Châu Âu vẫn phụ thuộc vào LNG của Nga khiến Mỹ đe dọa trừng phạt

(Ảnh minh họa).

Là một phần trong nỗ lực không ngừng nhằm ngăn cản Điện Kremlin tiếp cận nguồn thu mà nước này có thể kiếm được từ xuất khẩu khí đốt, Mỹ hiện đang thúc đẩy các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu LNG của Nga - và kết quả là xung đột với EU.

Theo báo cáo của Global Witness, xuất khẩu khí đốt của Nga sang châu Âu đã sụt giảm kể từ khi đường ống Nord Stream 1 và 2 bị sự cố, nhưng lượng nhập khẩu LNG (khí tự nhiên hóa lỏng) của Nga vào EU đã tăng 40% kể từ khi xung đột ở Ukraine nổ ra và hiện đang ở mức kỷ lục.

Châu Âu vẫn là khách hàng khí đốt lớn nhất của Nga - cả qua đường ống và LNG – khi các nước EU tiếp tục chi 1 tỷ USD mỗi tháng cho LNG Bắc Cực của Nga vào năm 2023.

Báo cáo của Global Witness nêu rõ: “Từ tháng 1 đến tháng 7/2023, các nước EU đã mua 22 triệu mét khối LNG, so với 15 triệu mét khối trong cùng kỳ năm 2021 – tăng 40%. Đây là mức tăng mạnh hơn nhiều so với mức tăng nhập khẩu LNG trung bình toàn cầu của Nga, ở mức 6%. Các nước EU hiện mua phần lớn nguồn cung của Nga, hỗ trợ cho một trong những nguồn thu quan trọng nhất của Điện Kremlin".

Nga đang làm việc rất tích cực để bù đắp những gì họ đã mất từ sự sụp đổ của ngành khí đốt bằng cách phát triển hoạt động kinh doanh LNG, vốn vẫn chưa được phê duyệt - cho đến nay.

Một báo cáo do Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch có trụ sở tại Helsinki (Phần Lan) công bố cũng đưa ra kết luận tương tự: EU vẫn là khách hàng hàng đầu về LNG và khí đốt qua đường ống của Nga, mua lần lượt 50% và 41% lượng xuất khẩu của Moskva. Theo Cơ quan thống kê của EU, Eurostat, trong quý 3/2023, Nga cung cấp khoảng 12% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU và khoảng 8% lượng LNG của nước này.

Nước thua cuộc lớn nhất từ sự thay đổi này là Đức, nước nhập khẩu ròng khí đốt của Nga lớn nhất ở EU, với 55 tỷ mét khối (bcm) vào năm 2021 trong tổng số khoảng 150 bcm xuất khẩu sang châu Âu, chiếm hơn 65% lượng khí đốt nhập khẩu của cả nước.

Việc nổ ra xung đột ở Ukraine không ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu khí đốt của Nga sang châu Âu trong nửa đầu năm 2022 và hàng tỷ euro được trả vào kho bạc của Điện Kremlin đã hỗ trợ nền kinh tế bị trừng phạt. Nhưng việc đường ống Dòng chảy phương Bắc bị hư hại đồng nghĩa với việc tổng lượng khí đốt của Nga bán sang châu Âu vào năm 2022 đã giảm xuống còn 80 bcm trong cả năm.

Vào năm 2023, lượng khí đốt mà Nga đã bán cho châu Âu tiếp tục giảm xuống ước tính khoảng 25 bcm, một phần do châu Âu đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung và do một phần đường ống của Ukraine đã bị dừng hoạt động do giao tranh. Tuy nhiên, thỏa thuận vận chuyển khí đốt của Ukraine với Nga vẫn có hiệu lực cho đến cuối năm 2024, mang lại cho Kiev khoản lợi nhuận khổng lồ 4 tỷ USD mỗi năm.

Trong khi châu Âu tăng cường mua LNG từ các nhà sản xuất toàn cầu vào năm 2023 để bắt đầu đa dạng hóa khỏi LNG của Nga, thì EU cũng cắt giảm mạnh nhập khẩu khí đốt qua đường ống của Nga. Nhưng bất chấp lượng giảm, châu Âu vẫn là nhà nhập khẩu khí đốt lớn nhất của Nga vào năm 2023 và là khách hàng lớn nhất của Nga, khi nguồn cung chuyển từ khí đốt qua đường ống sang LNG.

LNG hiện chiếm 45-50% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU và trong tháng 11/2023, xuất khẩu LNG của Nga sang EU đã đạt mức cao nhất mọi thời đại với hơn 1,75 triệu tấn. Theo dữ liệu từ Bộ Phát triển Kinh tế Nga, tổng lượng xuất khẩu nhiên liệu của Nga vào năm 2023 đạt khoảng 33,3 triệu tấn.

Năm 2023, Mỹ cung cấp thị phần LNG lớn nhất cho EU (40%), tiếp theo là Nga và Qatar, cả hai đều có thị phần khoảng 13%. Trong suốt năm 2023, xuất khẩu LNG của Nga sang EU đã lên tới 15,5 triệu tấn, ngang bằng với lượng xuất khẩu vào năm 2022.

