bạn đã đăng ký học tiếng Việt và giờ đây bạn đã kết bạn được với nhiều sinh viên Việt Nam trong trường.

Là giảng viên tiếng Việt duy nhất của khoa, mặc dù rất bận rộn với các tiết học nhưng khi chia sẻ với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại Kuala Lumpur, cô Hương cho biết cô rất tự hào khi mỗi ngày được lan tỏa vẻ đẹp của tiếng Việt và văn hóa Việt đến sinh viên Malaysia và sinh viên quốc tế tại trường.

Cô tâm niệm rằng hành trình lan tỏa này chính là sự lan tỏa vẻ đẹp con người Việt Nam. Cô giáo luôn trăn trở về trách nhiệm của mình trong việc giúp các em sinh viên sử dụng thành thạo tiếng Việt như một công cụ giao tiếp.

Với cô, đây còn là hành trình truyền cảm hứng để sinh viên thêm yêu thích văn hóa Việt qua từng bài học, từng món ăn và phong tục tập quán của người Việt.

Để việc học tiếng Việt và văn hóa Việt đến gần hơn với sinh viên, cô giáo đã luôn lồng ghép yếu tố văn hóa vào các tiết học, đặc biệt là văn hóa ẩm thực, để sinh viên thêm hiểu và yêu mến đất nước Việt Nam.

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Malaysia từ ngày 21-23/11/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đến thăm và phát biểu tại UM trước đông đảo giảng viên, sinh viên nhà trường.

Mở đầu bài phát biểu, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Đại học Quốc gia Malaya không chỉ là biểu tượng của nền giáo dục Malaysia mà còn là một trong những trung tâm tri thức hàng đầu của khu vực Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Với bề dày lịch sử hơn 100 năm, Đại học Quốc gia Malaya đã trở thành nôi đào tạo của nhiều thế hệ tài năng xuất sắc, trong đó có Ngài Thủ tướng Anwar Ibrahim cùng năm vị thủ tướng khác của Malaysia.

Những thành tựu về đào tạo và nghiên cứu tiên phong của Trường không chỉ đóng góp cho sự phát triển bền vững của Malaysia mà còn mang lại những giá trị thiết thực cho toàn khu vực ASEAN, trong các lĩnh vực từ công nghệ, y dược, môi trường đến nghiên cứu quốc tế.”

Từ năm 2017 đến nay, số sinh viên Việt Nam theo học tại UM hệ sau đại học ngày càng tăng, thúc đẩy sự giao lưu và kết nối văn hóa giữa hai nước ngày càng chặt chẽ và sâu sắc hơn.

NGƯỜI VIỆT TẠI NHẬT BẤT NGỜ VỚI LOẠT QUY TẮC AN TOÀN LAO ĐỘNG

Có kinh nghiệm làm công việc tương tự ở Việt Nam, khi sang Nhật, Phạm Thành Chung bất ngờ với chi chít các quy tắc mà người Nhật luôn tuân thủ khi làm việc.

Quy tắc áp dụng trong từng bước chân

Sang Nhật Bản làm việc trong ngành cơ khí được hai năm, Phạm Thành Chung, quê Hải Dương, vẫn không khỏi thán phục cách người Nhật thiết lập và tuân thủ các quy tắc về an toàn lao động như những thói quen ăn sâu vào nếp sống hàng ngày.

"Trong công ty, nhà xưởng nào cũng phân định rõ ràng từng khu vực, chỗ nào để đồ, chỗ nào đi lại, phân tách bằng các đường vẽ rành mạch. Ngay cả khi khu vực để đồ đang trống, không ai bước chân vào, tất cả chỉ đi đúng phần đường dành cho mình", Chung kể.

Anh từng ghi lại cảnh người Nhật đi trên lối qua lại trong nhà máy, dù đường vắng và không bị che khuất tầm nhìn, mỗi khi đi qua đường nhỏ, từng người vẫn đứng lại quan sát xung quanh, xác định an toàn rồi mới đưa tay ra ký hiệu sang đường.

"Cảnh tượng giống như đang diễn tập, nhưng mỗi người đều thực hiện những động tác đó như thói quen được lập trình sẵn, không thể nào khác được. Nguyên tắc an toàn là trên hết chính là thế", Chung nói.