LNG của Nga vẫn không bị trừng phạt vì châu Âu vẫn không thể tìm đủ LNG từ nơi khác để đáp ứng mọi nhu cầu của mình. Theo cơ quan giám sát môi trường Global Witness, nhập khẩu LNG của Nga, chủ yếu thông qua tàu chở dầu và một số LNG của Nga đến EU thông qua khâu trung gian ở nước thứ ba. Ví dụ, Bulgaria đã bị cắt nguồn khí đốt của Nga vào năm 2022 khi từ chối thanh toán tiền khí đốt bằng đồng rúp, nhưng họ vẫn gián tiếp nhận LNG của Nga, mua LNG từ Hy Lạp, những khách hàng của tập đoàn Nga Gazprom.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Dân chủ, Đức cũng đã mua 23% lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu từ Bỉ trong ba tháng đầu năm 2023, trong cùng khoảng thời gian đó, Bỉ đã nhập khẩu 60% nguồn cung cấp LNG từ Nga. Và những nước ủng hộ nhiệt tình của Kiev, Litva và Estonia đã bí mật mua LNG trị giá 6,1 tỷ euro từ Nga vào năm 2023 bất chấp tuyên bố từ chối nhiên liệu của nước này, tờ The Telegraph của Anh đưa tin vào tháng 12 vừa qua trích dẫn dữ liệu từ Eurostat.

Do đó, thị phần của Nga trong nguồn cung cấp khí đốt của EU có thể sẽ cao hơn rất nhiều so với con số chính thức là 13% trong tổng số báo cáo của Eurostat.

Lệnh trừng phạt LNG

Là một phần trong nỗ lực không ngừng nhằm ngăn cản Điện Kremlin tiếp cận nguồn thu mà nước này có thể kiếm được từ xuất khẩu khí đốt, Mỹ hiện đang thúc đẩy các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu LNG của Nga - và kết quả là xung đột với EU.

Kể từ khi cuộc cách mạng đá phiến diễn ra ở Mỹ, nước này đã trở thành nhà xuất khẩu ròng dầu và LNG kể từ năm 2016. Hiện nay, Mỹ đã trở thành nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới của cả hai mặt hàng này, với lượng xuất khẩu dầu thô vượt qua Saudi Arabia và xuất khẩu LNG của nước này vượt qua Qatar.

Tuy nhiên, do thiếu dầu khí, một số quốc gia thành viên EU hiện không muốn thực hiện lệnh cấm mua LNG của Nga, vì ngay cả sản lượng tăng của Mỹ cũng không đủ để thay thế nguồn cung cấp của Nga trong hỗn hợp nhiên liệu của EU.

Nhưng Ủy ban châu Âu (EC) vẫn đang tiếp tục chiến dịch thắt chặt nguồn thu Nga. Tờ Financial Times đưa tin, EC đang chuẩn bị trao quyền cho các quốc gia thành viên của mình ngăn chặn nhập khẩu khí đốt của Nga nhằm hạn chế nguồn thu từ năng lượng của Moskva. Bộ trưởng Khí hậu Phần Lan Kai Mykkanen cho biết lệnh cấm vận sẽ có hiệu lực vào năm 2025.

Đề xuất tạo cơ sở để các công ty châu Âu phá vỡ các hợp đồng năng lượng mà không phải trả tiền phạt. Hà Lan và Anh đã cấm trung chuyển LNG của Nga, nhưng Bỉ, Tây Ban Nha và Pháp vẫn cho phép tiếp tục nhập khẩu và tái xuất khẩu LNG của Nga với lập luận rằng các công ty của họ khó có thể rút lui khỏi các hợp đồng hiện có.

Giống như đội tàu chở dầu của Hy Lạp tiếp tục vận chuyển dầu thô của Nga từ các cảng ở Biển Baltic đến châu Á, các công ty châu Âu đang vận chuyển lại 1/5 lượng LNG nhập khẩu của Nga đến các nơi khác trên thế giới, giúp Nga tối đa hóa doanh thu từ nhiên liệu hóa thạch, theo tờ Financial Times. Theo tờ báo này, EU đã nhập khẩu 17,8 bcm LNG của Nga từ tháng 1 đến tháng 9/2023, 21% trong số đó được chuyển sang các tàu đến các nước như Trung Quốc, Nhật Bản và Bangladesh.

Làn sóng xe điện thách thức thủ phủ ôtô châu Âu

Sự phát triển nhanh của xe điện, nhất là từ Trung Quốc, đặt Slovakia và Czech, hai quốc gia sản xuất nhiều ôtô nhất thế giới tính theo đầu người, vào thế phải thay đổi.

Được mệnh danh là "Detroit của châu Âu", Slovakia và Czech là 2 nước sản xuất nhiều xe hơi nhất thế giới tính theo đầu người. Tại vùng thủ phủ này, công nghiệp ôtô đóng vai trò trụ cột trong nền kinh tế.

Sản xuất ôtô là ngành công nghiệp lớn nhất Slovakia, chiếm 13% GDP (trong khi Đức là 5%), với các thương hiệu lớn có nhà máy như Volkswagen, Peugeot, Kia, Jaguar Land Rover. Vào 2022, nước này sản xuất hơn một triệu chiếc ôtô, tức bình quân 184 xe ra đời trên 1.000 dân. Hơn 30% kim ngạch xuất khẩu hàng năm của Slovakia đến từ ôtô và động cơ, máy móc liên quan.

Tại Czech, công nghiệp ôtô cũng chiếm khoảng 10% GDP, và một phần tư kim ngạch xuất khẩu. Đây là nơi đặt các nhà máy của Skoda, TPCA và Hyundai.

Hai thập kỷ qua, nhờ ngành ôtô, tăng trưởng của Czech và Slovakia đạt lần lượt 2,4% và 3,5%, cao hơn trung bình EU. Tuy nhiên, làn sóng xe điện đang đe dọa đến tương lai của vùng thủ phủ xe hơi này. Có ít nhất hai thách thức chính mà nơi đây phải đối diện. Đầu tiên là làn sóng xe điện "Made in China".

Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Wasington (Mỹ) cho biết kim ngạch xuất khẩu xe điện của Trung Quốc sang châu Âu tăng đều đặn hàng năm, từ 621,5 triệu USD vào 2019 lên hơn 15 tỷ USD năm 2022. Riêng 7 tháng đầu 2023 đạt hơn 13 tỷ USD.

CSIS cho hay hầu hết xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc đều đến các cảng ở Bỉ, Hà Lan hoặc Slovenia, nhưng sau đó được bán ở Anh, Đức hoặc vùng Scandinavia. Phần lớn xe điện Trung Quốc vào châu Âu nhờ nhu cầu cao, thuế nhập khẩu thấp, trong khi Mỹ đánh thuế 27,5% khiến chúng khó thâm nhập.

Theo nghiên cứu của Công ty bảo hiểm Allianz (Đức), nếu xe Trung Quốc vào châu Âu đạt 1,5 triệu xe năm 2030 thì tổn thất kinh tế của ngành ôtô châu Âu sẽ ở mức 24,2 tỷ euro. Các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào ngành này như Slovakia và Czech có thể phải chịu tác động lớn hơn, 0,3-0,4% GDP.

"Nếu chúng ta nói rằng Trung Quốc kém cỏi trong việc sản xuất ôtô động cơ đốt, điều này không còn đúng với xe điện nữa", Patrik Križanský, Giám đốc Hiệp hội xe điện Slovakia (SEVA), nói với tờ EURACTIV Slovakia.

Allianz cho rằng các nhà hoạch định chính sách nên tiến hành hợp tác thương mại có đi có lại với Trung Quốc. "Hơn nữa, việc cho phép đầu tư của Trung Quốc vào lắp ráp ôtô có thể tạo ra nhiều giá trị gia tăng hơn", công ty khuyến nghị.

Trong một nỗ lực gần đây để bảo vệ ngành ôtô, Ủy ban châu Âu đã mở cuộc điều tra một số nhà sản xuất xe điện Trung Quốc xem họ có được hưởng lợi từ các khoản trợ cấp để bán phá giá hay không. Pháp công bố danh sách xe điện đủ điều kiện nhận trợ cấp và loại trừ hầu hết xe Trung Quốc.

Các nhà sản xuất châu Âu đang đẩy nhanh điện hóa, nhưng điều này cũng đặt ra thách thức cho ngành chế tạo ôtô tại đây. Nhiều công ty đa quốc gia đã công bố các khoản đầu tư lớn vào Slovakia từ 2022, gồm hơn 1,2 tỷ euro từ Volvo cho nhà máy sản xuất thứ 3 tại quốc gia này, chuyên sản xuất ôtô điện. Porsche cũng dự chi một tỷ euro để sản xuất mô-đun pin cho xe điện.

Zuzana Zavarská, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Vienna (WIIW), xác nhận các công ty nước ngoài đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi ở Slovakia qua các khoản đầu tư lớn.

Bà cho rằng, các doanh nghiệp trong nước đang tụt lại phía sau trong quá trình chuyển đổi. Việc này đòi hỏi đất nước phải có cách tiếp cận chính sách công nghiệp quyết đoán hơn, Zuzana Zavarská nhận xét trên Emerging Europe.

Bởi, hầu hết động cơ ôtô được sản xuất tại Slovakia vẫn là động cơ đốt truyền thống. Việc chế tạo động cơ điện yêu cầu ít bộ phận và đơn giản hơn. Điều này có nghĩa là sẽ cần ít công nhân hơn để duy trì cùng một sản lượng xe.

Tổng cộng có 260.000 người đang làm việc tại 4 nhà sản xuất ôtô và 350 nhà cung cấp trên khắp Slovakia. Tại Czech, số này gần gấp đôi. Theo nghiên cứu của tổ chức nghiên cứu Globsec tại thủ đô Bratislava (Slovakia), trong kịch bản xấu nhất, có tới 85.000 việc làm, tương đương 4,5% lao động, có thể bị loại bỏ khi chuyển sang xe điện.

"Nếu không quản trị được quá trình chuyển đổi này, chúng ta sẽ gặp vấn đề về việc làm", Alexander Matusek, Chủ tịch Hiệp hội công nghiệp ôtô Slovakia (ZAP) nói trên Bloomberg.

Một lo ngại khác về tương lai của Czech và Slovakia là nguy cơ tụt hậu trong thu hút đầu tư xây dựng nhà máy pin xe điện. Hungary và Ba Lan có gần chục nhà máy đã hoặc đang trong quá trình xây dựng. Theo Vazil Hudak, cựu Bộ trưởng Kinh tế Slovakia và Phó chủ tịch Globsec, vấn đề là khi các nhà sản xuất ôtô chọn mở rộng, họ có thể hướng hoạt động sản xuất mới đến nơi gần có nhà cung cấp pin.

Đến giữa năm ngoái, theo thống kê của Reuters có 2 dự án liên quan đến pin xe điện tại Czech và Slovakia. Trong đó, Magna Energy Storage (MES) đã vận hành nhà máy trị giá 64,5 triệu USD, công suất ban đầu 200 MWh mỗi năm tại vùng Horní Suchá. Hãng kỳ vọng nâng lên 15 GWh trong tương lai. Trong khi Slovakia, chỉ mới có dự án sản xuất thí điểm công suất 45 MWh của InoBat.