Khi làm việc, từng chi tiết nhỏ cũng được chuẩn hóa để tránh rủi ro. Dù có kinh nghiệm làm cẩu hàng ở Việt Nam, khi sang Nhật, Chung phải học lại quy trình mới. Việc cẩu hàng yêu cầu phải có bằng cấp và hai người tham gia - một người lắp móc và một người điều khiển - cũng cần bằng cấp riêng biệt. Khi hàng được móc vào cần cẩu, người lắp móc cần ra ký hiệu an toàn, người điều khiển xác nhận lại bằng cả lời nói và ký hiệu, rồi mới được nâng hàng lên.

"Nhưng không phải nâng là xong. Sau khi nhấc lên khoảng 20cm, người điều khiển máy phải dừng lại, quan sát một lần nữa trước khi nâng lên hẳn. Chỉ cần thiếu một bước là sẽ bị nhắc nhở ngay, thậm chí bị phạt. Nhân công ở các quy trình khác nhau đều rất nghiêm túc với các quy tắc này", Chung nói.

Tương tự, Nguyễn Văn Mạnh, 26 tuổi, chuyên sơn linh kiện ô tô, cũng không khỏi ngạc nhiên khi thấy sự nghiêm ngặt trong khâu bảo hộ. Những linh kiện nhỏ bằng ngón tay khi sơn vẫn yêu cầu sử dụng găng tay, giày da, kính, áo bảo hộ, mặt nạ chống độc và luôn luôn phải bật máy hút mùi.

"Nếu trong lúc làm việc, công nhân thấy có mùi sơn là toàn bộ công việc sẽ được dừng lại để quản lý kiểm tra máy móc, khi nào đảm bảo hoạt động ổn định mới được tiếp tục", Mạnh kể.

Hầu hết, công nhân làm việc trong các nhà máy như Chung và Mạnh đều được trang bị các loại đồ bảo hộ tốt nhất để hạn chế tối đa rủi ro tai nạn lao động.

"Tôi vẫn thường xuyên được phát các loại giày được làm bằng da bò, khi các vật liệu rơi vào chân cũng không bị thương, mũi giày có bọc thép nên ngay cả những vật nóng hàng trăm độ có lỡ rơi vào cũng không sao", Chung nói.

Quy định an toàn lao động tại Nhật Bản nghiêm ngặt thế nào?

Luật An toàn và Sức khỏe Lao động của Nhật Bản (ISHA) đặt ra hệ thống quy định nghiêm ngặt để bảo vệ người lao động. Người sử dụng lao động buộc phải cung cấp môi trường làm việc an toàn, thiết bị bảo hộ phù hợp và tổ chức đào tạo định kỳ. Vi phạm quy định có thể dẫn đến các án phạt nghiêm khắc, từ cảnh cáo hành chính đến truy tố hình sự. Trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, hình phạt tù có thể lên tới ba năm, kèm mức phạt tiền hàng triệu yên.

"Mỗi ngày, trước khi vào làm việc đều có đội ngũ kiểm tra máy móc, nơi làm việc đã đủ an toàn chưa. Kết thúc ngày làm việc cũng thực hiện y như vậy. Mỗi 6 tháng, toàn bộ công xưởng sẽ nghỉ làm để đoàn thanh tra đến kiểm tra định kỳ về an toàn nơi làm việc. Nếu có vi phạm thì bị phạt rất nặng, công ty có thể bị phá sản nên người Nhật rất khắt khe trong việc tuân thủ an toàn lao động", Mạnh cho biết.

Nhiều lao động Việt Nam cho biết, ban đầu, khi mới sang Nhật, việc phải đảm bảo các thủ tục, quy tắc khi làm việc khiến cho thấy rườm rà. Tuy nhiên, sau một thời gian quen với văn hóa, họ đều cảm thấy thoải mái và yên tâm khi làm việc.

"Khi quen với văn hóa làm việc đó, tôi cảm thấy đi làm rất dễ chịu. Thậm chí tôi còn biết ơn những quy tắc đó, bởi vì chính nó đã và đang bảo vệ tôi mỗi ngày", Mạnh chia sẻ.

Chính nhờ sự kết hợp giữa ý thức cao từ người lao động, hệ thống luật pháp chặt chẽ và việc xử lý quyết liệt các vi phạm, Nhật Bản duy trì được tỷ lệ tai nạn lao động thấp hàng đầu thế giới.

NỮ TUYỂN THỦ MỸ GỐC VIỆT TÔN VINH ÁO DÀI

Cầu thủ gốc Việt đầu tiên đá cho đội tuyển nữ Mỹ Jaedyn Shaw đã tôn vinh tà áo dài Việt Nam - kết quả hợp tác với nhà thiết kế Thái Nguyễn - trong Tháng Di sản AAPI .