Vào 2022, Volkswagen từng xem xét tìm địa điểm khả thi để xây dựng một nhà máy sản xuất pin ôtô điện thứ 4 ở Đông Âu. Tập đoàn cân nhắc giữa Czech, Hungary, Ba Lan và Slovakia.

Tuy nhiên, tháng 11/2023, CEO Oliver Blume cho biết Volkswagen chưa đưa ra quyết định về địa điểm xây nhà máy do nhu cầu xe điện ở châu Âu thấp hơn kỳ vọng. Tại Czech, hãng có công ty con là Skoda.

Sau tuyên bố của ông Oliver, giới chức Czech bắt đầu chào địa điểm định dành cho Volkswagen xây nhà máy pin cho nhà đầu tư khác, vì không thể chờ đợi lâu hơn nữa. Nơi này đã được chính phủ quy hoạch xây một siêu nhà máy (gigafactory), giúp họ có thể làm chủ được chuỗi cung ứng xe điện.

Bộ trưởng Công Thương Jozef Síkela nói đang đàm phán với 5 nhà đầu tư tiềm năng để xây dựng siêu nhà máy. Ông không tiết lộ tên nhưng nói họ có thể đến từ các châu lục khác.

Macron chọn Attal, 34 tuổi, làm Thủ tướng Pháp trẻ nhất trong lịch sử

(Ảnh minh họa).

Ông Gabriel Attal vừa được bổ nhiệm làm tân thủ tướng Pháp, vào thời điểm ông Emmanuel Macron đang đặt mục tiêu làm mới, sống động hơn chức vụ tổng thống của mình với một chính phủ mới.

Ở tuổi 34, Gabriel Attal trở thành thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử nước Pháp hiện đại, thậm chí còn trẻ hơn cả gương mặt theo đường lối chủ nghĩa xã hội Laurent Fabius, được François Mitterrand bổ nhiệm năm 37 tuổi, vào năm 1984.

Ông Attal thay thế bà Élisabeth Borne, người đã từ chức sau 20 tháng nắm quyền.

Trong suốt thời gian đó, bà đã phải vật lộn với tình trạng không nắm được đa số phiếu trong quốc hội.

Gabriel Attal, hiện là bộ trưởng giáo dục, chắc chắn sẽ là một trường hợp bổ nhiệm đầy ấn tượng.

Nay ông sẽ có nhiệm vụ lãnh đạo chính phủ Pháp tham gia cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu quan trọng vào tháng 6.

Ông thăng tiến rất nhanh. Mười năm trước, ông là cố vấn ít ai biết đến của Bộ Y tế và là đảng viên đảng Xã hội.

Ông cũng sẽ là người đồng tính công khai đầu tiên dọn vào Hôtel Matignon. Bạn đời của ông là một gương mặt cũng rất sáng giá của Macron, dân biểu nghị viện EU Stéphane Sejourné.

Nhưng xét đến những khó khăn trong nhiệm kỳ thứ hai của tổng thống - và thách thức ngày càng tăng từ phe cánh hữu theo chủ nghĩa dân tộc - liệu chỉ riêng yếu tố "bắt mắt" đã đủ chưa?

Đẹp trai, trẻ trung, quyến rũ, được yêu mến, có sức hấp dẫn, ông Attal chắc chắn sẽ nhậm chức với những vầng hào quang bay quanh, giống như chính tổng thống, người thầy đỡ đầu ông.

Nhưng giống như nhiều người dám nghĩ dám làm trong thế hệ mình, ông được truyền cảm hứng từ ý tưởng của Emmanuel Macron về việc phá bỏ sự chia rẽ tả-hữu cũ và viết lại quy tắc chính trị Pháp.

Sau cuộc bầu cử năm 2017 của Macron, ông Attal đã trở thành thành viên quốc hội, và chính ở đó, tài năng tranh luận xuất sắc của ông - ông dễ dàng vượt lên trở thành người giỏi nhất trong số những gương mặt mới - đã khiến ông được tổng thống chú ý.

Ở tuổi 29, ông trở thành quan chức lãnh đạo trẻ nhất từ ​​trước đến nay của nền Đệ Ngũ Cộng hòa với cấp bậc tương đối khiêm tốn, theo dõi mảng giáo dục; từ năm 2020, ông là phát ngôn nhân của chính phủ và khuôn mặt của ông bắt đầu được cử tri ghi nhớ. Sau khi Tổng thống Macron tái đắc cử, ông giữ chức bộ trưởng ngân sách trong một thời gian ngắn và sau đó đảm nhiệm vị trí bộ trưởng giáo dục vào tháng 7 năm ngoái.

Chính trong vị trí này, ông Attal đã thể hiện với tổng thống rằng ông có đủ khả năng cần có, hành động hợp lý để chấm dứt cuộc tranh cãi hồi tháng 9 quanh việc mặc áo choàng abaya của người Hồi giáo bằng cách đơn giản là cấm dùng loại trang phục này ở trường học.

Ông đã dẫn đầu một chiến dịch chống nạn bắt nạt - ông nói rằng bản thân ông cũng từng là một nạn nhân của nạn này - tại trường École alsacienne tinh hoa ở Paris, và trực tiếp tiến hành thử nghiệm đề xuất của mình về đồng phục học sinh tại trường này.

Và trong suốt thời gian đó, ông đã đi ngược lại những xu hướng thông thường bằng cách thực sự trở nên rất được lòng công chúng.

Các cuộc thăm dò cho thấy ông cho đến nay là thành viên được ngưỡng mộ nhất trong chính phủ Macron - cạnh tranh ngang hàng với kẻ thù chính của tổng thống, Marine Le Pen theo chủ nghĩa dân tộc và đồng nghiệp trẻ tuổi của bà, Jordan Bardella.

Và tất nhiên, trọng tâm vấn đề nằm chính là ở đó.

Bằng cách nhấc Gabriel Attal lên khỏi nhóm bộ trưởng của mình, ông Macron đang sử dụng con át để đánh bại con Q và con J trong ván bài. Nhưng liệu điều đó có hiệu quả không?

Quá trình kéo dài việc bổ nhiệm - ai cũng biết sắp có một cuộc cải tổ nhưng chuyện đó kéo dài mãi không xong - cho thấy kể cả khi Tổng thống Macron nhận thức rõ về điểm yếu về vị trí hiện tại của mình thì ông ấy cũng đang rất bối rối trong cách xử lý vấn đề.

Một số nhà bình luận đã đưa ra quan điểm rõ ràng rằng điều mà công chúng mong muốn hơn hết bây giờ không phải là sự sắp xếp lại các bộ mặt ở cấp cao nhất mà là mục đích mới đối với nhiệm kỳ tổng thống của ông Macron.

Tuy nhiên, với tình thế hiện thời, ông Attal sẽ phải đối mặt với những vấn đề tương tự như người tiền nhiệm Élisabeth Borne.

Đó là: phe đối lập cực hữu đang ngày càng được nhiều sự ủng hộ và có vẻ sẽ giành chiến thắng dễ dàng trong cuộc bầu cử ở châu u vào tháng 6; một Quốc hội không có đa số sẵn có trong chính phủ, khiến cho việc đưa ra bất kỳ luật mới nào cũng sẽ đều trở thành một cuộc đấu tranh; và một tổng thống dường như không thể xác định được ông ấy muốn đạt được những gì trong nhiệm kỳ thứ hai của mình.

Trên hết, vị tân thủ tướng sẽ gặp phải một vấn đề của chính mình - đó là việc xác lập quyền lực của mình đối với những đối thủ nặng ký như Gérald Darmanin và Bruno Le Maire.

Và kế hoạch là gì, một số người cũng đặt câu hỏi, nếu như đảng của ông Macron thua đậm trong cuộc bầu cử châu Âu?

Thông thường đó sẽ là dịp để thay thế thủ tướng để tạo sự mới mẻ cho nửa sau của nhiệm kỳ. Tuy nhiên, trong tình hình hiện tại, lá bài đó đã được tung ra và trong trường hợp thất bại vào tháng 6, Gabriel Attal có nguy cơ trở thành kẻ thất bại mất uy tín.

Ngay cả những nhân vật đối lập cũng thừa nhận rằng ông là một người ưu tú xuất sắc. Ông được kính trọng và yêu mến trong Quốc hội.

Nhưng cũng có những câu hỏi về những gì ông thực sự đại diện. Nhiều người nghi ngờ rằng ông chỉ luôn tươi cười và nói nhiều, giống như người mà ông ấy mang ơn vì đã nâng đỡ sự nghiệp cho ông.

Với tư cách là người được tổng thống đề cử, ông ấy là thần đồng của thần đồng. Nhưng nếu ông ấy chỉ là một bản sao thu nhỏ của Macron thì điều kỳ diệu đó có thể chỉ là ảo ảnh.

Khó khăn với Tổng thống Pháp trước thềm cải tổ nội các

Ngày 9/1 (theo giờ Việt Nam), Thủ tướng Pháp Elisabeth Borne đã bất ngờ đệ đơn từ chức sau gần 2 năm giữ cương vị này. Sự ra đi của bà Elisabeth Borne diễn ra trong bối cảnh chính phủ đang hứng chịu nhiều chỉ trích do những điều chỉnh trong hệ thống lương hưu và luật di cư, đẩy nền chính trị Pháp đến bên bờ vực khủng hoảng.

Sự ra đi bất ngờ của bà Elisabeth Borne

Theo những diễn biến kể từ khi Thủ tướng Pháp nhậm chức thì việc mới đây bà Elisabeth Borne đệ đơn từ chức không phải là điều bất ngờ. Ngay từ khi lên nắm giữ chức vụ, chính phủ của Thủ tướng Pháp Elisabeth Borne đã không làm theo thông lệ là đệ trình bỏ phiếu tín nhiệm với Nghị viện. Bằng cách bỏ phiếu tín nhiệm, Thủ tướng đảm bảo được sự tin tưởng của đa số và thiết lập quyền lực của mình với họ.

Việc bà Borne bỏ qua bước này đã làm dấy lên sự bất mãn của nhiều nghị sĩ và họ đã yêu cầu một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ đương nhiệm. Mặc dù chính phủ của Thủ tướng Pháp sau đó đã vượt qua được cuộc bỏ phiếu nhưng cũng gây ra những rạn nứt không đáng có đối với những nghị sĩ ủng hộ mình. Chưa kể đến việc liên tục sử dụng Điều 49 khoản 3 trong Hiến pháp để thông qua các dự luật mà không cần bỏ phiếu tại Quốc hội lại càng làm gia tăng sự thất vọng của các nghị sĩ.