Jaedyn Shaw tôn vinh tà áo dài Việt Nam

Trong Tháng Di sản AAPI (dành cho người Mỹ gốc Á, Hawaii bản địa và dân đảo Thái Bình Dương), nữ cầu thủ trẻ tài năng của đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Mỹ Jaedyn Shaw đã tạo nên một khoảnh khắc đặc biệt khi rạng rỡ mặc chiếc áo dài Việt Nam.

Ở tuổi 20, Jaedyn Shaw đã nhanh chóng khẳng định mình là một trong những tài năng trẻ sáng giá nhất ở NC Courage cũng như làng bóng đá nữ nước Mỹ, không chỉ bởi kỹ năng chuyên môn mà còn là phong cách chơi bóng mạnh mẽ.

Là nữ cầu thủ gốc Việt đầu tiên chơi cho đội tuyển bóng đá nữ Mỹ, Shaw trân trọng di sản của mình với lòng tự hào và sức mạnh, thể hiện qua phong cách thi đấu trên sân và mới nhất là khoác lên mình chiếc áo dài tuyệt đẹp của nhà thiết kế nổi tiếng Thái Nguyễn.

Ngay lập tức, hình ảnh Jaedyn Shaw với tà áo dài truyền thống được thiết kế riêng đã thu hút sự chú ý trong tháng được chỉ định để tôn vinh văn hóa di sản.

Jaedyn Shaw lần đầu tiên được triệu tập vào đội tuyển quốc gia nữ Mỹ vào tháng 9.2023 và có trận ra mắt vào tháng 10.2023 ở tuổi 18 - qua đó trở thành người phụ nữ Mỹ gốc Việt đầu tiên chơi trong đội tuyển quốc gia.

Shaw chia sẻ trên CBS17.com: "Thành thật mà nói, tôi thậm chí còn không biết mình sẽ là người đầu tiên cho đến khi nhận thông báo. Tôi đã nghĩ: "Ôi trời ơi!". Tôi không có ai xuất thân từ Việt Nam để noi theo. Tôi thấy điều đó thực sự điên rồ. Tôi nghĩ có lẽ tôi có thể trở thành tấm gương cho người khác".

Tự nhận mình là "Nữ hoàng Việt Nam đáng tự hào", lòng tự hào về văn hóa của Shaw đã được thể hiện trọn vẹn trước trận đấu giữa NC Courage và Chicago Stars.

Cô nhanh chóng trở nên nổi tiếng vì xuất hiện trong ngày thi đấu với vẻ ngoài nổi bật - từ đôi bốt màu hồng đến bộ sưu tập kính râm - và Shaw một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý trong bộ áo dài truyền thống của Việt Nam.

Sự kết hợp tuyệt vời giữa áo dài và bóng đá

"Thật tuyệt khi được trình diễn ở sự kiện AAPI. Tôi cảm thấy đây là thời điểm tốt để thực hiện một điều gì đó", Shaw chia sẻ.

Ý tưởng về bộ trang phục áo dài đã được ấp ủ trong hơn 1 năm kể từ khi nhà thiết kế danh tiếng Thái Nguyễn liên hệ với Shaw trên Instagram về việc cùng tạo ra một chiếc áo dài để cô ấy mặc đến một sự kiện đặc biệt.

Cô ấy đã trì hoãn, chờ đợi thời điểm thích hợp trước khi quyết định diện lên mình chiếc áo dài Việt Nam vào dịp này. Shaw đã hợp tác chặt chẽ với Thái Nguyễn để hiện thực hóa tác phẩm theo yêu cầu, kết hợp áo dài truyền thống với các yếu tố hiện đại của bộ đồng phục thi đấu NC Courage.

Cô gái 20 tuổi nhớ lại: "Chúng tôi tham gia cuộc gọi Zoom để trao đổi ý tưởng với nhau. Chúng tôi nghĩ ra ý tưởng tháo rời một chiếc áo đấu, đặt nó vào trong chiếc áo dài Việt Nam và kết hợp các loại vải màu khác nhau có trong chiếc áo đấu của chúng tôi. Thực ra, điều này rất hữu ích vì nó cho phép bạn có nhiều ý tưởng với màu sắc khác nhau trong đó".

Nguồn: VietnamPlus; Dân Trí; Thanh Niên