Trong gần 20 tháng tại vị, Thủ tướng Pháp đã sử dụng 23 lần điều khoản 49.3. Nhiều hơn so với đại đa số các đời thủ tướng khác của Pháp. Dưới nền cộng hòa thứ 5, chỉ có cựu thủ tướng Pháp Michel Rocard, (5/1988-5/1991) là sử dụng “vũ khí” này thường xuyên hơn (28 lần). Tuy nhiên, thời gian ông Michel Rocard tại chức kéo dài đến 3 năm còn bà Borne chỉ hơn 1 năm 7 tháng. Xét một cách tổng thể, bà Borne sử dụng nó nhiều hơn với tần xuất trung bình là 26 ngày/lần.

Điều này đã giúp cho chính phủ của bà Borne thông qua tổng cộng 41 dự luật và 6 gói biện pháp. Một số dự luật nổi bật có thể liệt kê như dự luật cải cách lương hưu và nhập cư, các văn bản về sức mua (mùa hè năm 2022), về năng lượng hạt nhân (mùa xuân năm 2023) và thậm chí cả tái thiết sau bạo loạn (mùa hè năm 2023).

Trong đó dự luật cải cách lương hưu đã gây ra một loạt các cuộc tổng đình công và biểu tình ở Pháp. Các cuộc đình công đã dẫn đến sự gián đoạn trên diện rộng, bao gồm rác thải chất đống trên đường phố và hủy bỏ giao thông công cộng. Số lượng người dân xuống đường phản đối đã vượt quá con số 1 triệu người trong vòng nhiều tuần, quan trọng hơn là các cuộc biểu tình này ngày càng có xu hướng bạo lực.

Trong quá trình điều hành, chính phủ của bà Borne cũng phải đối mặt với 31 lần kiến nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm. Tuy chưa một lần nào được thông qua nhưng việc phải đối mặt liên tục với các cuộc bỏ phiếu cho thấy sự bất mãn ngày càng gia tăng của các nghị sĩ. Nước Pháp rơi vào tình thế chia rẽ chưa từng có.

Điều gì đến cũng phải đến, việc kiến nghị bác bỏ đạo luật nhập cư được chấp thuận ngay trước khi dự luật này được biểu quyết tại Quốc hội như một giọt nước cuối cùng làm tràn ly. Thất bại này như một biểu tượng, cho thấy chính phủ của bà Elisabeth Borne đã chạm đến giới hạn. Trong chính phe ủng hộ của Tổng thống Macron cũng đã có 20 người phản đối và 12 người bỏ phiếu trắng. Dự luật này phải nhờ đến sự ủng hộ của phe cựu hữu mới có thể thông qua.

Thậm chí, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, Aurélien Rousseau, một thành viên nội các của bà Borne tại thời điểm đó, đã đệ đơn xin từ chức để phản đối ngay sau khi dự luật nhập cư được biểu quyết. Phe cực hữu coi dự luật này như một chiến thắng “ý thức hệ” trong khi phe cánh tả cho rằng quá hà khắc và có xu hướng “cực đoan” hóa.

Với việc đánh mất lòng tin của các nghị sĩ cũng như chính các phe phái ủng hộ mình. Thêm vào đó là nội bộ rạn nứt và không được lòng người dân, không có gì là bất ngờ khi Thủ tướng Pháp, bà Elisabeth Borne đệ đơn xin từ chức.

Khó khăn đối với Tổng thống Macron

Mặc dù không được sự ủng hộ của nhiều người nhưng xét một cách tổng thể, Chính phủ của Thủ tướng Elisabeth Borne đã làm khá tốt nhiệm vụ của mình khi có thể thông qua gần 50 văn bản quan trọng, trong đó phải kể đến dự luật nhập cư hay dự luật cải cách lương hưu. Đây là 2 vấn đề nhức nhối của nước Pháp từ vài thập niên trở lại đây nhưng chưa từng có chính phủ nào dám đưa ra những giải pháp mang tính đột phá.

Đại đa số đều e ngại việc cải cách quá quyết liệt sẽ đem đến sự bất mãn của người dân cũng như các nghị sĩ. Qua đó làm giảm uy tín của chính phủ hay gay ra những hệ lụy khó lường. Nhưng Chính phủ của bà Borne đã dám làm và quan trọng nhất là đã thành công. Dù ít hay nhiều thì bà Borne đã có một số uy tín nhất định.

Việc thay thế bà Borne vào thời điểm này sẽ tạo ra những bất lợi nhất định cho ông Macron. Đầu tiên là vấn đề uy tín và lòng tin. Tân Thủ tướng sẽ phải mất rất nhiều thời gian để chứng minh bản thân. Nhất là trong bối cảnh đất nước đang chia rẽ như hiện nay, điều này lại càng khó khăn hơn. Người dân cũng như các nghị sĩ đều trông chờ vào các kết quả tích cực. Đây không phải là vấn đề được yêu thích hay không bởi một khi không đạt được những tín hiệu khả quan, mọi sự mong chờ đều sẽ đổ vỡ và đi kèm với đó là việc chính phủ mới bị bãi nhiệm.

Ngoài ra, với việc bổ nhiệm tân Thủ tướng Gabriel Attal mới chỉ hơn 34 tuổi cũng là bài toán khó cho Tổng thống Macron. Bởi ông Attal vẫn còn quá trẻ và hầu như chưa có kinh nghiệm gì về việc quản lý Matignon. Ông mới chỉ tại chức với cương vị là Bộ trưởng Bộ giáo dục quốc gia từ tháng 7/2023. Thế nên việc có thể thuyết phục các thành viên kỳ cực để thành lập một Chính phủ mới hiệu quả trong tình hình rối ren như hiện nay hiện vẫn đang là một dấu chấm hỏi.

Tất cả những gì Tổng thống Pháp có thể hy vọng vào lúc này đó là sức trẻ, sự thông minh cũng như sự yêu mến mà mọi người dành cho ông Attal. Các chuyên gia cho rằng đây là một bước đi liều lĩnh và đầy tham vọng của Tổng thống Macron trong việc đồng hóa bộ máy Chính phủ của mình.

Việc thay thế bà Borne vào thời điểm này cũng là một trong những tính toán của Tổng thống Pháp đương nhiệm. Ông Macron muốn làm mới hình ảnh Chính phủ, đưa một người được yêu mến lên vị trí Thủ tướng để thống nhất các đảng viên của mình. Tạo sự đồng lòng cũng như có được sự ủng hộ của người dân Pháp trong cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu dự kiến diễn ra vào tháng 6/2024. Nhưng câu hỏi được đặt ra ở đây là với quãng thời gian ít ỏi còn lại, liệu Tân thủ tướng Attal có kịp chuẩn bị cho những trọng trách mà mình phải đối mặt?

Các chuyên gia nhận định rằng đây là một canh bạc lớn của ông Macron và quan trọng hơn có lẽ đây là cơ hội để ông Attal có thể chứng minh bản thân mình, tạo tiền đề cho cuộc bầu cử Tổng thống tiếp theo trong vòng 3 năm nữa.

Diện mạo mới cho chính phủ

Chính phủ của bà Elisabeth Borne không được sự ủng hộ của đạ số và gây ra nhiều rạn nứt trong quá trình điều hành. Thế nên việc ông Macron cần nhất lúc này đó là một người có thể khỏa lấp những lỗ hổng mà bà Borne để lại. Việc bổ nhiệm ông Gabriel Attal vào vị trí Thủ tướng là minh chứng cho điều đó. Theo những cuộc thăm dò gần đây, ông Attal là chính trị gia được ưa thích nhất của người dân Pháp. Ít ra, việc ông Attal làm Thủ tướng bước đầu sẽ ít bị người dân “xa lánh” nhờ hình ảnh tốt đẹp mà mình đã gây dựng trước đó. Việc ông Attal nhận được nhiều phản ứng kể từ khi nhậm chức đã minh chứng cho việc ông rất được đại đa số quan tâm.

Ngoài ra, trong quá trình 6 năm kể từ khi lên làm Tổng thống, ông Macron đã luôn kiên định làm theo những gì mình đã hứa hẹn như tạo việc làm đầy đủ, tái công nghiệp hóa nước Pháp, khôi phục các dịch vụ công cộng, tái vũ trang đất nước và dẫn đầu quá trình chuyển đổi sinh thái…kể cả khi không đạt được sự ủng hộ của đại đa số.

Ông bắt các chính đảng của Pháp phải chơi trò “con đà điểu vùi đầu vào cát” và tỏ ra bàng quan với mọi chuyện cho đến khi mọi thứ đã đi quá xa. Chưa kể đến trong bối cảnh quốc tế ngày càng khó khăn làm gia tăng cảm giác bất an ở Pháp cũng như nhu cầu được bảo vệ, ông Marcon buộc phải ban hành dự luật nhập cư trước sự mong chờ một đáp án của đại đa số bất chấp việc phải liên thủ với cánh hữu và phe cực hữu.

Những chính điều này đã khiến ông Macron đánh mất sự ủng hộ của phe cánh tả và làm đảo lộn phe trung dung. Hiện, Tổng thống Pháp đang phải đối mặt với một tình thế nhạy cảm cho sự nghiệp chính trị của mình. Ông đứng trước nguy cơ bị đại đa số phản đối nếu tiếp tục tiến hành các chính sách mạnh mẽ như trước kia.

Điều ông Macron cần lúc này đó là một người có đủ sức cuốn hút để thống nhất lại các phe phái ủng hộ. Một làn sóng mới để thiết lập lại lòng tin cũng như hy vọng. Hơn thế nữa, người này còn cần phải “trung thành” với tư tưởng của ông, được các chuyên gia đặt cho nó cái tên hệ tư tưởng Macroniser. Và trong vòng tròn khép kín chính chị Pháp, có lẽ Tân thủ tướng Attal là người đáp ứng những yêu cầu này hơn cả. Với hồ sơ chính trị khá mới của mình, ông Attal sẽ là nơi để các đảng phái đặt hy vọng.

Chưa kể đến, với việc phe cựu hữu đang dần chiếm ưu thế trên chính trường châu Âu, ông Macron lo ngại những thất bại có thể thấy được tại cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu sắp tới. Để có thể đạt được những kết quả tốt đẹp tại cuộc bầu cử lần này, việc làm mới hình ảnh chính quyền Pháp là điều thiết yếu. 6 tháng có lẽ không quá dài nhưng đủ để cho ông Attal bước đầu dành được sự ủng hộ cũng như lòng tin của người dân Pháp nói riêng và người dân châu Âu nói chung.

Tuy nhiên, mọi thứ vẫn còn quá sớm để có thể kết luận. Ngay lúc này, bài toán hóc búa đầu tiền dành cho ông Attal có lẽ là việc có thể thành lập một chính phủ hiệu quả cũng như có thể vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm với Nghị viện. Đây là điều cần thiết để lấy lại lòng tin của các nghị sĩ nếu ông Attal không muốn dẫm lên vết xe đổ của bà Elisabeth Borne.

Hết xe điện đến rượu, căng thẳng thương mại Trung Quốc -châu Âu leo thang

(Ảnh minh họa).

Trung Quốc đang mở một cuộc điều tra về giá rượu brandy nhập khẩu từ châu Âu, sau khi châu Âu có một loạt biện pháp cứng rắn với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc...

Trung Quốc đang mở một cuộc điều tra về giá rượu brandy nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) - động thái được coi là nhằm trả đũa việc châu Âu mở cuộc điều tra nhằm vào ô tô điện giá rẻ nhập khẩu ồ ạt vào thị trường khu vực này.

Bộ Thương mại Trung Quốc hôm thứ Sáu tuyên bố mở cuộc điều tra chống bán phá giá theo đề nghị của các nhà sản xuất rượu trong nước, với mục tiêu là rượu brandy nhập khẩu từ EU vào Trung Quốc

Trong một tuyên bố sau động thái của Bắc Kinh, người phát ngôn về thương mại của Ủy ban châu Âu (EC), ông Olof Gill, cho biết cơ quan này đang đánh giá các tài liệu do nhà chức trách Trung Quốc cung cấp và sẽ hỗ trợ công tác điều tra của nước này thông qua “phối hợp chặt chẽ” với các công ty sản xuất rượu trong EU.

Trung Quốc là một thị trường quan trọng đối với các nhà sản xuất rượu brandy châu Âu, và đó là lý do vì sao tin về việc Trung Quốc mở điều tra đã khiến giá cổ phiếu của các công ty hàng tiêu dùng xa xỉ của châu Âu giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu vừa rồi.

Bà Agatha Kratz, Giám đốc công ty nghiên cứu thị trường Rhodium Group, nói rằng phần lớn các công ty có thể bị ảnh hưởng bởi cuộc điều tra của Trung Quốc là các hãng rượu cognac của Pháp. “Trung Quốc đã trở thành một thị trường lớn của rượu mạnh, nhất là các doanh nghiệp rượu mạnh của Pháp. Trong vòng 10 năm, Trung Quốc đã trở thành một trong những nguồn doanh thu và động lực tăng trưởng chủ chốt của các công ty này”, bà Kratz nói với hãng tin CNN.

Cổ phiếu Pernod Ricard niêm yết tại thị trường Paris giảm gần 4% trong phiên ngày thứ Sáu. Đây là công ty sở hữu Martell, một thương hiệu rượu cognac đã hơn 300 năm tuổi. Cổ phiếu Remy Cointreau giảm hơn 11%, trong khi cổ phiếu tập đoàn LVMH - chủ sở hữu thương hiệu rượu cognac Hennessy, giảm 1%.

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc rốt cục có thể áp thuế quan lên rượu brandy Pháp nhập khẩu, tương tự như đã làm với rượu vang Australia vào năm 2020 sau một cuộc điều tra chống bán phá giá. Thuế quan của Trung Quốc đã khiến nhiều nhà xuất khẩu rượu vang Australia điêu đứng.

Chuyên gia Kratz của Rhodium Group tin rằng động thái của Trung Quốc là để trả đũa việc Pháp ủng hộ mạnh mẽ cuộc điều tra của EU đối với các hành vi thương mại bị nghi là chống cạnh tranh của Trung Quốc. “Nhiều công ty Pháp vào cuối năm vừa rồi có nói với chúng tôi rằng họ vẫn chưa nhận thấy có bất kỳ sự trả đũa nào và họ cảm thấy ổn”, bà cho biết, và nói thêm rằng việc Trung Quốc mở cuộc điều tra “dội một gáo nước lạnh” vào ngành công nghiệp rượu mạnh của Pháp.

Hồi tháng 9, EC tuyên bố mở một cuộc điều tra nhằm làm sáng tỏ nghi vấn Trung Quốc sử dụng “trợ cấp nhà nước quy mô lớn” để giữ giá xe điện xuất khẩu ở nước này thấp hơn so với giá trị thật. “Thị trường toàn cầu giờ đây đang tràn ngập ô tô điện Trung Quốc giá rẻ. Điều này bóp méo thị trường của chúng ta”, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen phát biểu vào thời điểm đó.

Trong những tháng gần đây, châu Âu đã hành xử mạnh tay với hàng nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc. Hồi tháng 11, EC áp thuế quan tạm thời lên tới 24% đối với một số sản phẩm nhựa nhất định nhập khẩu từ Trung Quốc sau một cuộc điều tra chống bán phá giá.

Tiếp đó vào tháng 12, EU mở một cuộc điều tra chống bán phá giá khác nhằm vào nhiên liệu sinh học nhập khẩu từ Trung Quốc, sau khi các nhà sản xuất châu Âu phàn nàn rằng sản phẩm từ Trung Quốc “gây tổn hại nghiêm trọng” đến hoạt động kinh doanh của họ.

“Chúng tôi dự báo năm 2024 sẽ là một năm khá căng thẳng trong quan hệ EU-Trung Quốc, và chúng tôi cho rằng EC có thể mở thêm các cuộc điều tra nhằm vào các mặt hàng xuất khẩu nhất định của Trung Quốc”, bà Kratz nói.

Nguồn: Soha; Vnexpress; BBC; VOV; VnEconomy